TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
Hồ Chí Minh
CÂU HỎI 2 ĐIỂM
Đáp án:
- Hồ Chí Minh coi văn học là một vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự
nghiệp cách mạng. Nhà văn phải có tinh thần xung phong như người chiến sĩ ngoài
mặt trận.
- Người luôn chú ý đến tính chân thật và tính dân tộc của văn học. Nhà văn
phải miêu tả cho hay, cho chân thật và cho hùng hồn hiện thực phong phú của đời
sống và phải giữ cho tình cảm chân thật. Mặt khác, nên chú ý phát huy cốt cách dân
tộc và có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
- Khi cấm bút, Hồ Chí Minh bao giờ cũng xuất phát từ mục đích, đối tượng
tiếp nhận để quyết định nội dung và hình thức của tác phẩm. Người luôn đặt ra các
câu hỏi: Viết cho ai? (đối tượng); Viết để làm gì? (mục đích) rồi mới đến Viết cái
gì? (nội dung) và Viết như thế nào? (hình thức).
1

Anh/ chị hãy trình bày quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh

Anh/ chị hãy trình bày phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh
ỏp ỏn:
Phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh độc đáo, đa dạng.
-Văn chính luận: Ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép,
bằng chứng thuyết phục, giàu tính luận chiến và đa dạng về bút pháp, giàu
hình ảnh, giọng điệu đa dang.
-Tryện và kí: Thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ và nghệ thuật trào phúng
sắc bén. Tiếng cời trào phúng nhẹ nhàng mà thâm thuý sâu cay. Thể hiện
chất trí tuệ sắc sảo và hiện đại.
-Thơ ca: Phong cách hết sức đa dạng, hàm súc, uyên thâm, đạt chuẩn mực về
nghệ thuật, sử dụng thành công nhiều thể loại thơ. Có loại thơ tuyên truyền cổ

3

Hoàn cảnh sáng tác tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập” của Hồ Chí Minh?

Mục đích sáng tác tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập” của Hồ Chí Minh?
Tuyên bố chấm dứt và xóa bỏ mọi đặc quyền đặc lợi, mọi ràng buộc đã kí kết
trước đây giữa Pháp và chính quyền phong kiến trên toàn lãnh thổ Việt Nam, tố cáo
tội ác của thực dân Pháp đã gây ra đối với nhân dân ta trong suốt 80 năm.
Tuyên bố về quyền được hưởng tự do độc lập và khẳng định quyết tâm bảo vệ
độc lập tự do của toàn thể dân tộc Việt Nam.
Đập tan luận điệu xảo trá của thực dân Pháp trong việc chuẩn bị dư luận tái
chiếm Việt Nam.
Đáp án:
+ Đoạn l (từ đầu đến không ai chối cãi được): Nêu nguyên lí chung của
Tuyên ngôn Độc lập.
+ Đoạn 2 (từ Thế mà đến d©n chñ céng hoµ): Tố cáo tội ác của thực dân
Pháp và khẳng định thực tế lịch sử: nhân dân ta nổi dậy giành chính quyền, lập nên
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.
+ Đoạn 3 (còn lại): Lời tuyên ngôn và những tuyên bố về ý chí bảo vệ nền
độc lập tự do của dân tộc Việt Nam.
Đáp án:
Tuyên ngôn Độc lập của Mĩ (1776)
4

Anh/ chị hãy trình cho biết trong tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập” . Bác đã trích
dẫn những bản Tuyên ngôn nào? Hãy giải thích vì sao Bác lại trích dẫn những bản
Tuyên ngôn ấy?

Bố cục của tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập” – Hồ Chí Minh ?
Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp (1791)

1- tước đoạt tự do dân chủ,
2- luật pháp dã man, chia để trị,
3- chém giết những chiến sĩ yêu nước của ta,
4- ràng buộc dư luận và thi hành chính sách ngu dân,
5- đầu độc bằng rượu cồn, thuốc phiện.

