MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
A. PHẦN MỞ ĐẦU 2
B. NỘI DUNG 4
I. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 4
1. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường Việt Nam 4
2. Đặc trưng, bản chất của KTTT định hướng XHCN ở nước ta 6
II. THỰC TRẠNG CỦA KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NÂM 8
1. KTTT ở Việt Nam còn ở tình trạng sơ khai chưa đạt đến trình độ nền
KTTT thế giới 8
2. Các yếu tố thị trường trong nước đang trong quá trình hình thành nhưng
chưa đồng bộ 9
3. Nhiều thành phần kinh tế tham gia vào thị trường 10
4. Khả năng mở cửa hội nhập gắn kết với thị trường khu vực và thế giới
còn hạ chế 10
5. Quản lý nhà nước về kinh tế xã hội vẫn còn yếu kém 10
III. CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN ĐỂ PHÁT TRIỂN KTTT ĐỊNH
HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 11
1. Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần 11
2. Đẩy mạnh CNH-HĐH ứng dụng KH - CN hiện đại trên cơ sở đó đẩy
mạnh phân công lao động xã hội 11
3. Phát triển đồng bộ các loại thị trường 11
4. Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại 12
5. Giữ vững ổn định chính trị, hoàn thiện hệ thống pháp luật 12
6. Xoá bỏ triệt để cơ chế thị tập trung, quan liêu, bao cấp, hoàn thiện cơ chế
quản lý kinh tế của nhà nước 12
C. KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Sau khi đất nước đã hoàn toàn độc lập Đảng và nhân dân ta cùng nhau tiến

nước trong nền kinh tế thị trường. Quá trình chuyển từ nền kinh tế tập trung
sang nền kinh tế thị trường đòi hỏi Việt nam phải xây dựng mô hình kinh tế sử
dụng được những khiếm khuyết của cả hai yếu tố thị trường và sự can thiệp của
nhà nước về hai mặt: Tăng trưởng kinh tế và đảm bảo công bằng xã hội.
3
B. NỘI DUNG
I. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường Việt Nam
a. Khái niệm
Kinh tế thị trường là trình độ phát triển cao của kinh tế hàng hoá, trong đó
toàn bộ các yếu tố đầu vào và đầu ra của sản xuất đều được mua bán thông qua
thị trường.
Kinh tế hàng hoá và kinh tế thị trường có cùng nguồn gốc và bản chất
nhưng khác nhau về trình độ.
b. Cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị trường ở
Việt Nam.
- Phân công lao động xã hội phát triển ở cả chiều rộng lẫn chiều sâu:
Nền kinh tế nước ta hiện nay bao gồm nhiều ngành kinh tế khác nhau, do
tác động của CNH-HĐH nền kinh tế đang xuất hiện thêm nhiều ngành nghề
mới với trình độ chuyên môn hoá cao hơn. Thêm vào đó, chuyên môn hoá và
hợp tác hoá sản xuất trong một số lĩnh vực đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia và
mang tính quốc tế. Điều này nghĩa là, mặc dù còn ở trình độ thấp hơn các nước
phát triển, nhưng phân công lao động trong nền kinh tế nước ta hiện nay đã và
đang tạo điều kiện khách quan cho phát triển kinh tế thị trường.
- Nền kinh tế nước ta đang tồn tại nhiều hình thức sở hữu khác nhau về tư
liệu sản xuất với nhiều hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh. Các doanh
nghiệp tồn tại hoạt động với tư cách là các chủ thể kinh tế độc lập. Trong điều
kiện đó, sự trao đổi sản phẩm giữa các chủ thể kinh tế với nhau trên thị trường
dưới hình thức hàng hoá - tiền tệ là một tất yếu.
4

