Cái giá của việc không thương lượng
Bạn có đàm phán mức lương hay chấp nhận mức lương bạn được đề nghị? Nam
giới thường không dừng lại ở mức lương đầu tiên được chào mời, mà tiếp tục đàm
phán để đạt mức cao hơn. Nhưng nữ giới lại dễ dàng chấp nhận lời đề nghị đầu tiên
đưa ra về mức lương.

Thực tế này chứa đựng những nguy cơ tiềm ẩn không thể coi thường đối với
không chỉ các cá nhân, mà cả với những tổ chức thuê họ. Việc không kiểm tra,
cân nhắc kĩ lưỡng, cộng với sự khác biệt về giới trong đàm phán sẽ sớm chuyển
thành sự bất bình đẳng rõ nét trong tuyển dụng và lương bổng, kèm theo đó là
chi phí tuyển dụng đắt đỏ.
Chồng chất những bất lợi
Phụ nữ sẽ sớm nhận ra cái giá đắt của việc né tránh đàm phán. Chỉ riêng trong
việc đàm phán về lương, thói quen của phụ nữ đã vô tình khiến họ mất đi hàng
trăm nghìn đôla. Trong cả quá trình phát triển sự nghiệp, sự khác biệt nhỏ ban
đầu giữa những gì họ chấp nhận và những gì họ đáng được có sẽ ngày một gia
tăng khoảng cách.

Phụ nữ sẽ đánh mất nhiều cơ hội thăng tiến xứng đáng nếu cứ e dè, ngại đề xuất
hay thương lượng. Ảnh: Corbis
Giả định về hai thạc sĩ quản quản trị kinh doanh khoảng 30 tuổi, một nam, một
nữ, cùng nhận công việc với mức lương đề nghị là 100.000USD/năm. Chàng
trai đàm phán lên mức 111.000USD/ năm, còn cô gái chấp nhận ngay mức
lương 100.000USD, không cố gắng đòi hỏi cao hơn. Nếu không có các yếu tố
gây biến động, mỗi năm hai người đều được tăng lương đều đặn 3%/năm, đến
khi nghỉ hưu năm 65 tuổi, khoảng cách về lương hàng năm của họ sẽ là
30.953USD/năm.
Chàng trai đàm phán tăng lương cũng sẽ kiếm được nhiều hơn mỗi năm trong
suốt 35 năm làm việc. Nếu anh ta đầu tư số thu nhập “dôi dư” hàng năm vào
ngân hàng với lãi suất định kì 5%/năm, số tiền 11.000USD ban đầu sẽ sinh sôi
nảy nở thành 1,6 triệu USD vào thời điểm cả hai cùng nghỉ hưu.

Mỗi khi có nhân viên nam nào đề nghị nhận nhiệm vụ mới, các quản lý hãy dừng
lại suy nghĩ xem liệu có đồng nghiệp nữ nào có thể làm tốt hơn anh ta không, chỉ
là cô ta hơi e dè một chút. Như vậy, các quản lý sẽ thấy thoải mái và điều chỉnh
được sự mất cân bằng trong tổ chức.
Ngoài ra, phương pháp kinh điển trong việc trau dồi, bồi dưỡng nhân tài - cố vấn
- cũng có thể hữu ích. Rất nhiều phụ nữ đã thay đổi nhanh chóng sau khi áp
dụng lời khuyên của một cấp trên đáng tin cậy:
• Xác định rằng mọi thứ xoay quanh cuộc sống nơi công sở của bạn đều có
thể đàm phán, thương lượng
• Sẵn sàng làm tình nguyện cho các dự án bạn cảm thấy hứng thú
• Chủ động theo đuổi những mục tiêu nghề nghiệp của chính mình
Đôi khi cấp trên có thể đơn giản là chỉ cho người phụ nữ thấy những cơ hội
thăng tiến tiềm ẩn, giúp họ nhìn thấy sự nghiệp của chính mình dưới một ánh
sáng mới. Hãy giúp cô ấy hiểu rằng cấp trên biết cô ấy cần gì để phát huy hết
tiềm năng của mình và họ sẽ giúp cô ấy hoàn thành công việc tốt hơn. Đó cũng
là cách giảm bớt sự căng thẳng, ràng buộc đang trì kéo cô ấy.
Cuối cùng, các doanh nghiệp có thể tìm cách làm cho mọi nhân viên nhận thức
được rằng sự phản ứng khác nhau với cùng một hành động ở nữ giới và nam
giới có thể ngăn cản cơ hội thăng tiến của phụ nữ ra sao, và ảnh hưởng đến
công ty thế nào. Tại sao cùng với thái độ quả quyết trong công việc, nam giới
được khen là “cừ khôi”, “táo bạo", "dám nghĩ dám làm”, còn phụ nữ lại bị dè bỉu
là “huyênh hoang", "tự phụ”?
Một môi trường văn hóa doanh nghiệp, ở đó phụ nữ được khuyến khích đề xuất
các mong muốn của mình, có lợi không chỉ cho họ mà còn cho cả công ty.
- Bài viết của Linda Babcok và Sara Laschever trên Harvard Business Publishing
-
• Tuyết Lan dịch
* Linda Babcok và Sara Laschever là đồng tác giả cuốn Women Don"t Ask:
Gender and the Negotiation Divide (Nxb Đại học Princeton, 2003) và Asking for
It: How Women Can Use the Power of Negotiation (Bantam, 2008). Babcock còn