chuyên đề 2: Hướng dẫn học sinh kĩ năng làm bài đọc hiểu môn tiếng Anh

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG ANHA. ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ Lí do chọn đề tài:
Học ngoại ngữ là một nhu cầu cấp thiết không chỉ đối với học sinh mà còn đối với tất cả
mọi người. Học ngoại ngữ nói chung và học tiếng Anh nói riêng là một việc làm khó
khăn. Để nói được tiếng Anh và nắm được các cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh không chỉ
ngày một ngày hai, mà đòi hỏi sự rèn luyện miệt mài cả một quá trình. Đối với người
bình thường tâm lí ai cũng lo sợ khi phải tham gia một kì thi sát hạch, kiểm tra trình độ
ngoại ngữ, đối với học sinh lớp 12- là lớp cuối cấp bậc THPT ,việc lo lắng lại càng cao
hơn bởi các em chịu áp lực học hành thi cử của 12 đèn sách.
Trong tất cả các kỹ năng học ngoại ngữ thì kĩ năng nghe thường gây khó khăn trở ngại
lớn nhất. Nhưng các bài kiểm tra , thi tốt nghiệp thường không kiểm tra kỹ năng này, nên
học sinh lại lo lắng nhất những bài đọc hiểu, bởi vì bài đọc hiểu biểu điểm cao mà thường
chứa một lượng từ mới lớn, chủ đề lạ dễ làm các em thấy nản. Qua ba năm giảng dạy ở
bậc THPT, tôi nhận thấy kỹ năng đọc hiểu của học sinh nhìn chung còn hạn chế. Ngoại
trừ các em sẽ thi vào khối D , số còn lại tâm lí chung là không hiểu những thủ thuật,
phương pháp làm bài, các em đọc qua loa, làm bài theo phản xạ tự nhiên và dẫn đến kết
quả điểm số rất thấp. Nhận thấy nhu cầu bức thiết ấy, tôi đã suy nghĩ tìm ra những mẹo
giúp học sinh : “RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG ANH ”
đó là lí do tôi chọn đề tài này.
Đọc là một kỹ năng quan trọng và cần thiết. Nhờ đọc các đoạn văn các em có thêm một
lượng từ mới cơ bản, học thêm một số mẫu câu và nắm được nhiều thông tin bổ ích.
Nhưng đọc để làm được các bài kiểm tra đọc hiểu càng khó hơn, bởi vì ngoài việc hiểu
được nội dung chính của đoạn văn, đòi hỏi các em phải tìm được thông tin chính xác của
câu hỏi yêu cầu, để trả lời sao cho đúng.
Hương - NXB Đà Nẵng- Năm 2010.
1. 4. Phương pháp nghiên cứu:
- Đọc các bài đọc trong sách giáo khoa lớp 10, 11, 12 môn tiếng Anh, các bài đọc
hiểu sách bài tập Tiếng Anh của tác giả Mai Lan Hương .
- Thống kê kết quả bài kiểm tra của các lớp (bao gồm bài kiểm tra 1 tiết, kiểm tra
cuối học kì). Sau đó lập bảng phân loại kết quả.
- Quan sát thực tế cách học sinh làm bài đọc hiểu trong giờ học, trong giờ kiểm tra
trên lớp.
- Đối chiếu với đồng nghiệp để xây dựng đề tài.
1. 5. Phạm vi nghiên cứu:
- Đề tài chỉ nghiên cứu các bài đọc trong sách giáo khoa lớp 10, lớp 11 và lớp 12
môn tiếng Anh và các bài đọc hiểu sách bài tập tiếng Anh của tác giả Mai Lan Hương .
- Chỉ nghiên cứu trong phạm vi học sinh khối THPT của trường THPT Phú Bài.
- Nghiên cứu riêng kỹ năng làm bài đọc hiểu môn tiếng Anh.
B. NỘI DUNG
I- VỀ CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Trên thế giới nói chung, Việt nam nói riêng đã có nhiều tác giả đề cập đến việc dạy
cho học sinh làm bài đọc hiểu như: tác giả Havernson & Haynes (1982), tác giả Mc Gee
(1977), tác giả Thornis (1980), tác giả Colvin & Root (1981)….
Ở Việt nam có các tác giả Phạm Thị Hồng Nhung (2001), Hoàng Thị Lệ (2009), Trần

