nghiên cứu - trao đổi
36 tạp chí luật
học số 12/2007 TS. Ngô Quốc Kỳ *
ip nh thng mi Vit Nam - Hoa
Kỡ (c i din ca hai chớnh ph kớ
ngy 13/7/2000), ó ỏnh du vic hon tt
quỏ trỡnh bỡnh thng hoỏ quan h gia hai
nc, l bc tin quan trng ca Vit Nam
trong tin trỡnh hi nhp quc t, chun b
cỏc iu kin v tin cn thit gia nhp
T chc thng mi th gii (WTO). Cỏc
cam kt ca Vit Nam trong lnh vc ti
chớnh - ngõn hng theo Hip nh c
cp ch yu ti Chng III - Thng mi
dch v (cam kt chung). Cỏc cam kt c th
v ngnh dch v ti chớnh - ngõn hng c
ghi nhn ti ph lc F v G. Ngoi nhng
ni dung liờn quan n thng mi hng
hoỏ, cỏc vn v thng mi dch v trong
ú dch v ti chớnh - ngõn hng chim v trớ
khỏ quan trng.
Ngy 11/1/2007, Vit Nam chớnh thc
tr thnh thnh viờn th 150 ca WTO sau

i vi nn ti chớnh - tin t mi nc. S
phỏt trin mnh m ca cụng ngh thụng tin
nht l dch v internet ó kộo theo s bựng
n cỏc hot ng ti chớnh - tin t quc t.
S tin b ca khoa hc - cụng ngh ó lm
xut hin cỏc cụng c ti chớnh mi (nh
mua bỏn kỡ hn, quyn chn), lm cho cỏc
khi lng giao dch ti chớnh tng lờn ỏng
H

* Ngõn hng liờn doanh SHINHAN VINA
Chi nhỏnh H Ni nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 12/2007 37

k. Tng lng giao dch ngoi hi trờn th
gii tng t 15-20 t USD mi ngy vo
nhng nm 70 lờn n 1,5 ngn t mi ngy
vo nm 1998; hot ng cho vay ca ngõn
hng quc t tng t 265 t USD vo nm
1975 lờn ti 4,2 ngn t USD vo nm 1994
v n nay vo khong 5000 t. iu ỏng
lu ý l trong tng s cỏc giao dch ti chớnh
thng mi quc t thỡ cỏc giao dch ti
chớnh ngy cng tng lờn so vi cỏc giao
dch thng mi hng hoỏ.
Trong nhng nm 70 ca th k XX, khi
90% cỏc giao dch ngoi hi nhm phc v

Nam, to iu kin nn kinh t khai thỏc
cỏc ngun vn trung v di hn, hc hi
cụng ngh ngõn hng, trỡnh qun lớ kinh
doanh. ng thi, quỏ trỡnh ny cng t ra
nhng khú khn v thỏch thc ln cho h
thng ngõn hng Vit Nam cng nh t ra
cỏc yờu cu, chun mc phỏp lớ mi trong
hot ng ngõn hng.
K t khi WTO ra i (nm 1995),
khung phỏp lớ iu chnh hot ng thng
mi quc t núi chung cng nh hot ng
ngõn hng trờn phm vi quc t c hỡnh
thnh thụng qua Hip nh v thng mi
dch v ca WTO (cũn gi l Hip nh
GATS). Hip nh thng mi Vit Nam -
Hoa Kỡ ó ly cỏc nguyờn tc v chun mc
ca Hip nh GATS lm c s iu chnh
chung cỏc lnh vc, trong ú cú lnh vc
ngõn hng - ti chớnh vi nhng cam kt khỏ
ci m t phớa Vit Nam.
Vit Nam cam kt vi Hoa Kỡ v vi cỏc
bờn tham gia kớ kt khỏc l thnh viờn WTO
cho phộp s hin din ca cỏc t chc tớn
dng di cỏc hỡnh thc phỏp lớ khỏc nhau.
Ngõn hng thng mi nc ngoi tn ti
di cỏc hỡnh thc: Chi nhỏnh ngõn hng,
ngõn hng liờn doanh, vn phũng i din,
ngõn hng 100% vn u t nc ngoi
(c phộp thnh lp t 2/4/2007). i vi
cụng ti ti chớnh, cụng ti cho thuờ ti chớnh

