Biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động
cấp khoa ở trường cao đẳng sư phạm Lạng Sơn Mai Hồng Quảng
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Quản lý giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc
Năm bảo vệ: 2009 Abstract: Trình bày cơ sở lý luận của các biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động
cấp khoa ở trường Cao đẳng. Tiến hành nghiên cứu, khảo sát ở trường Cao đẳng Sư phạm
Lạng Sơn để làm rõ thực trạng hoạt động quản lý ở cấp Khoa của Trường. Trình bày các
nguyên tắc xây dựng biện pháp và đưa ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu
quả hoạt động cấp khoa ở trường Cao đẳng Sư phạm Lạng Sơn như: biện pháp xây dựng
và hoàn thiện các văn bản pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cấp khoa; biện
pháp quy hoạch cán bộ cấp khoa, xây dựng tiêu chuẩn lựa chọn; tăng cường công tác đào
tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ và năng lực cán bộ cấp khoa; tăng cường quyền tự chủ
và phân cấp quản lý mạnh cho cấp khoa; đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động
của cấp khoa; biện pháp kích thích, động viên cán bộ giảng viên các khoa nâng cao hiệu
quả làm việc
Keywords: Biện pháp quản lý; Cao đẳng sư phạm; Quản lý giáo dục; Lạng Sơn Content
MỞ ĐẦU
3.2. Phân tích thực trạng quản lý cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn.
3.3. Đưa ra các biện pháp quản lý nhằm phát huy hiệu quả hoạt động cấp khoa ở trường Cao
đẳng sư phạm Lạng Sơn.
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu: Các khoa trong trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn.
4.2. Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động cấp khoa ở
trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn.
5. Phạm vi nghiên cứu
Có nhiều vấn đề về quản lý trong giáo dục trong tình hình thực tế hiện nay, giáo dục phải
nâng cao chất lượng và hiệu quả, hội nhập quốc tế. Nhưng trong phạm vi đề tài này, chúng tôi
chỉ tập trung tìm kiếm các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cấp khoa.
6. Giả thuyết khoa học
Muốn phát huy được hiệu quả hoạt động cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn
thì các khoa cần có hệ thống biện pháp quản lý khoa học và đồng bộ. 7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu các vấn đề lý luận
7.2. Phương pháp quan sát
7.3. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
8. Ý nghĩa của luận văn
Đây là luận văn đầu tiên nghiên cứu về các biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động
cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn. Đề tài cung cấp một số biện pháp cụ thể, thực
tế cho cán bộ quản lý cấp khoa và nhà trường có thể vận dụng vào công tác quản lý đơn vị hiệu
quả hơn.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận khuyến nghị luận văn gồm 3 chương
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của các biện pháp quản lý nâng cao hiệu quả hoạt động cấp khoa
ở trường Cao đẳng.
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn.
trường trong hệ thống giáo dục quốc dân".
1.1.2.1. Quản lý giáo dục trên cơ sở quản lý nhà trường
Quản lý giáo dục trên cơ sở quản lý nhà trường là một xu hướng quản lý giáo dục
nhằm mục đích tăng cường sự phân cấp quản lý cho các chủ thể quản lý bên trong nhà
trường, với những quyền hạn và trách nhiệm rộng rãi hơn để thực hiện nguyên tắc giải quyết
công việc ngay tại chỗ.
1.1.2.2. Quản lý nhà nước về giáo dục
Quản lý nhà nước về giáo dục là việc Nhà nước thực hiện quyền lực công được xã hội uỷ
thác để điều chỉnh toàn bộ các hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội
1.1.3. Quản lý nhà trường
- Tác động của những chủ thể bên trên và bên ngoài nhà trường.
- Tác động của những chủ thể bên trong nhà trường.
1.1.3.1. Bản chất của hoạt động quản lý
Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý đến tập
thể người bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý. Trong giáo dục nhà trường đó là tác
động của người quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh, sinh viên và các lực lượng khác
nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu giáo dục.