10 505 40 151 270 44 0
11 493 45 132 272 42 0
12 454 15 53 356 30 0 Sở dĩ có kết quả bài làm đọc hiểu như trên là vì đa số học sinh cảm thấy lo âu, choáng
ngợp khi gặp phải bài đọc có chứa lượng từ mới nhiều, các bài đọc quá dài.
Học sinh thường tập trung nhiều vào việc dịch bài đọc mà không tập trung vào việc hiểu
nội dung chính của bài. Học sinh thường lo lắng đọc và dịch bài nhiều hơn là hoàn thành
các câu trắc nghiệm hoặc trả lời câu hỏi đã cho ở dưới bài đọc, thiếu khả năng xem xét ,
nhìn lướt để xâu chuỗi các mối liên quan của các cụm từ, câu, mệnh đề, đại từ quan hệ v.
v….học sinh bị mang nặng suy nghĩ Việt để áp đặt vào trong câu tiếng Anh , làm cho câu
Tiếng Anh bị “Việt hóa ” quá nhiều.
Từ những nhận định này, thiết nghĩ người dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy tiếng
Anh nói riêng cần chú ý đến nhiều đối tượng học sinh để đưa ra những biện pháp giúp đỡ
các em sao cho hiệu quả. Làm sao các em học giỏi thấy hứng thú hơn khi làm bài, đồng
thời kích thích các em học yếu có đam mê hơn với môn học này. Sau đây tôi đi vào chi
tiết các loại bài đọc hiểu và hướng dẫn thủ thuật làm bài cho học sinh. III/ CÁC DẠNG BÀI LÀM ĐỌC HIỂU

Trong chương trình giảng dạy tiếng Anh nói chung, tiếng Anh bậc THPT nói riêng có
các dạng bài làm đọc hiểu sau đây:

A/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU TRẢ LỜI CÂU HỎI (answer the questions)
Gồm hai loại

- Đọc kỹ câu hỏi trước.
- Tìm từ khóa (key words) và gạch chân từ khóa. ( highlines words).
- Đọc kỹ từ để hỏi, loại câu hỏi là gì: What, When, Why từ xuất hiện trong câu hỏi
đầy đủ (full questions) hay câu hỏi Yes- No (Yes- No questions) để quyết định đưa ra câu
trả lời là câu trả lời đầy đủ hay trả lời ngắn gọn.
- Đối chiếu từ khóa vừa tìm được ở câu hỏi với nội dung trong bài đọc, xem nó nằm
ở đoạn nào, dòng nào.
- Từ đó học sinh sẽ tìm ra câu trả lời dễ dàng.

1.1/. Đọc và trả lời câu hỏi tự luận
Với dạng câu trả lời tự luận, nghĩa là học sinh phải viết ra câu trả lời thì học
sinh chú ý:
- nên tránh viết ra câu trả lời dài dòng.
- Chỉ viết cái chính, cái trọng tâm câu hỏi hỏi cái gì để không bị sai lỗi chính tả, sai
về chũ ngữ hoặc chia sai thì của động từ ect…
- Không nên tập trung vào việc dịch để hiểu nội dung chính của bài, mà cần phải đọc
lướt để xâu chuỗi các mối liên quan của các cụm từ, câu, mệnh đề, đại từ quan hệ v. v…
như thế thì mới tìm được đáp án chính xác.

1.2. Đọc và chọn câu trả lời trắc nghiệm.
Với dạng chọn câu trả lời trắc nghiệm sẽ đơn giản hơn viết câu trả lời tự luận. phần
này yêu cầu học sinh đọc đoạn văn và chọn câu trả lời đúng nhất trong bốn phương án lựa
chọn. Câu hỏi main idea kiểm tra khả năng đọc và hiểu ý chính quan trọng nhất của bài
đọc hoặc đoặn văn. Khi làm loại bài này nên đọc kỹ câu hỏi, tìm từ khóa, đối chiếu từ
khóa với đoạn văn xem từ khóa nằm ở dòng mấy, đoạn nào. Sau đó
chọn câu trả lời thích hợp. Cần chú ý về thì của động từ, chủ ngữ của câu hỏi, trạng từ chỉ
thời gian và nơi chốn

