QUYỀN TRUY ĐUỔI TRONG LUẬT BIỂN QUỐC TẾ
Nguyễn Thị Yến – Đại học Luật Hà Nội
Lịch sử phát triển quyền truy đuổi
Ở một mức độ nào đó quyền truy đuổi được cho rằng có thể bắt nguồn từ khái niệm
tương tự trong dân sự và thông luật. Lý thuyết đầu tiên về quyền này được đề cập
đến trong pháp luật của Đế quốc Đông La Mã, cụ thể là trong the Institutes of
Justinian tại điều khoản dưới đây:
Người ta đặt ra câu hỏi là liệu trong trường hợp bạn làm bị thương một con thú
hoang, nó có thể ngay lập tực trở thành tài sản của bạn hay không. Một số người
nghĩ rằng, nó sẽ trở thành ngay khi bạn làm thương nó, và nó tiếp tục là của bạn
khi bạn tiếp tục truy đuổi nó, nhưng nếu bạn dừng việc truy đuổi lại, nó sẽ không
còn là của bạn nữa và một lần nữa nó sẽ trở thành tài sản của người đầu tiên bắt
được nó. Những người khác lại cho rằng, nó không trở thành tài sản của bạn cho
tới khi bạn đã bắt được nó. Chúng ta xác nhận quan điểm thứ hai này bởi vì rất
nhiều sự cố có thể xảy ra ngăn cản bạn bắt được nó.
Sau này, lý thuyết này đã được đưa vào hệ thống pháp luật Common Law. Tuy
nhiên mối quan hệ giữa lý thuyết này và quyền truy đuổi không thực sự nổi bật.
Một học thuyết khá giống với quyền truy đuổi là nguyên tắc trong tiếng Anh Cổ gọi
là “fresh suit” hay “fresh pursuit”. Nguồn gốc của nguyên tắc này có thể cũng được
hình thành tại nước Đông La Mã. Fresh pursuit được phát triển đặc biệt trong hệ
thống Common Law, bao gồm rất nhiều trường hợp mà đặc tính chung của chúng
là việc truy đuổi phải diễn ra ngay lập tức và liên tục không ngắt quãng.
Nguyên tắc quyền truy đuổi trong luật pháp quốc tế hiện nay rất gần với nguyên tắc
trong hệ thống luật Common Law, nhưng có thể đã được hình thành một cách độc
lập. Nguyên tắc này tạo thành tập quán chung trong quan hệ quốc tế những năm
đầu thế kỷ 20. Các nước tham gia hội nghị do Hội Quốc Liên tổ chức năm 1930 tại
Hague đều tán thành giá trị pháp lý của quyền truy đuổi nhưng công ước được đề
xuất về lãnh hải đã không được thông qua (trong đó có quyền truy đuổi). Tuy nhiên
cuối cùng, tại Hội nghị Giơ-ne-vơ về biển cả nó đã được đưa vào Điều 23.
Quyền truy đuổi là gì?
Trong hệ thống pháp luật Common Law, quyền truy đuổi vốn được sử dụng để chỉ

Điều kiện để thực thi quyền truy đuổi hợp pháp.
Các quy định đã thể hiện rõ ràng rằng cơ quan có thẩm quyền của Quốc gia ven
biển phải có “lý do đúng đắn” để cho rằng chiếc tàu không mang cờ của quốc gia
ven biển này đã vi phạm các luật và quy định của quốc gia đó, “lý do đúng đắn”
phải được hiểu là từ một nguồn tin xác thực chắc chắn nào đó hoặc trực tiếp phát
hiện cụ thể thấy con tàu đó hoặc người trên con tàu đó đã vi phạm các quy định của
pháp luật quốc gia ven biển gây thiệt hại về lợi ích cho quốc gia ven biển, xâm
phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia ven biển hoặc có ảnh hưởng
xấu đến quốc gia khác. Từ ngữ này đã được thông qua bởi Ủy ban Luật pháp Quốc
tế (ILC) vào năm 1956 và được hiểu để cung cấp cho một sự phân biệt giữa một
điều chắc chắn rằng một hành vi phạm tội đã được cam kết và chỉ một sự nghi ngờ.
