Lời nói đầu
Trái đất được bao phủ bởi khoảng 71% diện tích là biển và đại dương.
Biển là một thành phần rất quan trọng đối với các quá trình tự nhiên, các
hoạt động sản xuất và phát triển của con người. Tuy nhiên biển trên thế giới
hiện nay lại đang đứng trước nạn ô nhiễm nặng nề.
Ở châu Á , gần 90% lượng nước thải được đổ thẳng xuống biển mà không
qua xử lí đang gây lo ngại về môi trường, đe dọa sinh thái các vùng bờ biển
(theo Báo cáo về các biện pháp ngăn chặn ô nhiễm môi trường biển của
chương trình môi trường LHQ (UNEP) được công bố tại Hội nghị quốc tế ở
Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 16-10)
Hơn 60 quốc gia trên thế giới đã nhận thức về nguy cơ ngày một gia tăng
này và đã có các chương trình hành động để ngăn chặn các nguồn ô nhiễm
biển xuất phát từ đất liền, song kết quả đạt được vẫn chưa bù đắp được
những thiệt hại do ô nhiêmd môi trường biển gây ra. Việt Nam cũng không
nằm ngoài các quốc gia đó.
Do đó ô nhiễm biển cũng là vấn đề quan trọng , đáng chú ý của
quốc gia hiện nay!
I. Sơ lược biển Việt Nam
Việt Nam có diện tích đất liền khoảng 330.000km2 và một vùng biển
đặc quyền kinh tế khoảng trên 1.000.000km2.
Khu vực bờ biển, cũng như các đảo có vị trí địa lý rất trọng yếu đối
với phát triển kinh tế và an ninh, quốc phòng.
Trên biển có trên 3.000 đảo lớn nhỏ, hai quần đảo là Trường Sa và
Hoàng Sa. Các đảo và quần đảo là điểm tựa vững chắc cho bố trí thế
trận phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ an ninh chủ quyền trên
biển. Nhiều đảo có thể xây dựng thành các trung tâm kinh tế đảo và
dịch vụ cho các hoạt động khai thác biển xa. Bờ biển nước ta kéo dài
biển ven bờ có biểu hiện bị ô nhiễm bởi chất hữu cơ, kẽm (Zn), một
số chủng thuốc bảo vệ thực vật.
Hàm lượng hóa chất bảo vệ thực vật chủng Andrin và Endrin của
các mẫu sinh vật đáy các vùng cửa sông ven biển phía Bắc đều
cao hơn giới hạn cho phép.
Đa dạng sinh học động vật đáy ven biển miền Bắc và thực vật nổi ở
miền Trung suy giảm rõ rệt .
Hiện tượng thuỷ triều
đỏ đã xuất hiện tại vùng
biển Nam Trung Bộ, đặc
biệt là tại Khánh Hoà,
Ninh Thuận, Bình Thuận
làm chết các loại tôm cá
đang nuôi trồng ở các
vùng này.
Hiệu suất khai thác hải
sản giảm
tình trạng dùng các ngư
cụ đánh bắt cá có tính
chất huỷ diệt diễn ra khá
phổ biến như xung điện,
chất nổ, đèn cao áp quá
công suất cho phép…làm
cạn kiệt các nguồn lợi hải
sản ven bờ. Nguồn lợi hải
sản có xu hướng giảm
Các hoạt động địa chất như núi lửa, bão…làm
chết hàng loạt sinh vật biển, xác chết của chúng
không được xử lý đã gây ô nhiễm vùng biển đới
bờ.
Ngoài ra sự đứt gãy của vỏ trái đất làm rò rỉ
những mỏ dầu ở đáy đại dương cũng đã góp phần
gây ra tình trạng ô nhiễm biển…
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
2. Do yếu tố con người:
2.1 Cấc chất thải từ đất
liền
Các nguồn ô nhiễm từ lục
địa theo sông ngòi mang ra
biển như dầu và sản phẩm
từ dầu, nước thải, phân bón
nông nghiệp, thuốc trừ sâu,
chất thải công nghiệp……
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
Khoảng 70% ô nhiễm biển và đại dương có
nguồn gốc từ đất liền, xuất phát từ các chất xả
thải của các thành phố, thị xã, thị trấn, từ các
ngành công nghiệp, xây dựng, hoá chất trong đó
đáng kể nhất và nguy hại nhất là các chất thải từ
các nhà máy thông qua hệ thống cống rãnh, xả
thải ra biển và đại dương một lượng lớn các chất
bồi lắng, hoá chất, kim loại, nhựa, cặn dầu và
thậm chí cả các chất phóng xạ.
