MỤC LỤC
A, LỜI MỞ ĐẦU
Cũng giống như bất kỳ hoạt động có mục đích nào, quản lí hành chính nhà nước
được tiến hành trên cơ sở những nguyên tắc nhất định. Đây chính là tư tưởng chỉ đạo rất
quan trọng trong tổ chức và hoạt động giúp cho các chủ thể quản lý hành chính nhà nước
thực hiện có hiệu quả công việc của mình trên các lĩnh vực đã được phân công. Các
nguyên tắc cơ bản trong quản lý hành chính nhà nước với nội dung rất đa dạng có tính
thống nhất và liện hệ chặt chẽ với nhau. Một trong những nguyên tắc cơ bản trong tổ
chức và hoạt động quản lí hành chính nhà nước đó là nguyên tắc nhân dân lao động
tham gia đông đảo vào quản lí hành chính nhà nước. để làm rõ vấn đề này, em xin đưa
ra một số ý kiến cá nhân sau:
B, GIAỈ QUYẾT VẤN ĐỀ
I. KHÁI NIỆM VÀ HỆ THỐNG CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN TRONG QUẢN
LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC.
1. Khái niệm
Dưới góc độ của luật hành chính, nguyên tắc trong quản lý hành chính nhà nước là
tập hợp các quy phạm pháp luật có nội dung là tư tưởng chủ đạo làm cơ sở cho việc tổ
chức và thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước.
2. Đặc điểm các nguyên tắc
- tính pháp lý: các nguyên tắc trong quản lý hành chính nhà nước được ghi nhận
trong các văn bản pháp luật của nhà nước, từ hiến pháp, luật, các văn bản dưới luật. Nó
1
có tính bắt buộc, ràng buộc đối với mọi cá nhân tổ chức tham gia, và được bảo đảm thực
hiện.
-Các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước mang tính chất khách quan bởi vì
chúng được xây dựng, đúc kết từ thực tế cuộc sống và phản ánh các quy luật phát triển
khách quan. Tuy nhiên, các nguyên tắc trên cũng mang yếu tố chủ quan bởi vì chúng
được xây dựng bởi con người mà con người dựa trên những nhận thức chủ quan để xây
dựng.
-Các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước có tính ổn định cao, ít thay đổi ( vì
được quy định trong hiến pháp) nhưng không phải là nguyên tắc bất di bất dịch. Nó gắn

tổ chức kỹ thuật. Tuy nhiên, sự phân chia này cũng chỉ mang tính chất tương đối vì yếu
tố tổ chức kỹ thuật và chính trị trong quản lý hành chính nhà nước có mối liên hệ chặt
chẽ nhau. Việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức kỹ thuật là để thực hiện một cách đúng
đắn các nguyên tắc chính trị-xã hội và việc thực các nguyên tắc chính trị - xã hội là cơ sở
để thực hiện các nguyên tắc tổ chức kỹ thuật.
Hệ thống các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước bao gồm:
Nhóm những nguyên tắc chính trị-xã hội
1, Nguyên tắc Ðảng lãnh đạo trong quản lý hành chính nhà nước;
2. Nguyên tắc nhân dân tham gia vào quản lý hành chính nhà nước;
3. Nguyên tắc tập trung dân chủ;
4. Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc;
5. Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa;
Nhóm những nguyên tắc tổ chức kỹ thuật
6. Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp với quản lý theo lãnh thổ;
7. Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp với quản lý theo chức năng.
8. Phân định chức năng quản lý nhà nước về kinh tế với quản lý sản xuất kinh
doanh.
II. NGUYÊN TẮC NHÂN DÂN LAO ĐỘNG THAM GIA ĐÔNG ĐẢO VÀO
QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC.