“Lý do đúng đắn để tin rằng” vì thế được thành lập theo dấu hiệu mạnh mẽ và
không chỉ nghi ngờ hoặc giả định rằng một hành vi phạm tội đã được thực hiện.
Vi phạm pháp luật quốc gia ven biển
Pháp luật và các quy định đã bị vi phạm phải nằm trong phạm vi và chủ quyền của
quốc gia ven biển ban hành. VD: Không có quốc gia ven biển nào có thẩm quyền
đối với hành vi phạm tội hình sự vượt quá bề rộng của lãnh hải và như một vụ giết
người trên một con tàu mang cờ nước ngoài trong đặc khu kinh tế không làm phát
sinh quyền truy đuổi theo Điều 111.
Các vùng biển quyền truy đuổi có thể được bắt đầu
Quyền truy đuổi phải được tiến hành khi con tàu nước ngoài hay một trong những
chiếc xuồng của nó đang ở trong nội thủy, trong vùng nước quần đảo, trong lãnh
hải hay trong vùng tiếp giáp của quốc gia truy đuổi.
Vụ truy đuổi tàu South Tomi
Tàu South Tomi là một con tàu dài 58.7m được đóng với Công ty Đóng tàu Niigata
tại thành phố Niigata, Nhật Bản. Nó bắt đầu hoạt động từ năm 1972 được đăng ký
tại Panama. Trong tháng 3 năm 2001, Cộng hòa Togo đã đăng ký tàu South Tomi.
Con tàu sau đó đã bị phát hiện đánh bắt cá trái phép trong vùng biển của Úc. Nó đã
bị truy đuổi 14 ngày trên 3300 hải lý bởi lực lượng Cảnh sát biển Úc. Đây là một
trong những vụ truy đuổi dài nhất trong lịch sử truy đuổi các tàu đánh bắt cá bị tình

và Mc Donald.
-Southern Supporter cảnh báo họ sẽ truy đuổi tàu South Tomi trong lúc trờ đợi hỗ
trợ tới.
-Vào 11:00 ngày 12 tháng 4 năm 2001, tàu South Tomi bị chặn đứng bởi 2 tàu hải
quân từ cộng hòa Nam Phi, tàu Galeshewe và tàu Protea. Tàu Protea chở lực lượng
bảo vệ Úc (ADF)
-Vào lúc 11:10 nhân viên ngư trường đã chỉ đạo thuyền trưởng tàu South Tomi
dừng con tàu lại. Tàu South Tomi trả lời rằng nó đang đi trên vùng biển quốc tế do
đó nhân viên ngư trường không có quyền dừng tàu lại, nhưng nếu tàu quân sự có
mặt họ sẽ dừng lại.
-Vào lúc 11:37 tàu South Tomi bị lực lượng bảo vệ Úc (ADF) khống chế và giam
giữ thuyền trưởng và thuyền viên trên boong tàu. Nhân viên ngư trường sau đó đã
lên tàu và tiếp quản. Nhân viên ngư trường đưa cho thuyền trưởng 1 tài liệu ra lệnh
phải đưa con tàu về cảng Fremantle theo Mục 84 (1)(k) của Luật FM
-Vào ngày 13 tháng 4 năm 2001, nhân viên ngữ trương đưa cho thuyền trưởng tàu
South Tomi một văn bản bảo đảm con tàu, lưới, thiết bị, cá trên tàu theo Mục 84
(1)(g) của Luật FM
- Tàu South Tomi sau đó đậu tại cảng Fremantle, Tây Úc vào ngày 5 tháng 5 năm
2001 và chủ tàu South Tomi bị buộc 2 tội danh
Thứ nhất, đánh bắt cá trái phép theo Mục 100A và 101A của luật FM, bị phạt
13600000 bảng Anh.
Thứ hai, không chấp hành mệnh lệnh hợp pháp của nhân viên ngư trường theo Mục
108 Luật FM, mà sau đó ông ta đã bảo vệ thành công tại phiên xử.
Câu hỏi đặt ra là việc truy đuổi tàu South Tomi có hợp pháp hay không?
