đặc san góp ý dự thảo bLTTDS
48
Tạp chí luật học
Đinh Thị Mai Phơng *
trc n nay, vic gii quyt cỏc v
ỏn dõn s, hụn nhõn gia ỡnh c thc
hin theo cỏc quy nh ca Phỏp lnh th
tc gii quyt cỏc v ỏn dõn s nm 1989,
vic gii quyt cỏc v ỏn kinh t thc hin
theo quy nh ca Phỏp lnh th tc gii
quyt cỏc v ỏn kinh t nm 1994, vic gii
quyt cỏc v ỏn lao ng thc hin theo
Phỏp lnh th tc gii quyt cỏc tranh chp
lao ng nm 1996.
Vic xõy dng nhng quy trỡnh t tng
riờng gii quyt nhng tranh chp dõn
s, kinh t, lao ng l xut phỏt t t duy
lp phỏp coi cỏc lut ni dung iu chnh
cỏc quan h dõn s, kinh t, lao ng l
nhng ngnh lut c lp. Tuy nhiờn, thc
t ỏp dng gii quyt cỏc v ỏn dõn s, kinh
t, lao ng ca cỏc tũa ỏn ó cho thy cũn
nhiu bt cp. Vớ d, vic phõn nh thm
quyn gii quyt cỏc v ỏn dõn s, kinh t
cũn cha rừ rng, khoa hc ó dn n tranh
chp v thm quyn gia cỏc tũa chuyờn

c hon thin. Bờn cnh ú, quỏ trỡnh
nghiờn cu lp phỏp cho thy, xột v bn
cht, cỏc tranh chp kinh t, lao ng mc
dự cng cú nhng c thự riờng nhng u
cú chung bn cht phỏp lớ l tranh chp gia
cỏc ch th bỡnh ng v a v phỏp lớ. S
ging nhau v bn cht phỏp lớ gia cỏc
tranh chp s dn n s ging nhau v th
tc phỏp lớ gii quyt cỏc tranh chp. Hin
T
* Vin khoa hc phỏp lớ - B t phỏp đặc san góp ý dự thảo bLTTDS
Tạp chí luật học 49

nay, cỏc quy nh trong cỏc phỏp lnh th
tc gii quyt cỏc v ỏn dõn s, kinh t, lao
ng v c bn l ging nhau ch cú mt s
khỏc bit khụng ỏng k v thi hn xột x
v ỏn, thnh phn hi ng xột x Ngoi
ra, trong nhng nm qua, vic chỳng ta quy
nh cỏc trỡnh t t tng c bn cp
phỏp lnh m khụng phi lut l cha tng
xng vi tm quan trng ca nú, mt khỏc,
nu vic hon thin v nõng cp cỏc quy
nh ny theo hng xõy dng mt lot cỏc
lut v t tng dõn s, kinh t, lao ng vi
cỏc th tc khụng my khỏc nhau cng l
iu khú khn, tn kộm v khụng cn thit.

lut ni dung.
1. V phm vi iu chnh
D tho B lut t tng dõn s cha d
liu ht cỏc trng hp cn phi iu chnh.
Vic xõy dng D tho B lut t tng dõn
s cha bỏm sỏt hot ng xõy dng phỏp
lut ni dung trong cỏc lnh vc tng ng.
Hin ti chỳng ta ang tin hnh vic sa
i, b sung B lut dõn s nm 1995, Lut
thng mi nm 1997 v hon thin phỏp
lut kinh doanh bao gm Lut doanh nghip
v Lut u t Chớnh vỡ vy, m bo
tớnh thng nht, ng b ca h thng phỏp
lut v giỏ tr lõu di, khi B lut t tng
dõn s c thụng qua cú th i vo cuc
sng thỡ vic son tho B lut cng cn
phi tớnh n nhng yu t ú.
2. V cỏch s dng thut ng trong
D tho
Theo quy nh ti iu 1 D tho thỡ
B lut t tng dõn s quy nh trỡnh t,
th tc khi kin, yờu cu cỏc tũa ỏn gii
quyt cỏc v ỏn dõn s, cỏc vic dõn s
(sau õy gi chung l v vic dõn s) ".
Nh vy, phm vi iu chnh ca B
lut t tng dõn s õy l gii quyt cỏc
v ỏn dõn s theo ngha rng (bao gm:
Gii quyt cỏc tranh chp dõn s, kinh t,
hụn nhõn gia ỡnh, lao ng) v cụng nhn
cỏc vic dõn s theo ngha rng (l yờu cu