Bản chất của hoạt động quản lý có thể mô hình hoá qua sơ đồ sau:
Phương pháp quản lý bằng kinh tế trong giáo dục là sự tác động một cách gián tiếp lên đối
tượng quản lý bằng cơ chế kích thích về lợi ích vật chất để mỗi thành viên trong tổ chức tự mình
điều chỉnh hành động nhằm thành nhiệm vụ được giao hoặc tạo ra những điều kiện để lợi ích cá
nhân, lợi ích tập thể phù hợp với lợi ích chung của toàn ngành và xã hội.
- Phƣơng pháp Tâm lý - Xã hội
Phương pháp quản lý bằng Tâm lý - Xã hội (phương pháp Tâm lý - Xã hội) là cách thức
tạo ra những tác động vào đối tượng quản lý bằng các biện pháp tâm lý nhằm biến những yêu
cầu do người quản lý đề ra thành nghĩa vụ tự giác và nhu cầu hoàn thành công việc của người bị
quản lý.
1.1.4. Lý thuyết quản lý nhà trường hiệu quả
- Hiệu quả kinh tế
- Hiệu quả xã hội
- Hiệu quả trước mắt và lâu dài
- Hiệu quả bộ phận và hiệu quả tổng thể
- Hiệu quả đào tạo
- Hiệu quả đầu tư cho giáo dục
1.2. Khoa trong trƣờng cao đẳng
Sơ đồ1.1: Mô hình quản
lý
Khoa là đơn vị quản lý hành chính cơ sở trong nhà trường. Đứng đầu các khoa là Trưởng
khoa do Hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm, thuyên chuyển công tác. Giúp việc cho các trưởng
khoa là các Phó Trưởng khoa do Hiệu trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Trưởng
khoa.
Trưởng khoa, Phó Trưởng khoa được chọn lựa trong đội ngũ giảng viên có uy tín, lập
trường tư tưởng vững vàng, chuyên môn vững và đặc biệt là khả năng tổ chức, quản lý, chỉ đạo,
điều hành đơn vị.
1.2.1. Chức năng, nhiệm vụ của khoa trong trường cao đẳng
* Đội ngũ giảng viên, cán bộ công nhân viên năm học 2007 - 2008:
- Tổng số cán bộ: 174 (trong đó biên chế chính thức: 153, hợp đồng có kỳ hạn: 21, Cán bộ
quản lý 37)
- Trình độ đào tạo: Tiến sĩ: 01. Thạc sĩ: 54 (trong đó 33 nữ, 21 nam). Đại học: 88. Cao
đẳng, trung cấp: 17. Trình độ khác: 14
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của nhà trường
* Chức năng:
Xây dựng chiến lược, quy hoạch, và chính sách phát triển giáo dục - đào tạo; tiêu chuẩn giảng
viên; nội dung, chương trình, phương pháp giảng dạy; tuyển sinh, tổ chức đào tạo, thi kiểm tra, công nhận
tốt nghiệp và cấp văn bằng, chứng chỉ; thanh tra giáo dục
* Nhiệm vụ:
1. Xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển của nhà trường phù hợp với chiến lược phát triển
giáo dục và mạng lưới các trường cao đẳng của đất nước.
2. Đào tạo sinh viên theo mã ngành đã đăng ký và cấp văn bằng theo quy định của Bộ
Giáo dục - Đào tạo.
3. Xây dựng chương trình, giáo trình, nội dung và kế hoạch cho các ngành đào tạo. Tổ chức
nghiên cứu, biên soạn, thẩm định giáo trình các môn học;
4. Tổ chức thực hiện tuyển sinh theo chỉ tiêu, kế hoạch hàng năm đã được Bộ Giáo dục -
Đào tạo phê duyệt.
5. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu,
chương trình đào tạo các chuyên ngành.
6. Quản lý cán bộ, giáo viên, giảng viên; phát triển đội ngũ giảng viên
7. Quản lý học sinh, sinh viên; thực hiện chế độ khen thưởng, kỷ luật theo quy chế; phát
hiện, bồi dưỡng nhân tài đối với học sinh - sinh viên.
8. Xây dựng kế hoạch nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, ứng dụng và phát triển
trong đội ngũ giảng viên và học sinh - sinh viên. 9. Thực hiện chế độ tự đánh giá chất lượng, hiệu quả đào tạo và nghiên cứu khoa học báo
cáo Bộ Giáo dục - Đào tạo.