1. Cơ sở của nguyên tắc
1.1. Cơ sở thực tiễn:
Dân là gốc của nước, chở thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân, đó là chân lí
của mọi thời đại. Nhà nước xã hội chủ nghĩa ra đời là kết quả của cuộc cách mạng do
nhân dân tiến hành, sự tồn tại của nhà nước xã hội chủ nghĩa là để phục vụ nhân dân. Vì
vậy, với đặc trưng của nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nhà nước
của dân, do dân và vì dân, nhân dân phải được tham gia vào tổ chức và hoạt động của bộ
máy nhà nước nói chung và quản lý hành chính nhà nước nói riêng. Việc xây dựng và
hoàn thiện Nhà nước thực sự thành công chỉ khi nào người dân thực sự đóng vai trò
quan trọng trong hoạt động quản lý nhà. Chính vì vậy, việc bảo đảm sự tham gia đông
đảo của nhân dân lao động vào quản lí hành chính nhà nước không chỉ phát huy trí tuệ,

tác quản lý nhà nước được coi là quyền và nghĩa vụ của nhân dân.
Điều 11 của hiến pháp 1992: “ công dân thực hiện quyền làm chủ của mình ở cơ sở
bằng cách tham gia công việc của nhà nước và xã hội.”
Điều 53 ghi:” công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia
thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan nhà
nước, biểu quyết khi nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân”.
Như vậy, Nhà nước đã quy định khá cụ thể các hình thức, phương thức tham gia
của nhân dân trong việc quản lý hành chính nhà nước, đây chính là một cơ sở pháp lí
quan trọng để nhân dân lao động tham gia vào quản lí hành chính nhà nước thực hiện
4
quyền làm chủ của mình, , nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi quá trình dân chủ hóa
đang được mở rộng ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
2. Nội dung của nguyên tắc:
Các hình thức tham gia vào quản lí hành chính nhà nước của nhân dân lao động bao
gồm:
*Tham gia gián tiếp:
a, Tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước:
Các cơ quan trong bộ máy nhà nước là công cụ để thực hiện quyền lực nhà nước,
việc nhân dân tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước là hình thức tham gia
tích cực, trực tiếp và có hiệu quả nhất trong quản lý hành chính nhà nước. Người lao
động nếu đáp ứng các yêu cầu của pháp luật đều có thể tham gia vào hoạt động của cơ
quan nhà nước từ đó trực tiếp hay gián tiếp tham gia vào công việc quản lý hành chính
nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
- Người lao động có thể tham gia trực tiếp vào cơ quan quyền lực nhà nước với tư
cách là thành viên của cơ quan này - họ là những đại biểu được lựa chọn thông qua bầu
cử hoặc với tư cách là các viên chức nhà nước trong các cơ quan nhà nước. Khi ở cương
vị là thành viên của cơ quan quyền lực nhà nước, người lãnh đạo trực tiếp xem xét và
quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của từng địa phương trong đó có các vấn
đề quản lý hành chính nhà nước. Khi ở cương vị là cán bộ viên chức nhà nước thì người
lao động sẽ sử dụng quyền lực nhà nước một cách trực tiếp để thực hiện vai trò người

trật tự, vệ sinh môi trường, Những hoạt động này xảy ra ở nơi cư trú, làm việc, sinh
hoạt nên mang tính chất tự quản của nhân dân.
Thông qua những hoạt động mang tính chất tự quản mà người dân lao động là
những chủ thể tham gia tích cực nhất, quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội
của người dân mà pháp luật đã quy định thực sự được tôn trọng và bảo đảm thực hiện.
b, Trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong quản lý hành
chính nhà nước
- Ðiều 53 – Hiến pháp 1992 quy định công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước
và xã hội, tham gia thảo luận những vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị
với cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội hay chính người dân trực tiếp thực hiện.
- Kiểm tra các cơ quan quản lý nhà nước.
- Tham gia trực tiếp với tư cách là thành viên không chuyên trách trong hoạt động
cơ quan quản lý, các cơ quan xã hội.
- Tham gia với tư cách là thành viên của tập thể lao động trong việc giải quyết
những vấn đề quan trọng của cơ quan
Việc trực tiếp thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân trong quản lý hành
chính nhà nước là một hình thức có ý nghĩa quan trọng để nhân dân lao động phát huy
vai trò làm chủ của mình.