need assistance” và cụm từ : “Or we can raise our hand slightly to show that we need
assistance.”
Ta chỉ cần ghi câu trả lời “We can wait until he passes near us , catch his eye and
nod slightly or we can raise our hand slightly”
trừ những học sinh có ôn thi vào khối D, các em có vốn tiếng Anh tốt, các em có thể trả
lời đầy đủ, hoàn chỉnh:
“If we want to attract the attentions of our waiter, we can wait until he passes near
us, catch his eye and nod slightly or we can raise our hand slightly”
còn những học sinh yếu thì không nên trả lời dài dòng như thế để tiết kiệm thời gian và
để tránh mắc phải các lỗi như: từ vựng, ngữ pháp…. B/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU ĐIỀN TỪ THÍCH HỢP VÀO Ô TRỐNG
(GAP-FILL)
Đây là dạng bài xuất hiện nhiều trong các đề kiểm tra 1 tiết và kiểm tra cuối học kỳ.
Phần này thực chất nhằm kiểm tra khả năng sử dụng cấu trúc ngữ pháp và từ vựng trong
ngữ cảnh lớn của một văn bản. các từ còn thiếu thường là mạo từ, lien từ, giới từ hoặc các
từ thuộc các thành ngữ cố định.
Với dạng bài này các em cần
- Đọc lướt qua cả đoạn văn để hiểu khái quát nội dung của bài đọc trước khi điền
khuyết.
- Đọc câu đứng trước và câu đứng sau ô trống cần tìm.
- Đọc lại câu hoàn chỉnh sau khi lựa chọn phương án điền để xem hợp lí chưa.
- Đừng bao giờ chọn đáp án khi chưa đọc xong cả bốn phương án đưa ra.

Chúng ta cùng xem ví dụ trích bài kiểm tra 1 tiết số 1 tiếng Anh lớp 12 năm học 2012-
2013
Read the passage carefully then choose the best answer to fill in each gap
To many people, their friends are the (31) important in their life. Really good
friends always (32) joys and sorrows with you and never (33) their backs on

revolution is now changing the work (3) by the brain. Nowadays micro-computers
are (4) in hundreds of thousands and are constantly (5) equipped with more
and more ingenious (6) Contrary to popular belief, computers (7) cannot
make mistakes. The answer will always be correct (8) the programmed fed into the
computer is correct.

1. a. previously b. lately c. frequently d. continuously
2. a. hard b. brain c. manual d. intellectual
3. a. doing b. does c. did d. done
4. a. manufactured b. done c. worked d. performed
5. a. be b. being c. been d. to be
6. a. machines b. computers c. programs d. devices
7. a. which b. that c. itself d. themselves
8. a. if b. unless c. whether d. while
Nhìn vào từ còn thiếu ở ô số 7 , ta thấy có gợi ý “…computers (7) cannot make
mistakes ” . Đọc dữ liệu này ta suy ra từ còn thiếu là một đại từ quan hệ (relative
pronoun ) thay thế cho vật và làm chũ ngữ trong câu. Khi học sinh xác định được như
vậy, các em dễ dàng chọn : WHICH .C/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU CHỌN CÂU TRẢ LỜI THÍCH HỢP NHẤT.

Trong phần lựa chọn câu trả lời đúng nhất thường có các hình thức hỏi như sau:
- What is the main idea of the passage? Còn hỏi cách khác là: What is the main point
in the passage?__________
- What is the topic of the passage?
- What does the passage mainly discussed?

each lasts; 180 minutes for the fixed group of subjects they choose. There are 4 fixed
groups of subjects: Group A: Mathematics, Physics, and Chemistry; Group B:
Mathematics, Biology, and Chemistry; Group C: Literature, History, and Geography;
Group D: Literature, Foreign Language, and Mathematics.

In addition to universities, there are community colleges, art and technology institutes;
professional secondary schools, and vocational schools which offer degrees or certificates
from a-few-month to 2-year courses.

According to Vietnam's Ministry of Education and Training, there are currently 23 non-
public universities, accounting for 11% of the total number of universities. These non-
public universities are currently training 119,464 students, or 11.7% of the total number
of students. The government is planning to increase the number of non-public universities
to 30% by 2007.
1. University Entrance Examination in Vietnamese is very _______.
a. interesting b. stressful c. free d. easy
1. The word those refers to _______.
a. exam subjects b. young people c. universities d. examinations1. In 2004, the proportion of the students who got success in University Entrance
Examination was about _______ percent.
a. 5 b. 10 c. 20 d. 50
1. Which sentence refers to the University Entrance Examination in Vietnam?
a. Students find it easy to get success in the University Entrance Examination.
b. Math is compulsory in the University Entrance Examination.
c. Students are not allowed to choose their exam subjects.
d. There are four fixed groups of exam subjects for students to choose.
1. According to the passage, _______.
a. the Vietnamese government will close all non-public universities by next year.

