BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO
TRƯỜNG………………….
Luận văn tốt nghiệp
Hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố định với việc nâng cao hiệu
quả sử dụng tài sản cố định tại Công ty TNHH Việt Trƣờng Khóa luận tốt nghiệp
Khóa luận của em gồm 3 phần:
Phần 1: Lý luận chung về kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp
Phần 2: Thực trạng hạch toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Việt
Trường
Phần 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tài sản cố
định tại Công ty TNHH Việt Trường.
Qua thời gian thực tập, được sự chỉ bảo tận tình và chu đáo của Cô giáo
Ths. Lê Thị Nam Phƣơng và sự giúp đỡ của lãnh đạo, cán bộ công nhân viên
Công ty TNHH Việt Trường đã giúp đỡ em hoàn thành bài khóa luận này. Do
thời gian cũng như trình độ còn hạn chế, bài viết của em không thể tránh khỏi
những sai sót. Em rất mong nhận được sự góp ý của các Thầy Cô nhằm hoàn
chỉnh bài viết của mình hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 3
PHẦN I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
TRONG DOANH NGHIỆP
1.1. NHỮNG KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
1.1.1.Khái niệm, vị trí, vai trò và đặc điểm của tài sản cố định trong hoạt
động sản xuất kinh doanh.
1.1.1.1. Khái niệm, vị trí, vai trò của tài sản cố định trong hoạt động sản xuất
Do tài sản cố định trong doanh nghiệp có nhiều loại với nhiều hình thái biểu
hiện, tính chất đầu tư, công dụng và tình trạng sử dụng khác nhau nên để thuận
lợi cho việc quản lý và hạch toán tài sản cố định cần phải phân loại tài sản cố
định một cách hợp lý theo từng nhóm với những đặc trưng nhất định.
1.1.2.1. Phân loại TSCĐ theo hình thái biểu hiện
* TSCĐ hữu hình: là những tư liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất
cụ thể thoả mãn các tiêu chuẩn của TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất
kinh doanh nhưng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu. TSCĐ hữu hình
được phân thành những loại sau:
- Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc: là tài sản cố định của doanh nghiệp được
hình thành sau quá trình thi công xây dựng như trụ sở làm việc, nhà kho, hàng
rào, tháp nước, sân bãi, các công trình trang trí cho nhà cửa, đường xá, cầu cống,
đường sắt, đường băng sân bay, cầu tầu, cầu cảng, ụ triền đà.
- Loại 2: Máy móc, thiết bị: là toàn bộ các loại máy móc, thiết bị dùng
trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như máy móc chuyên dùng, thiết
bị công tác, giàn khoan trong lĩnh vực dầu khí, cần cẩu, dây truyền công nghệ,
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 5
những máy móc đơn lẻ.
- Loại 3: Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: là các loại phương tiện
vận tải gồm phương tiện vận tải đường sắt, đường thuỷ, đường bộ, đường
không, đường ống và các thiết bị truyền dẫn như hệ thống thông tin, hệ thống
điện, đường ống nước, băng tải.
- Loại 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý: là những thiết bị, dụng cụ dùng trong
công tác quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như máy vi tính phục
vụ quản lý, thiết bị điện tử, thiết bị, dụng cụ đo lường, kiểm tra chất lượng, máy
hút ẩm, hút bụi, chống mối mọt.
- Loại 5: Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc và/hoặc cho sản phẩm: là các
vườn cây lâu năm như vườn cà phê, vườn chè, vườn cao su, vườn cây ăn quả,
thảm cỏ, thảm cây xanh ; súc vật làm việc và/ hoặc cho sản phẩm như đàn voi,
thừa kế các quyền lợi về thuê nhà theo hợp đồng hay theo luật định.
- Nhãn hiệu: Bao gồm các chi phí mà doanh nghiệp phải trả để mua lại nhãn
hiệu hay tên một nhãn hiệu nào đó. Thời gian có ích của nhãn hiệu thương mại
kéo dài suốt thời gian nó tồn tại, trừ khi có dấu hiệu mất giá (sản phẩm, hàng
hoá mang nhãn hiệu đó tiêu thụ chậm, doanh số giảm )
- Quyền sử dụng đất: Bao gồm toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra có
liên quan đến việc giành quyền sử dụng đất đai, mặt nước trong một khoảng thời
gian nhất định.
