Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
BÁO CÁO THỰC TẬP
Chuyên Đề:
BỘ THU TÍN HIỆU
TRUYỀN HÌNH QUA
VỆ TINH
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_1
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
MỤC LỤC
Chương II: Anten Chảo
2.1 Cách lắp một anten chảo.
2.2 Cấu tạo anten vệ tinh.
Chương III: Cac Thành Phần Bộ Thu Truyền Hình Vệ Tinh
3.1 Cấu tạo của bộ thu.
3.2 Bộ gộp tín hiệu vệ tinh satellite, signal combine, khuếch dại
Đường dây.
3.3 Low noise block downconverter ( LNB), kim thu, nhuỵ
3.4 Satellite Splitter, SP, Switch, bộ chia tín hiệu ăng ten.
3.5 Trộn ăng ten vệ tinh với truyền hình cáp và ăng ten mặt đất,
Diplexer.
Chương IV: Đầu Thu Truyền Hình Vệ Tinh
4.1 Đầu thu k49A.
4.2 Tiêu chuẩn dữ liệu của đầu thu.
4.3 Phần cứng đầu thu.
4.3.1 Board nguồn.
4.3.2 Giao tiếp.
4.3.3 Video OUT. Đường ra TV.
4.3.4 DATA. Đường truyền dữ liệu cho phền mềm đầu thu,
Coppy đầu thu.
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
1.1 Cách lắp một anten chảo:
Khi sử dụng nhiều kim thu LNB cho một chảo, thì chảo có tiêu cự bé quá và
các vệ tinh gần nhau sẽ làm các LNB sít nhau đến độ không đặt được nữa.
Với một bộ thu Vinasat1, thaicom5, Asiat5, có góc A của Vinasat1 là 127,9;
còn thaicom5 là 237; Asiasat5 197,4, thì một cái chảo 55 phân đủ cho các
LNB Asiasat5 chung với Tháicom5 một cách dễ dàng, nếu chung với
Vinasat tín hiệu hơi yếu, cần lắp rất tốt mới được. Có thể đo bán kính từ đầu
LNB đến tâm chảo mà tính ra khoảng cách các LNB để tính toán việc ghép,
còn nếu không thì đơn giản, cho mỗi LNB một chảo 140k 55 phan
Chảo có 3 góc AES, ví dụ Vinasat trên nóc tháp rùa
Elevation: 51.5° . Góc E là góc ngẩng cao, nhìn ngang là 0 và ngửa mặt lên
trời là 90
Azimuth (true): 126.2° không cần, đây là hướng bắc bắc đẩu. A là góc quay
ngang, 0 là bắc, 90 là đông, 180 là nam, 270 là tây. Có hai hướng bắc, hướng
bắc từ trường và hướng bắc đúng (hướng Bắc Đẩu, hướng trục quay). Hai
hướng bắc này lệch nhau một chút, hệ kinh vĩ là hướng bắc này=hướng bắc
đúng, tức là hướng bắc bản đồ hơi lệch hướng bắc la bàn.
Azimuth (magn.): 127.8°, hướng la bàn, góc quay ngang theo hướng bắc la
bàn, hệ đề phô default của Gúc Ớt Google Earth.
LNB Skew [?]: -48.9° Đứng trong chảo nhìn ra, âm là bên trái trên, dùng
để chỉnh phân cực. Góc xoắn LNB S là: 0 là vạch LNB đúng trên lưng cao
nhất, đứng trong chảo nhìn ra quay theo chiều kim đồng hồ là dương.
A là góc quay ngang theo chiều kim đồng hồ khi nhìn từ trên xuống. Bắc là
0, Đông 90, Nam 180, tay 270 hay gọi cách khác là -90.
E là góc ngẩng, đứng sau ăng ten nhìn ra, úp mặt chảo là 0 độ, ngửa lên trời
là 180, quay chảo về trước mặt là 90. Có điều, do hội tụ lệch, nên cái góc E
ấy chéo không đo đươc và phải dò
S là xoắn LNB, cái vạch LNB trên cùng là 0, tăngd theo chiều kim đồng hồ
khi ngồi sau chảo nhìn ra trước.
