TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI: Xây dựng quy trình giảng dạy phần
phương trình mũ và logarít lớp 12 trung học
phổ thông theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế”
2
sách tham khảo, tài liệu hướng dẫn, sách hướng dẫn giảng dạy và không có quy
trình giảng dạy cụ thể. Học sinh khó tiếp thu, vận dụng vì lượng bài tập phải
làm lớn, các dạng bài tập rất phong phú các cách giải đa dạng.
Trong sách giáo khoa mới nội dung phần phương trình mũ và logarit đã
được chuyển từ lớp 11 lên lớp 12 chứng tỏ nội dung này là một trong những nội
dung quan trọng.
Vì các lý do nêu trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu của luận văn này là:
“Xây dựng quy trình giảng dạy phần phương trình mũ và logarit lớp 12 trung
học phổ thông theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế”
2. Lịch sử nghiên cứu
Qua tìm hiểu chúng tôi chưa thấy có trình công trình khoa hoc nào nghiên
cứu về nội dung xây dựng quy trình giảng dạy phần phương trình mũ và logarit
lớp 12 trung học phổ thông theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế nội dung này
đang là một nội dung rất mới ở Việt Nam.
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu nội dung phương trình mũ và logarit ở lớp 12 trung học phổ
thông.
phạm thích hợp thì sẽ phát huy được khả năng giải quyết các dạng bài tập liên
quan đến phương trình mũ và logarit của học sinh. Góp phần nâng cao chất
lượng dạy và học toán ở trường trung học phổ thông.
8. Phương pháp nghiên cứu
Trong luận văn chúng tôi sử dụng chủ yếu 4 phương pháp nghiên cứu sau
8.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
Nghiên cứu lí luận dựa vào những tài liệu có sẵn, những văn kiện của
Đảng và Nhà nước.
Nghiên cứu các tài liệu có sẵn như: Những văn kiện của Đảng và Nhà
nước, Giáo dục học, Tâm lí học, Toán học .v.v. Nghiên cứu nội dung chương
trình sách giáo khoa môn toán trung học phổ thông và các tài liệu tham khảo có
liên quan.
8.2. Phương pháp điều tra, quan sát
Dự giờ, tham khảo ý kiến của các giáo viên có nhiều kinh nghiệm
Tiếp thu và nghiên cứu ý kiến của giảng viên hướng dẫn, các chuyên gia
về bộ môn.
8.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Dạy thực nghiệm ở các lớp 12A1; 12A2; trường THPT Nguyễn Đức
Cảnh- huyện Kiến Thụy- Hải Phòng, lớp 12A2 trường THPT Kiến Thụy -
huyện Kiến Thụy - Hải Phòng
8.4. Phương pháp thống kê toán học
Xử lý các số liệu thu được sau khi điều tra.
mục tiêu nhỏ hơn với nhiều cấp độ khác nhau song các mục tiêu đó đều phải
hướng về mục tiêu ban đầu .
1.2. Phương pháp dạy học hiện nay:
5
Ngày nay các phương pháp dạy học cổ điển ( vấn đáp, thuyết trình,…) dần
chuyển sang vận dụng các phương pháp tiên tiến( dự án, dạy học tích cực, giải
quyết vấn đề, hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu ).
1.3. Mô hình dạy học theo chuẩn quốc tế
6
Phương pháp dạy học tích cực: Phương pháp dạy học tích cực hướng
tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học,
Phương pháp dạy học theo dự án
Dạy học theo dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực
hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực
hành, tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu. Làm việc nhóm là hình thức cơ bản
của dạy học dự án.
Dạy học theo phương pháp hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu:
Người dạy theo quan điểm hiện nay: Giáo viên đóng vai trò rất quan
trọng trong quá trình dạy học, giáo viên là người “lãnh đạo, tổ chức, điều
khiển” học sinh.
