a B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

NGUYN VN NIM
CHIN LC NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
NGÀNH DA BN TRE LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2012 b B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
CHNG TRÌNH GING DY KINH T FULBRIGHT



Nguyn Vn Nim ii LI CM N
Tôi xin gi li cm n đn quý thy cô Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright đã tn
tình truyn đt kin thc và to môi trng, điu kin thun li nht trong sut quá trình
hc tp cng nh thc hin lun vn này, đc bit là Tin s V Thành T Anh, ngi đã
truyn cho tôi cm hng v môn hc cng nh nhng hng dn trong quá trình thc hin
đ cng lun vn.
Vi lòng kính trng và bit n, tôi xin đc gi đn Tin s Trn Tin Khai li cm n sâu
sc, thy đã to điu kin cho tôi có c hi đc tip xúc thc t vi môi trng nghiên
cu khoa hc; đã khuyn khích, ch
 dn tn tình cho tôi trong sut thi gian thc hin
nghiên cu này. Xin chân thành cm n các t chc, cá nhân, doanh nghip đã hp tác

ng giao thông và h tng nghiên cu còn kém phát
trin; trong bi cnh v chin lc và cnh tranh ca doanh nghip, cha thc hin liên kt
vùng nguyên liu, chi phí đu vào cao cùng vi các tiêu chun sn phm cha thng nht
đã to ra nhng hn ch ca doanh nghip; trong các điu kin v nhu cu, các sn phm
ca ngành ch yu vn còn ch bin thô, đc tiêu th ni đa rt ít và tp trung xut khu
 th trng d tính; trong yu t ca các ngành h tr và có liên quan, các tác nhân có mi
liên h khá ri rc, dch v h tr cha nhiu và nhà cung ng có nng lc cha mnh là
nhng cn ngi ln cho điu kin này.
Bên cnh đó, cm ngành da cha to đc nhng yu t sn xu
t mang tính chuyên bit,
cha có nhiu mô hình sn xut tích hp nhm gia tng hiu qu sn xut và nng lc cnh
tranh. Các doanh nghip trong ngành cha có nhiu nhn thc v tm quan trng ca chin
lc kinh doanh và bí mt công ngh.
Các khuyn ngh đc rút ra trong nghiên cu là: tip tc phát huy li th trong giai đon
trng da, nht là vic xen canh, áp dng các tin b khoa hc k thut; xây dng chin
lc t chc sn xut hp lý nhm ct gim chi phí trung gian, trc mt là xây dng các
t hp tác ti nông dân đ cung ng các sn phm s ch; đu t phát trin c s h tng là
nhng hành đng cn đc u tiên. Tip theo, chin lc cân bng li ích gia vic xut
khu da trái thô vi ch bin trong nc nhm đm bo ngun nguyên liu cho các doanh
nghip, đm bo an sinh xã hi; chin lc tng cng các hot đng v phân phi sn
phm, phát trin th trng cn đc lu ý, và cui cùng là tng cng s liên kt gia các
ngành có liên quan trong cm ngành da.
iv

MC LC
LI CAM OAN i
LI CM N ii
TÓM TT iii
MC LC iv
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT vi

3.3 Nng lc cnh tranh  cp đ doanh nghip 14
v

3.3.1 Cht lng môi trng kinh doanh và h tng k thut 14
3.3.1.1 Các điu kin yu t sn xut 14
3.3.1.2 Bi cnh cho chin lc và cnh tranh ca doanh nghip 18
3.3.1.3 Các điu kin yu t nhu cu 20
3.3.1.4 Các ngành h tr và có liên quan 25
3.3.2 Trình đ phát trin cm ngành 31
3.3.3  tinh thông trong chin lc và hot đng ca doanh nghip 33
Chng 4 35
KT LUN VÀ KHUYN NGH 35
4.1. Kt lun 35
4.2. Khuyn ngh 35
4.2.1. Tip tc phát huy li th sn có  giai đon trng da 35
4.2.2. T chc sn xut hp lý, ct gim chi phí trung gian 36
4.2.3. Cân bng li ích gia vic xut khu da trái thô vi ch bin trong nc 37
4.2.4. Chú trng hot đng phân phi, tiêu th sn phm, phát trin th trng 38
4.2.5. Tng cng s liên kt gia các ngành h tr và có liên quan 38
TÀI LIU THAM KHO 40
PH LC 43
Ph lc 1.1. Bng chit tính chi phí/li ích mt s cây trng ph bin ti Bn Tre 43
Ph lc 1.2. ánh giá nng lc cnh tranh ca thng nhân Trung Quc 45
Ph lc 3.1. C cu thu – chi ngân sách đa phng 47
Ph lc 3.2. Bng so sánh cht lng da trái ca Vit Nam vi các nc 48
Ph lc 3.3. Danh sách các c quan, hip hi, c s nghiên cu ngành da  các nc 48
Ph lc 3.4. Din bin giá da trái và cm da sy, giai đon 2009-2011 50
Ph lc 3.5. Các nc sn xut ch x da hàng đu th gii 51
Ph lc 3.6. Chui sn phm da  mt s quc gia 52
Ph lc 3.7. Mi quc gia tiêu th da hàng đu th gii 56