2.1.4. Cơ sở vật chất nhà trường
Trong những năm qua, bằng nguồn ngân sách do nhà nước cấp và từ nguồn thu khác, nhà
trường đã xây dựng được một cơ sở tuy còn nhiều khó khăn nhưng cũng đã phục được những
nhu cầu cơ bản cho công tác dạy và học, thực hành.
2.2. Thực trạng hoạt động quản lý cấp khoa ở trƣờng cao đẳng sƣ phạm lạng sơn
2.2.1.1. Cơ cấu tổ chức các khoa ở trường Cao dẳng sư phạm Lạng Sơn
2.2.1.2. Đội ngũ Cán bộ quản lý cấp khoa
* Đặc trƣng quản lý của cán bộ cấp khoa: Mỗi khoa phải quản lý nhiều hệ, nhiều
chuyên ngành
* Tiêu chí cơ bản đánh giá cán bộ quản lý cấp khoa
- Phẩm chất chính trị, đạo đức, tác phong
- Kiến thức về pháp luật
- Trình độ chuyên môn
- Năng lực tổ chức quản lý cấp khoa
* Số lƣợng, chất lƣợng cán bộ quản lý cấp khoa
- Số lượng cán bộ quản lý cấp khoa: Thiếu so với quy định
STT
Khoa
Số lƣợng cán bộ
quản lý
Tổng số
HS-SV
Ghi chú
1
Tự nhiên
3
320
2
độ chuyên môn vững, có khẳ năng tổ chức quản lý, lập trường tư tưởng vững vàng, có nhiệt tình, tinh
thần làm việc hợp tác có sức khoẻ và mong muốn cống hiến cho sự phát triển của nhà trường. Tất cả
cán bộ lãnh đạo cấp khoa đều có trình độ cử nhân đại học chính quy trở lên.
Mặc dù trình độ học vấn của đội ngũ lãnh đạo cấp khoa ở một trường cao đẳng miền núi
như Lạng Sơn được coi là khá cao, nhưng nghiệp vụ làm công tác lãnh đạo lại chưa được đào tạo một cách bài bản hoặc chưa qua đào tạo, ngoại trừ một vài người đã qua khoá đào tạo Thạc sỹ
quản lý giáo dục.
2.2.2. Tổ bộ môn
Ngoài ba tổ chuyên môn trực thuộc Ban Giám hiệu (không trực tiếp quản lý học sinh,
sinh viên): tổ Tâm lý - Giáo dục, tổ Thể dục - Đoàn đội, tổ Chính trị, mỗi khoa còn có các tổ bộ
môn trực thuộc nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo chuyên môn sâu. Mỗi tổ bộ môn đều có tổ
trưởng bộ môn.
2.2.3. Cơ chế quản lý cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn hiện nay
Các khoa chịu trách nhiệm trước Ban Giám hiệu nhà trường về việc tổ chức thực hiện kế hoạch
đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, quản lý chất lượng dạy và học của khoa mình. Mặc dù nhà
trường đã có những văn bản tăng quyền tự chủ cho cấp khoa, nhưng thực tế đến nay vẫn chưa được
thay đổi nhiều. Các khoa gần như không được tham gia vào công tác tuyển dụng giáo viên, tham mưu
công tác tuyển sinh, chủ động xây dựng kế hoạch chi tiêu theo tài chính công đã được nhà trường quy
định.
* Quản lý hoạt động dạy học
* Quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của học sinh, sinh viên
* Sử dụng giáo viên thỉnh giảng mời ngoài trường và trong trường
* Chế độ kiểm tra công tác quản lý dạy và học
2.2.4. Đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn
* Những kết quả đạt được
Xác định được vị trí, vai trò và tầm quan trọng của cấp khoa trong nhà trường, các khoa ở
trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn luôn bám sát sứ mệnh của nhà trường, đặc biệt là kế hoạch
năm học, chủ động xây dựng kế hoạch chiến lược và kế hoạch tác nghiệp cho mình. Mặc dù điều
các trường sư phạm, nên quan điểm trong đào tạo và làm việc dễ dàng thống nhất với nhau ngay
từ ban đầu.