Đáp án:

1- bóc lột tước đoạt,
2- độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng,
3- sưu thuế nặng nề, vô lý đã bần cùng nhân dân ta,
4- đè nén khống chế các nhà tư sản ta, bóc lột tàn nhẫn công nhân ta,
5- gây ra thảm họa làm cho hơn 2 triệu đồng bào ta bị chết đói năm 1945.
Đáp án:
6

Anh/ chị hãy cho biết trong tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập”, Bác đã vạch trần
những tội ác về kinh tế của thực dân Pháp đối với dân ta?

Anh/ chị hãy cho biết trong tác phẩm “Tuyên ngôn Độc lập”, Bác đã vạch trần
những tội ác của thực dân Pháp đối với dân ta như thế nào?
Pháp kể công "khai hóa", bản Tuyên ngôn kể tội áp bức bóc lột tàn bạo và tội
diệt chủng của chúng. Tội nặng nhất là gây ra nạn đói năm giết chết hơn hai triệu
đồng bào ta từ Bắc Kì đến Quảng Trị.
Pháp kể công "bảo hộ", bản tuyên ngôn kể tội hai lần chúng dâng Đông
Dương cho Nhật.
Pháp nhân danh Đồng minh đã chiến thắng phát xít, giành lại Đông Dương,
bản Tuyên ngôn kể tội chúng phản bội đồng minh: đầu hàng Nhật, khủng bố Cách
mạng Việt Nam đánh Nhật cứu nước. Bản Tuyên ngôn nói rõ: Dân tộc Việt Nam
giành lại độc lập từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp.

8

Anh/ chị hãy cho biết đối tượng hướng tới và mục đích của tác phẩm “Tuyên ngôn
Độc lập” của Hồ Chí Minh?

Anh/ chị hãy cho biết phong cách nghệ thuật trong văn chính luận của Hồ Chí
Minh thể hiện qua “Tuyên ngôn Độc lập’?
- Vn phong ca H Chớ Minh trong bn Tuyờn ngụn c lp rt anh thộp, hựng
hn, y sc thuyt phc
- Cỏch lp lun cht ch: dn trớch m ầu bng li vn trong hai bn Tuyờn
ngụn c lp ca M (1776) v Tuyờn ngụn Nhõn quyn Dõn quyn ca Phỏp
(1791 ) lm c s phỏp lớ. Dựng th phỏp tranh lun theo li: gy ụng p lng
ụng, lp lun theo lụgớc tam on lun.
- Bng chng hựng hn, khụng ai chi cói c. (trờn cỏc lnh vc kinh t, chớnh
tr vn hoỏ )
- Ngũi bỳt chớnh lun va hựng bin va tr tỡnh, dn chng tiờu biu, xỏc ỏng,
cỏch dựng t, t cõu ht sc linh hot.
- Tuyờn ngụn c lp va cú giỏ tr lch s ln lao, va xng ỏng l tỏc phm
vn chng ớch thc, cú th xem l ỏng thiờn c hựng vn ca thi i mi.

ỏp ỏn:
V ni dung:
- L mt ỏng vn yờu nc ln ca thi i. Tỏc phm ó khng nh mnh
m quyn c lp t do ca con ngi, nờu cao truyn thng yờu nc, truyn thng
nhõn o ca dõn tc VN. T tng y phù hợp với t tởng, tuyên ngôn của các cuộc
cách mạng lớn trên thế giới (Pháp và Mĩ) đồng thời góp phần làm phong phú thêm
lý tởng của cách mạng thế giới.
- Bác đã đứng trên quyền lợi của dân tộc, của đất nớc để tiếp cận chân lý
của thời đại qua lập luận suy rộng ra Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra
bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sớng và quyền tự do.