PCI Provincial Competitiveness Index: Ch s nng lc cnh tranh cp tnh
SXKD Sn xut kinh doanh.
UBND y ban nhân dân
USD United States Dollar: ô-la M
VCO Virgin Coconut Oil: Du da tinh khit

vii DANH MC HÌNH V
Hình 1.1. Các sn phm xut khu chính ca tnh Bn Tre giai đon 2001-2005 và 2006-
2010 1
Hình 1.2. Ba phân vùng th nhng ca tnh Bn Tre: ngt, mn và l 2
Hình 2.1. Các yu t nn tng quyt đnh nng lc cnh tranh ca đa phng 6
Hình 3.2. Kim ngch xut – nhp khu tnh Bn Tre, giai đon 2005-2010 12
Hình 3.1. Chuyn dch c cu kinh t trên đa bàn 12
Hình 3.3. Chui giá tr cây da Bn Tre 17
Hình 3.4. Kim ngch xut khu các mt hàng ch lc t da ca Bn Tre 21
Hình 3.5. ánh giá nng lc cnh tranh cm ngành da Bn Tre 30
Hình 3.6. S đ cm ngành da Bn Tre trong bi cnh cnh tranh toàn cu 32 DANH MC HP
Hp 3.1. Bn Tre chu nh hng nng n ca bin đi khí hu 9
Hp 3.2.  án H tr doanh nghip nâng cao nng sut cht lng và Hi nhp tnh Bn
Tre, giai đon 2008 – 2010 và đn 2015 19
Hp 3.3. Mt n Collagen, sn phm sáng to ca Bn Tre 22

50.00
60.00
70.00
-20.0% 0.0% 20.0% 40.0% 60.0% 80.0% 100.0% 120.0% 140.0% 160.0%
Thy sn
Go
Sn phm t Da
Li bo him công nghip
Hàng dt may
Ghi chú: - Hình  đu mi tên th hin giá tr trung bình giai đon 2001-2005,

- Hình  cui mi tên th hin giá tr trung bình giai đon 2006-2010
Ngun: V Thành T Anh (2011)
Doanh thu
Doanh thu bình quân
20 tri
u USD
Tng trng
Tng trng BQ 23%/nm
2

S Nông nghip và Phát trin Nông thôn (NN&PTNT) Bn Tre thì trng da chuyên canh
có chi phí thp nht (do ít tn công chm sóc), nhng hiu qu li đng hàng th 4 (nu
trng xen cacao thì đng th nht) trong s 9 hình thc canh tác cây trng ph bin hin
nay là bi, nhãn, lúa, mía, … (Ph lc 1.1); vì ít tn công chm sóc nên cây da ngày
càng gi v trí quan trng bi tình trng thiu ht lao đng  nông thôn hin nay.
M
t khác,
do đc đim t nhiên, đa s vùng đt ca Bn Tre b hn và nhim mn trong mùa khô
(Hình v 1.2) nên các loi cây trng khác khó có th thích nghi và cây da cng đc tnh

