A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hoạt động giữ gìn hòa bình của Liên hợp quốc là các biện pháp có tính chất đem lại hòa bình,
vpis sự tham gia của các thành viên quân sự, nhằm mục đích ổn định tình hình trong khu vực xung
đột, tạo ra những điều kiện thuận lợi để giải quyết xung đột một cách hòa bình cũng như khôi phục trở
lại và duy trì hòa bình. Bàn về vấn đề này, em xin đưa ra ý kiến “ bình luận vai trò của Liên hợp quốc
trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.”
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Khái quát chung về Liên Hợp Quốc và vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc duy trì hoà bình và
an ninh quốc tế.
Liên Hợp Quốc được thành lập trên cơ sở của Hiến chương Liên Hợp Quốc ngày 24/10/1945.
Liên Hợp Quốc trở thành một tổ chức trung tâm trong các hoạt động hợp tác của các quốc gia trên thế
giới. Từ 51 thành viên ban đầu, đến nay Liên Hợp Quốc đã có 191 thành viên. Mục đích thành lập
Liên Hợp Quốc là: duy trì hoà bình và an ninh quốc tế; phát triển quan hệ hữu nghị giữa các nước trên
cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng, dân tộc tự quyết; thực hiện sự hợp tác quốc tế trong việc giải
quyết các vấn đề quốc tế; trở thành trung tâm phối hợp mọi hoạt động của các dân tộc nhằm đạt được
mục đích nói trên. Trong đó, duy trì hoà bình và an ninh quốc tế là mục đích quan trọng nhất và nổi
bật nhất.
Để duy trì hoạt động theo tôn chỉ mục đích đã đề ra, Liên Hợp Quốc đã xây dựng được một cơ
cấu tổ chức tương đối chặt chẽ với 6 cơ quan chính: Đại hội đồng, Hội đồng bảo an, Hội đồng kinh tế
- xã hội, Toà án quốc tế, Ban thư ký, Hội đồng quản thác. Hiện nay trên thực tế, Hội đồng quản thác
đã chấm dứt hoạt động. Mỗi cơ quan có chức năng, nhiệm vụ riêng đã được quy định trong Hiến
chương Liên Hợp Quốc. Các cơ quan này phối hợp với nhau để thực hiện các mục tiêu chung của Liên
Hợp Quốc. Riêng với mục đích duy trì hoà bình và an ninh quốc tế, Liên Hợp Quốc đã trao cho Hội
đồng bảo an là cơ quan chịu trách nhiệm chính. Ngoài Hội đồng bảo an, Đại hội đồng và Tòa án quốc
tế có những vai trò, đóng góp đáng kể trong việc duy trì hoà bình và an ninh quốc tế.
II. Vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.
1. Vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc xây dựng khung pháp lý nhằm duy trì hoà bình và an
ninh quốc tế.
Hoà bình và an ninh quốc tế có thể được bảo đảm bằng nhiều biện pháp và phương tiện khác nhau
nhưng trong đó pháp luật được coi là phương tiện hiệu quả nhất. Với tư cách là một tổ chức quốc tế
trung tâm, Liên Hợp Quốc có vai trò rất lớn trong việc xây dựng khung pháp lý nhằm duy trì hoà bình

- Hiệp ước về cấm đặt vũ khí hạt nhân và các vũ khí giết người hàng loạt ở đáy biển, đáy đại dương
năm 1971.
- Hiệp ước về cấm thử hạt nhân toàn diện năm 1996.
1.2. Các tuyên bố, nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.
Tuyên ngôn về việc cấm sử dụng vũ khí hạt nhân năm 1961. Trong đó:
Đại hội đồng Liên hợp quốc đã khẳng định: Việc sử dụng vũ khí hạt nhân và vũ khí nhiệt hạch
là hành vi trái với luật nhân đạo quốc tế và là tội ác chống lại loài người.Từ đó đến nay, Đại hội đồng
Liên hợp quốc đã thông qua và thừa nhận, khuyến khích các quốc gia thành viên tham gia nhiều điều
ước quốc tế về vũ khí nguyên tử, như Nghị quyết về cấm đưa lên quỹ đạo vũ khí hạt nhân và các loại
vũ khí hủy diệt khác tháng 10 năm 1963, Nghị quyết về cấm vũ khí hạt nhân notron năm 1981 Ngoài
ra, còn có các nghị quyết, tuyên bố khác như:
- Tuyên bố năm 1970 về tăng cường an ninh quốc tế.