- Giá trị nghệ thuật:
Tuyên ngôn độc lập là áng văn chính luận đặc sắc, mẫu mực; lập luận chặt
chẽ, lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực, ngôn ngữ hùng hồn, giọng văn đầy cảm
xúc…
ĐỀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
Đề 1:
'()*+, /+0#12,3456$
Gợi ý làm bài
a.Mở bài:
Giới thiệu khái quất về tác giả Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh.
Giới thiệu về tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập: là một trong những áng “thiên
cổ hùng văn” của dân tộc; đã mở ra kỉ nguyên mới cho dân tộc ta – kỉ nguyên Độc
lập, tự do, nhân dân làm chủ đất nước và quyết định vận mệnh của mình.
b.Thân bài:
b.78#+0#34 /+0#1
Cơ sở pháp lý và chính nghĩa của bản Tuyên ngôn Độc lập là khẳng định quyền
bình đẳng, quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của con
người. Đó là những quyền không ai có thể xâm phạm được; người ta sinh ra phải
luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.
- Hồ Chủ Tịch đã trích dẫn 2 câu nổi tiếng trong 2 bản Tuyên ngôn của Mĩ và
Pháp:
+ trước hết là để khẳng định Nhân quyền và Dân quyền là tư tưởng lớn, cao
đẹp của thời đại
11
+ sau nữa là “suy rộng ra…” nhằm nêu cao một lý tưởng về quyền bình đẳng,
quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do của các dân tộc trên thế giới
->đề cao những giá trị hiển nhiên của tư tưởng nhân loại và tạo tiền đề cho lập
luận sẽ nêu ở mệnh đề tiếp theo.
-Ý nghĩa của việc trích dẫn:
+ Có tính chiến thuật sắc bén, khéo léo, khóa miệng đối phương.

cho hơn 2 triệu đồng bào ta bị chết đói năm 1945.
->Sử dụng phương pháp liệt kê; câu văn ngắn dài, động từ mạnh, điệp từ, điệp
cú pháp, ngôn ngữ sắc sảo; hình ảnh gợi cảm, giọng văn hùng hồn.
- Trong vòng 5 năm (1940 – 1945) thực dân Pháp đã hèn hạ và nhục nhã “bán
nước ta 2 lần cho Nhật”.
- Thẳng tay khủng bố Việt Minh; “thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn
tâm giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng”.
=> Lời kết án đầy phẩn nộ, sôi sục căm thù:
+ Vạch trần thái độ nhục nhã của Pháp (quì gối, đầu hàng, bỏ chạy )
+ Đanh thép tố cáo tội ác tày trời (từ đó, từ đó )
Đó là lời khai tử dứt khoát cái sứ mệnh bịp bợm của thực dân Pháp đối với
nước ta ngót gần một thế kỉ.
=CD&E4#F&2,34A4
- Từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật chứ không phải
thuộc địa của Pháp nữa. Nhân dân ta đã nổi dậy giành chính quyền khi Nhật hàng
Đồng minh.
- Nhân dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân và chế độ quân chủ mà lập
nên chế độ Dân chủ Cộng hoà. Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.
- Chế độ thực dân Pháp trên đất nước ta vĩnh viễn chấm dứt và xoá bỏ :(thoát
ly hẳn, xóa bỏ hết ) mọi đặc quyền, đặc lợi của chóng đối với đất nước ta.
- Trên nguyên tắc dân tộc bình đẳng mà tin rằng các nước Đồng minh “quyết
không thể không công nhận quyền độc lập của dân Việt Nam”:
“Một dân tộc đã gan góc được tự do. Dân tộc đó phải được độc lập”
13
=> Phần thứ hai là những bằng chứng lịch sử không ai chối cãi được, đó là cơ sở
thực tế và lịch sử của bản Tuyên ngôn độc lập được Hồ Chí Minh lập luận một cách
chặt chẽ với những lí lẽ đanh thép, hùng hồn: đó là lối biện luận chặt chẽ, lô gíc, từ
ngữ sắc sảo, cấu trúc đặc biệt, nhịp điệu dồn dập, lời văn biền ngẫu, cách hành văn
theo hệ thống móc xích
3.Lời tuyên bố với thế giới

