BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăNGOIăTHNG
o0o CôngătrìnhăthamădăCucăthi
SinhăviênănghiênăcuăkhoaăhcăTrngăiăhcăNgoiăthngă2013
Tênăcôngătrình:ăNHÀăNCăKINăTOăPHÁTăTRINăTIăVITăNAM,ă
THCăTRNG VÀăGIIăPHÁPăHOÀNăTHIN.
Nhóm ngành: Kinh doanh và Qun lý 3 (KD3)
Hà Ni, tháng 5 nm 2013
2.1.1.4.Giai đon 2002-2010 22
2.1.2. Các thành qu và hn ch khi xây dng doanh nghip nhà nc 23
2
2.1.2.1. Các kt qu đt đc t khi đi mi đn nay 23
2.1.2.2. Các hn ch trong quá trình xây dng và phát trin doanh nghip nhà
nc 23
2.1.2.3.Nguyên nhân và hu qu gây ra các tn tht ln cho nn kinh t 28
2.2.ăGiaiăđon t 2011ăchoăđn nay 32
2.2.1. Quá trình tip tc đi mi và tng bc tin hành tái cu trúc Doanh
nghip nhà nc 33
2.2.2. Các kt qu đt đc và các hn ch cn khc phc 35
2.2.2.1. Các kt qu đt đc 35
2.2.2.2. Các hn ch cn khc phc 36
2.2.3. Nguyên nhân 37
CHNGăIII:ăGII PHÁP HOÀN THINăNHÀăNC KIN TO PHÁT
TRIN TI VIT NAM 38
3.1 D báo kinh t xã hi Vit NamăvƠăđnhăhng phát trin ca chính ph 38
3.1.1. Thun li 38
3.1.2. Khó khn 38
3.1.3. nh hng phát trin 39
3.2 Quană đim v các gii pháp cho doanh nghipă nhƠă nc và nhƠă nc
kin to phát trin Vit Nam ca chính ph 39
3.3 Gii pháp cho doanh nghipănhƠănc vƠănhƠănc kin to phát trin
Vit Nam 40
3.3.1. Gii pháp v mt ngn hn. 40
3.3.1.1. Phân loi, sp xp li doanh nghip nhà nc 40
3.3.1.2. C phn hóa, đa dng hóa s hu các doanh nghip nhà nc không
cn nm gi 100% s hu 42
3.3.1.3. Áp đt đy đ k cng nhà nc và k lut th trng đi vi doanh
xây dng quy hoch phát trin theo mt chin lc công nghip hóa, hin đi hóa
đúng đn, bo đm n đnh kinh t v mô và an toàn h thng. Có th thy, vic ci
cách b máy ca chính ph đ đ sc vn hành nn kinh t th trng, hi nhp sâu
là mt yêu cu cp bách. Vì nhng lí do trên, nhóm tác gi đã chn nghiên cu đ
tài “Nhà nc kin to phát trin ti Vit Nam: Thc trng và gii pháp hoàn
thin”.
2. Tng quan v tình hình nghiên cu
Doanh nghip nhà nc nói chung và mô hình nhà nc kin to phát trin nói
riêng không phi là mt vn đ mi. Thc t đã có rt nhiu đ tài nghiên cu trong
và ngoài nc liên quan đn vn đ này nh đ tài “Nhìn nhn li vai trò ca doanh
nghip nhà nc trong giai đon phát trin mi” ca TS.Trn Du Lch. Các nhà
nghiên cu đã vit các bài báo v điu kin đ áp dng mô hình nhà nc kin to
2
phát trin, s thành công hay tht bi ca các quc gia khác nhau, t đó rút ra đc
nhng bài hc kinh nghim phù hp vi tình thc t ca nc ta. Tuy nhiên, nhng
công trình trc đó mi ch dng li nhng nghiên cu v doanh nghip nhà nc
và kinh nghim ca các nc, ch cha nghiên cu đy đ v vn đ nhà nc kin
to phát trin.
3. Mc tiêu nghiên cu
tài đc chn nghiên cu vi mc tiêu tìm ra nhng gii pháp hoàn thin
nhà nc kin to phát trin ti Vit Nam.