Người học theo quan điểm hiện nay: Học sinh được giáo dục và rèn
luyện tính tự giác, tự lực, tự tin trong học tập, ở gia đình và cộng đồng.
Đo lường trong giáo dục: Công cụ chính để đo lường kết quả học tập
trong giáo dục là các bài thi, bài kiểm tra
Đánh giá chất lượng (Quality Assessment): Là một xem xét có tính chuẩn
đoán và đánh giá việc giảng dạy, học tập và các kết quả dựa vào việc kiểm tra
chi tiết các chương trình học.
Các mức độ nhận thức theo B. Bloom.
Nhớ (Knowledge), Hiểu (Comprehention), Áp dụng (Application),Phân
tích (Analysis), Tổng hợp (Synthesis), Đánh giá (Evaluation)
Xây dựng mục tiêu dạy học
Phân tích tình hình: giai đoạn phân tích cần trả lời các câu hỏi sau:
Vấn đề đó có thể được giải quyết như thế nào?
Việc sử dụng cách kiểm tra kết quả theo tiêu chuẩn
CHƯƠNG 2
MỘT SỐ KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY HỌC NỘI DUNG
PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ LOGARIT THEO HƯỚNG
TIẾP CẬN CHUẨN QUỐC TẾ
§1. KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY PHẦN PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ LÔGA
Chuẩn môn học( chuẩn do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành )
Kiến thức, Kỹ năng, Thái độ
1.2 Khung phân phối chương trình(Dựa theo khung phân phối chương trình
của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành)
1.3 Mục tiêu chi tiết
1.4. Lịch trình chi tiết
8
1.5. Kế hoạch kiểm tra đánh giá
§2. KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY PHẦN PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ
LOGARIT THEO MÔ HÌNH GIÁO DỤC TÍCH CỰC
2.1 Cơ sở lí luận
sau giảng
dạyHoạt động
giảng dạy
Giáo viên
chu
ẩn bi
Học sinh chủ
động
Học sinh chủ
động
Học sinh chủ
động
9
suy ra f(x) = g(x)
)()()(log)(log xgxfxgxf
aa
=
⇔
=
Dạng 2
: Phương trình lôga cơ số lệch
2. Một số phương trình đưa được về phương trình dạng đa thức
Dạng 1
:Phương trình có dạng:
0)(
22
=++
xxx
abCBbAa
Phương pháp: Chia cả hai vế phương trình cho
0
2
≠
x
b
Dạng 3
: Phương trình bậc 4 đối xứng
0
432234
=++++
xxxxxxxx
bbAabBabAaa
Phương pháp:
Chia cả hai vế phương trình cho
0
4
≠
x
b
3. Một số phương trình đưa được về dạng tích nhờ hằng đẳng thức
Dạng 1
:Phương trình dạng
xxx
abABBbAa )(+=+
Phương pháp
: Đưa phương trình về dạng:
0))(( =−− AbBa
xx
Dạng 2
:Phương trình dạng
Phương pháp:
Đưa phương trình về dạng:
0)).().(( =−−− CcBbAa
xxx
4. Giải một số phương trình nhờ kĩ năng sử dụng các công thức biến đổi
hàm lôga
Dạng 1
:Khử các phép tính nhân, chia, lũy thừa
Phương pháp:
Dùng các công thức biến đổi
Dạng 2
:Sử dụng công thức nhân lôga
Phương pháp:
Dùng các công thức biến đổi sau:
)(log)(log).(log
)()()(
xcxcxb
xaxbxa
=
ac
bb
ca
loglog
=
5. Một số phương trình giải được nhờ tính chất đơn điệu
Phương pháp:
Giai đoạn 1: Chọn đề tài và xác định mục đích của dự án: Giáo viên và
học sinh cùng đề xuất, xác định đề tài và mục đích dự án, chú ý đến việc liên hệ
hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống, chú ý đến hứng thú học sinh cũng như ý
nghĩa xã hội của đề tài. Cũng có thể do học sinh đề xuất.