- Kinh tế hàng hoá kích thích tính năng động sáng tạo của các chủ thể kinh
tế, kích thích việc nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, cũng như tăng khối
lượng hàng hoá và dịch vụ.
- Phân công lao động xã hội là điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng
hoá, đến lượt nó sự phát triển kinh tế hàng hoá sẽ thúc đẩy sự phân công lao
động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất.
- Sự phát triển KTTT sẽ thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung sản xuất, do
đó tạo điều kiện ra đời và sản xuất lớn, xã hội hoá cao; đồng thời chọn lọc được
những người sản xuất, kinh doânh giỏi, hình thành đội ngũ quản lý có trình độ,
lao động lành nghề, đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước.
Thực tiễn 20 năm đổi mới ở Việt Nam ngày càng chứng tỏ tính đúng đắn
của đường lối phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo hướng KTTT.
2. Đặc trưng, bản chất của KTTT định hướng XHCN ở nước ta
Nền kinh tế được xây dựng ở nước ta hiện nay là nền kinh tế thị trường
định hướng XHCN. Một mặt nó vừa có tính chất chung của KTTT.
+ Các chủ thể kinh tế có tính độc lập, có quyền tự chủ trong sản xuất kinh
doanh.
+ Giá cả do thị trường quyết định, hệ thống thị trường được phát triển đầy
đủ và có tác dụng làm cơ sở cho việc phân bổ các nguồn lực cho các ngành kinh
tế.
+ Nền kinh tế vận động theo các quy luật vốn có của kinh tế thị trường như
quy luật giá trị, quy luật cung cầu, cạnh tranh.
+ Các nền kinh tế hiện đại còn có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước.
6
Mặt khác nó được phát triển dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi
nguyên tắc và bản chất của CNXH. Đó là sự kết hợp giữa cái chung là kinh tế
thị trường với cái riêng là CNXH, có cái đặc trưng bản chất như sau:
- Về mục tiêu phát triển: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ
văn minh.Phương tiện để đạt mục tiêu là giải phóng sức sản xuất, động viên tối
đa mọi nguồn lực trong nước và ngoài nước để đẩy mạnh CNH, HĐH xây dựng

tế không phải là nhà nước tư sản, mà là nhà nước XHCN - nhà nước của dân, do
dân và vì dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là nhân tố
đảm bảo định hướng XHCN trong phát triển nền KTTT.
- Về chiến lược phát triển: Nền kinh tế thị trường lấy cơ cấu kinh tế mở
hội nhập để tồn tại và phát triển. Thích ứng với cơ cấu kinh tế này là chiến lược
thị trường định hướng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu bằng
những mặt hàng trong nước sản xuất có hiệu quả.
Năm đặt trưng trên phản ánh bản chất của mô hình kinh tế thị trường định
hướng XHCN mà nước ta đang xây dựng.
II. THỰC TRẠNG CỦA KTTT ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NÂM
1. KTTT ở Việt Nam còn ở tình trạng sơ khai chưa đạt đến trình độ nền
KTTT thế giới.
- Cơ sở vật chất kỹ thuật còn ở trình độ thấp, bên cạnh một số lĩnh vực, một
số cơ sở kinh tế đã đạt được trang bị kỹ thuật và công nghệ hiện đại, trong nhiều
ngành kinh tế, máy móc cũ kỹ, công nghệ lạc hạu theo VNPP Việt Nam đang ở
trình độ lạc hậu 2/7 của thế giới, thiết bị máy móc lạc hậu 2-3 thế hệ (có lĩnh vực
4-5 thế hệ). Do đó năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất của nước ta còn rất
thấp so với khu vực và thế giới.
- Kết cấu hạ tầng nhỏ bé, cũ nát và kém phát triển (mật độ đường giao
thông /km bằng 1% với mức trung bình của thế giới; tốc độ truyền thông trung
8
bình của cả nước chậm hơn thế giới 30 lần) dẫn đến hạn chế giao lưu kinh tế
giữa các vùng; giữa các địa phương trong nước.
- Phân công lao động kém phát triển; chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm.
Năm 2005 nông nghiệp vẫn chiếm 56,8% lực lượng lao động xã hội, trồng trọt
vẫn chiếm ưu thế.
- Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường trong nước
cũng như thị trường nước ngoài còn rất yếu.
2. Các yếu tố thị trường trong nước đang trong quá trình hình thành nhưng
chưa đồng bộ.