phn mm ca nh cung cp cỏc dch v ti
chớnh khỏc; t vn, trung gian mụi gii v
cỏc dch v ti chớnh ph tr khỏc liờn quan
n cỏc hot ng ti cỏc mc (a) n (k) k
c tham chiu v phõn tớch tớn dng, t vn
v nghiờn cu u t, t vn v th c, v
chin lc v c cu cụng ti; buụn bỏn cho
ti khon ca mỡnh hay cho ti khon ca
khỏch hng ti s giao dch chng khoỏn
trờn th trng chng khoỏn khụng chớnh
thc (OTC) hay trờn cỏc th trng khỏc.
Theo ni dung Hip nh thng mi
Vit Nam - Hoa Kỡ v cỏc cam kt khi gia
nhp WTO ca Vit Nam, cỏc ngõn hng
Hoa Kỡ v cỏc TCTD nc ngoi thuc
WTO s c m rng phm vi hot ng,
cung cp nhiu dch v, sn phm ngõn hng
mi ti th trng Vit Nam m cỏc ngõn
hng Hoa Kỡ v nc ngoi ny cú nhiu u
th, kinh nghim, tim lc ti chớnh thụng
qua cỏc dch v ti tr thng mi quc t
(nh bo lónh, bo him tớn dng xut khu,
bao thanh toỏn). Trỡnh cụng ngh thụng
tin s cho phộp cỏc ngõn hng nc ngoi
ny chim u th hn so vi cỏc ngõn hng
Vit Nam trong vic cung cp thụng tin ti
chớnh v x lớ cỏc d liu ti chớnh ca cỏc
nh cung cp dch v ti chớnh khỏc. H
thng cỏc ngõn hng Vit Nam s phi
ng u vi nhng khú khn, thỏch thc

dng v thc hin.
Cỏc tha thun trong Hip nh thng
mi Vit Nam - Hoa Kỡ v cỏc cam kt khi
gia nhp WTO ca Vit Nam cú phm vi
iu chnh rng ln v quy mụ phc tp nht
so vi cỏc hip nh thng mi ca Vit
Nam ó m phỏn v kớ kt vi cỏc nc
khỏc trc õy. Cỏc vn v thng mi,
dch v c phỏp lut Vit Nam iu chnh
bng cỏch sa i, b sung cho tng thớch.
Mt khỏc, Hip nh c xõy dng trờn c
s cỏc nguyờn tc, chun mc ca WTO ũi
hi phi xõy dng khuụn kh phỏp lut rt
s, to ln. Hn na, i tng v cỏc
quan h m Hip nh v cỏc cam kt iu
chnh khụng ch gii hn trong phm vi Hip
nh. Tớnh cht v vai trũ ny ca Hip nh
v cỏc cam kt t ra yờu cu phi xõy dng
v hon thin h thng phỏp lut Vit Nam
trờn phm vi rng ln, t lnh vc hnh
chớnh n dõn s, kinh t, thng mi vi
cỏc chun mc v tớnh cụng khai v minh
bch ca cỏc vn bn phỏp lut c ban
hnh. ng thi, vic kớ kt v thc hin
Hip nh v cỏc cam kt cng t ra yờu
cu sm b sung, sa i nhng vn cha
phự hp vi Hip nh hoc phỏp lut Vit
Nam cha quy nh, tham gia mt s cỏc
iu c quc t v thng mi theo ngha
rng (nh thng mi hng hoỏ, thng mi

