1
Vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận
chuẩn quốc tế vào môn lịch sử ở trường trung học
phổ thông (phần lịch sử thế giới cổ đại và
trung đại lớp 10, chương trình chuẩn
Practical applying international standard approach teaching process to History teaching in high
school (part: historic of the Earth at Antiquity and Middle Ages for 10th class, standard program)
NXB H. : ĐHGD, 2012 Số trang 116 tr. +
Vũ Thị Thúy Hải Trường Đại học Giáo dục
Luận văn ThS ngành: Lý luận và phương pháp dạy học (bộ môn Lịch sử);
Mã số: 60 14 10
Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Kim Đỉnh
Năm bảo vệ: 2012 Abstract. Nghiên cứu lí luận về quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào
môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông (THPT). Tiến hành khảo sát thực trạng dạy và
học môn Lịch sử tại một số trường THPT: Trần Phú - Hoàn Kiếm (Hà Nội), Bình Sơn (Vĩnh
Phúc), Ngô Sỹ Liên (Bắc Giang). Đề xuất một số biện pháp vận dụng quy trình dạy học theo
hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào dạy học phần Lịch sử thế giới cổ đại và trung đại lớp 10,
chương trình chuẩn. Tiến hành thực nghiệm sư phạm và đánh giá hiệu quả của việc vận
dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào môn Lịch sử tại trường
THPT Bình Sơn - Vĩnh Phúc.
Keywords: Lịch sử; Phương pháp dạy học; Phổ thông trung học; Lịch sử thế giới.
hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông (Phần Lịch sử thế
giới cổ đại và trung đại lớp 10, chương trình chuẩn)” làm đề tài nghiên cứu của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Xây dựng quy trình dạy học nói chung và môn Lịch sử nói riêng đã thu hút sự quan tâm của
đông đảo các nhà nghiên cứu ở cả trong và ngoài nước. Cho tới nay, đã có không ít các sách chuyên
khảo, tạp chí và luận văn đề cập đến vấn đề này.
Tài liệu tập huấn “Chương trình đào tạo cấp bằng, chứng chỉ quốc tế của Đại học Khảo thí Quốc tế
Cambridge cho giáo viên và chuyên gia đào tạo” của Đại học Khảo thí Quốc tế Cambridge (bản dịch tiếng
Việt) đã cung cấp cho người học một quy trình rõ ràng trong triển khai dạy học. Theo cách tiếp cận của Đại học
Khảo thí Quốc tế Cambridge, để có thể đem lại những kết quả tốt nhất, công việc dạy học cần phải được bắt đầu
từ khâu chuẩn bị kế hoạch dạy học, cho đến thực thi và đánh giá cải tiến. Mỗi khâu của quy trình lại bao gồm
nhiều bước nhỏ hơn và chúng được đặt trong mối liên hệ hữu cơ với nhau. Bên cạnh đó, tài liệu cũng đưa ra
những chỉ dẫn khi tiến hành lập kế hoạch dạy học cho từng bài học cụ thể. Đây là nguồn tài liệu tham khảo quan
trọng trong quá trình chúng tôi thực hiện đề tài luận văn của mình.
Các tác giả Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng và Nguyễn Thị Côi trong cuốn “Phương pháp
dạy học lịch sử” (tập II) đã đưa ra quan niệm của mình về việc chuẩn bị bài học lịch sử trước khi tiến
hành triển khai trên lớp, trong đó nhấn mạnh “Việc chuẩn bị bài học là điều kiện quan trọng để hoàn
thành tốt nhiệm vụ dạy học” [21, tr.153]. Ngoài ra, các tác giả còn đưa ra một số nguyên tắc trong
3
quá trình chuẩn bị bài học mà giáo viên phải chú ý như xác định loại bài, vị trí, mục tiêu của bài học,
xây dựng đề cương và viết giáo án bài giảng.