Với dạng câu hỏi này , chúng ta cùng quan sát trong bài đọc hiểu Unit 1 bài tập Mai
Lan Hương lớp 10. Trang 7:
“ Last year 1 went to Nepal for three months to York in a hospital. When the hospital let
me have a few days' holiday, I decided to go into the jungle and I asked a Nepalese guide,
Kamal Rai, to go with me. In the jungle there was a lot of wildlife, but we were trying to
find big cats, especially tigers. We climbed onto the elephants' backs to get better view,
but it is unusual to find tigers in the afternoon because they sleep in the heat o the day.
Then, in the distance, we saw a tiger, and Kamal told me to be very quiet. We crept
nearer and found a dead deer. still bleeding. This was the tiger's lunch! Suddenly. I
started to feel very frightened.
We heard the tiger a second before we saw it. It jumped out like a flash of lightning, five
hundred kilos plus and four. meters long. I looked into its eyes and face, and saw right
down the animal's throat. It grabbed Kornal's between its teeth, but I managed to pull
Kamal away. One of our elephants ran at the tiger and made it go back into the grass, so
we quickly escaped to let the tiger cat its lunch. That night it was impossible to sleep!
1. The writer went to Nepal
a. for holiday b. for treatment c. for business d. on a visit
2. When having a few days off, he decided to go into
a. the remote villages b. the mountains
c. the seaside d. the tropical forest
3. He wanted to see
a. wildcats b. tigers c. wildlife d. wild animals
4. He felt very frightened when
a. he saw a tiger b. he saw the tiger's lunch chat

c. he crept nearer d. he found a deer
5. The tiger
a.was like a flash of light b.saw them a second before they saw it
c.jumped out very fast d.jumped out of the grass at about four meters.
6. Kamal made his escape when

destruction, commercialexploitation and pollution. The drainage of wetlands, cutting of
forests, urbanization androad and dam construction have destroyed or seriously damaged
natural habitats. Sincethe 1600s, worldwide commercial exploitation of animals for food
and other productshas seriously reduced the number of rare species. Toxic chemicals in
the air and land,contaminated water and increased water temperatures have also driven
many species tothe verge of extinction.Plant and animal extinction leads to a loss of
biodiversity. Maintaining biodiversity isimportant for us in many ways. For example,
humans depend on species diversity tohave food, clean air and water, and fertile soil for
agriculture. In addition, we benefitgreatly from the many medicines and other products
that biodiversity provides.Different conservation efforts have been made in order to save
endangered species. TheRed List – a global list of endangered and vulnerable animal
species – has beenintroduced to raise people’s awareness of conservation needs.
Governments haveenacted laws to protect wildlife from commercial trade and
overhunting. A number ofwildlife habitat reserves have been established so that a wide
range of endangeredspecies can have a chance to survive and develop”

Sau khi đọc cả bài chúng ta chọn được đáp án thích hợp nhất là:
đáp án D- Engdangered Species Extinction :Causes and Conservation Measures
Nhờ gợi ý câu chủ đề của bài đọc : “ Endangered species are plant and animal species
which are in danger of extinction.Over 8,300 plant species and 7,200 animal species
around the globe are threatened with extinction, and many thousands more become

extinct each year before biologists can identify them. The primary causes of species
extinction are habitat destruction, commercialexploitation and pollution…”

1. 4. Đọc và chọn câu nào có nội dung bài đọc không đề cập đến (choose the
topics that passage does not mention)
2. 5. Đọc và chọn câu nào sai với nội dung bài đọc ( choose the wrong content
compare with the passage)
Với dạng câu hỏi này , chúng ta cùng quan sát trong bài đọc hiểu Unit 7 bài tập Mai Lan

b. Economic development and a decline in birth rate
c. Medical advance and improved agricultural methods
d. Conservation of available resources
1. Which of the following is not true according to the passage?
a. The earth have enough resources to support all of its population.
b. The theory developed by Thomas Malthus was believed by most people in the 19th
century.
c. Medical advance has lessened some of the limiting factors in population growth