4.ăiătng nghiên cu
i tng nghiên cu là nhà nc kin to phát trin vi trng tâm đt vào
mt biu hin chính ca nhà nc kin to phát trin là doanh nghip nhà nc, bi
vì doanh nghip nhà nc th hin rõ mc đ hiu qu ca nhà nc kin to phát
trin. T đó khái quát đc nhng đc đim và s phát trin ca nhà nc kin to
phát trin.
5. Phm vi nghiên cu
trin, to môi trng và điu kin cho các thành phn kinh t phát huy mi tim
nng trong môi trng cnh tranh và hi nhp quc t; tng cng giám sát đ phát
hin các mt cân đi có th xy ra, bo đm n đnh kinh t v mô.
1.1.2.căđim
Nhiu nhà kinh t hc cho rng nhà nc kin to phát trin là mô hình phát
trin kinh t phù hp nht vi các nc công nghip hóa mun. ây là mt mô hình
phát trin kinh t phc tp, vi nhiu đc đim, trong đó có ba đc đim ni bt nh
sau:
NhƠănc nmăvaiătròătrungătơmătrongăquáătrìnhăphátătrinăkinhăt
Rõ ràng rng, mt nhà nc kin to phát trin phi là đa ra đc các chính
sách v mô đúng đn, nm vai trò ch đo trong đnh hng nn kinh t. Tuy nhiên,
dù nm vai trò ch đo nhng nhà nc không hn ch s phát trin ca các ch th
khác ca nn kinh t mà gi nhim v kin to phát trin cho các ch th đó. Khi đi
theo hng kin to phát trin, nhà nc chi phi v chin lc đu t phát trin.
Nhà nc kin to phát trin phi hài hòa gia các chính sách kinh t và s vn
đng t nhiên ca nn kinh t, tc là đnh hng ch không áp đt lên nn kinh
t. làm đc điu đó, nhà nc kin to phát trin cn có nhng công c và chính
sách phát trin đc thù.Trong đó có hai công c quan trng nht. Th nht là công
c tài chính: nhà nc phi s hu và chi phi h thng ngân hàng - thông qua các
ngân hàng thng mi nhà nc, đng thi ch đng qun lỦ ngân sách trung ng
mt cách tp trung (bao gm c ODA). Th hai là công c doanh nghip: nhà nc
phi chi phi hot đng ca mt s doanh nghip quy mô ln trong các ngành kinh
t quc dân quan trng. V chính sách phát trin thì quan trng nht là chính sách
công nghip vi đnh hng tp trung mi ngun lc đ u tiên phát trin bng
5
đc các ngành công nghip then cht có tm quan trng chin lc và lâu dài đi
vi đt nc.
HăthngănhơnăsăvƠătăchcăhƠnhăchínhănhƠăncăchuyênănghip,ăhiuă
trng. c bit vi nhà nc kin to phát trin, quá trình hoàn thin th ch và lut
pháp rt cn thit cho s phát trin bn vng ca mt quc gia, nht là khi nhà nc
có s can thip sâu và quá rình phát trin ca nn kinh t. Nhà nc kin to phát
trin xây dng mt h thng chính sách sc bén, hiu qu và lut pháp c th, rõ
ràng và n đnh, thông qua các vn bn pháp lut, các quy đnh, ngh đnh… H
thng chính sách và lut pháp ca nhà nc kin to phi thng xuyên đc phát
trin, sa đi b sung cho phù hp vi nhng yêu cu mi ca s phát trin. H
thng pháp lut ca nhà nc kin to phát trin không ch là công c đàm bo s
tuân th lut pháp, mà còn là s hng dn thc hin đúng và tt các vn đ phc
tp ca xã hi.
Bên cnh đó, nhà nc kin to phát trin còn có nhng đc trng khác nh
đòi hi s quyt tâm và kiên đnh ca lãnh đo nhà nc; nng lc ca nhà nc
trong điu tit các th lc và li ích t nhân, nhp khu các chính sách đnh hng,
chú trng s phát trin đng b gia các lnh vc kinh t, xã hi, cng nh cân bng
tc đ phát trin gia thành th và nông thôn…….