Vấn đề xây dựng quy trình dạy học cũng đã được đi sâu nghiên cứu dưới góc độ các đề tài luận văn
thạc sĩ như tác giả Cao Thị Mai Len - Đại học Giáo dục - ĐHQG Hà Nội với đề tài “Xây dựng quy trình
giảng dạy phần tổ hợp lớp 11 trung học phổ thông theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế” (2009), tác giả
Nguyễn Xuân Trường - ĐHSP Hà Nội (1998) với đề tài “Cấu trúc giờ học lịch sử ở trường phổ thông
trung học theo hướng dạy học “lấy người học làm trung tâm”. Các luận văn đã chỉ ra một số nguyên tắc và
biện pháp khi thiết kế bài học cũng như quy trình cụ thể của một giờ học lịch sử.
Những kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước và khóa luận tốt nghiệp của bản thân chính
là nguồn tài liệu quý báu, là những căn cứ, gợi ý có giá trị cho chúng tôi thực hiện luận văn này.
Dựa trên những quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm
đường lối của Đảng và Nhà nước ta về lịch sử, giáo dục.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu lí thuyết: đọc và phân tích, tổng hợp tài liệu, sách báo, tạp chí, internet… về quy
trình dạy học theo chương trình tập huấn của Đại học Khảo thí Quốc tế Cambridge.
- Nghiên cứu thực tiễn: quan sát, dự giờ, điều tra, phỏng vấn giáo viên và học sinh để đánh
giá thực trạng dạy học lịch sử ở trường phổ thông hiện nay; thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra, đối
chứng kết quả nghiên cứu của luận văn.
6. Giả thuyết khoa học
Nếu giáo viên vận dụng quy trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế theo cách thức mà đề tài đề
xuất sẽ đáp ứng được nhu cầu người học, tạo hứng thú học tập lịch sử nói chung, học tập phần Lịch
sử thế giới cổ đại và trung đại lớp 10 nói riêng, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch sử ở
trường THPT hiện nay.
7. Đo
́
ng go
́
p cu
̉
a đê
̀
ta
̀
i
Thực hiện tốt những nhiệm vụ đề ra, luận văn góp phần:
- Khẳng định vai trò, sự cần thiết của việc vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận
chuẩn quốc tế vào môn Lịch sử ở trường THPT.
- Đánh giá được thực trạng dạy học lịch sử nói chung, thực trạng triển khai quy trình dạy học
trong môn Lịch sử nói riêng.
- Đề xuất một số biện pháp vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế
Chuẩn
bị
Thực
thi
Đánh
giá cải
tiến
Kế
hoạc
h bài
dạy
Phân tích nhu cầu
Xác định mục tiêu môn học, bài học
cho cả người học và người dạy một ý tưởng rõ ràng về mục tiêu bài học, mục tiêu môn học, chương
trình học và cả quá trình dạy học.
Thứ hai, quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế giúp cho giáo viên có sự chuẩn
bị kỹ càng, chu đáo về nội dung bài học mà họ sẽ dạy, dự tính được những nguồn tài liệu mà họ sẽ sử
dụng cho bài giảng của mình, tiết kiệm được thời gian do đã chuẩn bị chu đáo từ trước và tập trung
vào nhu cầu của học sinh.
Thứ ba, việc vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế làm cho giáo
viên ý thức được mục đích và thành quả đạt được, đặt trọng tâm vào mục tiêu chung, không bị lạc đề
sang những nội dung không cần thiết và không hoàn thành bài giảng.
Thứ tư, quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế không chỉ tạo ra một cơ sở vững
chắc để giáo viên xem xét, đánh giá bài giảng của mình mà nó còn tạo nên một điểm khởi đầu cho
những kế hoạch tiếp theo mà giáo viên phải tiến hành trong tương lai.
1.1.5. Yêu cầu của việc vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào môn
Lịch sử ở trường trung học phổ thông
1.1.5.1. Vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế phải đảm bảo tính hệ thống
1.1.5.2. Vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế phải phù hợp với đối tượng
dạy học.
