Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
LỜI NÓI ĐẦU
Đất nước ta đang trong thời kì đổi mới, phát triển kinh tế, ổn định chính trị
và xã hội đang là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay. Từ một nền kinh tế
kém phát triển thu nhập bình quân đầu người thấp, cơ sở hạ tầng thấp kém về mọi
mặt. Do vậy, để phát triển chúng ta cần phải có vốn, Đảng và nhà nước ta đã xác
định phát triển kinh tế ổn định và vững chắc có trọng tâm trong đầu tư. Do đó chủ
trương “vốn trong nước là quyết định, vốn nước ngoài là quan trọng” luôn được
quán triệt trong quản lý kinh tế, quản lý đầu tư và đặc biệt trong hoạt động tín
dụng đầu tư. Trong khi thị trường vốn ở nước ta chưa phát triển thì kênh
dẫn vốn quan trọng cho hoạt kinh tế nói chung và hoạt động đầu tư đầu tư
phát triển nói riêng hiện nay chính là hệ thống ngân hàng. Nhờ có hệ thống
này mà vốn được lưu chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu, giúp cho việc lưu
chuyển vốn hiệu quả, tạo vốn cho các công cuộc đầu tư góp phần thúc đẩy
kinh tế phát triển.
Thực hiện đường lối phát triển của Đảng và Nhà nước trong những năm qua
ngành ngân hàng nói chung và ngân hàng Nông nghiệp&phát triển nông thôn
(NHNo&PTNT) nói riêng đã không ngừng đổi mới và hoàn thiện cho phù hợp với
tình hình mới, tăng cường công tác huy động mọi nguồn vốn cho đầu tư phát triển,
đẩy mạnh cho vay đối với các thành phần kinh tế, hiện đại hoá công nghệ ngân
hàng Chính vì vậy đã góp phần quan trọng vào công cuộc đầu tư thúc đẩy nền
kinh tế tăng trưởng với tốc độ cao, kiềm chế lạm phát và ổn định đời sống nhân
dân. Song bên những thành công và kết quả đạt được thì hệ thống ngân hàng nói
chung và NHNo&PTNT riêng đang còn tồn tại nhiều yếu kém đó là nguồn vốn
huy động có thời gian dài còn thiếu, công tác huy động còn nhiều bất cập, hệ
thống ngân hàng chưa đáp ứng được nhu cầu huy động vốn cho nền kinh tế…
Như ta đã biết, Ngân hàng thương mại (NHTM) với vai trò trung gian tài
chính trong việc huy động vốn để tái cấp vốn cho nền kinh tế là quan trọng nhất.
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 1
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
Tuy nhiên ngân hàng là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt chủ yếu kinh doanh

VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 Tổng quan về NHTM
1.1.1 Khái niệm
Ngân hàng thương mại đã có một quá trình hình thành và phát triển lâu
dài. Ngay nửa đầu thế kỷ XVI, ở Châu Âu đã ra đời một số ngân hàng đầu
tiên mà tiền thân là những tổ chức cho vay nặng lãi. Vào thời điểm này, ngân
hàng phát triển ở trình độ thấp, hoạt động của ngân hàng chỉ gói gọn trong
lĩnh vực giữ hộ tiền và cho vay. Cùng với sự phát triển không ngừng của nền
kinh tế, hoạt động của NHTM cũng được từng bước được củng cố và hoàn
thiện, chuyển hoá dần theo hướng đa năng. Theo một số chuyên gia về ngân
hàng trên thế giới thì ngân hàng trong nền kinh tế trên thị trường được quan
niệm là “Ngân hàng là một doanh nghiệp đặc biệt hoạt động trong lĩnh vực
tài chính tiền tệ, tuân thủ theo pháp luật theo đuổi mục tiêu lợi nhuận”. Theo
luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội
Chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 12/12/1997
“Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động
ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Và hoạt động ngân
hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ, các dịch vụ ngân hàng với nội dung thường
xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này cấp tín dụng và cung ứng các dịch
vụ thanh toán”.
Theo các nhà Kinh tế học thế giới thì “Ngân hàng Thương mại là một loại
hình doanh nghiệp hoạt động và kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ và tín dụng”.
Theo cách tiếp cận trên phương diện những loại hình dịch vụ mà ngân hàng cung
cấp thì “NHTM là một loại hình tổ chức tài chính, cung cấp một danh mục các
dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 3
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
hiện nhiều chức năng tài chính nhất định so với bất kỳ một tổ chức nào trong nền
kinh tế”.
Theo tính chất và hoạt động, các loại hình ngân hàng gồm ngân hàng