- Nghị quyết của Đại hội đồng về định nghĩa xâm lược và hành vi xâm lược năm 1974.
- Tuyên bố năm 1988 về ngăn ngừa và loại trừ tranh chấp và tình thế có thể đe dọa hòa bình, an ninh
quốc tế và vai trò của Liên Hợp Quốc trong lĩnh vực này.
- Nghị quyết 44/21 năm 1989 về tăng cường hòa bình, an ninh và hợp tác quốc tế phù hợp với Hiến
chương Liên Hợp Quốc.
1.3. Các nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc.
Nhằm thực hiện tốt chức năng duy trì hòa bình và an ninh quốc tế trong hơn 60 năm qua, Hội
đồng bảo an đã ra nhiều nghị quyết có tính chất bắt buộc đối với các quốc gia thành viên. Đáng chú ý
nhất là những nghị quyết sau:
Nghị quyết số 340 (năm 1973) và nghị quyết số 341 (năm 1973) về thành lập lực lượng giữ gìn
hòa bình của Liên Hợp Quốc và xác định nguyên tắc, phương châm hoạt động của lực lượng giữ gìn
hòa bình.
Các nghị quyết được ban hành để chống khủng bố sau sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001: nghị
quyết số 1373 ngày 28/9/2001, nghị quyết số 1340 ngày 16/1/2002, nghị quyết số 1452 ngày
2
20/12/2002, nghị quyết số 1445 ngày 17/1/2003 Trong đó, nghị quyết 1373 đã đề ra các biện pháp
pháp lý chung (ngăn ngừa và trừng trị việc tài trợ cho hoạt động khủng bố cũng như việc thực hiện
hành động khủng bố). Các nghị quyết khác quy định cụ thể hơn về các biện pháp cần thiết thực hiện

dụng triệt để các biện pháp hòa bình như hòa giải, điều tra, trung gian (nếu tranh chấp không được
chuyển giao cho Hội đồng bảo an), nhằm xem xét và giải quyết linh hoạt mọi vấn đề. Như vậy có thể
thấy rằng, Hội đồng bảo an đã phát huy tối đa vai trò duy trì hòa bình và an ninh quốc tế trong giải
quyết các tranh chấp quốc tế. Tuy nhiên, với những tranh chấp quốc tế ở mức độ cao nếu giải quyết
bằng các biện pháp hòa bình này sẽ không đạt được hiệu quả.
2.2. Hoạt động của Liên Hợp Quốc trong trường hợp có sự đe dọa hòa bình, phá hoại
hòa bình hoặc có hành vi xâm lược.
Trong trường hợp có sự đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình hoặc có hành vi xâm lược thì cơ
quan có thẩm quyền (Hội đồng bảo an) phải thực hiện những hành động cần thiết để ngăn ngừa chiến
tranh có thể xảy ra hoặc để bảo vệ an ninh hòa bình quốc tế. Việc này đã được ghi nhận tại chương
3
VII - Hiến chương Liên Hợp Quốc. Điều 39 Hiến chương Liên Hợp Quốc đã ghi nhận trách nhiệm của
Hội đồng bảo an trong việc “xác định sự tồn tại và sự đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình hoặc hành
vi xâm lược và đưa ra những kiến nghị hoặc quyết định các biện pháp để duy trì hoặc khôi phục
hòa bình và an ninh quốc tế”.
Như vậy, Hội đồng bảo an có trách nhiệm xác định mọi tình hình, xem xét tình hình cụ thể nào
có thể đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình hay là hành vi xâm lược. Việc xác định thực tế tình hình của
Hội đồng bảo an là cơ sở quan trọng để Liên Hợp Quốc triển khai các hoạt động tiếp theo về giữ gìn
hòa bình. Khi xác định được rằng hành động đó là hành động đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình hoặc
hành vi xâm lược thì Hội đồng bảo an sẽ ra nghị quyết và áp dụng các biện pháp cần thiết để duy trì
hòa bình và an ninh quốc tế. Cụ thể là:
- Yêu cầu các bên phải thi hành các biện pháp tạm thời như ngừng bắn, rút quân về vị trí ban
đầu, thiết lập giới tuyến tạm thời nhằm ngăn chặn không cho tình hình nghiêm trọng hơn( quy định
tại điều 40 Hiến chương liên hợp quốc). Ví dụ như trong trường hợp Irắc xâm lược Côoét, Hội đồng
bảo an đã đưa ra nghị quyết số 660 (năm 1990) tuyên bố rằng đây là một hoạt động phá hoại hòa bình
- an ninh quốc tế và yêu cầu quân đội Irắc rút khỏi Côoét để giải quyết hòa bình tranh chấp (biện pháp
mang tính chất tạm thời).
