Chọn ống kính cho máy ảnh DSLR (phần 2)
Trừ vài model chuyên nghiệp như Canon 1Ds, Canon 5D, Nikon D3, Nikon D700,
còn lại đại đa số những chiếc DSLR hiện tại lại có cảm biến nhỏ hơn, dẫn đến
khung ảnh bị thu hẹp lại từ 1,5 đến 2 lần tùy theo kích cỡ cảm biến. Thực tế tiêu
cự của ống kính không thay đổi nhưng vì diện tích vùng bắt ảnh nhỏ hơn nên độ
bao phủ cũng nhỏ hơn. Có nghĩa là góc nhìn ở những máy gọi là ‘cropped’ này
của Nikon, Sony and Pentax bằng góc nhìn của ống kính nhân với 1,5 lần. Còn
với Canon thì nhân với 1,6. Và những dòng máy áp dụng chuẩn cảm biến 4/3 inch
như Olympus, Panasonic thì phải nhân lên 2 lần.
Vì vậy mà những người sử dụng máy DSLR thường nói về tiêu cự “hữu dụng”, có nghĩa
là tiêu cự của ống kính phải nhân với trị số “crop” mới ra trị số đúng. Ví dụ, khi lắp ống
kính tiêu cự 18 - 55 mm vào một chiếc Nikon crop (Nikon D40, D60, D80, D300) thì góc
nhìn có được sẽ tương đương tiêu cự 27 - 82 mm.
Điều này có nghĩa là nếu bạn muốn có một góc nhìn tương đương tiêu cự chuẩn
50 mm ở một chiếc Nikon cropped DSLR, bạn sẽ cần một ống với tiêu cự là 33
mm (mà gần nhất là các ống 35 mm). Nếu bạn cần độ bao phủ của góc rộng 28
mm, bạn sẽ cần một tiêu cự ghi trên ống là 18 mm… Vậy nên bạn cần luôn luôn
lưu ý nhân tiêu cự của ống kính mình với hệ số crop của thân máy của bạn thì mới
ra được góc nhìn thực tế.
Lưu ý, vì các máy DSLR crop không sử dụng tất cả diện tích của ống kính thông
thường, nên nhiều nhà sản xuất đã cho ra đời những chiếc ống kính chỉ phục vụ
riêng cho những cảm biến nhỏ. Canon, Nikon, Sony and Pentax đặt tên theo các
loại ống kính của mình lần lượt như sau: EF-S, DX, DT và DA. Những ống này sẽ
không phù hợp cho các máy full-frame, vì vậy nếu bạn có ý định nâng cấp lên máy
full-frame trong tương lai thì tránh những ống loại này.
Vùng bao phủ của ống kính
Để minh họa cho các góc nhìn tại các tiêu cự khác nhau, chung ta có các ảnh được chụp
cùng tại một điểm với các ống kính khác nhau. Lưu ý rằng tiêu cự ở đây được quy đổi
ra tiêu cự hữu dụng của máy full-frame, nên để đạt được tiêu cự này bạn cần nhân trị số
trên ống kính với hệ số crop của thân máy.
Vùng bao phủ của ống kính theo tiêu cự tại cùng 1 điểm chụp (tương đương

tưởng cho việc chụp thiếu sáng hoặc chuyển động nhanh.
Và đương nhiên, những ống khẩu lớn bao giờ cũng to lớn, nặng nề, đắt tiền, đặc
biệt là ống zoom một khẩu độ. Chỉ có một ngoại lệ, đó là chiếc ống 50 mm normal
khá nhỏ gọn (mà khi lắp vào hầu hết các máy DSLR do yếu tố crop mà nó trở
thành tele tầm ngắn 75 mm hoặc 100 mm).
Các ống 50 mm này giá rất hợp lý, hầu hết đều có khẩu độ f1.8, khẩu độ này cho
phép lấy được ánh sáng gấp tám lần ống kính bán kèm máy 18 - 55 mm khi zoom
tới cùng tiêu cự 50 mm. Trị số f nhỏ có nghĩa là ta có thể dễ dàng làm mờ hậu
cảnh. Đó là lý do tại sao ống chuẩn 50 mm là bước khởi đầu hoàn hảo cho nhiếp
ảnh chân dung và chụp thiếu sáng.