nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 10/2011 15 PGS.TS. Nguyễn Văn Động *
1. Quan nim v xó hi hoỏ giỏo dc
nc ta
Xó hi hoỏ giỏo dc l ch trng, chớnh
sỏch ln ca ng v Nh nc, nht l
trong bi cnh hin nay, khi s nghip giỏo
dc nc ta ang trờn phỏt trin mnh c
v quy mụ, mng li, cỏc loi hỡnh trng
ln cỏc hỡnh thc giỏo dc, cũn Nh nc,
dự ó c gng nhiu nhng vn khụng th
mt mỡnh xoay s c cho nờn rt cn s
h tr ca ton xó hi v nhõn, ti, vt, lc
phỏt trin giỏo dc. T gúc chung, xó
hi hoỏ giỏo dc l chớnh sỏch huy ng mi
ngun lc ca xó hi vo s nghip phỏt
trin giỏo dc nhm xõy dng thnh cụng xó
hi hc tp nc ta. T nhiu nm nay,
vn xó hi hoỏ giỏo dc ó c cp
trong cỏc vn kin ca ng v mt s vn
bn quy phm phỏp lut ca Nh nc. Bỏo
cỏo chớnh tr ca Ban chp hnh trung ng
ng (khoỏ X) ti i hi XI ca ng yờu

c bn ca vn xó hi hoỏ s nghip giỏo
dc nc ta hin nay. Theo ú, vic phỏt
trin giỏo dc v xõy dng xó hi hc tp
c xỏc nh l s nghip ca c Nh nc
v ton dõn theo phng chõm "Nh nc v
nhõn dõn cựng lm"; Nh nc phi luụn
luụn gi vai trũ ch o trong s nghip phỏt
trin giỏo dc ng thi cn khuyn khớch,
huy ng v to iu kin t chc, cỏ
nhõn tham gia phỏt trin s nghip giỏo dc,
* Ging viờn chớnh Khoa hnh chớnh - nh nc
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
16 tạp chí luật học số 10/2011
thc hin a dng hoỏ cỏc loi hỡnh trng
v cỏc hỡnh thc giỏo dc mi ngi dõn
u cú c hi c hc tp v hc tp sut
i; mi t chc, gia ỡnh v cỏ nhõn u cú
trỏch nhim chm lo s nghip giỏo dc,
thng xuyờn phi hp vi nh trng thc
hin mc tiờu giỏo dc v xõy dng mụi
trng giỏo dc lnh mnh v an ton.
2. Yờu cu ca vic lut hoỏ vn xó
hi hoỏ giỏo dc i hc trong Lut giỏo
dc i hc
Nu quan nim Lut giỏo dc nm 2005
l "hin phỏp" v giỏo dc thỡ Lut giỏo dc
i hc l "Lut chuyờn ngnh". Vỡ vy, cỏc

lut hoỏ vn xó hi hoỏ giỏo dc i hc
trong Lut giỏo dc i hc - vi t cỏch l
o lut chuyờn ngnh, cn ỏp ng c
cỏc yờu cu sau õy: Mt l phi phự hp
vi cỏc quan im ca ng, Nh nc v
xó hi hoỏ giỏo dc v tinh thn ca Lut
giỏo dc nm 2005; hai l ch nờn quy nh
nhng vn ó c thc t kim nghim
(hay nhng vn tng i n nh trong
thc tin); ba l kt hp cht ch xó hi hoỏ
giỏo dc i hc vi vic tng cng s
qun lớ thng nht ca Nh nc v giỏo dc
i hc v cỏc c s giỏo dc i hc, c
bit l cỏc c s giỏo dc i hc ngoi cụng
lp; bn l kt hp cht ch xó hi hoỏ giỏo
dc i hc vi vic tng cng qun lớ nh
nc i vi cỏc nh u t, chng trỡnh,
d ỏn u t ca xó hi phỏt trin giỏo
dc i hc; nm l xó hi hoỏ giỏo dc i
hc phi c thc hin ng thi vi vic
sa i, b sung, hon thin chớnh sỏch hc
phớ v hc bng, chớnh sỏch tr cp xó hi
cho phự hp vi mc tiờu ca xó hi hoỏ
giỏo dc i hc, vi a dng hoỏ cỏc hỡnh
thc o to v cỏc loi hỡnh nh trng; sỏu
l xó hi hoỏ giỏo dc i hc phi kt hp
vi vic m rng tớnh t qun, t chu trỏch
nhim ca cỏc c s giỏo dc i hc; by l
phi kt hp cht ch, hi ho, hp lớ xó hi
hoỏ giỏo dc i hc vi vic m rng dõn

qu. V phng thc, ú l trc tip u t,
chuyn giao cụng ngh giỏo dc, chuyn tin
quyờn gúp hay cỏc trang thit b khỏc
- Cỏc ngun lc cn khuyn khớch, huy
ng phỏt trin giỏo dc i hc
Cn ch rừ cỏc ngun lc cn khuyn
khớch, huy ng phỏt trin giỏo dc i
hc theo th t u tiờn sau: Cỏc doanh
nghip v cỏc t chc kinh t khỏc lm n cú
lói ln, doanh nhõn thnh t, cỏc nh u t
v cỏ nhõn cú tim lc kinh t nc ngoi,
cỏc t chc v on th xó hi, cỏc gia ỡnh
v cỏ nhõn khỏc trong xó hi cú tõm huyt
vi giỏo dc i hc.
- Qun lớ nh nc i vi cỏc u t v
nhng úng gúp khỏc ca xó hi phỏt
trin giỏo dc i hc
õy l vn mi, nhy cm v phc tp.
Tuy vy, cng cn coi trng cụng tỏc qun lớ
nh nc trong quỏ trỡnh xó hi hoỏ giỏo dc
i hc nhm bo m tớnh nghiờm minh, cụng
khai, minh bch, hiu qu, thit thc, cụng
bng v khỏch quan trong vic trin khai thc
hin, qun lớ, s dng kt qu ca cỏc u t,
cng nh qun lớ v s dng cỏc úng gúp
khỏc ca xó hi vo phỏt trin giỏo dc i
hc. Tuy vy, cng nờn thy c rng vic
qun lớ nh nc õy khỏc vi qun lớ nh
nc i vi giỏo dc i hc v mc ớch,
nguyờn tc, mc , phm vi, ni dung, phng