1.2. VAI TRÒ CAăNHÀăNC KIN TO PHÁT TRIN
Nhà nc kin to phát trin nm vai trò quan trng cho s phát trin bn
vng ca mi quc gia. Bt c nn kinh t nào trên th gii cng tn ti bàn tay vô
hình, tc quá trình t vn đng ca nn kinh t th trng và bàn tay hu hình, s
can thip, đinh hng ca nhà nc. Nhà nc kin to phát trin s cân bng hai
yu t bàn tay vô hình và bàn tay hu hình đó. hiu rõ hn vai trò ca nhà nc
kin to phát trin đi vi lnh vc kinh t nói riêng, các lnh vc khác nói chung,
nhiu nhà kinh t đt ra các gi đnh v s có mt ca nhà nc trong hoch đnh
chính sách kinh t.
Ga đnh rng không có s can thip ca bàn tay hu hình, tc là loi b s tác
đng ca các chính sách ca nhà nc, ch còn s vn đng t nhiên ca nn kinh t
th trng. Rõ ràng rng, nhng biu hin tiêu cc nh các cuc khng hoàng, suy
thoái, mt công bng xã hi… là nhng h qu tt yu h qu tt yu. Khi không có
7
8
1.3.IU KIN ÁP DNGăNHÀăNC KIN TO PHÁT TRIN
có th xây dng nhà nc kin to phát trin, cn xem xét nhiu điu kin,
nhiu yu t khác nhau. Theo TS. V Minh Khng (2012), có th tóm lc nhng
nhóm nhân t nh hng c bn nht lên vic đnh hng xây dng nhà nc kin
to phát trin thành ba nhân t khách quan nh sau: đòi hi ca ngi dân, him
ha an ninh quc gia và khan him tài nguyên thiên nhiên. Theo ông, mt quc gia
có xu hng buc phi la chn con đng xây dng “Nhà nc kin to phát
trin” nu hi đ đc mc cao c ba yu t nói trên.
Vi yu t th nht, ngi dân luôn có đòi hi gay gt phi có tng trng và
phát trin. iu kin này này tng hòa t bc bách v cuc sng, khát vng vn
lên ca dân tc, và nhng tri nghim t tht bi cay đng trong quá kh… Nói
cách khác, đòi hi t ngi dân chính là nhu cu tt yu ca xã hi v s phát trin,
tng trng ca nn kinh t.
Vi yu t th hai, s đe doa nghiêm trng v an ninh đt đt nc vào tính
th nu không mnh m vt lên s b ri vào vòng l thuc và phi tr giá rt đt
cho v th thp yu ca mình. Hiu cách khác, yu t này chính là nhóm nguyên
nhân khách quan gây sc ép trc tip lên đòi hi phát trin ca mt đt nc, có
liên h cht ch vi yu t th nht.
Vi yu t th ba, đt nc này không đc u đãi v tài nguyên thiên nhiên,
và do vy quc gia này ch có mt con đng duy nht là khi dy, khai thác, và
không ngng phát huy ngun lc cn bn ca mình là con ngi.
Do vy, nu mt quc gia cha hi đ ba yu t này mc cao, trong khi
vng bóng nhng cá nhân lãnh đo xut chúng, h rt khó vt lên chính mình đ
xây dng nhà nc kin to phát trin.
Tuy nhiên, ba yu t k trên có th xem nh điu kin cn đ có th xây dng
nhà nc kin to phát trin, đ thc s xây dng thành công đc mô hình, cn
mt nhóm các điu kin đ khác.V phía nhà nc, phi có th ch và h thng
nhim hu hn do Nhà nc s hu toàn b vn điu l, đc t chc qun lý và
đng kỦ hot đng theo quy đnh ca Lut Doanh nghip.
4. Công ty trách nhim hu hn nhà nc có hai thành viên tr lên là công ty
trách nhim hu hn trong đó tt c các thành viên đu là công ty nhà nc hoc có
thành viên là công ty nhà nc và thành viên khác là t chc đc Nhà nc u
quyn góp vn, đc t chc và hot đng theo quy đnh ca Lut Doanh nghip.
10
5. Doanh nghip có c phn, vn góp chi phi ca Nhà nc là doanh nghip
mà c phn hoc vn góp ca Nhà nc chim trên 50% vn điu l, Nhà nc gi
quyn chi phi đi vi doanh nghip đó.