48$;-F
- Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba Đình Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí
Minh thay mặt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đọc bản
Tuyên ngôn Độc lập trước hàng chục vạn đồng bào .
- Bản Tuyên ngôn Độc lập vừa là văn kiện có ý nghĩa lịch sử to lớn vừa là một
áng văn chính luận ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ đanh thép, lời lẽ hùng hồn
đầy sức thuyết phục.
-8/-F
B#A#!!;#
Đoạn văn khẳng định quyền bình đẳng, quyền sống, quyền sung sướng và
quyền tự do của dân tộc ta cũng như các dân tộc khác trên thế giới .
Hồ Chí Minh đồng tình với những tư tưởng tiến bộ của các bản Tuyên ngôn
Độc lập của Mỹ và Pháp.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt ngang hàng ba cuộc cách mạng, ba bản Tuyên
ngôn của nước Việt Nam, Mỹ, Pháp nhằm quốc tế hoá vấn đề độc lập của dân tộc ta.
Đoạn văn muốn gợi lại niềm tự hào cao cả của lịch sử dân tộc Việt Nam về
các triều đại: Đinh, Lý, Trần, cùng sánh vai với các triều đại Hán, Đường, Tống,
Nguyên đã được Nguyễn Trãi ghi trong Bình Ngô Đại Cáo.
15
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm chuẩn bị phê phán bản chất phản động của thực
dân Pháp đi ngược lại tư tưởng tiến bộ của tổ tiên họ đã 80 năm qua chúng đến cướp
nước ta, áp bức đồng bào ta.
B##H2
Hồ Chí Minh đã dẫn chứng chính xác, từ ý tưởng lời văn hai bản Tuyên
ngôn Độc lập của Mỹ và Pháp để tạo cơ sở pháp lý, dùng lời nói của đối phương để
so sánh, phản bác âm mưu và hành động trái với công lý của chúng, dùng nghệ thuật
“gậy ông đập lưng ông”.
Đoạn văn dùng lý lẽ đanh thép, tư duy lý luận sáng tạo “suy rộng ra” , đưa
vấn đề độc lập của dân tộc Việt Nam thành vấn đề tiêu biểu cho phong trào giải
phóng dân tộc trên thế giới .

- Hồ Chí Minh nhắc nhiều đến quyền, đến sự thật chính là để khẳng định
quyền của Việt Nam, sự thật về cuộc cách mạng giành chính quyền của Việt Nam…
- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác đáng, lý lẽ sắc sảo, Người đã thuyết phục
toàn thế giới về quyền chính đáng được hưởng tự do, độc lập của Việt Nam…
c.I-F
Tuyên ngôn Độc lập là một văn kiện lịch sử vô giá. Một trong những giá trị to
lớn của nó chính là sức thuyết phục của một áng văn chính luận được coi như “thiên
cổ hùng văn”.

Đề 4
“Tuyên ngôn Độc lập” của Hồ Chí Minh là một văn kiện chính trị có giá trị
lịch sử lớn lao, trang trọng tuyên bố về nền độc lập của dân tộc Việt Nam trước nhân
dân trong nước vµ thế giới. “Tuyên ngôn Độc lập” là tác phẩm có giá trị pháp lí,
giá trị nhân bản và giá trị nghệ thuật cao.
17
Anh/chị hãy phân tích để làm rõ các giá trị đó của bản “Tuyên ngôn Độc lập”
"GF-F
48$;-F
-Văn chính luận của chủ tịch Hồ Chí Minh được viết với mục đích đấu tranh
chính trị hoặc thể hiện những nhiệm vụ các mạng qua từng chặng đường lịch sử.
-“Tuyên ngôn Độc lập” là một văn kiện lớn được Hồ Chí Minh viết ra để tuyên
bố trước công luận trong và ngoài nước về quyền độc lập dân tộc Việt Nam.
-Tác phẩm có giá trị nhiều mặt (nêu nhận định ở trên).
b.Thân bài:
b.1/Giá trị lịch sử to lớn:
- Bản “Tuyên ngôn Độc lập” ra đời trong thời điểm lịch sử trọng đại: cách
mạng thành công, nhưng tình hình đang “ngàn cân treo sợi tóc”.
- Những lời trích dẫn mở đầu không chỉ đặt cơ sở pháp lí cho bản “Tuyên ngôn
Độc lập” mà còn thể hiện dụng ý chiến lược, chiến thuật của Bác.
- “Tuyên ngôn Độc lập” khái quát những sự thật lịch sử, tố cáo thực dân Pháp,