được hội tụ đến một mức độ nhất định, sự hội tụ này phụ thuộc vào bước
sóng, kích thước chảo, kích thước miệng LNB, độ chính xác của mặt
chảo
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_6
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_7
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
Chương II: CÁC THÀNH PHẦN BỘ THU TRUYỀN HÌNH
VỆ TINH:
2.1 Cấu tạo của bộ thu:
Hình 2.1 Chảo dây LNB
Chi tiết đầu jack RG6, cái ốc ở đầu cắp xuay được với cáp để bắt vào đầu
thu hay LNB
Hình 2.2 dây cáp đồng trục
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_8
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
Hình 2.3 Đây là hình của đầu k+
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_9
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
TV
Hình 2.4 Đây là hình của đầu Dreambox, đầu này vừa thu được truyền hình
vệ tinh, kỹ huật số mặt đất và internet
2.2 Bộ gộp tín hiệu vệ tinh satellite, signal combine, khuếch dại
đường dây:
A Bộ trộn tín hiệu băng L, L band combiner, bộ gộp tín hiệu:
Đơn giản nhất quả đấtm, bộ gộp, bộ trộn này chẳng làm gì ngoài việc trộn
các sóng ở hai hay nhiều ống dây đồng trục vào thành một ở một ống đầu ra.
Chúng cũng có thể có có các chức năng truyền nguồn và truyền tín hiệu điều
khiển khác như 22KHz để đầu thu điều khiển các thiết bị khác trên mỗi
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_10
hưởng với dải tần làm việc. Một LNB thông thường có 2 bộ cộng hưởng
vuông góc nhau để sử lý 2 phân cực vuông góc với nhau. Phần mach điên tử
cần bảo vệ kỹ và có phần chỉnh cộng hưởng rất chính xác, được nhà sản xuất
hiệu chỉnh thủ công hay bằng máy rồi dán lại, nên LNB hỏng thì tháo ra
làm đồ chơi. Nếu như đã có cái LNB hỏng như thế, thì con Standard LNB
sẽ có một vít chỉnh và con Universal LNB sẽ có nhiều hơn, thường là 2 vít
chỉnh, mỗi vít một LO, các vít này chỉnh điện dung cái tụ. Nguồn nuôi
thường là bác 7808 có cái biến trở bên cạnh
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_13
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
Hiện nay, do dùng băng L truyền vào cáp có tần số 950-1959 MHz, nên
băng thông của LNB được giới hạn bởi khả năng mang của L băng này.
Nhắc lại chút, cái nghẽn cổ chai này chỉ do dùng dây cáp đồng trục 75 ôm
truyền thống. Nếu như các mặt khác của kỹ thuât được đảm bảo đầy đủ, thì
mỗi sóng 2 GHz tải tối đa được 200 mage bít / giây = 25 mega byte / giây.
Các sóng băng L 950-1950 tải được tối đa 95-195 mega bit / giây. Với kỹ
thuật số hiện nay, con số này tương đương với 20-30 kênh truyền hình chất
lượng cao, tức là băng thông của mỗi TP trên vệ tinh. Thông thường, sóng
mang có thể tải được số bít bằng 1/10 dao động nhưng với ngành truyền
hình thì tỷ số này hiện nay rất thấp, đương nhiên băng Ku 10GHz phải to
gấp 5 lần băng L 2 GHz.
Trên đầu thu có mục chọn LNB, mục đó có 2 loại LNB là phổ thông
(universal LNB) và tiêu chuẩn (standard LNB). Universal có trên 2 tần
LO gần nhau nằm giữa một ngưỡng cao và một ngưỡng thấp, ví dụ thu
Vinasat1 chọn con 9750-10600 có 2 tần 9750 MHz và 10600MHz, hay con
khác trước hay thấy ở đầu X-sat có 3 tần 9750-10600-10750, thu được dải
rộng hơn và tương thích với nhiều đầu hơn, đắt hơn trong đầu thu (đầu giải
mã, receiver) sẽ có mục chọn tần trên và dưới. Standard thì chỉ có 1 LO do
đó ít nhiễu sóng khỏe. Gospell bán ở Hà Nội hay Sài Gòn một cái universal
9750-10600 thu K+ 65k, còn chính hãng K+ thuê cũng hãng Gospell ấy làm
đầu vào nối vào cáp truyền hình hoặc ăng ten giàn.
2.5 Trộn ăng ten vệ tinh với truyền hình cáp và ăng ten mặt
đất, Diplexer.
Để tiện đi cáp trong nhà, người ta trộn tín hiệu của truyền hình cáp (hoặc
ăng ten giàn) vào cáp LNB, cái này gọi là Diplexer, trong khi đó cái để
trộn 2 cáp LNB gọi là Combiner, không khác gì nhiều nên nhiều người
dùng lẫn.