Đọc câu hỏi số 45, ta thấy để tìm được đáp án đúng, học sinh phải đọc cả bài và xâu
chuỗi nhiều dữ kiện như: “No one knows the limits of population that the earth can
support” , “including improved agricultural methods and great strides in medicine,
some of the limiting factors in population growth have been lessened, with obvious
results…” vậy rõ ràng câu B và câu C đều có trong nội

dung giống với bài đọc, riêng câu A trong bài không đề cập đến . Cho nên ta chọn đáp án
đúng là A “a. The earth have enough resources to support all of its population”

Ví dụ thứ 2: Trích Sách bài tập tiếng Anh Mai Lan Hương UNIT 6- FUTURE
JOBS.
Read the passage carefully and choose the correct answer.

“ Preparation is a key to a successful interview. Does the idea of going to a job interview
make you feel a little nervous? Many people find that it is the hardest part of the
employing process. But it is not really true. The more you prepare and practice, the more
comfortable you will feel. You should find out as much as possible about the company
before you go to the interview. Understand the products that they produce and the
services that they provide. It is also good to know who the customers are and who the
major competitors are. Practice makes perfect. It will also make you feel more confident
and relaxed. So, practice your answers to common questions. Make a list of questions to

1. Which is not included in the writer's advice?
a. You should not communicate with the interviewer after the interview.
b. You should make the best impression in the interview.
c. You should write a note to say thanks to the interviewer after the interview,
d. You should telephone the interviewer for any information after the interview.Trong đoạn văn trên ta thấy câu hỏi số 5 : “Which is not included in the writer's
advice?” hỏi câu nào sau đây không có trong những lời khuyên của tác giả. Đây là một
câu hỏi khó. Vì nó không nằm trong một đoạn văn nào cụ thể mà nó trải dài xuyên suốt
đoạn văn. Vậy để làm được câu này học sinh nên đọc kỹ từng câu đáp án một và đối
chiếu đáp án với đoạn văn :
a. You should not communicate with the interviewer after the interview.
b. You should make the best impression in the interview.
c. You should write a note to say thanks to the interviewer after the interview,
d. You should telephone the interviewer for any information after the interview.
Làm phương pháp loại trừ:
Câu a: Ta không tìm thấy từ nào đề cập đến “communicate with the interviewer after the
interview”
Câu b: ta thấy ở dòng số 12 câu đầu tiên ở đoạn giữa có câu : “Make a great impression”
như vậy đáp án b giống với nội dung bài đọc
Câu c: ta thấy ở dòng số 4 từ cuối lên có câu : “After the interview, follow up with a
thank-you note” như vậy đáp án c giống với nội dung bài đọc
Câu d: ta thấy ở dòng số 4 từ cuối lên có câu : “You should also follow up with a phone
call if you do not hear back from the employer within the specified time.” như vậy đáp án
d cũng giống với nội dung bài đọc
Và cuối cùng ta chọn được câu a là đáp án đúng
7- Đọc và quyết định xem từ đã cho ở dòng số … của đoạn văn có nghĩa là gì?
(meaning words)


You could try breaking the ice by introducing yourself to someone who is friendly-
looking.
Before you leave the party, remember to thank your host first. If you have the time, you
could even offer to help your host clean up the place.
41. If you are invited to a party, you should ________.
a. take someone with you b. ask for your parents' permission first
c. bring a small gift d. call to confirm your arrival
42. According to the passage, if you are dressed differently from everybody at the party,
_________.
a. you will make people notice you
b. people may be attached to you
c. you will feel uncomfortable
d. you shouldn't pay attention to your clothes
43. What should you do if you are in a party?
a. Talk to your host as much as possible.
b. Move around and. talk to other guests.
c. Try to break the ice up.
d. Just make friends with friendly-looking people.
44. The phrase 'break the ice' means ________.
a. make friends b. attract people's attention
c. make people feel more relaxed d. establish a relationship
45. Which of the following is not true according to the passage?
a. You shouldn't bring someone who hasn't been invited along with you to a party.
b. You should help your host with the wash-up or clean-up.
c. You shouldn't be very clearly different from everyone at the party.

d. You shouldn't leave without showing your gratitude to your host
Câu hỏi 44 “The phrase 'break the ice' means ________.
a. make friends b. attract people's attention
c. make people feel more relaxed d. establish a relationship