Giai đoạn 2: Xác định đề cương, kế hoạch thực hiện: Cần xác định công
việc cần làm, thời gian dự kiến, dự kiến vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến
hành và phân công cho mỗi thành viên trong nhóm.
TÊN DỰ ÁN
GV /HS đề xuất sáng kiến chủ đề, xác định mục
đích dự án
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH
Học sinh lập kế hoạch làm việc, phân công lao độngTHỰC HIỆN
Học sinh làm việc nhóm và cá nhân theo kế hoạch
Kết hợp lý thuyết và thực hành, tạo sản phẩm
GIỚI THIỆU SẢN PHẨM
Học sinh thu thập sản phẩm, giới thiệu,
công bố sản phẩm
ĐÁNH GIÁ
khác nhau.
3.2 Vai trò của giáo viên và học sinh trong dạy học theo dự án
Giáo viên: Là người định hướng,cung cấp, chỉ dẫn các nguồn tài nguyên
Học sinh: Là người thực hiện, tự lực hoàn thành nhiệm vụ dự án
3.3 Ưu điểm và hạn chế của phương pháp dạy học dự án
Ưu điểm: Gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và
xã hội.
Hạn chế: Học sinh chưa quen với phương pháp học tập tự học. Giáo viên
cũng gặp phải không ít khó khăn khi chuyển từ phương pháp dạy học truyền
thống sang phương pháp dạy học dự án.
3.4 Nội dung
BÀI GIẢNG 2
13
“PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ LÔGA”
3.4.1 Mục đích
Rèn cho học sinh khả năng làm việc nhóm, khả năng diễn đạt, khả năng
4.2 .Ưu thế của dạy học theo phương pháp hướng dẫn học sinh tự nghiên cứu
Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
(tìm câu trả lời sơ
bộ)
Lập phương án thu thập thông tin(luận chứng)
Luận cứ lý thuyết
(xây dựng cơ sở lý luận)
Luận cứ thực tiễn
(quan sát, thực nghiệm)
Phân tích và bàn luận
k
ết quả xử lý thông tin
Tổng hợp kết quả/ kết luận/
khuyến nghị
Phát hiện vấn đề nghiên cứu
(đặt câu hỏi nghiên cứu
)
Sơ đồ 2.2: Quy trình kiểm tra đánh giá
Kế hoạch đánh giá
Rút kinh
nghiệm,
phản hồi
Hoạt động đánh
giá
Đánh giá hiệu quả của hoạt
động đánh giá
Đề kiểm tra: 16
CHƯƠNG 3
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
§ 1. ĐÁNH GIÁ QUA CÁC THÔNG TIN THU ĐƯỢC
1.1. Hiệu quả của quy trình giảng dạy chuẩn quốc tế ở Vương quốc Anh
- Vương quốc Anh có truyền thống giáo dục hàng trăm năm và là một
nền giáo dục không ngừng phát triển. Kết hợp di sản tinh hoa với một nền văn
hóa năng động, Vương quốc Anh đem đến những cơ hội giáo dục tuyệt vời
nhất.
- Chương trình giáo dục chuẩn quốc tế của trường Cambridge
(Vương quốc Anh) được rất nhiều nước áp dụng trong đó có Việt Nam. Hiện
nay Hà Nội đã và đang áp dụng cho một số trường trung học phổ thông từng
bước đem lại hiệu quả cao.
1.2 . Áp dụng quy trình giảng dạy tiếp cận chuẩn quốc tế ở Việt Nam
- Ngày 22/4/2009, lớp tập huấn kỹ năng nghề nghiệp cho giáo viên
Áp dụng quy trình giáo dục tiếp cận chuẩn quốc tế rất tốt đối với học sinh
khối chuyên nó đem lại cho học sinh và giáo viên nhiều thách thức hơn, cả hai
đều phải làm việc nhiều hơn thành tích trong nghiên cứu của học sinh cũng
nhiều hơn.