Mt khác, dù đóng góp vào nn kinh t khá ln nhng giá tr gia tng ca đa s sn phm
da còn thp do yu kém v trình
đ công ngh; nng sut sn xut ca ngành thp, chi phí
trung gian chim t l ln; các tác nhân trong chui giá tr sn phm da cha có s liên
kt cht ch mà hot đng theo hng t phát; chính quyn đa phng cha có nhn thc
v tm quan trng ca cm ngành, t đó cha phát huy vai trò điu phi ca mình đ có
th trin khai các ngun lc vi nng sut và cht lng cao. Do vy đòi hi cn phi có
chin lc t chc theo mô hình cm ngành đ phát huy hn na NLCT ca ngành kinh t
ch lc, đáp ng yêu cu ngày càng gt gao ca th trng th gii, đng thi mang li s
thnh vng cho ngành da Bn Tre.
1.2 Mc tiêu ca đ tài
 tài tp trung xác đnh NLCT ca c
m ngành da Bn Tre trong bi cnh toàn cu. C
th s đi vào phân tích các điu kin t nhiên, NLCT cp đ đa phng và cp đ doanh
nghip. T đó xác đnh nhng li th và bt cp trong s phát trin ca cm ngành, đng
thi đa ra nhng chin lc, chính sách nhm góp phn phát trin đng b cm ngành,
nâng cao nng sut, NLCT, giúp to đ
c v th và uy tín cho thng hiu da Bn Tre.
Ngoài ra, đ tài cng có đánh giá khách quan v vai trò ca thng nhân Trung Quc trong
quá trình tham gia vào cm ngành da ti đa phng này ti phn Ph lc 1.2.
1.3 Câu hi nghiên cu
- Nhng nhân t nào cn tr nng lc cnh tranh ngành da Bn Tre?
- Nhà nc và các bên liên quan cn làm th nào đ nâng cao nng lc cnh tranh cho
ngành da Bn Tre?
4

1.4 i tng và phm vi nghiên cu

i tng nghiên cu: Nghiên cu các tác nhân tham gia trong cm ngành da Bn Tre,
áp dng mô hình lý thuyt v NLCT ca Michael E. Porter.

t các đ tài, sách báo, tp chí khác.
5

- Phng vn 01 chuyên gia, 01 phó ch tch Hip hi, 02 đi din c quan qun lý và 07
Giám đc doanh nghip đin hình trên đa bàn.
1.6 Cu trúc ca nghiên cu
Chng 1. Gii thiu
Chng 2. C s lý thuyt và tng quan các nghiên cu trc
Chng 3. Phân tích nng lc cnh tranh cm ngành da Bn Tre
Chng 4. Kt lun và Khuyn ngh
Nng lc cnh tranh  cp đ đa phng
Nng lc cnh tranh  cp đ doanh nghip
Môi trng kinh
doanh và h
 t
ng
k thut
Các yu t li th sn có ca đa phng
Trình đ phát
trin c
m ngành
Hot đng và chin
lc c
a doanh
nghip
H tng vn hóa,
xã hi, y t
,
giáo dc
Chính sách tài
khóa, tín d

ng và
c cu kinh t
2.2 Lý thuyt v cm ngành
Theo Porter (2008), lý thuyt v nng lc cnh tranh (Mô hình Kim cng) trao cho các
cm ngành mt vai trò quan trng, nó gn nh quyt đnh cht lng môi trng kinh
doanh, và vì vy nó thng nm trong c chin lc ca công ty ln chính sách kinh t.
“Cm ngành là mt nhóm các công ty liên quan và các th ch h tr trong mt lnh vc c
Các quy đnh và đng lc
khuy
n khích đ
u t và nng
su
t; đ m và mc đ
ca
cnh tranh trong nc
Ngun: V Thành T Anh (2011)
Mc đ đòi hi và kht
khe c

a khách hàng và
nhu cu ni đa
Chính sách kinh t th trng (hàng
hóa, tài chính) tr
 cp, giáo d
c, đnh
hình nhu cu, thit lp các tiêu chun
Vai trò

NGÀNH CN
PH

TR
VÀ CÓ LIÊN
QUAN

CÁC Y

U T
I
U KI
N
NHU CU
8

th, quy t trong mt khu vc đa lý, đc kt ni bi nhng s tng đng và tng h”
(Porter, 2008).
Cm ngành to thành mt mt ca hình thoi li th cnh tranh, nhng đúng nht, chúng
phi đc xem nh th hin các mi tng tác gia bn mt vi nhau. Cm ngành tác
đng lên cnh tranh theo ba cách khái quát: bng cách tng nng sut, tng nng lc đ
i
mi ca doanh nghip và cui cùng là thúc đy s hình thành doanh nghip mi nhm h
tr s đi mi và m rng cm ngành.
2.3 Tng quan các nghiên cu trc
Nghiên cu theo mô hình cm ngành ca các sn phm nông nghip đc thc hin khá
nhiu trên th gii nhng đn nay vn cha có mt nghiên cu nào v cm ngành da theo
cách tip cn cm ngành ca Porter đc tác gi
 tìm thy.
Ti Vit Nam, nghiên cu Small scale review of coconut ca PI (2008) đã phân tích tng