7
1.2. Thực trạng dạy học môn Lịch sử ở trƣờng THPT
1.2.1. Nội dung điều tra, khảo sát
Đối với giáo viên: nội dung điều tra, khảo sát tập trung vào các vấn đề cơ bản sau:Quan
niệm của giáo viên về vai trò, sự cần thiết của việc xây dựng kế hoạch dạy học; Các bước triển khai
khi tiến hành bài học của giáo viên; Vai trò và mức độ thường xuyên phân tích nhu cầu cũng như lấy
ý kiến phản hồi của học sinh trong quá trình xây dựng và triển khai bài dạy; Những khó khăn của
giáo viên trong việc triển khai quy trình dạy học
Đối với học sinh: nội dung điều tra, khảo sát tập trung vào các vấn đề cơ bản sau: Mức độ
Nhìn tổng thể, kế hoạch dạy học của các giáo viên thiết kế đã thể hiện khá rõ ràng các hoạt
động dạy và học của thầy và trò trong giờ học như: kiểm tra bài cũ, dạy bài mới, củng cố, sơ kết bài
học…
Tuy nhiên, kế hoạch dạy học chưa thể hiện được những thao tác cụ thể của giáo viên và học
sinh dự kiến diễn ra trong giờ học. Do vậy, khi tiến hành bài giảng, chủ yếu diễn ra dưới dạng thuyết
trình (truyền thụ) những nội dung đã được trình bày trong sách giáo khoa, học sinh lắng nghe và ghi
chép, làm mất đi khả năng tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của các em.
Các phương pháp mà giáo viên sử dụng khá phù hợp với đặc trưng, mục tiêu và nội dung bài
học, tuy nhiên chưa đa dạng, phong phú, đáp ứng các phong cách học khác nhau của người học. Qua
khảo sát ý kiến của 160 học sinh ở một số trường THPT trên địa bàn Hà Nội, Vĩnh Phúc. Bắc
Giang… chúng tôi thu được kết quả về mức độ sử dụng các phương pháp dạy học lịch sử của giáo
viên như sau:
Bảng 1.2. Mức độ thường xuyên sử dụng các PPDH lịch sử
trong giờ học của GV
PPDH lịch sử
Số phiếu
Tỉ lệ %
Thuyết trình
75
47
Vấn đáp
38
23.8
Thảo luận
22
13.5
Trực quan
14
9.0
Nêu vấn đề
- Thứ năm, trong quá trình xây dựng quy trình dạy học, giáo viên chưa quan tâm và dành thời
gian cho việc phân tích, điều tra nhu cầu trước khi tiến hành bài dạy hay thực hiện việc lấy ý kiến
phản hồi để đánh giá cải tiến tốt hơn cho bài dạy lần sau.
Những hạn chế trên đã một lần nữa chứng tỏ công tác chuẩn bị và triển khai bài học lịch sử
của giáo viên ở các trường THPT hiện nay còn tồn tại nhiều bất cập và chưa thực sự được bản thân
mỗi giáo viên chú ý đúng mức. Vì vậy, việc đưa ra một quy trình cụ thể với những hướng dẫn chi tiết
cho việc dạy học là điều cần thiết để nâng cao hiệu quả bài học Lịch sử ở trường THPT. Đây chính là
cơ sở thực tiễn để chúng tôi đề xuất một số biện pháp vận quy trình dạy học theo hướng tiếp cận
chuẩn quốc tế vào môn Lịch sử ở trường THPT.
CHƢƠNG 2
VẬN DỤNG QUY TRÌNH DẠY HỌC THEO HƢỚNG TIẾP CẬN CHUẨN QUỐC TẾ VÀO
PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI CỔ ĐẠI VÀ TRUNG ĐẠI LỚP 10, CHƢƠNG TRÌNH CHUẨN
2.1. Vị trí, mục tiêu, nội dung cơ bản của phần Lịch sử thế giới cổ đại và trung đại lớp 10,
chƣơng trình chuẩn
2.1.1. Vị trí, mục tiêu
2.1.1.1. Vị trí
Nội dung phần Lịch sử thế giới cổ đại và trung đại có vị trí không thể tách rời lịch sử phát
triển của xã hội loài người. Tìm hiểu về xã hội cổ đại và trung đại về cả mặt kinh tế, chính trị và tư
10
tưởng sẽ giúp học sinh hiểu được bước phát triển của lịch sử xã hội loài người, chuẩn bị những điều
kiện cần thiết để định hướng cách học cho cả quá trình học tập môn Lịch sử bậc THPT. Nhận thức
đúng đắn, chính xác, nắm được quy luật đi lên của lịch sử giai đoạn này mới có thể hiểu bản chất và
giúp cho việc học tập giai đoạn sau tốt hơn.