Trong phiên tòa xét xử chủ tàu South Tomi, bên công tố lập luận rằng chủ tàu đã
nhận được một mệnh lệnh hợp pháp theo Mục 84(1)(k)(ii) của Luật quản lý Ngư
nghiệp 1991 là phải di chuyển về cảng Fremantle. Thẩm phán (sau khi đã xem xét
các bằng chứng từ bên bị cáo cho thấy rằng mệnh lệnh được đưa ra chỉ đơn giản là
phải tiến về phía cảng) cho rằng mệnh lệnh được đưa ra không phải là mệnh lệnh
dựa trên mục đích của Luật quản lý Ngư nghiệp do đó đã tha bổng chủ tàu với

nó đã tiến hành đánh bắt cá trong vùng biển của Nga mà không có giấy phép nên
chính phủ Anh đã đồng ý cho phép bắt giữ con tàu và sung công.
Hệ thống luật pháp sau đó đã bảo vệ nguyên tắc đã được tuyên bố như trên trong vụ
Tàu Araunah.
Tàu bị truy đuổi
Chỉ tàu nước ngoài tư nhân (không phải tàu nhà nước) là đối tượng của việc truy
đuổi. Không áp dụng đối với tàu mang cờ của chính tàu thi hành bởi vì những tàu
này luôn chịu sự kiểm soát của tàu quốc gia ngay cả trên vùng biển quốc tế.
Tàu chiến và tàu phi thương mại do Nhà nước làm chủ ở vùng biển cả được miễn bị
truy đuổi. Tuy nhiên UNCLOS không mở rộng quyền miễn bị truy đuổi cho các tàu
Nhà nước tham gia vào các hoạt động thương mại.
Các thủ tục cần thiết cho việc truy đuổi
+ Truy đuổi phải được tiến hành ngay lập tức
Việc bắt đầu truy đuổi ngay lập tức là một yêu cầu mang tính linh động cao. Việc
truy đuổi không cần phải được bắt đầu ngay tại thời điểm vi phạm được phát hiện,
tuy nhiên việc trì hoãn không hợp lý giữa việc phát hiện ra vi phạm và việc bắt đầu
truy đuổi sẽ mang đến sự nghi ngờ cho tính hợp pháp của việc truy đuổi.
Việc bắt đầu truy đuổi có thể được trì hoãn một cách chính đáng cho các vi phạm
liên quan tới các con tàu có mặt gián tiếp (xây dựng – constructive presence) trong
vùng biển của quốc gia ven biển. Trong trường hợp có mặt gián tiếp này, sự vi
phạm bởi tàu mẹ chỉ là yếu tố phái sinh do đó sự vi phạm của tàu mẹ hoàn thành
chỉ khi sự vi phạm luật quốc gia ven biển của tàu liên lạc được hoàn thành. Điều
này sẽ cho phép quyền truy đuổi được trì hoãn một ngày hoặc hơn. Với điều kiện là
tàu liên lạc vẫn ở trong vùng biển của quốc gia thì việc truy đuổi tàu mẹ có thể
được trì hoãn cho tới khi việc vi phạm của tàu liên lạc hoàn thành.
Vào ngày 24/5/2985, Lực lượng cảnh sát Hoàng gia Canada đã bắt giữ
+Truy đuổi không gián đoạn
Truy đuổi “không gián đoạn” không được định nghĩa trong UNCLOS tuy nhiên
khoảng thời gian gián đoạn lớn như là đi chệch khỏi con đường truy đuổi để thực
hiện một cú điện thoại cầu cứu được coi là “gián đoán”

Việc truy đuổi có thể được thực hiện dưới hình thức tiếp sức không cần phải là
đúng con tàu đầu tiên thực hiện việc truy đuổi có quyền bắt giữ.
+Xác định vị trí của tàu vi phạm
Yêu cầu này nhằm tránh việc xâm hại đến quyền tự do hàng hải trước khi quyền
truy đuổi được tiến hành.
+Một tín hiệu nhìn hoặc nghe bắt tàu dừng lại:
UNCLOS yêu cầu việc truy đuổi chỉ có thể bắt đầu sau khi đã phát tín hiệu nhìn
hoặc nghe bắt nó dừng lại, ở một cự ly cần thiết để chiếc tàu nói trên nhận biết
được.