vào với thị trường khoa học - công nghệ thế giới.
3. Nhiều thành phần kinh tế tham gia vào thị trường
Do vậy nền kinh tế ở nước ta có nhiều loại hình sản xuất hàng hoá cùng tồn
tại, đan xen nhau, do đó sản xuất hàng hoá nhỏ phân tán còn phổ biến.
4. Khả năng mở cửa hội nhập gắn kết với thị trường khu vực và thế giới
còn hạ chế.
- Xuất khẩu: Hiện tại xuất khẩu nước ta đang trong trình trạng nhập siêu.
- Về thu hút FDI thời gian gần đây có những bứt phá đáng mừng (2006:
10,2 tỷ USD; 11/2007: 15,03 tỷ USD).
5. Quản lý nhà nước về kinh tế xã hội vẫn còn yếu kém
Một số cơ chế, chính sách còn thiếu chưa nhất quán chưa sát với cuộc sống
thiếu tính khả thi.
10
III. CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN ĐỂ PHÁT TRIỂN KTTT ĐỊNH HƯỚNG
XHCN Ở VIỆT NAM
1. Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần
Nhằm tạo cơ sở kinh tế cho phát triển kinh tế thị trường. Thực hiện nhất
quán các chính sách tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh
và phát triển mạnh mẽ các loại hình doanh nghiệp. Tiếp tục đẩy mạnh, sắp xếp,
đổi mới, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước. Tạo
điều kiện để kinh tế nhà nước vươn lên làm tốt vai trò chủ đạo. Tạo động lực
phát triển có hiệu quả các loại hình kinh tế tập thể. Phát triển mạnh mẽ các hộ
kinh doanh cá thể và các loại hình doanh nghiệp, của tư nhân thu hút mạnh
nguồn lực của các nhà đầu tư nước ngoài.
2. Đẩy mạnh CNH-HĐH ứng dụng KH - CN hiện đại trên cơ sở đó đẩy
mạnh phân công lao động xã hội
- Mục đích: Phát triển LLSX cải thiện tình trạng kém phát triển của kết cấu
hạ tầng kỹ thuật tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, doanh nghiệp và nền kinh tế,
phát triển thị trường.
- Biện pháp: + Tích luỹ vốn

quản lý kinh tế của nhà nước.
- Chuyển phương hướng quản lý kinh tế theo kiểm hành chính mệnh lệnh
sang phương thức quản lý bằng luật pháp và chính sách.
- Phân định rõ ràng chức năng quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước với
chức năng chủ sở hữu tài sản công và chức năng sản xuất kinh doanh.
12
C. KẾT LUẬN
Qua những năm đổi mới chúng ta đã đạt được những thành tựu đáng kể,
những phần cơ bản của quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường đã được
hoàn thành, những tiền đề và cơ sở kinh tế thị trường đã được sắp lập và phát
triển. Tuy nhiên nên kinh tế nước ta vận động theo cơ chế thị trường vẫn còn
thiếu đồng bộ, thô sơ mang nhiều yếu tố tự phát.
Nói cơ chế thị trường sơ khai là để phân biệt với nền kinh tế thị trường văn
minh. Nền kinh tế thị trường văn minh là nền kinh tế được thực hiện trên cơ sở
luật pháp đầy đủ, các nhà đầu tư quan tâm đến nhiều lĩnh vực sản xuất để tăng
của cải vật chất cho xã hội, thì kinh tế thịu trường sơ khai là nền kinh tế được
thực hiện trên cơ sở luật pháp đầy đủ, các nhà đầu tư quan tâm nhiều đến lĩnh
vực lưu thông, vì đó là lĩnh vực nhanh chóng mang lại lợi nhuận cao nhất. Cũng
vì thế mà mặt trái của nó như buôn lậu, đầu cơ, tham nhũng càng phổ biến.
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta bộc lộ khá
nhiều ưu điểm hơn nền kinh tế thị trường ở các nước phát triển, đó là xây dựng
được nền kinh tế phát triển mạnh đi đôi với giải quyết các vấn đề chính trị xã hội
(như công bằng xã hội, một môi trường sống lành mạnh) luật pháp nước ta chưa
hoàn thiện. Trước kia trước nguy cơ sụp đổ nước ta đã không như nhiều nước
khác chuyển sang tư bản chủ nghĩa mà nước ta đI theo kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa.
Với những thành tựu đã đạt được trong những năm đổi mới ta có thể khẳng
định việc tồn tại kinh tế thị trường ở nước ta là tất yếu, việc phát triển kinh tế thị
trường là yêu cầu số một trong việc phát triển nền kimh tế của đất nước.
13