- Bản quyền tác giả: Là tiền chi phí thù lao cho tác giả và được Nhà nước
công nhận cho tác giả độc quyền phát hành và bán tác phẩm của mình.
Việc phân loại TSCĐ theo tiêu thức này tạo điều kiện thuận lợi cho người
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 7
tổ chức hạch toán TSCĐ sử dụng tài khoản kế toán một cách phù hợp và khai
thác triệt để tính năng kỹ thuật của TSCĐ.
1.1.2.2. Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu
* TSCĐ tự có: Là những TSCĐ xây dựng, mua sắm hoặc chế tạo bằng
nguồn vốn của doanh nghiệp, do ngân sách Nhà nước cấp, do đi vay của ngân
hàng, bằng nguồn vốn tự bổ sung, nguồn vốn liên doanh
* TSCĐ đi thuê lại được phân thành:
- TSCĐ thuê hoạt động:
+ Doanh nghiệp đi thuê phải có trách nhiệm quản lý, sử dụng TSCĐ theo
các quy định trong hợp đồng thuê. Chi phí thuê TSCĐ được hạch toán vào chi
phí kinh doanh trong kỳ.
+ Doanh nghiệp cho thuê, với tư cách là chủ sở hữu, phải theo dõi, quản
lý TSCĐ cho thuê.
- TSCĐ thuê tài chính:
+ Doanh nghiệp đi thuê phải theo dõi, quản lý, sử dụng tài sản cố định đi
thuê như tài sản cố định thuộc sở hữu của doanh nghiệp và phải thực hiện đầy đủ
các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng thuê tài sản cố định.
TSCĐ của doanh nghiệp.
Đánh giá TSCĐ là 1 hoạt động thiết yếu trong mối doanh nghiệp thông qua
hoạt động này, người ta xác định được giá trị ghi sổ của TSCĐ. TSCĐ được
đánh giá lần đầu và có thể được đánh giá lại trong quá trình sử dụng (doanh
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 9
nghiệp chỉ đánh giá lại TS khi có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm
quyền hay dùng tài sản để liên doanh, góp vốn cổ phần, tiến hành thực hiện cổ
phần hoá, đa dạng hoá hình thức sở hữu doanh nghiệp). Thông qua đánh giá
TSCĐ, sẽ cung cấp thông tin tổng hợp về TSCĐ và đánh giá quy mô của doanh
nghiệp.TSCĐ được đánh giá theo nguyên giá, giá trị hao mòn và giá trị còn lại.
1.1.3.1.Nguyên giá TSCĐ ( giá trị ghi sổ ban đầu )
Nguyên giá TSCĐ là toàn bộ chi phí thực tế đã chi ra để có TSCĐ cho tới
khi đưa TSCĐ vào hoạt động bình thường. Nguyên giá TSCĐ là căn cứ cho việc
tính khấu hao TSCĐ, do đó nó cần phải được xác định dựa trên sơ sở nguyên tắc
giá phí và nguyên tắc khách quan. Tức là nguyên giá TSCĐ được hình thành
trên chi phí hợp lý hợp lệ và dựa trên các căn cứ có tính khách quan, như hoá
đơn, giá thị trường của TSCĐ….
* Đối với TSCĐ hữu hình:
a. TSCĐ hữu hình mua sắm:
- Nguyên giá TSCĐ loại mua sắm (kể cả mua mới và cũ) bao gồm giá thực
tế phải trả, lãi tiền vay đầu tư cho TSCĐ khi chưa đưa TSCĐ vào sử dụng, các
chi phí vận chuyển, bốc dỡ, các chi phí sửa chữa, tân trang trước khi đưa TSCĐ
vào sử dụng, chi phí lắp đặt, chạy thử, thuế và lệ phí trước bạ (nếu có)
- TSCĐ hữu hình mua trả chậm, trả góp, nguyên giá TSCĐ là giá mua trả
tiền ngay tại thời điểm mua cộng các khoản thuế (không bao gồm các khoản
thuế được hoàn lại), các chi phí liên quan trực tiếp phải chi ra tính đến thời điểm
đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng như: chi phí vận chuyển, bốc dỡ; chi
phí nâng cấp; chi phí lắp đặt, chạy thử; lệ phí trước bạ (nếu có).