- Khi xét thấy tình hình xấu đi, Hội đồng bảo an có quyền áp dụng những biện pháp phi vũ trang
như “cắt đứt toàn bộ hay từng phần quan hệ kinh tế, đường sắt, đường biển, hàng không, bưu chính,
điện tín, vô tuyến điện và các phương tiện liên lạc khác, kể cả việc cắt đứt quan hệ ngoại giao” (được

đoạn tranh chấp nảy lửa đã kết thúc). Hiện nay, hoạt động này có nhiều thay đổi: chú trọng ngăn chặn
xung đột; thường triển khai ở giai đoạn đầu khi mà tranh chấp mới phát sinh; mở rộng các hoạt động
nhằm bảo vệ trật tự, cứu trợ nhân đạo Thực tế chứng minh hoạt động gìn giữ hòa bình ngày càng
được triển khai áp dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả cao hơn so với các biện pháp khác.Ngày nay,
Liên hợp quốc nói chung và Hội đồng bảo an nói riêng đã có sự điều chỉnh đối với các hoạt động gìn
giữ hoà bình, cụ thể là mở rộng những cơ sở pháp lý và những nhiệm vụ mới (ra đời loại hình gìn giữ
hoà bình mở rộng, một số chiến dịch giữ gìn hoà bình được hỗ trợ bằng hành động cưỡng chế ), phát
triển về tổ chức các lực lượng gìn giữ hoà bình bao gồm bộ phận quân sự, cảnh sát, dân sự phối hợp
với các tổ chức chuyên môn của Liên hợp quốc, các tổ chức phi chính phủ , phát triển mạnh các loại
hình chiến dịch. Kết quả lớn nhất của hoạt động gìn giữ hoà bình là góp phần duy trì an ninh quốc tế,
hạn chế nhiều cuộc xung đột, mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, trong lĩnh vực hoạt động
gìn giữ hoà bình vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế mà hiện nay cộng đồng quốc tế vẫn đang tìm cách khắc
phục.
2.4. Hoạt động chống khủng bố.
Nỗ lực của Liên Hợp Quốc và các tổ chức chuyên môn của nó trong thời gian qua đã tạo nên cơ
cở pháp lý vững chắc cho việc đấu tranh chống khủng bố quốc tế. Liên Hợp Quốc là tổ chức có đủ uy
tín và điều kiện để giữ vị trí lãnh đạo, tập hợp lực lượng đấu tranh với khủng bố quốc tế. Ngoài việc
xây dựng khung pháp lý cho hoạt động chống khủng bố, Liên Hợp Quốc còn tăng cường xây dựng
chiến lược chống khủng bố và xây dựng cơ chế bảo đảm thực thi các biện pháp chống khủng bố và hỗ
trợ các quốc gia.
• Xây dựng chiến lược chống khủng bố.
Trong thời gian gần đây, để đáp ứng vai trò trung tâm điều phối cuộc chiến chống khủng bố,
Liên Hợp Quốc đang nỗ lực đưa ra một chương trình chiến lược cho cuộc đấu tranh với khủng bố
quốc tế. Tổng thư kí tiền nhiệm của Lỉên Hơp Quốc (ông Kofi Annan) đã đề ra năm nhân tố cơ bản
của chiến lược chống khủng bố quốc tế: 1. khuyên ngăn những nhóm chống đối không chọn khủng bố
như biện pháp thực hiện mục tiêu của chúng; 2. ngăn cản những kẻ khủng bố tiếp cận những phương
tiện thực hiện tấn công; 3. kiềm chế các quốc gia hỗ trợ cho khủng bố; 4. tăng cường năng lực ngăn
ngừa khủng bố của các quốc gia; 5. bảo vệ các quyền con người trong cuộc chiến chống khủng bố.