cỏc c s giỏo dc i hc i vi nhng
úng gúp nh, va ca xó hi vo vic phỏt
trin giỏo dc i hc.
- S giỏm sỏt ca xó hi i vi cỏc u
t v nhng úng gúp khỏc ca xó hi
phỏt trin giỏo dc i hc v i vi chớnh
hot ng giỏo dc i hc
õy cú 2 hỡnh thc giỏm sỏt ng vi 2
i tng giỏm sỏt: Mt l s giỏm sỏt ca
xó hi i vi cỏc u t, nhng úng gúp
khỏc ca xó hi vo phỏt trin giỏo dc i
hc v hai l s giỏm sỏt ca xó hi i vi
hot ng giỏo dc i hc (gm hot ng
giỏo dc i hc ca c s giỏo dc i hc
cụng lp v hot ng giỏo dc i hc ca
c s giỏo dc i hc ngoi cụng lp). C
hai hỡnh thc ny u cú mc tiờu, ni dung,
hỡnh thc v phng phỏp giỏm sỏt khỏc
nhau v u cn c quy nh c th trong
Lut giỏo dc i hc.
Ngoi ra, Lut giỏo dc i hc cũn phi
quy nh cỏc vn quan trng khỏc nh cỏc
hỡnh thc hot ng nhm khuyn hc,
khuyn ti trong giỏo dc i hc; vn a
dng hoỏ cỏc loi hỡnh trng v cỏc hỡnh
thc giỏo dc vi vic qun lớ nh nc i
vi cỏc c s giỏo dc i hc ngoi cụng
lp; chớnh sỏch hc phớ, hc bng v chớnh
sỏch tr cp xó hi trong iu kin xó hi
hoỏ giỏo dc i hc; hỡnh thc, phng

xó hi hoỏ giỏo dc i hc cú nhng ni
dung gỡ khỏc so xó hi hoỏ giỏo dc cỏc cp
hc v trỡnh o to trong h thng giỏo
dc quc dõn ca Vit Nam hin nay.
Sp ti, chỳng tụi cho rng cn suy ngh
la chn phng ỏn thớch hp lut hoỏ nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 10/2011 19
vn xó hi hoỏ giỏo dc i hc trong
Lut giỏo dc i hc, sao cho va phn ỏnh
ỳng, y quan im ca ng, Nh nc
v xó hi hoỏ giỏo dc núi chung, xó hi hoỏ
giỏo dc i hc núi riờng, va th hin c
nhng vn c bn ca xó hi hoỏ giỏo dc
i hc nh ó nờu trờn.
Chỳng tụi d kin cú 2 phng ỏn sau õy:
- Phng ỏn 1: Dnh mt iu lut riờng
vi cỏc khon c th trong Chng I nh
hin nay quy nh cỏc vn quan trng
nht ca xó hi hoỏ giỏo dc i hc. Theo
chỳng tụi, tuy phng ỏn ny gn nhng s
ri vo tỡnh trng "khung", chung chung,
thiu chi tit v c th, bi vỡ mt iu lut
khụng th ng ti ht cỏc vn quan trng
nht ca xó hi hoỏ giỏo dc i hc.
- Phng ỏn 2: Trong Lut giỏo dc i
hc cn thit k mt chng riờng vi tờn gi
l "Chớnh sỏch ca Nh nc v phỏt trin

huy ng phỏt trin giỏo dc i hc;
iu 3: Qun lớ nh nc i vi hot ng
xó hi hoỏ giỏo dc i hc; iu 4: Trỏch
nhim ca c s giỏo dc i hc i vi xó
hi hoỏ giỏo dc i hc; iu 5: Nguyờn
tc, ni dung, hỡnh thc v c ch phi kt
hp gia nh u t v c s giỏo dc i
hc trong vic trin khai thc hin u t v
qun lớ, s dng thnh qu ca u t; iu
6: Mc tiờu, nguyờn tc, ni dung, hỡnh thc
v phng phỏp qun lớ, s dng ca cỏc c
s giỏo dc i hc i vi nhng úng gúp
nh, va ca xó hi vo vic phỏt trin giỏo
dc i hc; iu 7: S giỏm sỏt ca xó hi
i vi cỏc u t, d ỏn v nhng úng gúp
khỏc ca xó hi phỏt trin giỏo dc i
hc v i vi chớnh hot ng giỏo dc i
hc; iu 8: S giỏm sỏt ca xó hi i vi
cỏc u t v nhng úng gúp khỏc ca xó
hi phỏt trin giỏo dc i hc v i vi
chớnh hot ng giỏo dc i hc./.

(1).Xem: ng cng sn Vit Nam, Vn kin i hi
i biu ton quc ln th XI, Nxb. Chớnh tr quc
gia, H Ni, 2011, tr. 218.