- Trường hợp mua TSCĐ hữu hình là nhà cửa, vật kiến trúc gắn liền với
hiện quyết toán thì doanh nghiệp hạch toán nguyên giá theo giá tạm tính và điều
chỉnh sau khi quyết toán công trình hoàn thành.
- Nguyên giá TSCĐ hữu hình tự sản xuất là giá thành thực tế của TSCĐ
hữu hình cộng các chi phí lắp đặt chạy thử, các chi phí khác trực tiếp liên quan
tính đến thời điểm đưa TSCĐ hữu hình vào trạng thái sẵn sàng sử dụng (trừ các
khoản lãi nội bộ, giá trị sản phẩm thu hồi được trong quá trình chạy thử, sản
xuất thử, các chi phí không hợp lý như vật liệu lãng phí, lao động hoặc các
khoản chi phí khác vượt quá định mức quy định trong xây dựng hoặc sản xuất).
d. Nguyên giá tài sản cố định hữu hình do đầu tư xây dựng:
- Nguyên giá TSCĐ do đầu tư xây dựng cơ bản hình thành theo phương
thức giao thầu là giá quyết toán công trình xây dựng theo quy định tại Quy chế
quản lý đầu tư và xây dựng hiện hành cộng lệ phí trước bạ, các chi phí liên quan
trực tiếp khác. Trường hợp TSCĐ do đầu tư xây dựng đã đưa vào sử dụng
nhưng chưa thực hiện quyết toán thì doanh nghiệp hạch toán nguyên giá theo giá
tạm tính và điều chỉnh sau khi quyết toán công trình hoàn thành.
- Đối với TSCĐ là con súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm, vườn cây lâu
năm thì nguyên giá là toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra cho con súc vật, vườn
cây đó từ lúc hình thành tính đến thời điểm đưa vào khai thác, sử dụng.
đ. Tài sản cố định hữu hình được tài trợ, được biếu, được tặng, do phát hiện
thừa:
- Nguyên giá tài sản cố định hữu hình được tài trợ, được biếu, được tặng, do
phát hiện thừa là giá trị theo đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận hoặc tổ
chức định giá chuyên nghiệp.
e. Tài sản cố định hữu hình được cấp; được điều chuyển đến:
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 12
- Nguyên giá TSCĐ hữu hình được cấp, được điều chuyển đến bao gồm
giá trị còn lại của TSCĐ trên số kế toán ở đơn vị cấp, đơn vị điều chuyển hoặc
giá trị theo đánh giá thực tế của tổ chức định giá chuyên nghiệp theo quy định
của pháp luật, cộng các chi phí liên quan trực tiếp mà bên nhận tài sản phải chi
ban đầu cộng các chi phí liên quan trực tiếp phải chi ra tính đến việc đưa tài sản
vào sử dụng.
- Nguyên giá TSCĐ được điều chuyển đến là nguyên giá ghi trên sổ sách kế
toán của doanh nghiệp có tài sản điều chuyển. Doanh nghiệp tiếp nhận tài sản
điều chuyển có trách nhiệm hạch toán nguyên giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại
của tài sản theo quy định.
d. Tài sản cố định vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp:
- Nguyên giá TSCĐ vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh nghiệp là các chi
phí liên quan trực tiếp đến khâu xây dựng, sản xuất thử nghiệm phải chi ra tính
đến thời điểm đưa TSCĐ đó vào sử dụng theo dự tính.