- Nhà trường đã có hệ thống máy vi tính nối mạng nội bộ .
* Khó khăn
- Cơ chế hoạt động: Nhà trường thực ra chưa ban hành được một cơ chế hoạt động hợp lý
cho các khoa.
- Đội ngũ lãnh đạo cấp khoa vừa thiếu về số lượng, lại vừa yếu về lý luận quản lý giáo
dục.
- Cơ sở vật chất, thiết bị văn phòng, phòng làm việc phục vụ cho các khoa còn thiếu thốn,
chật hẹp.
- Thiết bị đồ dùng dạy học, phòng thí nghiệm, thực hành thiếu hoặc chất lượng thấp - Nhà trường chưa xây dựng được thư viện điện tử.
- Chất lượng tuyển sinh đầu vào đối với sinh viên Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn hàng năm
là thấp.
2.3. Tiểu kết chƣơng 2
Trong toàn bộ chương 2, tác giả đã tập trung trình bày những vấn đề sau:
khái quát về trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn, cơ cấu tổ chức, chất lượng và số lượng đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, giảng viên các khoa, cơ chế quản lý cấp khoa và hiệu quả quản lý hoạt động
cấp khoa. Từ đó tìm ra những hạn chế còn tồn tại để đề ra những biện pháp quản lý nhằm nâng
cao hiệu quả hoạt động cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn.
CHƢƠNG 3
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CẤP KHOA
Ở TRƢỜNG CAO ĐẲNG SƢ PHẠM LẠNG SƠN
3.1. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp
3.1.1. Yêu cầu của ngành Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn mới
Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu về số lượng và chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ quản
điều kiện đào tạo theo tín chỉ; tích cực chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị phấn đấu
trở thành trường Đại học Lạng Sơn.
3.2. Một số biện pháp
3.2.1. Biện pháp xây dựng và hoàn thiện các văn bản pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động cấp khoa
* Nội dung biện pháp
Văn bản pháp lý là công cụ, là cơ sở pháp lý định hướng cho các khoa hoạt động. Nhà
trường cần tiến hành xây dựng những văn bản mới hoặc điều chỉnh các văn bản đã quá cũ, kém
hiệu lực liên quan tới hoạt động của cấp khoa.
3.2.1.1. Xây dựng và ban hành văn bản qui định cơ chế hoạt động cấp khoa
Hiệu quả hoạt động của cấp khoa phụ thuộc rất nhiều vào cơ chế hoạt động có phù hợp với
đặc điểm chung và đặc điểm riêng, điều kiện hoàn cảnh của mỗi khoa. Cơ chế hoạt động của cấp
khoa vừa phải đảm bảo các qui định của Điều lệ trường cao đẳng, vừa phải đảm bảo được lợi ích
của cấp khoa, của nhà trường.
3.2.1.2. Xây dựng văn bản qui định chuẩn giảng viên, tiêu chuẩn cán bộ quản lý cấp khoa
Muốn xây dựng được qui định chuẩn cán bộ quản lý khoa hay tiêu chuẩn giảng viên trước tiên
phải mô tả được công việc và vị trí công tác của họ, sau đó là những tiêu chuẩn để bổ nhiệm như:
Bằng cấp, khẳ năng, kinh nghiệm, đạo đức tác phong, tầm nhìn
Bảng mô tả công việc và vị trí công tác Chức vụ
Nhiệm vụ
Yêu cầu
Trưởng
khoa
- Lãnh đạo quản lý chuyên môn khoa
(các Tổ chuyên môn)
- Tổ chức, chỉ đạo khoa thực hiện chức
năng, nhiệm vụ được phân công
- Nghiên cứu khoa học
- Hướng dẫn thực tế, thực tập
- Có bằng Đại học và nghiệp vụ sư phạm
- Chuyên môn vững
- Biết sử dụng thành thạo vi tính và ngoại
ngữ
- Trách nhiệm với công việc, yêu nghề
Trợ lý
khoa,
Giáo
viên chủ
nhiệm
- Quản lý nhà nước đối với giáo viên,
học sinh - sinh viên
- Giảng dạy môn chuyên ngành được
đào tạo
- Nắm vững quy chế đào tạo, quản lý học
sinh - sinh viên
- Có bằng đại học sư phạm
- Có kinh nghiệm giảng dạy từ 2 năm trở lên
- Sử dụng thành thạo vi tính văn phòng.