3. Ý nghĩa của nguyên tắc:
Ðây là nguyên tắc được nhà nước ta thừa nhận và bảo đảm thực hiện. Nguyên tắc
này thể hiện bản chất dân chủ sâu sắc giữ vai trò quan trọng thiết yếu trong quản lý hành
chính nhà nước. Nhân dân không chỉ có quyền giám sát đối với hoạt động của cơ quan
hành chính nhà nước; thực hiện khiếu nại tố cáo nếu cho rằng cán bộ hành chính nhà
6
nước vi phạm quyền lợi của họ hoặc thực hiện không đúng đắn, mà còn có quyền tự
mình tham gia vào hoạt động quản lý nhà nước, trực tiếp thể hiện quyền lợi của toàn thể
nhân dân lao động. Ðiều này khẳng định vai trò hết sức đặc biệt của nhân dân lao động
trong quản lý hành chính nhà nước, đồng thời xác định những nhiệm vụ mà nhà nước
phải thực hiện trong việc đảm bảo những điều kiện cơ bản để nhân dân lao động được
tham gia vào quản lý hành chính nhà nước.

7
Đối với hình thức tham gia trực tiếp, hình thức này thể hiện rõ nhất vai trò làm chủ
của nhân dân lao động đối với Nhà nước, xã hội, bảo đảm được bản chất của nhà nước ta
là nhà nước của dân, do dân và vì dân . Đối với hình thức này thì nhân dân lao động trực
tiếp tham gia vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước, trực tiếp biểu đạt nguyện
vọng, mong muốn của mình cũng như trực tiếp thực hiện nó trong phạm vi quyền hạn
theo quy định của pháp luật. Như vậy, nguyện vọng của nhân dân được thể hiện chính
xác nhất, trực tiếp nhất, thông qua đó nâng cao hiệu quả vận dụng nguyên tắc này vào
thực tiễn đời sống xã hội, phát huy được vai trò làm chủ của nhân dân một cách rõ ràng
nhất.
Hình thức tham gia của nhân dân vào các hoạt động tự quản ở cơ sở, hình thức này
đã ngày càng phát huy được tính tích cực trên thực tế. Hoạt động quản lý hành chính nhà
nước là hoạt động hết sức rộng rãi chính vì vậy hình thức này đã hỗ trợ hoạt động quản
lý ở từng cơ sở, ở từng địa phương, bám sát tình hình thực tế, phát huy hiệu quả quản lý
trong quản lý hành chính nhà nước.
b, Những mặt hạn chế
Với các hình thức tham gia gián tiếp, như đã trình bày ở trên, những người lao
động có thể gián tiếp tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước thông qua việc
thực hiện quyền lựa chọn những đại biểu xứng đáng thay mặt mình vào cơ quan quyền
lực nhà nước. Tuy nhiên, hiện nay mối quan hệ giữa nhân dân lao động và đại biểu mà
họ bầu ra còn có khoảng cách khá xa và chưa thật sự gắn bó, khiến cho việc quản lý
hành chính nhà nước của nhân dân lao động chưa thực sự sự hiệu quả.
Ngoài ra, việc thực hiện quyền lực nhà nước, thực hiện sự tham gia quản lý của
nhân dân bằng và thông qua các cơ quan đại biểu vẫn còn nhiều hạn chế. Ngoài sự hạn
chế kể trên, bản thân người dân, do trình độ nhận thức, nhất là trình độ pháp lý, cũng
chưa thấy hết được quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với việc tham gia quản lý hành
chính nhà nước, chưa làm hết sức mình khi tham gia quản lý nhà nước ở hình thức này.