Động từ nhập tín hiệu từ hai cáp vào một là Combiner=buộc vào nhau,
nhưng ở đây là hai dải tần khác nhau, cáp dưới 950 MHz và vệ tinh trên
950 MHz, nên dùng từ riêng là Diplexer=phối hợp.
Combin có thể hiểu là hai cáp trước khi trộn còn có thể có những tần số
xen kẽ nhau miễn là không đánh nhau.
Diplexer cũng có thể hiểu là buộc vào nhau chung một cáp, nhưng buộc
lỏng lỏng, dễ tách ra ở spliter, điều không thể thực hiện được một cách đơn
giản khi trộn các tần số xen kẽ nhau trong một dải.
Sự lẫn lộn này làm các hãng quảng cáo lập lờ đánh lận con đen cái
Diplexer là Combiner,
Tín hiệu ở cái IO này cũng được khếch đại và chia ra như truyền hình
cáp bình thường, chỉ có điều, có thể các khếch đại / chia đường cáp
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_17
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
truyền hình rẻ tiền ngoài chợ có thể không làm việc với dải bằng L của
ăng ten vệ tinh 950-1950 MHz.
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_18
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_19
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
Chương III: ĐẦU THU TRUYỀN HÌNH VỆ TINH
3.1 Đầu thu k49A
đầu thu này hầu như chỉ thu được DVB-S, không HD. Chĩa vào
DVB-C/C2 cáp, cable, tiêu chuẩn truyền hình cáp kỹ thuật số.
DVB-H handheld cần tay, tiêu chuẩn truyền hình qua điện thoại. DVB-
SH vệ tinh cầm tay, vệ tinh này không phải là vệ tinh truyền hình, mà là vệ
tinh của mạng di động toàn cầu dùng vệ tinh.
Các lớp DVB/S/T/C/H là những lớp lo phần biến đổi tương tự ra số
rồi về tương tự. Các lớp sau là các lớp sử lý số.
Lớp tiêu chuẩn đầu cuối, như SD, HD với màn hình, stereo và 5.1 với
âm thanh. Cần chú ý là, cả DVB-S và S2 đều truyền được HD, SD với
màn hình cỡ full HD. Nhưng DVB đầy đủ các tiêu chuẩn mới full HD hơn
như âm thanh vòm surround tiêu chuẩn mới.
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_21
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
lớp trả tiền, như K+ là Viaccess, AVG là Conax, Thaicom là Irdeto Lớp
trả tiền là FreeTV thì không cần khe cắm thẻ, hay còn gọi là thẻ null. Thẻ
là một cấu tạo máy tính đủ cả CPU, ROM, RAM ,
Một máy tính như thế không thể đọc ROM ra (smart là cách dùng từ cho
những thành phần có chức năng sử lý PU). Dữ liệu đi vào smart card và đi
ra, nếu dữ liệu đi ra xem được là chương trình xem được. Nếu như dữ liệu
không khoá thì nối béng đầu vào và đầu ra smart card.
3.3 Phần cứng đầu thu:
3.3.1 Board nguồn:
Board này cấp ra một số đường nguồn cho vi sử lý, RF và hộp cao tần.
3.3.2 Giao tiếp:
LNB IN. Nhận tín hiệu băng L từ kim thu LNB. 3 dải tần số vào đầu, dải
đầu lởm, dải đầu tiêu chuẩn và dải đầu tốt. Chon LNB theo đầu thu và vệ
tinh. LNB LOOP.
Tín hiệu điều khiển từ đầu thu gọi là 22KHz, nó dùng các xung 22KHz
nhảy nguồn LNB giữa 13-18 volt để truyền tín hiệu số.
Đầu thu vệ tinh tiêu chuẩn nhận tín hiệu từ LNB trong dải sóng 950-
1950MHz. Tần số mang này có được như các phương pháp tạo trung tần
hình số mặt đất, danh mục này được người dùng sử dụng để chọn chương
trình cần xem. Đầu thu cũng có các chức năng quản lý mớ chương trình này
vì các chương trình mỗi đầu vệ tinh thu được có thể lên đến hàng ngàn kênh,
chứ không chỉ vài chục kênh như đám mặt đất.