Căn cứ vào bảng mô tả công việc, nhà trường xây dựng quy định về tiêu chuẩn bổ nhiệm
Trưởng khoa, Phó Trưởng khoa, Tổ trưởng bộ môn trực thuộc.
* Tiêu chuẩn cán bộ quản lý khoa, tổ bộ môn trực thuộc:
1. Trung thành với Tổ quốc, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam; Sống và làm việc
theo hiến pháp và pháp luật; Nắm vững chủ trương đường lối của Đảng và pháp luật nhà nước.
2. Nắm vững Luật Giáo dục, các văn bản qui định của nhà nước về Giáo dục - Đào tạo và
biết vận dụng một cách sáng tạo vào đơn vị quản lý, nhà trường.
3. Có khẳ năng tập hợp, vận động cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên. thực hiện
chủ trương đường lối phát triển của nhà trường, ngành, nhà nước
3.2.2. Biện pháp quy hoạch cán bộ cấp khoa, xây dựng tiêu chuẩn lựa chọn
3.2.2.1. Biện pháp quy hoạch cán bộ cấp khoa
* Nội dung biện pháp
- Đổi mới cách thức, quy trình thực hiện quy hoạch cán bộ lãnh đạo cấp khoa Đưa công tác
quy hoạch cán bộ khoa trở thành nhiệm vụ thường xuyên của các cấp ủy Đảng, vì việc lựa chọn đúng
cán bộ đưa vào diện quy hoạch là khâu rất quan trọng. Muốn vậy cần phải rà soát, đánh giá toàn bộ đội
ngũ cán bộ một cách thận trọng, phát hiện mặt mạnh, mặt yếu của từng cán bộ trong phạm vi cấp khoa.
Phối hợp đồng bộ giữa cấp trên và cấp dưới, giữa phòng Tổ chức và các đoàn thể trong nhà trường. Kịp
thời bố trí, sử dụng cán bộ trong diện quy hoạch khi họ đang có xu hướng phát triển đi lên.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý chủ chốt có uy tín, phối hợp làm việc có hiệu quả Quy hoạch cán bộ có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động cấp khoa. Do vậy cần phải
đặc biệt quan tâm đến việc tuyển chọn, bố trí đúng người, đúng việc mới phát huy tối đa mặt
mạnh của từng cán bộ, đồng thời giảm bớt được những chi phí không cần thiết nhưng hoạt động
cấp khoa vẫn đạt hiệu quả cao.
Mỗi khoa đều có những đặc thù riêng, điểm mạnh, điểm yếu cũng rất khác nhau. Do đó
công tác quy hoạch cán bộ vừa phải đúng nguyên tắc, vừa phải linh hoạt để phát huy một cách
tốt nhất tiềm năng, thế mạnh nguồn nhân lực của khoa, đồng thời hạn chế được những thiếu sót,
khuyết điểm.
* Cách thức tiến hành
Trước hết, khoa cần kết hợp chặt chẽ với phòng Tổ chức cán bộ để xây dựng công tác quy hoạch
cán bộ quản lý cấp khoa cho phù hợp với điều kiện, yêu cầu của nhà trường trên cơ sở những quy định,
chức năng nhiệm vụ của từng khoa.
Việc quy hoạch cán bộ cấp khoa phải dựa vào tình hình thực tế của đơn vị và phải đáp ứng được
yêu cầu phát triển của khoa ít nhất trong vòng 5 năm tiếp theo.
Sau khi đã hoàn thành công tác quy hoạch cán bộ cấp khoa, lãnh đạo khoa cần phải triển
khai thực hiện một cách nghiêm túc theo đúng quy định.