- Riêng các chi phí phát sinh trong nội bộ để doanh nghiệp có nhãn hiệu
hàng hoá, quyền phát hành, danh sách khách hàng, chi phí phát sinh trong giai
đoạn nghiên cứu và các khoản mục tương tự không đáp ứng được tiêu chuẩn và
nhận biết TSCĐ vô hình được hạch toán vào chi phí kinh doanh trong kỳ.
e. TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất:
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 14
- Trường hợp doanh nghiệp được giao đất có thu tiền sử dụng đất: nguyên
giá TSCĐ là quyền sử dụng đất được giao được xác định là toàn bộ khoản tiền
chi ra để có quyền sử dụng đất hợp pháp cộng các chi phí cho đền bù giải phóng
mặt bằng, san lấp mặt bằng, lệ phí trước bạ (không bao gồm các chi phí chi ra để
xây dựng các công trình trên đất); hoặc là giá trị quyền sử dụng đất nhận góp
vốn.
- Trường hợp doanh nghiệp thuê đất thì tiền thuê đất được tính vào chi phí
kinh doanh, không ghi nhận là TSCĐ vô hình. Cụ thể:
+ Nếu doanh nghiệp thuê đất trả tiền thuê một lần cho cả thời gian thuê thì
được phân bổ dần vào chi phí kinh doanh theo số năm thuê đất.
+ Nếu doanh nghiệp thuê đất trả tiền thuê hàng năm thì hạch toán vào chi
phí kinh doanh trong kỳ tương ứng số tiền thuê đất trả hàng năm.
f. Nguyên giá của TSCĐ vô hình là quyền tác giả, quyền sở hữu công
Nguyên giá TSCĐ được lấy theo sổ kế toán sau khi đã tính đến các chi
phí phát sinh ghi nhận ban đầu.
Trường hợp nguyên giá TSCĐ được đánh giá thì giá trị còn lại của
TSCĐ được điều chỉnh theo công thức:
Đánh giá TSCĐ theo giá trị còn lại giúp doanh nghiệp xác định được số vốn
chưa thu hồi của TSCĐ biết được hiện trạng của TSCĐ là cũ hay mới để có
=
x
Giá trị còn lại của TSCĐ =
sau khi đánh giá lại
Giá trị còn lại của TSCĐ x
trước khi đánh giá lại
Giá trị đánh giá lại của TSCĐ
Nguyên giá của TSCĐ
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 16
phương hướng đầu tư và kế hoạch bổ sung thêm TSCĐ và có biện pháp để bảo
toàn được vốn cố định.
1.1.4. Xác định thời gian sử dụng tài sản cố định.
1.1.4.1. Xác định thời gian sử dụng tài sản cố định hữu hình
a. Đối với tài sản cố định còn mới (chưa qua sử dụng), doanh nghiệp phải
căn cứ vào khung thời gian sử dụng tài sản cố định .
b. Đối với tài sản cố định đã qua sử dụng, thời gian sử dụng của tài sản
cố định được xác định như sau:
Thời gian sử
dụng của TSCĐ
=
Giá trị hợp lý của TSCĐ
Danh mục các nhóm tài sản cố định
Thời gian sử
dụng tối
thiểu (năm)
Thời gian sử
dụng tối đa
(năm)
A - Máy móc, thiết bị động lực 1. Máy phát động lực
8
10
2. Máy phát điện
7
10
3. Máy biến áp và thiết bị nguồn điện
7
10
4. Máy móc, thiết bị động lực khác
6
10
B - Máy móc, thiết bị công tác 1. Máy công cụ
7
10
2. Máy móc thiết bị dùng trong ngành khai khoáng
5
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 18
11. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành dệt
10
15
12. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành may mặc
5
7
13. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành giấy
5
15
14. Máy móc, thiết bị sản xuất, chế biến lương thực,
thực phẩm
7
12
15. Máy móc, thiết bị điện ảnh, y tế
6
12
16. Máy móc, thiết bị viễn thông, thông tin, điện tử,
tin học và truyền hình
3
15
17. Máy móc, thiết bị sản xuất dược phẩm
6
10
18. Máy móc, thiết bị công tác khác
5
12
19. Máy móc, thiết bị dùng trong ngành lọc hoá dầu
10
20
5
8
7. Các thiết bị đo lường, thí nghiệm khác
6
10
8. Khuôn mẫu dùng trong công nghiệp đúc
2
5
D - Thiết bị và phƣơng tiện vận tải 1. Phương tiện vận tải đường bộ
6
10
2. Phương tiện vận tải đường sắt
7
15
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 19
3. Phương tiện vận tải đường thuỷ
7
15
4. Phương tiện vận tải đường không
8
20
5. Thiết bị vận chuyển đường ống
10
30
6. Phương tiện bốc dỡ, nâng hàng
6
4. Kho chứa, bể chứa; cầu, đường, đường băng sân
bay; bãi đỗ, sân phơi
5
20
5. Kè, đập, cống, kênh, mương máng, bến cảng, ụ
triền đà
6
30
6. Các vật kiến trúc khác
5
10
H - Súc vật, vƣờn cây lâu năm 1. Các loại súc vật
4
15
2.Vườn cây công nghiệp, vườn cây ăn quả, vườn
cây lâu năm.