2.1.1.2. Mục tiêu
- Vê kiến thức:
Học sinh hiểu được những nét chính về điều kiện tự nhiên, sự phát triển và đặc điểm kinh tế
của các quốc gia cổ đại phương Đông và phương Tây. Trên cơ sở đó, học sinh so sánh được các đặc
Qúa trình hình thành xã hội phong kiến, những nét chính về tổ chức bộ máy chính quyền thời
phong kiến qua các triều đại, những bước phát triển về kinh tế và những thành tựu về văn hóa Trung Quốc.
Chương IV: Ấn Độ thời phong kiến
- Những nét khái quát về điều kiện tự nhiên và vị trí địa lí, truyền thống văn hóa của Ấn Độ;
sự hình thành và phát triển của các quốc gia đầu tiên ở Ấn Độ.
Chương V: Đông Nam Á thời phong kiến
- Hiểu được những nét cơ bản về sự xuất hiện các vương quốc cổ ở Đông Nam Á: Chăm - pa,
Phù Nam, Kê - da… Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á, biết
được tên gọi, địa điểm, thời gian hình thành các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.
Chương VI: Tây Âu thời trung đại
- Những nét chính về quá trình hình thành các vương quốc của người Giéc - man; sự xuất
hiện Lãnh chúa phong kiến và nông nô, địa vị về kinh tế và chính trị của Lãnh chúa và nông nô; hiểu
được sự khác nhau về quá trình hình thành giữa các quốc gia phong kiến ở châu Á.
2.2. Một số biện pháp vận dụng quy trình dạy học theo hƣớng tiếp cận chuẩn quốc tế vào phần
Lịch sử thế giới cổ đại và trung đại lớp 10, chƣơng trình chuẩn
2.2.1. Phân tích nhu cầu học sinh làm cơ sở xây dựng kế hoạch bài dạy
Phân tích nhu cầu là khâu đầu tiên mà giáo viên phải làm khi tiến hành xây dựng kế hoạch bài
dạy. Thực hiện khâu này sẽ giúp cho giáo viên có thể thu thập được những thông tin quan trọng, hữu
ích để xây dựng kế hoạch dạy học cho môn học hay kế hoạch bài dạy cho từng bài học cụ thể. Để có
thể thực hiện được khâu này, giáo viên cần tiến hành các công việc như: điều tra đối tượng dạy học
(người học) và nghiên cứu, tìm hiểu học liệu, phương tiện phục vụ cho bài học.
2.2.2. Xác định vị trí, mục tiêu, nội dung bài học làm cơ sở lựa chọn phương pháp, hình thức tổ
chức dạy học, hình thức kiểm tra, đánh giá
Việc xác định vị trí bài học trong chương trình môn học sẽ giúp cho giáo viên có những hiểu
biết về vai trò của bài học trong việc đạt mục tiêu chung của cả môn học. Ngoài ra, nó còn có tác
dụng giúp cho giáo viên biết tận dụng những kiến thức mà học sinh đã tích lũy được từ các bài học
trước, tạo nên sự liên kết, vận dụng tổng hợp, hài hòa các kiến thức đó trong giờ học.
Việc xác định mục tiêu bài học được coi là khâu trọng tâm cho việc xây dựng kế hoạch bài
dạy. Mục tiêu bài học được xây dựng nhằm thực hiện hai chức năng chính: định hướng trong dạy học
và là căn cứ để lựa chọn các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, hình thức kiểm tra, đánh giá
việc dạy học của bản thân trong các bài học tiếp theo định hướng mới.
2.3. Thực nghiệm sƣ phạm
2.3.1. Mục đích thực nghiệm
- Thực nghiệm sư phạm là khâu quan trọng nhằm kiểm nghiệm, khẳng định tính đúng đắn,
phù hợp của việc vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào môn Lịch sử ở
trường THPT.