3.2.2.2. Xây dựng tiêu chuẩn lựa chọn cán bộ cấp khoa
* Nội dung biện pháp
môn
Để lựa chọn được các vị trí như kỳ vọng, nhà trường có thể sử dụng nhiều phương pháp
tuyển khác nhau như phương pháp thi tuyển, phương pháp phát hiện năng khiếu, phương pháp
trưng cầu ý kiến và bỏ phiếu kín, phương pháp thử nghiệm
Mỗi phương pháp tuyển chọn đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định nên có thể kết
hợp đồng thời nhiều phương pháp với nhau một cách hợp lý.
* Cách thức tiến hành
Phòng Tổ chức cán bộ là đơn vị tham mưu cho Hiệu trưởng nhà trường thực hiện công tác bổ
nhiệm Trưởng khoa, Phó Trưởng khoa. Phòng Tổ chức cán bộ chịu trách nhiệm tìm nguồn cán bộ
cần tuyển dụng với các tiêu chuẩn, tiêu chí đã quy định; lập danh sách trình Hiệu trưởng và xây dựng
kế hoạch theo dõi, giúp đỡ đối tượng.
3.2.3. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ và năng lực cán bộ quản lý
cấp khoa
* Nội dung biện pháp
Nhà trường cần phải có những kế hoạch chiến lược trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao
trình độ, năng lực quản lý cho đội ngũ lãnh đạo cấp khoa mới được bổ nhiệm hoặc có thể đã qua một
nhiệm kỳ công tác. Để các khoa ngày càng gia tăng hiệu quả hoạt động. Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng
cần tập trung vào những nội dung chủ yếu sau:
- Đào tạo nâng cao trình độ (sau đại học) theo các chỉ tiêu đặt ra
- Bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức
- Bồi dưỡng kiến thức công nghệ thông tin - truyền thông, về ngoại ngữ
- Bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chính nhà nước, về quản lý giáo dục - Bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng quản lý
+ Kỹ năng phân quyền:
+ Kỹ năng trực cảm
+ Kỹ năng tự hiểu mình
+ Kỹ năng tầm nhìn
+ Kỹ năng thống nhất giá trị
- Xây dựng chính sách thúc đẩy công tác đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực quản
lý cho đội ngũ lãnh đạo cấp khoa
Việc xây dựng một hệ thống chính sách hợp lý sẽ thúc đẩy, tạo động lực cho sự phát triển
hoạt động của nhà trường. Trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ cấp khoa, một hệ thống
chính sách đúng đắn sẽ khuyến khích được tính tích cực, sự hăng hái, yên tâm với công việc,
nâng cao tính trách nhiệm, phát huy được tính chủ động, sáng tạo, thu hút nhân tài.
Chính sách thúc đẩy công tác đào tạo, bồi dưỡng phải đảm bảo các yêu cầu sau đây:
- Phải quán triệt, thể hiện được những quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng.
- Đảm bảo quyền lợi cho cán bộ tham gia tập huấn, bồi dưỡng, học tập
- Cần điều chỉnh chi tiêu nội bộ sao cho phù hợp với tình hình mới nhằm động viên cán bộ
yên tâm làm việc, học tập và bồi dưỡng kiến thức.
3.2.4. Trao quyền tự chủ và phân cấp quản lý mạnh cho cấp khoa
* Nội dung biện pháp
Cấp khoa cần phải được trao nhiều quyền lực hơn và phạm vi quyền hạn các hoạt động
trong nhà trường rộng hơn, và tất nhiên là vẫn phải tuân thủ theo Quy chế hoạt động cấp khoa
như đã quy định.
Bố trí sắp xếp, giao việc cho các thành viên trong khoa, tổ bộ môn theo cơ cấu bộ máy tổ
chức mà nhà trường đã quy định.
Trưởng khoa được phép nghiên cứu, xem xét và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các
thành viên trong đơn vị một cách hợp lý theo quy định chung của nhà trường và các chức danh
đã được phân công, bổ nhiệm.
Giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng nhà trường về các vấn đề cơ bản
như: Tổ chức thi học phần, học kỳ, thanh tra giảng viên, xét lên lớp, bố trí thời khóa biểu, lịch học
tập.