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
Hình ảnh Vườn quốc gia
Cát Bà với lượng rác thải
ngày càng lớn
Du lịch tràn lan ở Vịnh Hạ
Long
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
Các hoạt động đánh bắt hải sản không hợp lý cũng ảnh hưởng to lớn tới biển:
Tại các tỉnh từ Quảng Ninh đến Quảng Bình, trên 37.000ha đã được khai thác đưa
vào nuôi trồng thuỷ sản (chiếm 30-35% diện tích nước mặn lợ).
Trước đây, người dân thường chỉ nuôi quảng canh, ít sử dụng thức ăn và hoá chất
độc hại. Gần đây, phần lớn cơ sở đã đi vào nuôi trên quy mô công nghiệp dẫn tới các nơi
cư trú sinh vật, bãi đẻ, bãi giống bị huỷ diệt, dịch bệnh xuất hiện tràn lan
Tình trạng ô nhiễm môi trường biển còn do các địa phương khai thác, sử dụng
không hợp lý các vùng đất cát ven biển dẫn tới việc thiếu nước ngọt, xói lở, sa bồi bờ
biển với mức độ ngày càng nghiêm trọng.
Việc khai thác bằng đánh mìn, sử dụng hoá chất độc hại làm cạn kiệt nhanh chóng
nguồn lợi thuỷ sản và gây hậu quả nặng nề cho các vùng sinh thái biển.
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
2.3 Các hoạt động hằng hải
Các hoạt động hằngd hải là nguyên
nhân quan trọng gây ô nhiễm biển
Theo thống kê 1992 - 2006, có 35 vụ
sự cố tràn dầu xảy ra tại Việt Nam.
Đa phần các sự cố tràn dầu là do
đâm va của tàu dầu, trong đó: 56% số
vụ < 700 tấn và 100% số vụ > 700 tấn.
Các tàu nhỏ chạy bằng xăng dầu đã thải
ra khoảng 70% lượng dầu thải vào biển.
Ngoài ra, hoạt động của tàu thương mại
và khai thác dầu khí, ngoài việc
thải nước lẫn dầu với khối lượng
lớn, trung bình mỗi năm hoạt
động này phát sinh khoảng 5600
tấn rác thải dầu khí, trong đó 23-
30% là chất thải rắn nguy hại
chưa xử lý được
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
Ngoài ra hiện tượng
rò rỉ dầu từ giàn khoan,
các phương tiện vận
chuyển cùng với sản
lượng khai thác trên
biển ra tăng, vết dầu
loang trên nước ngăn
cản quá trình hòa tan
oxi từ không khí nên đã
làm tăng ô nhiễm biển
Giàn khoan Đại Hùng tại cảng
dầu khí Vietsovpetro
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
2.5 Dân số tăng và
nghèo khó
Biển và vùng ven biển là
nơi tập chung các hoạt
động phát triển của con
người: trên 50% số đô thị
lớn, gần 60% dân số tính
theo đơn vị cấp tỉnh, phần
lớn các khu công nghiệp và
khái niệm bảo vệ nguồn lợi và môi trường biển vẫn còn xa vời
với họ.
Tập quán và phong tục sống của cư dân ven biển nói chung và
ngư dân nói riêng đến nay còn lạc hậu, học vấn thấp do không có điều
kiện học tập, nhận thức về môi trường và tài nguyên biển của đại bộ
phận dân cư ở đây vẫn còn thấp kém.
Hành vi và cách ứng xử của họ với các hoạt động bảo vệ môi
trường và tài nguyên rất hạn chế, chưa thành thói quen tự giác
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
2.7 Ô nhiễm không khí
Nồng độ CO2 cao trong
không khí sẽ làm cho hàm
lượng CO2 hòa tan trong
nước biển tăng. Nhiều chất
độc hại và bụi kim loại nặng
được không khí mang ra
biển.Sự gia tăng nhiệt độ
khí quyển của trái đất do
hiệu ứng nhà kính sẽ kéo
theo mực nước biển dâng
cao và thay đổi môi trường
sinh thái biển
Nguyên nhân gây ô nhiễm biển Việt Nam
2.8 Chưa quan tâm các công tác nghiên cứu về biển
Do chưa quan tâm đến công tác nghiên cứu biển nên dẫn đến hiện
tượng khai thác bừa bãi và sử dụng lãng phí tài nguyên thiên nhiên, gây nên
Các chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường biển của Việt
Nam còn chung chung, chưa cụ thể và thiếu thực tế, gây khó khăn cho
việc tổ chức thực hiện.
Copyright: Tài liệu đại học ©