+ Ngôn từ chính xác, trong sáng, giàu tính khái quát, tính khoa học và trí
tuệ. Các thủ pháp tu từ được sử dụng tạo hiệu quả diễn đạt cao.
c. Kết bài:
- TN là sự kế thừa và phát triển những áng “thiên cổ hùng văn” trong lịch
sử chống ngoại xâm của dân tộc.
- Làm nên những giá trị to lớn là cái tài, cái tâm của người cầm bút
- TN là bản anh hùng ca của thời đại Hồ Chí Minh.
K“Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh được đánh giá là một văn kiện lịch
sử vô giá, một áng văn chính luận mẫu mực.
Anh/ chị hãy phân tích bản Tuyên ngôn để làm sáng tỏ nhận định trên.
19
"GF-F
48$;-F
- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, dân tộc
ta thừa cơ vùng lên giành lại chính quyền. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng
trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản “Tuyên ngôn độc lập” khai sinh
ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- Bản “Tuyên ngôn độc lập” không chỉ là một văn kiện có giá trị lịch sử mà còn là
một áng văn chính luận hào hùng, mẫu mực; một áng văn tràn đầy tâm huyết, khát
vọng cháy bỏng về độc lập, tự do của Người và của cả dân tộc. Nó có sức mạnh
thuyết phục to lớn, làm rung động hàng triệu trái tim yêu nước Việt Nam.
-8/-F
b.1/“Tuyên ngôn độc lập” là một văn kiện lịch sử vô giá:
- Trong bối cảnh lịch sử của nước ta lúc bấy giờ, bản “Tuyên ngôn độc lập” ra đời
mang một ý nghĩa lịch sử to lớn, nó là một văn kiện trọng đại, là mốc son chói lọi
trong lịch sử dân tộc. Nó đánh dấu sự chấm dứt, sự sụp đổ hoàn toàn của chế độ thực
dân, phong kiến, khép lại một thời kì lịch sử tăm tối, nô lệ hàng trăm năm dưới ách
đô hộ của thực dân Pháp, mở ra một kỉ nguyên mới - độc lập tự do cho Tổ quốc,
hạnh phúc, ấm no cho nhân dân.
- Mặt khác, với nội dung khái quát sâu sắc, trang trọng cùng tầm vóc của tư

không có lí gì những quyền ấy chỉ thuộc về hai nước.
Vì vậy, Người đã lấy hai bản Tuyên ngôn nổi tiếng của lịch sử nhân loại để mở
đầu cho bản Tuyên ngôn của nước Việt Nam, để khẳng định quyền của người Việt
Nam, dân tộc Việt Nam trước nhân dân thế giới. “Suy rộng ra”, đó là chân lí khách
quan, là lẽ phải, không ai chối cãi được.’
Cách viện dẫn của Người mang lại ý nghĩa rất sâu sắc: vừa khôn khéo, vừa kiên
quyết, vừa sáng tạo.
21
- Khôn khéo, kiên quyết ở chỗ: lấy “gậy ông đập lưng ông”. Người vừa tỏ ra tôn
trọng những danh ngôn bất hủ của họ, vừa nhắc nhở họ đừng phản bội lại tổ tiên
mình, đừng làm vấy bùn lên lá cờ “tự do, bác ái” mà họ đã giương cao trong các
cuộc cách mạng vĩ đại của dân tộc họ.
- Khôn khéo và sáng tạo ở chỗ: Người viện dẫn hai bản Tuyên ngôn nổi tiếng thế
giới có nghĩa là Người đã đặt ba cuộc cách mạng giải phóng dân tộc của ba nước
ngang hàng nhau; ba nền độc lập và ba bản Tuyên ngôn ngang hàng nhau.
Đó là mạch ngầm văn bản khiến cho bất cứ ai tinh tế trong nhận định phải giật
mình vì sự thâm thúy, sâu sắc của Người. Trong bản Tuyên ngôn “Bình Ngô đại
cáo” của Nguyễn Trãi khi xưa, người anh hùng đã khẳng định chủ quyền độc lập
của mỗi quốc gia: Đinh, Lí, Trần cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên
xưng đế một phương, thật rạch ròi, rõ ràng và đối xứng. Đó là chân lí bất khả xâm
phạm của mỗi nước.
Trong bản Tuyên ngôn của Hồ Chí Minh cũng vậy, Người đặt quyền của ba nước
là ngang hàng nhau là thể hiện niềm tự tôn, tự hào dân tộc, khẳng định vị thế của
một đất nước đầy kiêu hãnh trước thế giới.
Đó là hành động cách mạng táo bạo, tài tình trong xử thế chính trị của Người.
-Sáng tạo ở chỗ: Người đã nâng vấn đề Nhân quyền, Dân quyền lên tầm vóc cao
hơn, rộng hơn. Từ quyền bình đẳng, tự do, hạnh phúc của cá nhân lên thành vấn đề
quyền của các dân tộc: “suy rộng ra Tất cả dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình
đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do ”
-Cụm từ “Suy rộng ra” thật thông minh, chặt chẽ, đanh thép như: “Một phát

