1

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

NGUYỄN THỊ LƯƠNG

NGHIÊN CỨU E-LEARNING VÀ ỨNG DỤNG THIẾT KẾ
BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ E-LEARNING

Chuyên ngành: Khoa học máy tính
Mã số: 60.48.01

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN MẠNH HÙNG TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

thức mới và nhanh hơn để học những kỹ năng này.
E-learning là một phương pháp hiệu quả và khả thi, tận dụng tiến bộ của
phương tiện điện tử, internet để truyền tải các kiến thức và kĩ năng đễn những người
học là cá nhân và tổ chức ở bất kì nơi nào trên thế giới tại bất kì thời điểm nào. Với
các công cụ đào tạo truyền thống phong phú, cộng đồng người học online và các buổi
thảo luận trực tuyến, E-learning giúp mọi người mở rộng cơ hội tiếp cận với các khóa
học và đào tạo nhưng lại giúp giảm chi phí.
Nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn kinh tế tri thức. Vì vậy, việc nâng
cao hiệu quả chất lượng giáo dục, đào tạo sẽ là nhân tố sống còn quyết định sự tồn tại
và phát triển của mỗi quốc gia, công ty, gia đình và cá nhân. Hơn nữa, việc học tập
không chỉ bó gọn trong việc học phổ thông, học đại học mà là học suốt đời. E-
learning chính là một giải pháp hữu hiệu giải quyết vấn đề này.
E-learning đang là xu hướng chung của giáo dục thế giới. Việc triển khai e-
learning trong giáo dục đào tạo là một hướng đi tất yếu nhằm đưa giáo dục Việt Nam
tiếp cận với nền giáo dục thế giới.
Ở nước ta, Chủ trương của Bộ giáo dục và đào tạo trong giai đoạn tới là tích
cực triển khai các hoạt động xây dựng một xã hội học tập, mà ở đó mọi công dân (từ
học sinh phổ thông, sinh viên, các tầng lớp người lao động, ) đều có cơ hội được học
tập, hướng tới việc: học bất kỳ thứ gì (any things), bất kỳ lúc nào (any time), bất kỳ
nơi đâu (any where) và học tập suốt đời (life long learning). Để thực hiện được các
mục tiêu nêu trên, E-Learning có một vai trò chủ đạo trong việc tạo ra một môi
trường học tập ảo.
3

Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Nghiên cứu E – Learning và
Ứng dụng thiết kế bài giảng điện tử E – Learning” - mong rằng có thể góp một phần
công sức nhỏ bé vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy – học tập của thầy và trò
các trường phổ thông.
Nội dung của luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan -Trình bày khái niệm e-learning, ưu và nhược điểm e-

Ngày nay, thông qua Web, người dạy có thể hướng dẫn trực tuyến (hình ảnh,
âm thanh, các công cụ trình diễn) tới mọi người học. Điều này đã tạo ra một cuộc
cách mạng trong đào tạo với giá thành rẻ, chất lượng cao và hiệu quả. Đó chính là kỉ
nguyên của E-Learning.
1.2. Khái niệm tổng quan E-Learning
E-Learning (viết tắt của Electronic Learning) là một thuật ngữ mới. Hiện nay
theo các quan điểm và dưới các hình thức khác nhau có rất nhiều cách hiểu về E-
Learning. Hiểu theo nghĩa rộng, E-learning là một thuật ngữ dùng để mô tả việc học
tập và đào tạo dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông, đặc biệt là công nghệ
thông tin.
5

Theo quan điểm hiện đại, E-learning là sự phân phát nội dung học sử dụng các
công cụ điện tử hiện đại như máy tính, mạng máy tính, mạng vệ tinh, mạng internet,
Intranet…trong đó nội dung học có thể thu được từ các Website, đĩa CD, băng video,
audio…thông qua một máy tính hay TV; người dạy và học có thể giao tiếp với nhau
qua mạng dưới các hình thức như: e-mail, thảo luận trực tuyến (chat), diễn đàn
(forum), hội thảo video…
1.3. Tầm quan trọng của E-Learning
Tại sao E-Learning lại trở nên quan trọng? Bởi vì đây chính là chất xúc tác
đang làm thay đổi toàn bộ mô hình học tập trong thế kỉ này – cho học sinh, sinh viên,
viên chức và cho nhiều loại đối tượng tiềm năng khác như bác sĩ, y tá và giáo viên-
thực tế là cho bất cứ ai mong muốn được học tập dù dưới hình thức chính thống hay
không chính thống.
1.4. Công nghệ E-Learning
Cùng với thuật ngữ công nghệ học tập, công nghệ truyền đạt kiến thức, và
công nghệ giáo dục, thuật ngữ còn được dùng rộng rãi liên quan đến việc sử dụng
công nghệ trong học tập theo một nghĩa rộng hơn nhiều so với đào tạo dựa trên máy
tính hay máy tính hỗ trợ giảng dạy của những năm 1980. Nó cũng rộng hơn thuật ngữ
học trực tuyến hay giáo dục trực tuyến thường liên quan đến việc học dựa trên các