* Cách thức tiến hành
Muốn thực hiện tốt các nội dung trên, Phòng Đào tạo - Nghiên cứu khoa học, phòng Tổ
chức cán bộ cần phải xây dựng được hệ thống các văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết cho từng
đầu việc trình Hiệu trưởng và giao nhiệm vụ cho các khoa, đồng thời phải là đơn vị chịu trách
nhiệm đôn đốc, theo dõi, kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh việc thực hiện của các khoa.
Những công việc giao cho các khoa đảm nhiệm như đã nêu trên không phải là những vấn đề
định. Lãnh đạo trường căn cứ các báo cáo của các khoa cử người đi kiểm tra lại thực tế có thể
theo định kỳ hoặc đột suốt.
Trưởng khoa có thể kiểm tra đột suốt việc thực hiện bất kỳ nội dung nào đó của tổ bộ môn,
ngoài việc các tổ bộ bộ môn phải nộp báo cáo thường xuyên theo quy định cho Trưởng khoa.
Một yêu cầu quan trọng là dù tiến hành kiểm tra ở cấp nào cũng đều phải có biên bản, kết
luận và xử lý rõ ràng, và được lưu lại dùng đối chiếu cho lần kiểm tra kế tiếp.
3.2.6. Biện pháp xây dựng văn hóa khoa trong nhà trường theo tinh thần tổ chức biết học hỏi
* Nội dung biện pháp
Mỗi khoa trong nhà trường phải tạo cho mình một môi trường làm việc thân thiện, môi
trường văn hóa mang sắc thái riêng chuyên ngành đào tạo. Ở đó các thành viên đều tự nguyện tham gia vào các hoạt động chung, cống hiến hết mình cho sự lớn mạnh của đơn vị. Hơn thế nữa
là các thành viên biết chia sẻ với nhau trong công việc và cuộc sống, làm việc với tinh thần hợp
tác, hỗ trợ trong một môi trường cởi mở, đầy tính nhân văn. Xây dựng văn hóa khoa, xây dựng
khoa thành một tổ chức biết học hỏi sẽ góp phần phát triển nhà trường thực sự trở thành một tổ
chức mạnh.
* Cách thức tiến hành
- Lãnh đạo khoa: Phải có tầm nhìn, có khẳ năng tập phát huy vai trò, năng lực của từng thành
viên trong đơn vị, có khẳ năng tập hợp họ thành một khối thống nhất về sức mạnh và trí tuệ
- Cấu trúc theo chiều ngang: Tổ chức học hỏi sẽ phá bỏ cấu trúc hàng dọc - Sự ngăn cách
người lãnh đạo với nhân viên. Trong cấu trúc theo chiều ngang, có sự cộng tác giữa người lãnh
đạo khoa với các thành viên, giữa các thành viên với nhau, giữa các tổ bộ môn với nhau.
- Ủy quyền cho các thành viên: Sự ủy quyền đúng người, đúng việc sẽ tạo điều kiện cho các
thành viên tham gia vào hoạt động quản lý trong khoa.
- Chia sẻ thông tin: Để đưa ra được một quyết định chính xác vào một thời điểm nhất định,
người lãnh đạo đơn vị phải nắm bắt được các thông tin từ những nguồn và góc độ khác nhau.
- Chiến lược phát lộ: Chiến lược của tổ chức sẽ xuất hện, phát lộ từ chính những cuộc tranh
cãi, thảo luận từ các thành viên. Chiến lược phát lộ dựa trên tư tưởng chung về sự đồng thuận về
tính thực nghiệm. Trong khoa mỗi thành viên được khuyến khích làm thử một việc mới, một
cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn sẽ được nâng cao hơn và đáp ứng được chất
lượng đào tạo mà xã hội yêu cầu.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Quản lý hoạt động cấp khoa trong trường cao đẳng là một lĩnh vực khá phức tạp.
Thực chất đó là vấn đề quản lý con người, là giải quyết các mối quan hệ sư phạm - xã hội
giữa con người và con người với nhau. Trên đây đề tài chỉ mới đề cập đến một khía cạnh
hẹp về công tác quản lý hoạt động cấp khoa ở một trường cao đẳng trên địa bàn thành phố
Lạng Sơn.