6. Doanh nghip có mt phn vn ca Nhà nc là doanh nghip mà phn vn
góp ca Nhà nc trong vn điu l chim t 50% tr xung.
7. Công ty nhà nc gi quyn chi phi doanh nghip khác là công ty s hu
toàn b vn điu l hoc có c phn, vn góp chim trên 50% vn điu l ca doanh
nghip khác, gi quyn chi phi đi vi doanh nghip đó.
1.4.2. Vai trò ca doanh nghipănhƠănc
Hin nay trên th gii, rt nhiu quc gia vn còn duy trì loi hình doanh
nghip nhà nc. Rõ ràng, doanh nghip nhà nc đóng vai trò quan trng trong
nn kinh t, đc bit là vi mt nn kinh t đang phát trin, cn có s h tr, đnh
hng ca nhà nc. Doanh nghip nhà nc có nhng vai trò nh sau:
Doanhă nghipă nhƠă ncă lƠă lcă lngă nòngă ctă trongă snă xut,ă kinhă
doanh
Doanh nghip nhà nc, vi nhng u đãi và thun li đc nhà nc trao
cho, nm gi vai trò quan trng trong mt nn sn xut cha phát trin.Theo kinh t
chính tr, các hình thái kinh t phát trin t thp đn cao, trong đó hình thái t bn
ch ngha là bc đm quan trng đ đi lên ch ngha xã hi.Song nc ta đã rút
ngn bc này, ch chn lc ra nhng u đim ca ch ngha t bn đ xây dng
nn kinh t.Chính đc đim đó đã quyt đnh tm quan trng trong vic nhà nc
95% ngi s dng dch v vin thông là khách hàng ca Tp đoàn Bu chính Vin
thông Vit Nam (VNPT) và Tp đoàn Vin thông Quân đi (Viettel). nông thôn,
vùng sâu, vùng xa ch yu ch có dch v vin thông ca hai doanh nghip nhà nc
này.Không ch vy, Viettel còn đang vn lên rt nhanh thành mt doanh nghip
vin thông tm c toàn cu, khi đã đu t mng li, kinh doanh vin thông 7
quc gia.
DoanhănghipănhƠăncălƠăcôngăcăđăđiuătităkinhăt-xưăhi
Có th nhn ra rng, các quc gia đang phát trin, khi mà ngun lc vt cht
còn rt hn ch, thì nhng ngun lc quỦ giá cn đc tp trung thành nhng lc
lng mnh, đ sc đáp ng nhng mc đích phát trin thit yu. thc hin điu
tit, tránh các tác đng bt bình đng trong đu t xã hi, Nhà nc cn phi có các
công c kinh t-tài chính, công c sn xut đ nng lc. Các công c y va sn
12
xut ra ca ci vt cht, cung cp tài chính cho ngân qu quc gia, va giúp Nhà
nc có th tác đng trc tip vào nn kinh t - xã hi nhm mc đích điu tit, h
tr phát trin, nhân lên nhng tác đng tt, hn ch nhng tác đng xu ca c ch
th trng. i vi nhng nhim v khó khn nht, trong nhng thi đim nguy cp
nht mà chng doanh nghip nào mun làm, mun nhn thì doanh nghip nhà nc
s là lc lng gánh vác.
Ví d nh ti nc ta, t 2008 đn nay, doanh nghip nhà nc là công c
quan trng đ bo đm thc hin có hiu qu các chính sách n đnh v mô, đi phó
vi nhng bin đng th trng, kim ch lm phát, gim thiu nhng nh hng
tiêu cc ca khng hong kinh t đn nc ta. Doanh nghip nhà nc đã đi đu
trong vic thc hin ch trng ct gim đu t, chi tiêu, không tng giá bán sn
phm, dch v thit yu. Ví d: Tp đoàn Công nghip Than-Khoáng sn Vit Nam
bán than cho ngành đin vi giá bng 67% đn 70% giá thành và bng 35% đn
40% giá xut khu; bán cho các doanh nghip st thép, xi-mng, hóa cht, giy…
bng 60% giá xut khu. Tp đoàn in lc Vit Nam bán đin vi giá tng
Chin tranh. Sau Chin tranh th gii th hai, Nht Bn là mt nc bi trn phi
gánh chu nhng hu qu nng n: 34% máy móc, 25% công trình xây dng, 81%
tàu bin b phá hu, sn xut công nghip tháng 8 - 1945 tt xung còn vài phn
trm so vi mt vài nm trc đó, và ch bng khong 10% mc trc chin
tranh(1934-1936), nc Nht chìm trong khng hong trm trng v nhiu mt.