Áp dụng quy trình giảng dạy tiếp cận chuẩn quốc tế đối với những đối
tượng học sinh trung bình cũng đem lại hiệu quả tuy không cao bằng đối tượng
học sinh chuyên. Khi áp dụng đối với học sinh trung bình người giáo viên phải
chuẩn bị thật chi tiết, cụ thể, giao việc vừa với lực học thì học sinh mới có thể
nắm được và vận dụng được.
§2. ƯU ĐIỂM- NHƯỢC ĐIỂM KHI ÁP DỤNG QUY TRÌNH GIẢNG
DẠY TIẾP CẬN CHUẨN QUỐC TẾ
2.1 . Nhược điểm
Tốn rất nhiều thời gian cho công tác tìm hiểu đối tượng học sinh.
Người giáo viên phải đầu tư rất nhiều thời gian để xây dựng kế hoạch
giảng dạy, kế hoạch kiểm tra đánh gia thật chi tiết, tham khảo rất nhiều tài liệu,
tham khảo rất nhiều ý kiến của đồng nghiệp, của học sinh, phải thiết kế được
một số phiếu lấy ý kiến một cách khách quan và khoa học.
Ưu điểm
Đối với đối tượng học sinh giỏi, khá sau khi áp dụng quy trình sẽ nâng
cao kiến thức của các em lên rất nhiều và đem lại cho các em rất nhiều kĩ năng
như: Chất vấn, thảo luận, thái độ tích cực trong làm việc nhóm…
Đối với học sinh trung bình khi được tham gia cũng đã đem lại hiệu quả
nhất định nó đã góp phần bổ sung các kiến thức của các em còn thiếu và được
luyện tập giải toán nhiều hơn lưu loát hơn trong giao tiếp.
§ 3. KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM
3.1. Mục đích
- Kiểm tra lượng kiến thức học sinh tiếp thu được sau khi học.
Phù hợp
30/90
(33,2%2)
Không phù hợp
25/90 (27,8%)
Rất Không phù
hợp
20/90(22,2%)
Sau khi tiến hành giảng dạy phần phương trình mũ và lôga theo các kế
hoạch đã nêu trong chương II tác giải đã lấy mẫu phiếu thống kê
2.
Bạn thấy phương pháp kiểm tra, đánh giá môn Toán mới đã phù
hợp chưa?
Rất phù hợp
30/90
(33,3%)
Phù hợp
47/90
(52,2%2)
Không phù hợp
12/90 (13,4%)
Rất Không phù
hợp
1/90 (1,1%)
Qua điều tra học sinh chúng tôi thấy sau khi áp dụng quy trình tiếp cận
chuẩn quốc tế vào giảng dạy đã đem lại cho học sinh cách nhìn mới hơn về
dụng kiến thức vào việc giải bài tập về phương trình mũ và lôga như thế
nào?
Rất tốt
8/30 (26,7%)
Tốt
20/30 (66,7%)
Bình thường
2/30 (6,6%)
5.
Giáo viên kết hợp nhiều phương pháp giảng dạy và hoạt động khác
nhau để giúp bạn học có hiệu quả, phát triển tư duy phê phán hoặc sáng tạo
hơn trong học tập có phù hợp với bạn không?
Rất phù hợp
20/30
(66,6%)
Phù hợp
8/30 (26,7%2)
Không phù hợp
2/30 (6,7%)
Rất Không phù
hợp
0/30 (0%)
6.
Cách kiểm tra, đánh giá, tự đánh giá mới đã phù hợp chưa?
Rất phù hợp
5/30 (16,7%)
Phù hợp
23/30
(76,6%2)
Khả năng diễn đạt,
trình bày ý kiến của mình
12/35
(34,3%)
20/35
(57,1%)
3/35
(8,6%)
8.