- Qua dạy thực nghiệm, lấy kết quả kiểm tra và ý kiến phản hồi của giáo viên, học sinh để
phân tích, xác định tính hiệu quả của việc vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn
quốc tế vào môn Lịch sử ở trường THPT. 13
2.3.2. Nguyên tắc tiến hành thực nghiệm
Để có thể tiến hành thực nghiệm thành công và thu được những kết quả chính xác, khách
quan, khâu thực nghiệm cần phải được tiến hành trên cơ sở đảm bảo mục tiêu, khối lượng nội dung
kiến thức, đúng với phân phối chương trình giảng dạy và đáp ứng chuẩn kiến thức, kỹ năng theo quy
định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phù hợp với trình độ học sinh.
2.3.3. Đối tượng và thời gian thực nghiệm
Chúng tôi chọn hai lớp 10A1 và 10A2 trường THPT Bình Sơn - Vĩnh Phúc để tiến hành thực nghiệm.
Đây là hai lớp có chất lượng và trình độ nhận thức bộ môn ngang nhau, có số lượng học sinh không quá
chênh lệch. Lớp 10A1 có 50 học sinh là lớp thực nghiệm. Lớp 10A2 có 45 học sinh là lớp đối chứng.
Công việc thực nghiệm được tiến hành trong khoảng thời gian: tháng 10/2012.
2.3.4. Nội dung thực nghiệm
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành ở Tiết 1 - Bài 5 - Trung Quốc thời phong kiến
(Chương III, Phần Lịch sử thế giới cổ đại và trung đại lớp 10, chương trình chuẩn). Để có thể tiến
hành thực nghiệm, chúng tôi đã thực hiện một số công việc sau:
Thứ nhất, điều tra, tìm hiểu học sinh của lớp thực nghiệm 10A1
Thứ hai, trao đổi với Tổ chuyên môn và giáo viên giảng dạy bộ môn về ý đồ sư phạm mà
chúng tôi dự định thực hiện.
Các hình thức và phương pháp dạy học mà giáo viên đã lựa chọn tổ chức trong tiết học thực
nghiệm khá phong phú, bao gồm nhiều phương pháp khác nhau được triển khai một cách logic, phù
hợp với mục tiêu và nội dung dạy học, đáp ứng các phong cách học khác nhau của người học, tạo cơ
hội thực hành cho người học và điều quan trọng là thu hút được sự tham gia tích cực của người học
vào bài học.
Hình thức kiểm tra đánh giá mà giáo viên thiết kế và triển khai trong giờ dạy cũng được đánh
giá là đa dạng, phong phú. Việc cung cấp các công cụ hỗ trợ việc kiểm tra đánh giá cho học sinh
cũng làm cho các em cảm thấy hứng thú, phát huy được tính tích cực chủ động và tạo ra môi trường
học tập thân thiện, công bằng.
2.3.6.2. Kết quả bài kiểm tra nhanh
Vào cuối giờ học của cả hai tiết dạy đối chứng và thực nghiệm, chúng tôi đều cho hai lớp làm
bài kiểm tra nhanh với hình thức trắc nghiệm khách quan trong vòng 10 phút nhằm củng cố kiến thức
và kiểm tra mức độ đạt mục tiêu của học sinh (Phụ lục 4). Với lớp đối chứng 10A2, kết quả bài kiểm
tra cho thấy, số điểm phân bố từ điểm 4 đến điểm 10. Trong đó chủ yếu là điểm Khá và TB, số điểm
Giỏi rất ít (4.4%). Còn ở lớp thực nghiệm 10A1, điểm số cũng được phân bố từ điểm 4 đến điểm 10,
trong đó chủ yếu là điểm Khá và Giỏi (30% điểm Giỏi).