Bên cnh thit hi v ngi, toàn b ca ci tích ly trong 10 nm (1935 –
1945) b tiêu hy; hn 13 triu ngi tht nghip; lm phát phi mã và nn đói đe
da,… Do chin tranh, sn xut b gián đon, tht nghip gia tng, tng
cu vt tng cung khin cho lm phát tng tc nhanh chóng. 34% máy móc, 25%
công trình xây dng, 81% tàu bin b phá hu, sn xut công nghip tháng 8 - 1945
tt xung còn vài phn trm so vi mt vài nm trc đó, và ch bng khong 10%
mc trc chin tranh(1934-1936), nc Nht chìm trong khng hong trm trng
v nhiu mt.
Tuy nhiên, vi các chính sách phù hp và n lc vt bc, kinh t Nht Bn
đã nhanh chóng phc hi (1945-1954) và phát trin cao đ (1955-1973) làm th gii
phi kinh ngc. Thi kì phát trin kinh t nhanh trên toàn th gii rt him có trong
lch s kéo dài t đu nhng nm 50 đn đu nhng nm 70 cng là mt thi kì mà
Nht Bn đ có nhng bin đi thn kì kinh t trong nc cng nh trong quan h
14
vi nn kinh t th gii. Nhng bin đi này có tính liên tc và tng nhanh v lng.
“S thn k kinh t Nht Bn”, đó là nh s can thip sâu và mnh m ca chính
ph trong vic điu tit nn kinh t, hay các mô hình kin to nhà nc phát trin,
ch yu là v công nghip. c s phát trin ca công nghip kích thích, các lnh
vc khác nhau ca nn kinh t đu tng trng nhanh, nh vy tng sn phm quc
dân, ch tiêu tng quát cho mc hot đng ca nn kinh t đã tng mnh. Hay nói
cách khác, vic xây dng các mô hình nhà nc kin to phát trin chính là tin đ
cho s vc dy ca kinh t Nht Bn sau Chin tranh.
cătrngăca các mô hình này là:
Nippon Telegraph and Telephone (NTT) và Japan Tobacco (JT)
1.5.1.2. Hàn Quc
Sau cuc chin tranh Triu Tiên, Hàn Quc phi gánh chu nh hng nng n
và là nc nghèo nht th gii trong vòng hn mt thp k. Nm 1960, GDP bình
quân đu ngi ca nc này là 79 USD, thp hn phn ln các nc Châu M -
Latin và mt s nc Châu Phi cn Sahara. Là mt nc có nn kinh t ph thuc
ch yu vào nông nghip, vy mà sau chin tranh, bc tranh nông nghip Hàn Quc
khá m đm vi nhng cánh đng khô cn, hiu qu kinh t thp; t duy canh tác
ca ngi nông dân vn manh mún, lc hu.
Trc hoàn cnh y, t nm 1960, nhà nc Hàn Quc bt đu áp dng mô
hình nhà nc kin to phát trin đi vi các doanh nghip trong nc vi s can
thip mnh m và sâu sc ca chính ph vi nn kinh t, đc bit là ngành công
nghip nng nh đóng tàu, sn xut xe hi, khai thác m, xây dng… C th là:
Trong nhng nm 60, nhà nc đã to ra mt bc ngot có Ủ ngha quyt
đnh đi vi s phát trin công nghip và t đó to ra s phát trin mang tính bùng
n. Chính ph đã nhn ra chin lc thay th nhp khu không phát huy đc tác
dng và t cung cp cho th trng ni đa bng các sn phm do Hàn Quc sn
xut đ tránh phi nhp khu.S h tr ca Chính ph di dng các khon vay,
đm bo và giãn thu đã cho phép các Công ty tng trng và gia nhp nhiu th
trng.ây chính là công thc đã đa Hàn Quc ra khi nghèo đói.