Từ cơ sở của lý luận về quản lý, quản lý hoạt động cấp khoa và khảo sát đánh giá
thực trạng công tác quản lý cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn, đề tài tập
chung vào các vấn đề sau:
- Phân tích cơ sở lý luận, làm rõ vị trí, vai trò của cán bộ quản lý cấp khoa, những
vấn đề về quản lý hoạt động cấp khoa.
- Tiến hành điều tra, khảo sát và phân tích số liệu, tư liệu thu thập được để đánh giá
đúng thực trạng số lượng, chất lượng cán bộ quản lý cấp khoa ở trường Cao đẳng sư phạm
Lạng Sơn trong thời gian qua, đề ra một số biện pháp. - Những giải pháp chủ yếu đó là: Hoàn thiện chính sách về lương và chế độ đãi ngộ
hợp lý; Đổi mới công tác tuyển chọn và sử dụng cán bộ; Hoàn thiện cơ chế quản lý và tăng
cường công tác phân cấp quản lý và tính chịu trách nhiệm đối với khoa; đổi mới công tác
Kiểm tra - Đánh giá và khen thưởng; Tăng cường công tác bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý
cho cán bộ lãnh đạo cấp khoa và một số biện pháp bổ trợ khác.
2. Khuyến nghị
2.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trên cơ sở Chiến lược Phát triển giáo dục dến năm 2020, tăng cường hơn nữa
nghiệp vụ quản lý giáo dục cho các nhà quản lý giáo dục nói chung và cán bộ quản lý cấp
khoa ở trường cao đẳng, đại học nói riêng như kết luận của Hội nghị Ban chấp hành Trung
quản lý mệnh lệnh tập trung quan liêu: người quản lý khoa phải là cầu nối giữa trò với
thầy, giữa nhà trường với xã hội, giữa xã hội và những mối quan hệ khác , đồng thời khi
điều hành các hoạt động của khoa, tổ bộ môn phải chú ý đến sự phù hợp với hoạt động của
nhà trường, chủ trương của cấp trên và của địa phương cũng như đáp ứng được yêu cầu
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương.
Người cán bộ quản lý còn phải là người công dân gương mẫu, có ý thức trách
nhiệm với nhà trường, tăng cường sự đoàn kết, biết tập hợp lực lượng, quy tụ đội ngũ
giảng viên, cán bộ công chức và sinh viên trong khoa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được
giao. Cán bộ quản lý cấp khoa, tổ bộ môn phải mạnh dạn giao việc, có kế hoạch kiểm tra
đánh giá khen thưởng, xử phạt kịp thời, công minh đối với giảng viên và sinh viên.
References
1. Chiến lƣợc phát triển giáo dục 2001-2010. Nhà xuất bản giáo dục 2002.
2. Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/06/2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng.
3. Điều lệ Trƣờng Cao đẳng - Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hà Nội, 2005.
4. Giáo trình khoa học quản lý. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 2002.
5. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật ngành Giáo dục và Đào tạo Việt Nam.
Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 1998.
6. Khoa học tổ chức và quản lý. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 2002.
7. Luật Giáo dục. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 2005
8. Quản trị hiệu quả trƣờng học. Nhà xuất bản giáo dục Việt nam, 2009.
9. Tinh hoa quản lý. Nhà xuất bản Lao động xã hội. Hà Nội, 2003.
10. Thuật ngữ quản lý giáo dục. Trường cán bộ QLGD ĐT. Hà Nội, 1998.
11. Đặng Quốc Bảo. Kinh tế học giáo dục, bài giảng lớp Cao học quản lý giáo dục khoá 6.
Khoa Sư phạm Đại học quốc gia Hà Nội, 2007.
12. Đặng Quốc Bảo. Quản lý tài chính trong giáo dục, bài giảng lớp Cao học quản lý giáo dục
khoá 6. Khoa Sư phạm đại học Quốc gia Hà Nội, 2007.
13. Đặng Quốc Bảo. Quản lý nhà trường, bài giảng lớp Cao học quản lý giáo dục khoá 6.
Khoa sư phạm Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008.
14. Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Cơ sở khoa học quản lý, bài giảng lớp Cao