Vụ tàu La Rosa
Buổi sáng ngày 15 tháng 9 năm 1976, tàu La Rosa, một chiếc thuyền buồm dài 51f
được thấy đậu tại tây nam cách . Vì tàu La Rosa không treo cờ, không có tên tàu
hay tên cảng nhà ở đuôi tàu, sĩ quan chỉ huy lực lượng tuần duyên tại Cape York
đã tiến lại gần tàu yêu cầu kiểm tra giấy tờ và quốc tịch của con tàu.
Hai trong số bị đơn đưa ra một lá cờ mà sau đó được xác định là cờ của Đảo Grand
Cayman, Thủy thủ con tàu là người Úc, con tàu được đăng ký tại Grand Cayman và
nó đang trên đường từ Bahamas tới Belize, British Honduras.
Lực lượng tuần tra quyết định liên lạc với Tổng hành dinh ở Miami, Florida thông
báo về tính hình đang diễn ra. Sau cuộc trao đổi này, họ quyết định sẽ giữ tàu La
Rosa lại và xác minh lại giấy tờ.
Tòa Liên bang Mỹ cho rằng việc bắt giữ tàu La Rosa là không hợp pháp. Tòa án đã
bác bỏ luận điểm việc bắt giữ tàu La Rosa dựa trên cơ sở quyền truy đuổi bởi vì tín
hiệu nhìn hoặc nghe bắt con tàu dừng lại đã không diễn ra cho tới lúc trước khi bắt
được nó.
Việc sử dụng vũ lực trong quyền truy đuổi
Luật pháp quốc tế công nhận rằng tàu của quốc gia ven biển được sử dụng vũ lực
như là một biện pháp cuối cùng để đối phó với tàu bị truy đuổi nếu nó không dừng
lại (quyền này không được quy định định trong CƯ 1958 hay 1982.) Mặc dù nó thể
hiện việc vi phạm nghiêm trọng quyền tự do biển cả, trong các trường hợp cần
thiết, việc sử dụng vũ lực được cho phép. Sự sử dụng vũ lực bởi các quốc gia trong

được tàu vi phạm. Trường hợp thứ hai là trường hợp tàu bị truy đuổi tự động dừng
lại khi có thông báo. Đây là hai trường hợp quyền truy đuổi đương nhiên chấm dứt.
Trường hợp thứ ba, quyền truy đuổi chấm dứt khi chiếc tàu bị truy đuổi đi
vào lãnh hải của quốc gia mà nó đăng tịch hoặc của một quốc gia thứ ba. Ở trường
hợp này, sở dĩ UNCLOS 1982 quy định quyền truy đuổi chấm dứt là do quy chế
pháp lý của vùng lãnh hải. Lãnh hải là vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia và quốc
gia ven biển có chủ quyền hoàn toàn và đầy đủ. Quốc gia nước ngoài chỉ được
hưởng quyền đi qua không gây hại trong vùng biển này. Nếu tàu truy đuổi mà đi
vào vùng biển này thì tức là tàu truy đuổi sẽ vi phạm pháp luật của quốc gia ven
biển.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nicholas M Poúlantzas, “Quyền truy đuổi trong luật quốc tế”
2. Rachel Baird, “Định hình quyền truy đuổi thông qua việc thực thi luật pháp của
các quốc gia”
3. Craig H. Allen (1989), Học thuyết về quyền truy đuổi: Giải thích thực tế thực thi
của các quốc gia
4. Robert C. Reuland, Quyền truy đuổi: giải thích Điều 111 UNCLOS
5. James Marissen, “Quyền truy đuổi hay không? Vụ bắt giữ tàu F.V. South Tomi
năm 2001”
6. René Jean Dupuy, Daniel Vignes, “Cẩm nang luật biển mới”
7. Việc bắt giữ tàu Araunah (1890)
Các trang web
http://www.wisegeek.com/what-is-a-hot-pursuit.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Hot_pursuit
https://www.casetext.com/case/us-v-postal
MỤC LỤC
Lịch sử phát triển quyền truy đuổi 1
Quyền truy đuổi là gì? 2
Quyền lợi của các nước ven biển trong việc thi hành hiệu quả luật pháp 2
Điều kiện để thực thi quyền truy đuổi hợp pháp 3