Điều này đã cho thấy được nỗ lực lớn của Liên Hợp Quốc trong cuộc chiến chống khủng bố. Đề xuất
trên sẽ đóng góp vào việc hình thành chiến lược chung của Liên Hợp Quốc về chống khủng bố sau

Geneva 1949, vi phạm luật lệ chiến tranh, diệt chủng và tội ác chống loài người). Tòa án này chỉ có
chức năng xét xử cá nhân, không xét xử tổ chức hoặc chính quyền mà hình phạt cao nhất có thể đưa ra
là án tù chung thân.
Tòa án tội phạm quốc tế Ruanđa được thành lập vào năm 1994 theo nghị quyết 955 của Hội
đồng bảo an, theo chương VII - Hiến chương để xử các cá nhân phạm tội diệt chủng và các tội ác
chống loài người trên lãnh thổ Ruanđa và lãnh thổ các nước láng giềng trong năm 1994.
Hai cơ quan này thuộc Hội đồng bảo an có nhiệm vụ xét xử tội phạm chiến tranh góp phần thực
hiện vai trò gìn giữ hòa bình của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc. Bên cạnh đó, tòa hình sự quốc tế
(ICC) thành lập sau này theo quy chế Rome 1998, có hiệu lực năm 2002, tuy không phải cơ quan
thường trực của Hội Đồng bảo an Liên Hợp quốc nhưng hoạt động của tòa án này vẫn thể hiện vai trò
quan trọng của Hội đồng bảo an. Do đó, quyền khởi kiện lên công tố viên trong trường hợp nhận thấy
sự đe dọa phá hoại hòa bình hoặc có hành vi xâm lược của Hội đồng bảo an chính là sự tăng cường, hỗ
trợ cho vai trò xét xử tội phạm, đem lại hòa bình công lý.
III. Đánh giá về việc thực hiện vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc duy trì hoà bình
và an ninh quốc tế trong hơn 60 năm qua.
1. Tích cực:
Vai trò của LHQ trong việc gìn giữ hoà bình , an ninh quốc tế ngày càng được củng cố và nhận
được lòng tin từ các nước thành viên. LHQ cũng là nhân tố thúc đẩy quan hệ ngoại giao tốt đẹp
giữa các nước, thực hiện tốt vai trò điều phối giữa các quốc gia nhằm duy trì trật tự thế giới.LHQ
cũng đã chủ động tích cực đối phó với các vấn đề mới phát sinh và đưa ra những giải pháp hữu
hiệu, ví dụ như trong hoạt động chống khủng bố đã có nhiều bước tiến đáng kể, từng bước thiết lập
được một hệ thống chống khủng bố trên toàn cầu với sự hợp tác của các nước thành viên.
6
3.1 Hạn chế
Thực tế hoạt động của Liên hợp Quốc trong hơn 60 năm qua cho thấy, bên cạnh những
thành tựu đạt được như đã nêu trên, bức tranh về hoà bình, an ninh thế giới mà Liên hợp quốc
đóng vai trò chính vẫn còn những “mảng mầu ảm đạm”, gây lo ngại chung cho cộng đồng quốc tế.
Trước tiên, hoạt động của các cơ quan của Liên hợp quốc chưa đảm bảo sự cân bằng trong
việc đưa ra quyết sách liên quan tới hoà bình và an ninh thế giới.
Thẩm quyền của Đại hội đồng còn quá ít so với quy mô và tầm quan trọng của nó. Trong

LHQ thực hiện tốt hơn vai trò của mình.
D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
7
1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật quốc tế, NXB CAND, Hà Nội năm 2004.
2. Nguyễn Quốc Hùng – Nguyễn Hồng Quân, Liên Hợp Quốc và lực lượng gìn giữ hòa bình,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội năm 2008.
3. Tạp chí Luật học, Đặc san kỷ niệm 60 năm thành lập HLO năm 2005.
4. Tạp chí nhà nước và pháp luật số 10 năm 2005, “Liên Hợp Quốc với vai trò duy trì hòa bình
và an ninh quốc tế” – Lê Mai Anh.
5. Hội đồng bảo an Liên hợp quốc trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, tạp chí,
Nguyễn Hoài Thương
6. Trang web:
• hp://www.vietnamembassy-slovakia.vn/vi/vnem b.vn/n_hddn/ns071011085554
8