cỏc th ch h tr th trng th trng
tin t c hot ng v vn hnh trong th
thng nht, tỏc ng tng h vỡ quan h
cung cu vn ca nn kinh t th trng.
Th hai, vi t cỏch l c quan qun lớ
nh nc v tin t v hot ng ngõn hng,
Ngõn hng nh nc cn khn trng t nghiên cứu - trao đổi
40 tạp chí luật
học số 12/2007
chc v trin khai cụng tỏc r soỏt li ton
b h thng cỏc vn bn phỏp lut hin hnh
v ngõn hng kin ngh vi Chớnh ph v
Quc hi sa i, b sung, xõy dng cỏc vn
bn mi cho phự hp vi cỏc tha thun
trong Hip nh v cỏc cam kt. õy l tỏc
ng ln nht, nh hng n h thng phỏp
lut Vit Nam núi chung cng nh h thng
phỏp lut ngõn hng Vit Nam núi riờng.
Giỏo s lut David A. Gantz (Trng i
hc tng hp Arizona, Hoa Kỡ) ó nhn xột
rt xỏc ỏng rng: So vi mt vi nc
khỏc, Vit Nam cú nhiu khú khn hn trong
vic tin hnh sa i lut phỏp ca mỡnh.
Hoa Kỡ v Mexico, Ngh vin (Quc hi) cú
th ban hnh mt o lut n l mi, trong
ú sa i tt c cỏc o lut hin hnh cú
yờu cu phi sa i thc thi mt hip

doanh Trong thi gian ti, cn c vo cỏc
cam kt theo l trỡnh ó tha thun, Vit
Nam cn ni lng v hy b dn cỏc hn
ch núi trờn phự hp vi Hip nh cng
nh thụng l quc t m Vit Nam ang ch
trng tớch cc hi nhp.
i vi nhng vn m phỏp lut Vit
Nam cha quy nh liờn quan n lnh vc
ngõn hng, ti chớnh theo Hip nh v cỏc
cam kt (nh thanh toỏn, tớn dng, cụng khai
ti chớnh, kim toỏn bt buc) cn sm xõy
dng cỏc quy phm phỏp lut iu chnh.
Th t, tham gia cỏc iu c quc t
quan trng v thng mi theo ngha rng
(bao gm thng mi hng hoỏ, s hu trớ
tu, u t, c bit l thng mi - dch v,
phn v lnh vc ngõn hng ti chớnh). Theo
Hip nh, lnh vc dch v ngõn hng, ti
chớnh ó c Vit Nam chp thun trong
hu ht cỏc lnh vc nghip v ngõn hng
theo chun mc ca WTO vi cỏc cam kt
khỏ ci m. Vic tham gia mt s iu c
quc t v thng mi dch v s to tin ,
iu kin thun li Vit Nam gia nhp
WTO v thc hin lut chi chung ca cỏc
t chc ti chớnh/ thng mi quc t. nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 12/2007 41

nm 2005, iu 5 Lut thng mi nm
2005, iu 3 Lut cỏc t chc tớn dng nm
1997 (sa i, b sung nm 2004) ch mi
cú quy nh cho phộp ỏp dng cỏc tp quỏn
quc t núi chung ch cha cú vn bn phỏp
lut iu chnh cỏc quan h c ỏp dng
cỏc quy tc v tp quỏn quc t trong hot
ng ngõn hng.
Th sỏu, xõy dng v hon thin ch
nh cụng khai vn bn phỏp lut, thụng tin
tớn dng ngõn hng. Cỏc tha thun ti
Chng VI ca Hip nh v Phn I.A ca
cỏc cam kt v tớnh minh bch hoỏ, cụng
khai v quyn khiu kin ũi hi vic ban
hnh vn bn phỏp lut phi theo trỡnh t rừ
rng, theo ú cỏc c quan nh nc, cỏc
doanh nghip v cỏc cỏ nhõn cú iu kin
lm quen vi vn bn phỏp lut ú trc khi
chỳng cú hiu lc. Quy nh ny ch ra yờu
cu rt nghiờm ngt; theo Hip nh v cỏc
cam kt, ch cú cỏc vn bn phỏp lut c
cụng b cụng khai, minh bch, rng rói v d
tip cn i vi cỏc c quan nh nc v cỏc
t chc, cỏ nhõn tham gia vo hat ng
thng mi mi cú giỏ tr bt buc thi hnh.
iu ny cng cú ngha l cỏc vn bn phỏp
lut ca Vit Nam dự ó cú hiu lc theo
quy nh nhng nu cha hoc khụng c
cụng b thỡ s khụng cú giỏ tr thi hnh i
vi Hoa Kỡ v cỏc nc thnh viờn WTO.