Nó thể hiện ở sự bỏ phiếu lấy lệ, cho xong của nhiều người trong các lần bầu cử
Đối với hình thức tham gia trực tiếp, Hiến pháp nước ta quy định, nhân dân có
quyền quyết định các vấn đề hệ trọng của đất nước thông qua trưng cầu dân ý và trực

Thứ ba, ảnh hưởng của văn hóa hành chính cũ còn khá nặng. Đã có một thời gian
dài ở Việt Nam, bộ máy nhà nước được xây dựng và hoạt động theo cơ chế tập trung,
bao cấp. Các cơ quan nhà nước được xây dựng theo một mô hình thống nhất chung,
đứng ra làm tất cả mọi việc cho nhân dân theo sự chỉ huy tập trung từ bên trên và đã
mang lại nhiều kết quả cho người dân, vì thế nhân dân tin tưởng vào Nhà nước. Nhưng
cũng từ thực tế đó, lâu dần đã hình thành nên tâm lý và văn hóa hành chính mà theo đó,
các cơ quan, công chức coi việc xây dựng luật pháp, chính sách, quản lý hành chính nhà
nước như là đặc quyền riêng của mình và vì thế các công việc của Nhà nước luôn khép
kín, còn nhân dân ỷ lại, coi đó là công việc của Nhà nước, ít có quan tâm chung tới hoạt
động của Nhà nước và các chính sách, nếu không có ảnh hưởng trực tiếp tới lợi ích cá
nhân.
Thứ tư, trình độ dân trí, nhất là trình độ về pháp luật, của người dân ở nhiều nơi
còn rất hạn chế. Thực tế không chỉ kiến thức pháp luật của người dân còn thấp mà sự
9
chấp hành, ý thức, tinh thần pháp luật của người dân không cao. Chính vì vậy, khi tham
gia vào các công việc quản lý hành chính nhà nước, người dân rất lúng túng.
Thứ năm, việc tổ chức các hình thức, phương thức tham gia của người dân được
các cơ quan nhà nước thực hiện cũng chưa thật sự khoa học. Nhiều văn bản quy phạm
pháp luật được tổ chức xin ý kiến của người dân chưa thật sự hướng vào các đối tượng
bị điều chỉnh. Việc tiếp thu giải quyết các vấn đề mà nhân dân nêu ra chậm và luôn bị
tránh, né làm giảm lòng tin và nhiệt tình của người dân. Những thủ tục để người dân
tham gia còn rất rườm rà, phuéc tạp….
Ngoài ra, cũng còn một số nguyên nhân khác ảnh hưởng đến sự tham gia của nhân
dân lao động vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước như: trình độ công nghệ thông
tin,
3, Một số biện pháp nhằm đảm bảo việc vận dụng hiệu quả nguyên tắc nhân dân
lao động tham gia đông đảo vào quản lý hành chính nhà nước hiện nay.
Thứ nhất, đẩy mạnh công cuộc cải cách nền hành chính nhà nước. Đổi mới cơ cấu
tổ chức, phương thức hoạt động của các cơ quan nhà nước, mở rộng sự công khai, minh
bạch, tạo cơ hội để người dân nắm được các công việc của Nhà nước để tham gia một

Việc phân tích đánh giá việc vận dụng nguyên tắc này vào trong thực tiễn là cần
thiết, đóng một vai trò vô cùng to lớn trong hoạt động quản lí hành chính nước nói riêng
và hoạt động của Nhà nước nói chung, qua đó thể hiện bản chất của Nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa, thực sự là Nhà nước của dân, do dân và vì dân. Trong điều kiện,
hoàn cảnh hiện nay, với những gì đã và đang làm được, Nhà nước ta đã thực sự huy
động được đông đảo nhân dân lao động tham gia vào việc quản lý nhà nước nói chung
và quản lý hành chính nhà nước nói riêng. Sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa Nhà nước
và nhân dân đã mang lại những hiệu quả tích cức, góp phần đưa đất nước vững bước trên
con đường tiến lên xã hội chủ nghĩa.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb.
Công an nhân dân, Hà Nội, 2008.
2. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình lí luận nhà nước và pháp luật,
Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 2009.
3. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, Nxb.
Công an nhân dân, Hà Nội, 2009.
4. Khoa luật – Đại học quốc gia Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam,
Nxb. ĐHQG, Hà Nội, 2005.
5. Học viện hành chính quốc gia, Giáo trình luật hành chính và tài phán hành
chính, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 2005.
6. Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001) của nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam.
7. Hà Quang Ngọc, Hà Quang Trường, “Tăng cường sự tham gia của nhân
dân trong hoạt động quản lý nhà nước”, Tạp chí cộng sản, số 15/2007.
8. Trang web: http://hanhchinh.com/
11
12