nhõn gia ỡnh l nhng lnh vc c thự ca
lut dõn s, nhm loi b nhng mõu thun,
chng chộo, lp y nhng l hng v rỳt
gn nhng quy nh tha khụng cn thit.
Th nhng cỏc quy nh v thm quyn ca
to ỏn trong D tho vn phõn nh cỏc v
vic dõn s, kinh t, lao ng, hụn nhõn gia
ỡnh, theo ú, lit kờ tt c cỏc loi tranh
chp trong tng lnh vc thuc thm quyn
gii quyt ca to ỏn Cỏch phõn nh nh
vy cha th hin rừ tớnh thng nht ca cỏc
loi t tng ó nờu trờn. Vỡ vy, mt s
im hn ch c vn b lp li v cha c
gii quyt trit nh vic phõn nh v
vic hay phõn nh thm quyn xột x cho
cỏc to chuyờn trỏch da trờn quỏ nhiu tiờu
chớ chng chộo nhau, theo ú, va cn c
vo tớnh cht ca cỏc quan h c iu
chnh, va cn c vo mc ớch ca cỏc
quan h ú (nh mc ớch li nhun hay
khụng li nhun), li va da trờn tiờu chớ
ch th Vic phõn nh thm quyn xột
x trờn c s nhng tiờu chớ khụng nht
quỏn nh vy l cha tht s khoa hc v
vn ph thuc vo cỏch t duy c, tt yu s
gõy khú khn cho quỏ trỡnh ỏp dng phỏp
lut sau ny. c bit khi m chỳng ta thc
hin tng thm quyn cho to ỏn nhõn dõn
cp huyn, vic t chc h thng to ỏn
cng s cú nhng thay i (nh thnh lp

iu 28: Lit kờ cỏc v ỏn v hụn nhõn
v gia ỡnh thuc thm quyn gii quyt ca
tũa ỏn nhng vn cũn thiu: Yờu cu cụng
nhn tho thun v cp dng, yờu cu
cụng nhn tho thun v giỏm h.
iu 29: V cỏc v ỏn v kinh t thuc
thm quyn gii quyt ca tũa ỏn. Thc t
quy nh ti iu lut ny ó lit kờ quy
nh v hp ng trong Lut thng mi.
Tuy nhiờn, cũn thiu loi tranh chp v y
thỏc thc hin hp ng.
c bit, trong thi gian ti, khi m
chỳng ta cú s sa i hng lot cỏc lut v
ni dung nh B lut dõn s, Lut thng
mi, Lut u t, Lut doanh nghip, phỏp
lut v hp ng theo nhiu chiu hng
khỏc nhau nh thay i t duy v lut dõn
s - coi ú l lut chung ca h thng lut
t hay m rng phm vi iu chnh ca
Lut thng mi, thng nht hoỏ phỏp lut
ni dung v hp ng xoỏ b s phõn nh
hp ng kinh t, dõn s, thng mi, xõy
dng Lut doanh nghip chung, thng nht
Lut u t trong nc v nc ngoi
trong khi B lut t tng dõn s khụng d
liu c nhng vn ny khỏi quỏt
hoỏ cỏc quy nh ca mỡnh thỡ tt yu s b
tt hu hoc li phi tip tc sa i cho
phự hp.
T s phõn tớch trờn chỳng tụi nhn

nhng yờu cu ca thc tin khỏch quan
gúp phn quan trng trong cụng cuc ci
cỏch t phỏp, nõng cao cht lng xột x,
m bo tt hn cho quyn v li ớch hp
phỏp ca ngi dõn núi chung v cỏc bờn
ng s trong tng v ỏn núi riờng./.