Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Mở Đầu
Cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã tạo ra bớc nhảy vọt lớn trong lực
lợng sản xuất. Vị trí của khoa học trong lực lợng sản xuất ngày càng tăng lên.
thực chất của cuộc cách mạng là ở chỗ đã tạo ra kỉ nguyên mới của sản xuất tự
động hóa với việc phát triển và ứng dụng điều khiển học và vô tuyến điện tử.
Khoa học trở thành điểm xuất phát cho những biến đổi to lớn trong sản xuất, tạo
ra những ngành sản xuất mới, kết hợp khoa học kĩ thuật thành một thể thống nhất
đa đến những phơng pháp công nghệ mới đem lại những hiệu quả cao trong sản
xuất, phát hiện và đề ra những phơng pháp khai thác nguồn năng lợng mới, chế
tạo vật liệu mới, tạo ra sự thay đổi trong chức năng của ngời sản xuất. Con ngời
không còn thao tác trực tiếp trong hệ thống kinh tế mà chủ yếu là sáng tạo, điều
khiển quá trình đó một cách tự động, tri thức khoa học trở thành một tất yếu
trong hoạt động của ngời sản xuất. Và hiện nay khoa học đang là lực lợng sản
xuất trực tiếp.
Nhận thức đợc điều đó, các nớc đang tập trung phát triển khoa học của
mình và ứng dụng vào sản xuất tạo thế và lực riêng cho mỗi quốc gia. Mà Việt
Nam không phải là ngoại lệ.
Khoa học trở thành LLSX trực tiếp và vận dụng xem xét
công cuộc đổi mới kinh tế Việt Nam.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nội dung
1. Khoa học là gì? Khoa học đang trở thành LLSX trực tiếp.
Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ:
Khoa học là một khối liên kết kiến thức đợc gom góp từ những nỗ lực
năng động của con ngời để hiểu đợc thế giới dựa trên quan sát và thí nghiệm.
Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ đợc hiểu nh là mối quan hệ giữa
thông tin và công nghệ.
Nền sản xuất xã hội là phơng thức trao đổi vật chất, năng lợng và thông tin
giữa xã hội và tự nhiên. Chính trong quá trình sản xuất, con ngời bằng trí tụê và

trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp.
Khoa học và công nghệ tham gia vào quá trình biến đổi, cải tạo thế giới tự
nhiên và phát triển xã hội vì chúng là những yếu tố quan trọng của LLSX xã hội,
chúng có mặt ở tất cả mọi thành phần của LLSX: trong TLSX ( công cụ, kỹ
thuật ), trong con ngời. Cùng với sự phát triển của xã hội, khoa học và công nghệ
( KH - CN ) ngày càng có vai trò quan trọng trong LLSX xã hội.
Mối quan hệ giữa cách mạng thông tin - công nghệ và cách mạng
LLSX.
Với cuộc cách mạng thông tin - công nghệ ( CM TT - CN ) lần thứ nhất
đã dẫn đến cuộc cách mạng LLSX lần thứ nhất. Con ngời biết chế tạo công cụ
sản xuất ( CCSX ) từ những vật liệu có sẵn trong tự nhiên: gỗ, đất đá, xơng -
thành các công, tên, hòn đá mài thành các công cụ để săn bắt thú rừng.
Bằng những CCSX thô sơ đó, bầy ngời nguyên thuỷ đã tách mình ra khỏi
thế giới động vật.
Cuộc CM TT - CN lần thứ hai, LLSX của xã hội đã có sự thay đổi về chất.
Con ngời biết chế tạo ra CCSX bằng kim loại thủ công: cày cuốc, cối xay nớc,
cối xay gió - nhờ đó việc khai thác tự nhiên của con ngời có hiệu quả hơn.
Cuộc CM TT - CN lần thứ ba làm đảo lộn LLSX xã hội. CCSX cơ khí máy
móc ra đời, nó trải qua ba trình độ phát triển: cơ khí hoá, điện khí hoá và tự động
hoá. Nhờ đó, đã tạo ra những bớc tiến khổng lồ trên con đờng chinh phục tự
nhiên và phát triển xã hội.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Cuộc CM TT - CN lần thứ năm chuyển sang sử dụng nguồn tiềm năng trí
tuệ - trí lực, LLSX có một bớc đột biến quan trọng cha từng có trong lịch sử. Lần
đầu tiên, trí năng đợc trao cho máy móc. Đây là thời kỳ tri thức khoa học trở
thành LLSX trực tiếp.
Nh vậy, ngày nay, khoa học đã trở thành LLSX trực tiếp.
Khoa học đang trở thành LLSX trực tiếp trong nền sản xuất hiện đại.
Trớc đây, nền sản xuất xã hội còn ở trình độ thấp, khoa học không thể trực

Một tác nhân vô cùng quan trọng đối với sản xuất trong điều kiện nền kinh
tế thị trờng hiện nay là thông tin, đặc biệt là thông tin khoa học công nghệ và
thông tin thị trờng. Nhờ nắm bắt đợc thông tin mới có thể kịp thời thay đổi công
nghệ để sản xuất ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu và thị hiếu của ngời
tiêu dùng giúp cho lu thông hàng hoá nhanh chóng. Trong thời đại thông tin, chỉ
cần chậm một bớc trong việc nắm bắt thông tin cũng có thể phải trá giá đắt nh
thua lỗ mất bạn hàng, thiệt hại, thậm chí dẫn đến phá sản.
1.3.2 Một biểu hiện quan trọng của việc khoa học trở thành LLSX
trực tiếp là ở chỗ, khoa học cùng với quá trình giáo dục và đào tạo đã tạo ra
những ngời lao động mới: những con ngời lao động trí tuệ sáng tạo, vừa có tri
thức chuyên sâu một ngành nghề, vừa có hiểu biết rộng, tầm nhìn xa, bao quát,
nhạy bén, vững vàng trong nghề nghiệp. Hiện nay, ngoài chủ thể của quá trình
sản xuất, con ngời là đối tợng khai thác của chính bản thân mình. Trí tuệ con ng-
ời trở thành nguồn năng lợng vô tận của mọi sự biến đổi KH-CN và sản xuất.
Mặt khác, hoạt động trực tiếp tạo ra sản phẩm không còn là công việc của riêng
ngời lao động mà là của một bộ phận ngời: Những ngời trực tiếp quản lý, những
kỹ s, những nhà công nghệ. Ngời lao động chính là lực lợng sản xuất mạnh mẽ
nhất, to lớn nhất, là nguồn lực của mọi nguồn lực, là động lực của mọi động lực
phát triển xã hội..
1.3.3 khoa học học cò n trực tiếp tham gia vào quá trình tổ chức, quản lý
điều hành sản xuất. đó cũng là một biểu hiện của việc biến khoa học
thành lực lợng sản xuất trực tiếp. Việc tổ chức, quản lý, điều hành sản xuất ngày
nay ở bất kỳ cấp độ nào: trong một dây chuyền sản xuất, một xí nghiệp, một
phân xởng, hay trong một liên hợp các xí nghiệp.. đều cần đến tri thức khoa học,
nhất là tri thức khoa học quản lý. Lao động quản lý chiếm u thế so với lao động
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
sản xuất trực tiếp trong nền kinh tế tri thức. Sự xích lại gần nhau giữa ngời lao
động và nhà quản lý làm cho giá trị thặng d đợc tạo ra do lao động sống sản xuất
trực tiếp và lao động vật hoá, lao động quản lý. Nh vậy LL-SX có tính xã hội hoá,