1.7. So sánh giữa các phương pháp học tập truyền thống với phương pháp e-
Learning
1.7.1. Các phương pháp học tập truyền thống

Hình 1.1: Các chức năng của giáo viên
Giáo viên
Truyền đạt kiến thức

Quản lí học sinh
Soạn
bài
gi
ảng

Giảng
dạy
Kiểm
tra
Quản
lý việc
h
ọc

Giải E-Learning
Người học
Học tập, trao đổi
và thực hành
Tổ chức biểu
diễn tri thức
Thể hiện tri

thức
trên máy tính
Tổ chức quản lý
học tập
8

Chương 2 - THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ E – LEARNING DỰA
TRÊN ADOBE PRESENTER
Trong chương này trình bày các bước thiết kế bài giảng điện tử E-Learning
dựa trên phần mềm Adobe Presenter.
2.1. Tổng quan về Adobe Presenter
2.1.1. Giới thiệu phần mềm Adobe Presenter
Adobe Presenter là một phần mềm công cụ soạn bài giảng điện tử (authoring
tool) giúp giáo viên có thể dễ dàng tạo ra các bài giảng điện tử với đầy đủ các nội
dung đa phương tiện chất lượng cao, tuân thủ các tiêu chuẩn về e-learning phổ biến
và có thể sử dụng bài giảng để dạy - học trực tuyến thông qua mạng Internet.
2.1.2. Các tính năng nổi bật của Adobe Presenter
Adobe Presenter cho phép:

nhỏ nhất giáo viên cận sử dụng khi tiếp cận với giáo dục điện tử và có ứng dụng cụ
thể để nâng cao hiệu quả giảng dạy. Nó là sự thể hiện kịch bản của giáo án bài học,
không phải là giáo án. Cấu trúc hình thức được thể hiện như sau:
Hình 2.1. Cấu trúc bài giảng điện tử
2.3.1.2. Yêu cầu đối với một bài giảng điện tử
- Đầy đủ, chính xác và trực quan.
2.3.1.3. Yêu cầu về phần bài học
Cần có nội dung lý thuyết cô đọng được minh họa sinh động và có tính tương
tác cao giúp người học tích cực tham gia quá trình học, tăng khả năng tiếp thu, có
những khám phá, phát hiện, đào sâu vấn đề. Giáo viên cần vận dụng thể hiện các
Bài : (tên bài học)

Mục 1

Lý thuyết

Mục 1.1

Minh họa

Bài t
ập

Mục 1.2

lớn hơn.
Soạn câu hỏi trắc nghiệm cho các mục cơ bản.
Soạn các bài tập thực hành, bài tập trắc nghiệm cho từng phần hoặc toàn bài.
2.3.2.2. Nội dung minh họa
Âm thanh, ảnh, video.
2.4. Minh họa các bước xây dựng bài giảng
2.4.1. Môi trường làm việc với Adobe Presenter
2.4.2. Ghi âm bài giảng
Gọi lệnh ghi âm bài giảng từ menu Adobe Presenter \ Audio recording, một hộp thoại
cảnh báo xuất hiện như hình 2.2:
Hình 2.2: Ghi âm bài giảng
11

2.4.3. Ghi hình vào bài giảng
Gọi lệnh Adobe Presenter/ Capture Video xuất hiện hộp thoại như hình 2.4:

Hình 2.4: Ghi hình bài giảng
2.4.4. Tạo các câu hỏi tương tác lên bài giảng
13

Chương 3 - PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG QUẢN LÍ TÀI
LIỆU VÀ THI TRỰC TUYẾN
Trong nội dung chương 3 sẽ trình bày về quá trình phân tích, thiết kế hệ thống
quản lý tài liệu bài giảngvà thi trực tuyến dựa theo UML. Quá trình phân tích thiết kế
sẽ áp dụng để cài đặt website trong chương 4.
3.1. Xác định yêu cầu hệ thống
Đối tượng sử dụng của hệ thống bao gồm: Người quản lý, giáo viên, học sinh.
3.1.1. Vai trò của các đối tượng trong hệ thống

Hình 3.1. Vai trò của các đối tượng trong hệ thống
3.1.2. Quy trình tham gia học trực tuyến Hình 3.3. Qui trình thi trực tuyến
3.2. Thiết kế hệ thống
3.2.1. Quản trị hệ thống
3.2.1.1. Biểu đồ usecase tổng quát
Hình 3.4. Biểu đồ usecase tổng quát của quản trị hệ thống
3.2.1.2. Biểu đồ usecase cho chức năng đổi thông tin cá nhân
3.2.1.3. Usecase chức năng quản lý danh sách khoa
3.2.1.4. Usecase quản lý danh sách giáo viên
3.2.1.5. Usecase quản lý danh sách môn học