Khả năng tự nghiên
cứu tài liệu, sách giáo
khoa
15/35
(42,9%)
18/35
(51,4%)
2/35
(5,7%)
9.
Thái độ nghiêm túc
trong làm việc tập thể
30/35
(85,7%)
5/35
(14,3%)
0/35
(0%)
10.
Biết lắng nghe ý
kiến của người khác
21
3. Giáo viên động viên khích lệ bạn đặt câu hỏi và thảo luận các quan
điểm, các phương pháp tiếp cận để hiểu sâu nội dung bài học, rèn luyện cho
bạn phương pháp suy luận liên hệ giữa các vấn đề trong môn học với thực tiễn
như thế nào?
Rất phù hợp
10/35
(28,6%)
Phù hợp
20/35 (57,2%2)
Không phù hợp
5/35 (14,2%)
Rất Không phù
hợp
0/35 (0%)
Loại 3: Học sinh giỏi (Điểm trung bình môn toán trên 8,0)
1. Để nâng cao năng lực tự học em đồng ý với mức độ nào dưới đây?
7/25
28%
0/25
0%
0/25
0%
Không xem lời giải trước mỗi khi gặp
bài khó
10/25
40%
13/25
52%
2/25
8%
0/25
0%
Luôn học theo thời khóa biểu đã định
sẵn
17/25
68%
3/25
12%
5/25
20%
0/25
0%
Khi gặp bài khó em cố gắng để giải
được bài
10/25
40%
20%
17/25
68%
2/25
8%
1/25
4%
Học với thầy cô kèm cặp
2/25
8%
8/25
32%
5/25
20%
10/25
40%
Phải rèn các kĩ năng
- Xây dựng kế hoach tự học
- Kĩ năng đọc sách, tài liệu
- Kĩ năng thực hành ứng dụng
- Kĩ năng tự kiểm tra đánh giá
20/25
80%
4/25
16%
1/25
4%
0/25
0%
2. Em tự đánh về việc tự học của em như thế nào?
hoạch
Tiến hành
giảng dạy
Kiểm tra
đánh giá
Rút kinh nghiệm
phản hồi
5/25 (20%)
7/25 (28%)
8/25 (32%)
5/25 (20%)
23
3.Đồng chí có thể vận dụng quy trình giảng dạy tiếp cận chuẩn quốc tế mà
chúng tôi xây dựng vào công việc giảng dạy của mình được không?
theo hướng tiếp cận chuẩn quốc tế như kế hoạch dạy học theo mô hình giáo dục
tích cực, hướng dẫn HS tự nghiên cứu, dạy học theo dự án, nhằm mục đích giúp
24
HS chủ động, tích cực và tự giác sáng tạo trong quá trình học tập trên lớp cũng
như ngoại khóa, góp phần không nhỏ vào việc đổi mới PPDH môn Toán trong
trường THPT hiện nay.
- Luận văn cũng đã thể hiện việc thực nghiệm sư phạm các vấn đề trên đối
với các đối tượng HS cho thấy kết quả khả quan đối với HS .
Những kết thực nghiệm cho thấy được: Giả thuyết khoa học là chấp nhận được,
mục đích nghiên cứu được thực hiện, nhiệm vụ của luận văn đã hoàn thành.
2. Khuyến nghị
Sau khi nghiên cứu lí luận và tổng kết thực nghiệm sư phạm, chúng tôi có
một số đề xuất sau đây:
- GV cần phải xác định cụ thể mục tiêu dạy học, trên cơ sở từ chuẩn môn học
và thực lực trình độ HS lớp mình, soạn giảng các kế hoạch dạy học theo các
PPDH phù hợp, vận dụng quy trình dạy học đưa ra một cách hợp lý , hiệu quả
đạt được tốt hơn.
- GV nên phối hợp nhiều PPDH cho một nội dung của từng bài học, hướng