Nhng nm 70 din ra bc ngot có Ủ ngha quyt đnh th hai: Chính ph
quyt đnh đy mnh phát trin công nghip nng và công nghip hóa cht. Theo đó,
Chính ph Hàn Quc đã h tr đ bin mt s Công ty ln do gia đình qun lý
16
thành các tp đoàn kinh t ln. Các tp đoàn này phát trin công nghip và đy
mnh xut khu, tr thành đng c đy mnh tng trng kinh t Hàn Quc, tiêu
biu là Samsung, Hyundai, Daewoo Nh nhng li th sn có và các chính sách
u đãi ca Chính ph, các tp đoàn này đã phát trin rt nhanh, chim lnh th
Chính sách có thiên hng theo ch ngha bo h, nhn mnh thay th nhp
khu, công nghip hóa, s can thip ca nhà nc vào các th trng lao đng và tài
chính, khu vc công ln, c ch điu tit hot đng kinhdoanh và k hoch hóa tp
trung. H hy vng thu đc kt qu thun li t chin lc này vì nó kt hp c khu
vc t nhân ln công cng và vì chin lc này da trên s can thip trc tip và
gián tip ca nhà nc hn là h thng ch huy tp trung cc đoan kiu Liên Xô.
Chính sách đng thi tp trung vào c ngành công nghip nng thâm dng vn
và công ngh và tr cp cho ngành dt bông thâm dng lao đng k nng thp và
th công.
Tuy nhiên, chính sách này không mang li hiu qu nh chính ph n
mong đi. Tc đ tng trng bình quân t nm 1947–80 thp so vi tc đ tng
trng ca các nc Nam Á khác, đc bit là "Các con h ông Á", nên ngi ta
đã dùng cm t "t l tng trng Hindu" đ bêu giu n .
1.5.3. Kinh nghim rút ra
i vi Nht Bn, Hàn Quc,ămôăhìnhănhƠănc kin to ca h thành
công là nh:
Ch đ tuyn dng nhân tài – nhân t quyt đnh s thành công ca
mô hình. C 2 nc đu có ch đ tuyn dng rt hà khc vào b máy nhà nc. h
có tinh thn yêu nc mãnh lit, tn tu và tâm huyt vi s phát trin kinh t ca
đt nc, luôn đt li ích quc gia lên trên li ích cá nhân.
B máy lãnh đo phi có quyn t tr, đc lp tng đi trong vic
theo đui các li ích quc gia, mc dù có th làm nh hng đn các li ích ca
nhng nhóm cc b. Bí mt ca thn k v nn kinh t ca Hàn Quc là ch, quc
gia này có mt nhà nc mnh m – nhng tuyt nhiên không phi là mt nhà nc
ti t. “Hàn Quc đi lên ch yu nh s lèo lái ca nhà nc”, theo li Changsoo
Kim, giáo s kinh t ca i hc Quc gia Busan. iu này lý gii vì sao bt chp
các khó khn nh vic Nhà nc can thip sâu, mnh m vào các hot đng kinh t,
ch đ ngha v quân s kéo dài hai nm ri cn tr gii tr tip cn vi th trng
lao đng, chi phí cho quc phòng chim mt t l tng đi ln ca GDP, h thng
giáo dc va c k, không chu thay đi va x cng, cu trúc theo đng cp trong
2.1. ÁNHăGIÁăHAIăMIăNMăI MI T CHC SP XP LI
DOANH NGHIPăNHÀăNC VÀ NHÀăNC KIN TO PHÁT TRIN
TI VIT NAM (1990-2010)
Quá trình đi mi và sp xp li doanh nghip nhà nc Vit Nam đc tin
hành t đu thp niên 1990 và qua nhiu giai đon, gn lin vi quá trình đi mi
th ch kinh t, trong đó ni bt là ch trng xây dng các tng công ty (90 và 91)
nm 1994; ban hành Lut doanh nghip nhà nc nm 1995; tin hành c phn hóa
mt b phn lc lng doanh nghip nhà nc t nm 1996 ( thí đim t nm
1993); thí đim t chc tp đoàn kinh t nhà nc nm 2005 vv
2. 1.1. Qúa trìnhăđi mi doanh nghipănhƠănc vƠănhƠănc kin to phát
trin
2.1.1.1. Giai đon 1990-1993
Ti i hi ng ln th VII (nm 1991), đã nêu rõ: “Khn trng sp xp li
và đi mi qun lý kinh t quc doanh, bo đm kinh t quc doanh phát trin có
hiu qu, nm vng nhng lnh vc và ngành then cht đ phát huy vai trò ch đo
trongnn kinh t”. Theo đó thì nhim v trung tâm ca giai đon này chính là vic
chn chnh và t chc li sn xut kinhdoanh ca khu vc kinh t quc doanh; khc
phc hin tng thành lp xí nghip quc doanh tràn lan các ngành và các đa
phng trong giai đon 1986- 1990.