15

3.2.1.6. Usecase quản lý danh sách lớp học
3.2.1.7. Usecase quản lý danh sách thí sinh
3.2.1.8. Usecase cấu hình hệ thống
3.2.1.9. Usecase thống kê ngân hàng câu hỏi
3.2.2. Các usecase đối với actor giáo viên

3.3.1.2. Biểu đồ tuần tự cho chức năng thêm mới thông tin
3.3.1.3. Biểu đồ tuần tự cho chức năng sửa thông tin
3.3.1.4. Biểu đồ tuần tự cho chức năng xóa thông tin
3.3.1.5. Biểu đồ tuần tự cho chức năng thống kê

17

3.3.2. Chức năng của người giáo viên
3.3.2.1. Biểu đồ tuần tự cho chức năng đăng nhập hệ thống cả 2 ứng dụng
3.3.2.3. Biểu đồ tuần tự cho chức năng ra đề thi tự động
3.3.2.2. Biểu đồ tuần tự cho chức năng upload câu hỏi
3.3.2.4. Biểu đồ tuần tự cho chức năng ra đề thi thủ công
3.3.2.5. Biểu đồ tuần tự cho chức năng kích hoạt đề thi
3.3.2.6. Biểu đồ tuần tự cho chức năng kết xuất dữ liệu
3.3.2.7. Biểu đồ tuần tự cho chức năng thống kê câu hỏi
3.3.3. Chức năng đối với thí sinh
3.3.3.1. Biểu đồ tuần tự cho chức năng đăng nhập hệ thống
3.3.3.2. Biểu đồ tuần tự cho chức năng thi của thí sinh
3.4. Kết luận chương
Trong chương 3 trình bày về quá trình phân tích hệ thống thi trực tuyến và
quản lý tài liệu bài giảng theo biểu đồ UML. Dựa vào kết quả phân tích hệ thống xây
dựng website thi trực tuyến và quản lý tài liệu bài giảng được trình bày trong chương
4.
Hình 4.11. Giao diện trang ra đề thi
19

4.2.2. Quản lý đề thi
4.2.3. Quản lý ngân hàng câu hỏi
4.2.3.1. Quản lý câu hỏi
4.2.3.2. Upload ngân hàng câu hỏi
4.2.4. Quản lý bài làm
4.3. Các giao diện của thí sinh
4.3.1. Giao diện thi của thí sinh

Hình 4.19. Giao diện thực hiện bài thi
4.3.2. Giao diện học trực tuyến
4.3.2.1. Giao diện đăng ký khóa học Hình 4.22. Giao diện đăng ký khóa học
4.3.2.2. Giao diện hiển thị danh sách các khóa học.
4.4. Áp dụng vào công tác dạy học tại trường THPT Chuyên Bắc Ninh
Luận văn đã áp dụng vào trường THPT Chuyên Bắc Ninh như sau:
20

- Một số thầy cô trong trường đã biết cách thiết kế bài giảng điện tử E-learning
dựa vào phần mềm Adobe Presenter.
- Các thầy cô đã gửi một số tài liệu bài giảng, các câu hỏi ôn tập, giáo án điện
tử lên website. 21

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
* Kết luận:
Sau một thời gian nghiên cứu và tìm hiểu, đề tài luận văn nghiên cứu E-
Learning và thiết kế bài giảng E-Learning đã đạt được những kết quả sau:
- Trình bày tổng quan về E-learning, phần mềm Adobe Presenter, đưa ra qui
trình xây dựng bài giảng điện tử và từ đó xây dựng bài giảng điện tử E-learning. Đặc
biệt là tác giả đã hướng dẫn cho một số giáo viên trong trường áp dụng phần mềm
này để thiết kế bài giảng.
- Luận văn phân tích thiết kế hệ thống quản lý tài liệu bài giảng và thi trực
tuyến. Cho phép người quản trị upload các tài liệu bài giảng mà đã xây dựng ở
chương 2, chương 3 lên website và người sử dụng có quyền download tài liệu về máy
của mình để xem và học.
- Đặc biệt luận văn đã cài đặt thử nghiệm tại trường THPT Chuyên Bắc Ninh:
Một số thầy cô trong trường đã biết cách thiết kế bài giảng điện tử E-learning dựa vào
phần mềm Adobe Presenter. Các thầy cô đã gửi một số tài liệu bài giảng, các câu hỏi
ôn tập, giáo án điện tử lên website. Đã thử nghiệm cho một số học sinh thi trực tuyến.
- Website đã xây dựng lớp học trực tuyến khi đó học sinh đăng ký tài khoản
vào lớp và lựa chọn các khóa học theo ý thích.
* Kiến nghị:
Sau đây luận văn đề xuất các hướng phát triển tiếp theo:
- Đưa nội dung bài giảng điện tử E-learning của tất cả các môn học lên
website.
- Giáo viên tất cả các môn tạo ngân hàng đề thi để học sinh thực hiện thi trực
tuyến.