khó khn, song rt thun li v đng thy.
T Bn Tre ch mt hn 1,5 gi đi ô tô trên đng cao tc là đn TP. HCM, trung tâm ca
vùng kinh t trng đim (KTT) phía Nam. Nh đc đim đó, tnh xác đnh s là đa bàn
cung ng nguyên liu và cng là ni nhn chuyn dch đu t công ngh và tái phân b đô
th t khu kinh t nng đng nht nc này.
Vi khong 34% din tích đt phù sa ngt, 50% din tích đt phù sa nhim mn, phn còn
li chu nh hng ca vùng l và thay đi theo tng nm (Hình 1.2), Bn Tre đc xem
nh mt tnh sn xut nông ng nghip là ch yu vi các th mnh v chn nuôi đi gia
súc (đng th nht BSCL), kinh t
vn (th 2) và kinh t bin (đng th
3 v nuôi trng và đánh bt). Trong
đó, kinh t vn ch yu là cây da,
vi din tích hn 50 nghìn ha, nng
sut và cht lng cao hn các vùng
khác (trong nc) và đng hàng đu
th gii. Tuy nhiên bình quân đt nông
nghip/ngi làm nông nghip ca
Bn Tre là 1,486 m
2
, t l này rt thp
so vi bình quân ca BSCL (UBND
tnh Bn Tre, 2011).
Ngoài nhng bt li v ngun nc
nhim mn, đa cht yu, đa hình chia
ct, Bn Tre còn là mt trong nhng
tnh chu nh hng nng n bi bin
Hp 3.1. Bn Tre chu nh hng nng n
ca bin đi khí hu.
Nm 2007, World Bank đã lit kê Vit Nam



đi khí hu và nc bin dâng trong tng lai (Hp 3.1)
3.1.2 Tng quan v cây da:
Trên th gii, cây da đc phân b t v đ 20 đ Bc xung v đ 20 đ Nam vi tng
din tích khong 11,86 triu ha (Trn Tin Khai, 2011 dn li t FAOSTAT-2009), trong
đó các quc gia thuc APCC chim hn 90%. Quc gia trng da ln nht là Indonesia
(chim 28,7% din tích da th gii), Philippines (27,2%), ri ln lt đn n , Sri
Lanka, Thái Lan.
Mc dù ch chim xp x 1% din tích da ca th gii vi khong 144 nghìn ha, Vit Nam
vn chim gi v trí quan trng trong APCC bi nhng “đc tính v giá tr s dng, giá tr
tng thêm và s đa dng v di truyn c
a ging da” ti quc gia này
1
.
Theo S CT Bn Tre (2012), toàn tnh có khong 495,1 triu trái da, trong đó da ung
nc là 92,3 triu trái, da công nghip 402,8 triu trái (nm 2011). Ti Trung Quc, da
tp trung ch yu trên đo Hi Nam vi xp x 0,24% din tích da ca th gii.
Bên cnh các nc dn đu v sn lng da chính là ni tiêu dùng da vi s lng ln
thì công nghip ch bin bánh ko, m phm, dc phm trên th gii cùng vi các quc
gia Hi giáo, khu vc Nam Á, M Latin cng tiêu th rt mnh nhng sn phm này.
3.1.3 Khái quát s phát trin cm ngành da Bn Tre
Xut hin ti Bn Tre t rt lâu đi nhng trái da ch yu ch đc dùng
đ bán trái khô,
ch bin ko và mt s sn phm giá tr thp nh cùi da khô, du da… cho đn nm
2001, khi doanh nghip ch bin cm da no sy đu tiên ti đây đc thành lp thì giá
da trái bt đu đc ci thin. Ch vòng 5 nm sau đã có đn 16 nhà máy ch bin cm
da ra đi, góp phn to ra nhiu giá tr cho xã hi, gia tng thu nhp ngi nông dân.
Khi nhng nhà máy này ch tiêu th nguyên liu cm da, các sn phm khác b b đi mt
cách lãng phí đã thúc đy vic ra đi nhng ngành ch bin sn phm ph t v da, nc
da, gáo da… các dch v thu gom, s ch da cng phát trin mnh. Và ch sau 10 nm,