Ngoài việc quản lý chương trình, các đầu thu vệ tinh có thêm các chức
năng quản lý TP (tần số-phân cực phát từ vệ tinh), quản lý vệ tinh, điều
khiển đường dây (LNB, motor ăng ten, DiSEqC )
Các đầu HD có thêm chức năng chọn phụ đề (text) hay tiếng thuyết minh
(ngôn ngữ/language). Chương trình phát HD của những hãng tử tế đều có rất
nhiều phụ đề, còn ngôn ngữ thì hiện nay mới đưa ra tiêu chuẩn nhưng còn
chưa nhiều hãng đủ xiền khai thác. Những chức năng này truyền hình mặt
đết dek cần vì chúng không phát khắp châu lục có cả ngàn dân tộc/ngôn ngữ
như vệ tinh.
Chương IV: KÊNH TRUYỀN HÌNH VỆ TINH:
4.1 Dải tần của sóng mang:
Tín hiệu vệ tinh truyền hình là tín hiệu số truyền bằng các băng sóng điện từ
hàng siêu cao tần bước sóng hàng cm ngang với bước sóng của các radar
SVTH: Nguyễn Tân Mùi Trang_23
Báo Cáo Thực Tập Thu Tín Hiệu Tuyền Hinh Qua Vệ Tinh
không chiến trên máy bay. Các băng sóng này chia thành các dải, băng sóng,
band, có thể hiểu mỗi dải là một khoảng tần số gần nhau,dùng chung thiết bị
và kỹ thuật. Kỹ thuật siêu cao tần mới phát triển gần đây nhờ vào các kỹ
thuật gia công các chi tiết nhỏ chính xác cao.
Vệ tinh truyền hình ngày nay dùng 3 dải sóng chính là C band, Ku band và
Ka band. C là dải sóng tần số thấp hơn, do đó phải dùng chảo to, và vì cái
chảo to này nên không cần mật độ công suất sóng quá lớn, nên hay được
dùng để phát các kênh phủ sóng rộng và miễn phí như các kênh chính phủ
4.1.1 C băng C band:
Dải tần C band dùng 3,7-4,2 GHz downlink và 5,925-6,425 Gh uplink.
Đầu của kim thu LNB thường dùng cỡ trên dưới bước sóng một chút, vậy
dao độc dọc phương truyền sóng, nên chỉ có một phương dao dộng đó.
Còn nếu như sóng điện từ từ xa đến ta, thì nó có thể dao động theo hai
phương lên xuống và trái phải. Khi lọc hết các dao động của một
phương lên xuống hay trái phải, chỉ để lại một phương dao động, thì
đó là phân cực.
4.4 Các đặc tính số của tín hiệu vệ tinh truyền hình số.
Trước đây, mỗi sóng mang chỉ mang được một kênh truyền hình tương
tự, sau khi chuyển sang số thì mỗi sóng mang ấy mang được 20-30
kênh truyền hình chất lượng cao. Tuy nhiên, nhiều vệ tinh như
Thaicom5 không có các sóng có vùng phủ rộng mang nhiều kênh (như
băng C của họ), để tín hiệu tin cậy hơn khi truyền xa, nhưng ho lai
phát nhiều sóng hơn và số lượng kênh trong bằng C cũng như vùng
phủ sóng thuộc loại đứng đầu quả đất.
4.5 Chuyển từ số sang tương tự và giới hạn băng thông của mỗi sóng
mang truyền hình vệ tinh, sự tách biệt vệ tinh truyền hình và vệ
tinh liên lạc:
Mỗi sóng mang khi truyền số có thể tải được số bít bằng 1/10 số dao
động. Băng L trung tần của LNB có tần số 950-1950 MHz sẽ tải được
95-195 mega bit / giây, trong khi đó, mỗi sóng mang Ku từ Vinasat-1
có tần số cỡ 10 GHz mang được 1000 mega bít / giây.
Mỗi kênh truyền hình chất lượng cao HD cần 400 kilo byte mỗi giây,
bằng cỡ hơn 3 mega bít mỗi giây, giới hạn của băng L trên đạt từ
30-60 kênh truyền hình chất lượng cao, đương nhiên là số tối đa
các sóng mang và giới hạn băng thông tối đa của mỗi sóng mang thì
không phải ai cũng được, với Vinasat-1 có 72 kênh Ku thì dek cần
quan tâm. Khi khai thác hết giới hạn
Ku bằng vượt qua giới hạn băng L thì mỗi sóng mang Ku chứa được
300 kênh truyền hình chất lượng cao, mỗi vệ tinh được 20 lần như thế
là bằng cả bộ vệ tinh to hiện tại.
Cho dù có tỷ lệ khai thác băng thông sóng mang ví đại như Vinasat-1,