6
40
3. Thảm cỏ, thảm cây xanh.
2
8
I - Các loại tài sản cố định hữu hình khác chƣa
quy định trong các nhóm trên
4
25
Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 20
xuấtkinh doanh theo mức độ hao mòn của tài sản về chế độ quy định.
- Tham gia lập kế hoạch sửa chữa và dự toán chi phí sửa chữa TSCĐ, giám
sát việc sửa chữa TSCĐ về chi phí và kết quả của công việc sửa chữa.
- Tính toán phản ánh kịp thời, chính xác tình hình xây dựng trang bị thêm,
đổi mới nâng cấp hoặc tháo dỡ bớt làm tăng, giảm nguyên giá TSCĐ cũng như
tình hình thanh lý, nhượng bán TSCĐ.
- Hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị, các bộ phận phụ thuộc trong doanh
nghiệp thực hiện đầy đủ các chế độ ghi chép ban đầu về TSCĐ, mở các sổ, thẻ
kế toán cần thiết và hạch toán TSCĐ đúng chế độ quy định.
- Tham gia kiểm tra đánh giá lại TSCĐ theo quy định của nhà nước và yêu
cầu bảo toàn vốn, tiến hành phân tích tình trạng bị huy động, bảo quản sử dụng
TSCĐ tại đơn vị.
1.2.2. Tài khoản sử dụng.
Theo chế độ hiện hành, việc hạch toán TSCĐ được theo dõi trên các tài
khoản chủ yếu sau:
* TK 211 “Tài sản cố định hữu hình”: Tài khoản này dùng để phản ánh giá
trị hiện có, tình hình biến động tăng giảm của toàn bộ TSCĐ của doanh nghiệp
theo nguyên giá. Khóa luận tốt nghiệp
Sinh viên: Phạm Thị Thu Hiền Trang 22
Tài khoản 211 được chi tiết đến các tài khoản cấp hai sau:
TK 2111: Nhà cửa vật kiến trúc
mòn của TSCĐ trong quá trình sử dụng do trích khấu hao và những khoản tăng
giảm hao mòn khác của các loại TSCĐ của doanh nghiệp. Tài khoản 214 có 3 tài khoản cấp 2 như sau:
TK 2141: Hao mòn TSCĐ hữu hình
TK 2142: Hao mòn TSCĐ đi thuê
TK 2143: Hao mòn TSCĐ vô hình
* Tài khoản 411 “Nguồn vốn kinh doanh”: Đây là tài khoản phản ánh số
vốn kinh doanh hiện có và tình hình tăng giảm vốn kinh doanh của doanh
nghiệp. TK 411 được chi tiết theo từng nguồn hình thành vốn. Trong đó cần theo dõi
chi tiết cho từng tổ chức, từng cá nhân tham gia góp vốn.
Nợ TK 411 Có
Vốn kinh doanh giảm trong kỳ
DĐK: Vốn kinh doanh tăng trong kỳ
DCK: Vốn kinh doanh hiện có
của doanh nghiệp
ĐDK: Phản ánh giá trị hao mòn
TSCĐ tăng do trích khấu hao, do
đánh giá lại TSCĐ
Nợ TK 214 Có
TSCĐ hữu hình của doanh nghiệp tăng do rất nhiều nguyên nhân như tăng
do mua sắm, xây dựng, cấp phát kế toán cần căn cứ vào từng trường hợp cụ
Copyright: Tài liệu đại học ©