Hai vn bn pháp lý quan trng đ điu chnh nhim v t chc và sp xpli
doanh nghip nhà nc là: Quyt đnh s 315/HBT và Ngh đnh 388/HBT.
Quyt đnh 315/HBT vn khng đnh “ tip tc đi mi c ch qun lý, làm
cho kinh t quc doanh đc cng c, phát trin và thc hin vai trò ch đo trng
nn kinh t quc dân gm nhiu thành phn, trc ht thông qua kt qu kinh doanh
và hiu qu kinh t - xã hi do các đn v kinh t quc doanh to ra”. Theo đó, thì
Xí nghip quc doanh không tiêu th đc sn phm, không thc hin đc nhim
v kinh doanh, liên tip b l trong thi gian dài, không có kh nng thanh toán và
20
21
xã hi mi”. Nh vy ng ta luôn luôn khng đnh vai trò ch đo ca kinh t nhà
nc trong nn kinh t nhiu thành phn.
Theo đó thì nhim v trng tâm ca giai đon này đc xác đnh c th đó là
t chc lc lng doanh nghip nhà nc thành các Tng công ty nhà nc gi vai
trò ch lc ca lc lng doanh nghip nhà nc; đng thi sp xp li, đa dng
hóa s hu cácdoanh nghip nhà nc có quy mô nh; xóa b dn ch đ ch qun
cp trên ca doanh nghip nhà nc.
Khung pháp lỦ điu chnh là Quyt đnh s 90/TTg, s 91/TTg v t chc các
Tng công ty nhà nc. Theo đó thì cn tin hành kim tra, đánh giá chính xác tình
hình hot đng kinh doanh ca các doanh nghip, t đó thng kê lãi l, đa ra các
gii pháp phát trin hoc h tr khc ph các doanh nghip đang gp khó khn. Nu
thc s doanh nghip đó làm n kém hiu qu gây nh hng xu ti ngành s tin
hành gii th theo quy đnh. ng thi, mt đim đc bit trong ch th đó là vic
phân loi, sp xp các doanh nghip đm bo cho vic qun lý và h tr. Bên cnh
đó, đ to điu kin thúc đy tích t và tp trung, nâng cao kh nng cnh tranh
đng thi thc hin ch trng xóa b dn cht đ B ch qun, cp hành chính
chính qun và s phân bit doanh nghip Trung ng, doanh nghip đa phng và
tng cng vài trò qun lỦ Nhà nc đi vi các doanh nghip thuc mi thành
phn kinh t, nâng cao hiu qu ca nn kinh t; Ngoài ra, vic sp xp tng th các
doanh nghip nhà nc còn đc nêu rõ trong Ch th s 500/TTg ca Th tng
Chính ph v sp xp tng th các doanh nghip nhà nc; Ngh đnh s 28/CP v
c phn hóa doanh nghip nhà nc. ánh du ca giai đon này là s ra đi ca
các Tng công ty nhà nc hot đng theo mô hình mi và phân bit rõ hai loi
hình doanh nghip nhà nc: doanh nghip nhà nc hot đng kinh doanh và
doanh nghip nhà nc hot đng công ích.
2.1.1.3.Giai đon 1998-2001
Ti i hi ng ln th IX (nm 2001) li nêu: “Tip tc đi mi và phát