.Tội ác chúng gây ra ở mọi mặt đời sống, ở mọi đối tượng nông dân, công nhân,
thợ thủ công. Kết quả là bọn chúng đã gây ra nạn đói khủng khiếp “từ Quảng Trị
đến Bắc Kì, hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói”
+ Người nhắc đi nhắc lại bằng các điệp ngữ và các động từ mạnh chỉ hành động
tội ác khác nhau của chúng: chúng thi hành , chúng lập ra , chúng chém giết ,
chúng tắm , chúng ràng buộc , chúng dùng , chúng độc quyền , chúng đặt ra ,
chúng không cho , chúng bóc lột
23
+ Kết hợp với giọng điệu đanh thép liên hoàn, trùng điệp làm nổi bật lên tội ác
chồng chất của giặc.
-Người vạch trần bản chất hèn nhát, xảo trá, vô liêm xỉ của thực dân Pháp. Thực
dân Pháp đã từng huênh hoang “bảo hộ”, “khai hóa văn minh” cho nước ta, Người
chứng minh:
+ Mùa thu năm 1940: Nhật xâm lược nước ta thì Pháp quỳ gối đầu hàng, Pháp đã
bỏ chạy, đầu hàng, kết quả là trong 5 năm, Pháp bán nước ta hai lần cho Nhật. Vậy
là “bảo hộ” hay hèn nhát? Là có công hay có tội?
+ Người khẳng định: chúng ta lấy lại nước từ tay Nhật chứ không phải từ tay
Pháp. Sự thật là từ năm 1940 ta là thuộc địa của Nhật chứ không phải của Pháp.
Nhật đầu hàng Đồng minh, ta nổi dậy giành chính quyền: “Pháp chạy, Nhật hàng,
vua Bảo Đại thoái vị”. Ta đánh đổ chúng dựng lên chế độ Dân chủ Cộng hòa.
Người láy đi láy lại hai chữ “sự thật ”, “sự thật là ”, “sự thật là ”, vì không
có lí lẽ nào có sức thuyết phục cao hơn là lí lẽ của sự thật. Sự thật còn là những bằng
chứng xác đáng không ai có thể bác bỏ được.
- Bản Tuyên ngôn ca ngợi cuộc đấu tranh chính nghĩa và tinh thần nhân đạo của
dân tộc ta. Người đưa ra những mặt đối lập làm nổi bật bản chất giữa ta và địch:
+ Khi phát xít Nhật vào Đông Dương thì Pháp đầu hàng, trong khi đó thì ta tiến
hành kháng Nhật.
+ Trong khi thực dân Pháp đầu hàng Nhật và không hợp tác với ta mà ngược lại
còn khủng bố, giết chết số đông tù chính trị của ta ở Yên Bái và Cao Bằng.
+ Khi người Pháp thua chạy, ta đã “giúp, cứu, bảo vệ” tính mạng và tài sản cho

*“Tuyên ngôn độc lập” là áng văn sắc sảo mà giàu tính thẩm mĩ, có sức thuyết
phục, lay động hàng triệu trái tim yêu nước Việt Nam:
- Khi luận tội kẻ thù, Người thể hiện thái độ căm phẫn “chúng lập ra chúng
thẳng tay ”
- Người xót thương khi nói đến nỗi đau của dân tộc “Chúng chém giết tắm các
cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu nòi giống ta suy nhược dân ta
nghèo, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều ”.
25