cha đáp ng đc nhu cu  các khu công nghip và phc v chuyn dch c cu kinh t.
Mt khác, do gn vi vùng KTT phía Nam nên lng lao đng k thut khá ln b dch
chuyn ra khi đa phng.
Là tnh liên tc đng trong nhóm đc đánh giá tt v ch s NLCT cp tnh (PCI) trong
thi gian qua; ch s Hi
u qu qun lý hành chính công cp (PAPI)  Bn Tre nm 2010
cng cho thy cht lng các vn bn lut ca tnh tng đi tt so vi trình đ phát trin
hin nay, nhng hiu qu và hiu lc pháp lut còn thp (CECODES, UBMTTQVN và
UNDP, 2010).
V y t, Bn Tre là tnh duy nht trong vùng BSCL đt t l 7,8 bác s trên 1 vn dân
nm 2010, cao hn mc bình quân chung ca khu vc là 4,99 và c
a c nc là 7 bác s
trên 1 vn dân (V Thành T Anh, 2011, tr. 47).
3.2.2 Các chính sách kinh t v mô

3.2.2.1 Chính sách tài khóa:
Trong giai đon 2005-2010, tnh đã có s gim dn t trng nông nghip và tng dn t
trng công nghip, dch v (Hình 3.1). Tuy nhiên mc thay đi này còn thp so vi mt
bng chung. T l đóng góp GDP ca khu vc kinh t nhà nc khá thp (xp x 20%),
khu vc FDI hu nh
đóng góp không đáng k. Thành phn quan trng là khu vc ngoài
nhà nc, nht là doanh nghip t nhân và h kinh doanh cá th.
12

Nm 2010, ngun thu ngân sách ca tnh có khong 60% đc nhn t ngun tr cp ca
Trung ng và hn 20% đc thu t hot đng x s đã cho thy s không bn vng ca
nn kinh t. V chi ngân sách, đa phng chi ln nht cho đu t phát trin, giáo dc đào
to và qun lý hành chính. Trong khi đó, t l chi cho Khoa hc công ngh và S nghip
kinh t
 còn khá thp (Ph lc 3.1). V c cu doanh nghip, có đn 94% doanh nghip có

13

3.2.2.2 Chin lc phát trin ngành da
Vi s nht quán xuyên sut trong các giai đon, các chính sách phát trin kinh t ca Bn
Tre t trc đn nay luôn đt ngành da (cùng vi thy sn) là u tiên hàng đu. Gn đây
nht là Quy hoch tng th phát trin Kinh t - Xã hi ca tnh Bn Tre đn nm 2020 do
Th tng Chính ph phê duyt vào tháng 1 nm 2011 có nh
n mnh: “xác đnh kinh t
vn là ngành phát trin ch lc vi quy mô 54.000 ha da và 33.600 ha cây n trái”;
“ngành công nghip ch đo là ch bin nông – thy – súc sn, đ ung t cây da, sn
phm công nghip đc ch bin t cây da”; “gn du lch sinh thái vi hot đng nông
nghip trong ngành da”…
Quyt đnh 1573/2004/Q-UB ngày 11 tháng 5 nm 2004 v vic quy đnh mt s chính
sách u đãi đu t đi vi ngành ch bin da trên đa bàn tnh. Theo đó, …“các c s sn
xut và ch bin các sn phm t nguyên liu chính là thân da, trái da ngoài vic hng
nhng chính sách u đãi đu t chung ca nhà nc, nhà đu t còn đc hng thêm các
chính sách u đãi đu t theo quy đnh này, c th: c vay vn tín dng ngn hn h
tr xut khu; Tm thi không thu thu đi vi các c s sn xut nh l, h gia đình sn
xut mt hàng ch x da, than gáo da và các sn phm s ch t da bán cho các doanh
nghip ca tnh theo hp đng kinh t (gia công sn xut, v tinh sn xut…); i vi các
d án đ
u t sn xut và ch bin các sn phm mi t cây da s đc h tr 50% chi phí
chuyn giao trang thit b công ngh, nhng ti đa không quá 500 triu đng cho 1 công
ngh; đc h tr 100% lãi sut tin vay cho phn vay tín dng đu t trang thit b, công
ngh trong 24 tháng và đc h tr kinh phí đào to lao đng nu có s dng thng
xuyên t 15 lao đng tr lên; Các c s sn xut và ch bin các sn phm t nguyên liu
chính t cây da đc xem xét h tr 30% chi phí đng ký áp dng h thng qun lý cht
lng nh: ISO 9001:2000, HACCP, TQM… hay h thng qun lý cht lng cn thit
khác đ nâng cao nng lc cnh tranh trong quá trình hi nhp”…
n nm 2008, UBND tnh tip tc ra quyt đnh s 904/Q-UBND ngày 13 tháng 5 nm