2.3.6.3. Ý kiến phản hồi của học sinh
Về cảm nhận không khí giờ học của học sinh, ở lớp dạy thực nghiệm, có tới 86% học sinh
cho rằng không khí giờ học diễn ra sôi nổi. Các em đều cảm thấy hào hứng hơn so với các giờ học
trước đây. Ngược lại, ở lớp dạy đối chứng, chỉ có 48,8% số học sinh đồng ý với ý kiến buổi học diễn
ra sôi nổi, hào hứng. Còn lại, có tới 50.1% số học sinh cho rằng giờ học diễn ra trong không khí
bình thường. 15
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
Đề tài “Vận dụng quy trình dạy học theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế vào môn Lịch sử ở
trường trung học phổ thông (Phần Lịch sử thế giới cổ đại và trung đại lớp 10, chương trình
16
góp phần vào sự thành công của mỗi bài học và góp phần thiết thực để nâng cao chất lượng dạy và
học môn học Lịch sử ở trường THPT.
References.
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Chương trình giáo dục phổ thông - cấp trung học phổ thông.
Nxb Giáo dục.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách
giáo khoa lớp 10 trung học phổ thông môn Lịch sử lớp 10. Nxb Giáo dục.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2008), Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách
giáo khoa lớp 12 môn Lịch sử. Nxb Giáo dục.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung học phổ
thông môn Lịch sử. Nxb Giáo dục.
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo - Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội (2008), Kỷ yếu hội thảo khoa
học - Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng dạy học lịch sử Việt Nam ở trường phổ
thông hiện nay.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng môn Lịch sử
lớp 10. Nxb Giáo dục Việt Nam.
7. Đại học Khảo thí Quốc tế Cambridge - Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Sƣ phạm (2007),
Chương trình đào tạo cấp bằng, chứng chỉ quốc tế của Đại học Khảo thí Quốc tế Cambridge
cho giáo viên và chuyên gia đào tạo (Bản dịch tiếng Việt).
8. Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Sƣ phạm (2009), Tài liệu tập huấn dành cho giáo viên các
trường THPT chuyên.
9. Đại học Quốc gia Hà Nội - Trƣờng Đại học Giáo dục (2009), Tài liệu tập huấn kỹ năng
nghề nghiệp cho giảng viên.
10. Đại học Quốc gia Hà Nội - Trƣờng Đại học Giáo dục - Khoa Sƣ phạm (2009), Bài giảng
phương pháp và công nghệ dạy học.
11. Đại học Quốc gia Hà Nội - Trƣờng Đại học Giáo dục (2010), “Tâm - Tài người thầy thể
sử. Hà Nội.
27. Viện ngôn ngữ học (2006), Từ điển Tiếng Việt. Nxb Đà Nẵng - Trung tâm từ điển học.
28. Phạm Thế Bổng (1987), “Nâng cao chất lượng soạn giảng”, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục (3),
tr. 2.
29. GS.TS. Nguyễn Thị Côi (2009), “Thiết kế kế hoạch bài học lịch sử ở trường phổ thông
theo tinh thần đổi mới”, Tạp chí Giáo dục (221), tr.36-38.
30. ThS. Nguyễn Văn Đằng (2003), “Về xây dựng giáo án môn Lịch sử ở THCS”, Tạp chí Giáo
dục (64), tr. 18-19.
31. Nguyễn Thúy Hồng (2007), “Một giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy
học”, Tạp chí Giáo dục (166), tr. 16-18.
32. Lƣơng Ninh, Nguyễn Thị Côi (1988), “Kinh nghiệm Dairi với việc dạy môn Sử”, Tạp chí
Nghiên cứu giáo dục (8), tr.19.
33. Nguyễn Thị Nghĩa (1999), Thiết kế bài học Lịch sử ở trường trung học phổ thông (Luận văn
thạc sĩ). H - Đại học Sư phạm.
18
34. Nguyễn Xuân Trƣờng (1998), Cấu trúc giờ học lịch sử ở trường phổ thông trung học theo
hướng dạy học “lấy người học làm trung tâm” (Luận văn thạc sĩ). Đại học Sư phạm Hà Nội.
35. Vũ Thị Thúy Hải (2010), Áp dụng quy trình trình dạy học tiếp cận chuẩn quốc tế trong xây
dựng kế hoạch bài dạy môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông (Khóa luận tốt nghiệp). Đại
học Giáo dục.
36.
37.
38.