Ngun đi
n cung cp cho các đi tng trên đa bàn tng đi n đnh, h thng thông tin
liên lc phát trin mnh, mt đ s dng đin thoi, s dng Internet đt t l cao; vic ng
dng công ngh thông tin trong hot đng c quan nhà nc (CQNN) có nhiu chuyn
bin tích cc, hiu qu cao trong công vic. Dch v y t phát trin rng rãi, có nhiu c s
khám cha bnh t nhân vi trang thit b hin đi, nhìn chung đáp ng đc yêu cu
chm sóc sc khe ca ngi dân.
Cây da hin cha đc B NN&PTNT công nhn là cây công nghip lâu nm nên cha
có các chin lc quc gia và các chính sách phát trin toàn din cng nh cha có nhng
h tr vi ngun lc mnh nhm phát trin ngành.
Da Bn Tre không ch d
n đu th gii vi nng sut (khong 7.700 qu/ha)
3
, trng lng
(1.500 gram/qu) so vi mc bình quân ca th gii (4.676 qu/ha và ch nng 1.300gram) 3
Theo s liu điu tra ca Trn Tin Khai và cng s (2011), nng sut da trái khô trung bình ca Bn Tre
nm 2010 lên đn 10.642 trái/ha, nng sut da ung nc cao gp 1,7 ln nng sut da trái khô. Trong khi
đó, nng sut da trung bình ca Indonesia là 4.273 trái/ha/nm, Philipines 3.719 trái/ha/nm, Thái Lan 4.800
trái/ha/nm, n  7.748 trái/ha/nm và Srilanka có 7.364 trái/ha/nm.
15

(PI, 2009) mà còn dn đu v cht lng v các thành phn ca qu da (Ph lc 3.2). Bên
cnh đó, vic thc hin xen canh vi cây cacao đã không ch làm tng nng sut cây da
mà còn to đc uy tín cho cht lng cacao Bn Tre ngang tm vi cht lng cacao ca
các nc hàng đu th gii
4
.


4
Thông tin này đc xác nhn bi t chc chng nhn UTZ CERTIFIED và các tp đoàn thu mua cacao
hàng đu th gii nh Cargill (M), ED&F Man (Anh)…
5
Trong phn nghiên cu này, thng lái mua da ti (da ung nc) và da ch bin công nghip là 2 b
phn khác nhau, tuy nhiên do mc đích nghiên cu tp trung vào da ch bin công nghip và t phn ca
da ti là không cao (xp x 10%) nên nhng mô t trong nghiên cu đc hiu là b phn thu mua da cho
mc đích ch bin công nghip.
6
P: Doanh thu; IC: chi phí trung gian.
16

nhng toàn b chui liên kt dc li ht sc lng lo (các tác nhân không ràng buc nhau 
bt k điu khon nào, nu có s chênh lch giá, h s thay đi đi tác ngay lp tc) nên
chui giá tr da khó đm bo đc cht lng sn phm, giá c và s n đnh. iu này
tác đng rt ln đn NLCT ca ngành. Mt khác, vic phân công lao đng trong chui khá
phc tp, cha hoàn thin; có ni b phn Thu gom 2 kiêm luôn công đon s ch, cng có
ni tách thành công đon đc lp; hot đng mua bán phi qua nhiu tng nc đã làm gim
li nhun ca mi tác nhân trong tng khâu. Theo các tài liu cho thy
các nc sn xut
da ln nh n 
7
, Indonesia, Philipines… hu nh không xut hin vai trò ca ngi
thu mua nh l nh ti Bn Tre
8
.
Có đn 77% s h nông dân đc kho sát t s liu ca TS. Trn Tin Khai và cng s
(2011) cho rng h tip nhn thông tin giá c ch yu t thng lái, trong khi t l tip
nhn giá c trên báo đài li thp hn mt na vì cho rng thông tin trên đài thng không

Ti thi đim kho sát tháng 5/2011, lãi sut vay trung bình  Vit Nam là 22%/nm, trong khi đó lãi sut
vay sn xut ca Trung Quc là di 10%.