năng của nó. Các nhà kinh tế học đã ví ngân hàng thương mại là trái tim của
nền kinh tế. Ngân hàng hút tiền về, bơm tiền đi vì thế các nguồn vốn nhàn rỗi
được khơi thông đưa tiền từ nơi thừa đến nơi thiếu, giúp cho quá trình lưu
chuyển tiền tệ một cách hiệu quả. Các chức năng của NHTM có thể được nêu
ra dưới nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng bao gồm ba chức năng chủ yếu:
chức năng trung gian tín dụng, chức năng trung gian thanh toán và chức năng
tạo tiền của ngân hàng thương mại.
 Ngân hàng Thương mại - trung gian tín dụng
Đây là chức năng đặc trưng và cơ bản nhất của Ngân hàng thương mại và
có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng là “cầu nối” giữa cung
và cầu vốn trong nền kinh tế, khơi nguồn vốn từ những người có vốn nhàn
rỗi sang những người có nhu cầu về vốn.
Trong nền kinh tế, do các đơn vị kinh tế có nhu cầu về tiền, vốn vào thời
điểm khác nhau là khác nhau, gây ra hiện tượng thừa, thiếu tạm thời. Ngân
hàng Thương mại là người trung gian có vai trò chuyển đổi kỳ hạn nợ, thay
đổi thời kỳ đáo hạn của các khoản, món nợ.
Ngân hàng Thương mại huy động và tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm
thời nhàn rỗi của các chủ thể trong nền kinh tế để hình thành nguồn vốn cho
vay. Mặt khác, trên cơ sở số vốn đã huy động được, ngân hàng cho vay để
đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, của các chủ thể kinh tế
góp phần đảm bảo sự vận động liên tục của guồng máy kinh tế xã hội, thúc
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 5
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
đẩy tăng trưởng kinh tế. Như vậy, Ngân hàng Thương mại vừa là người đi
vay, vừa là người cho vay.
 Ngân hàng Thương mại - trung gian thanh toán
Việc làm trung gian thanh toán của Ngân hàng ngày nay đã phát triển đến
tầm mức rất đa dạng, không chỉ là trung gian truyền thống như trước, mà còn
quản lý các phương tiện thanh toán bằng cách trích số dư tiền gửi trên tài

và góp phần vào hoạt động điều tiết vĩ mô dưới sự tác động của Ngân hàng
Trung ương và các chính sách của Nhà nước.
1.1.3 Vai trò của NHTM
Cùng với sự phát triển của nhiều ngành nghề khác nhau, từ khi ra đời và
phát triển Ngân hàng thương mại đã đóng góp vai trò rất quan trọng trong
việc xây dựng và phát triển kinh tế thế giới. Ở tất cả các nước, hệ thống
NHTM đã không ngừng phát triển, đóng vai trò tập trung những khoản tiền
nhàn rỗi trong nền kinh tế để cung ứng vốn cho các nhà đầu tư cần vốn. Đó là
quá trình huy động vốn và sử dụng vốn của các NHTM. Bằng hoạt động của
mình NHTM đã đóng góp một lượng vốn đáng kể và hàng loạt các dịch vụ
Ngân hàng khác cho nền kinh tế.
Một là: NHTM là nơi cung cấp tín dụng cho nền kinh tế, là cầu nối giữa
tiết kiệm và đầu tư.
Là một trung gian tín dụng NHTM đã tích tụ và tập trung được một khối
lượng lớn tiền tạm thời nhàn rỗi thông qua nghiệp vụ huy động vốn và thực
hiện các dịch vụ Ngân hàng cho khách hàng. Từ nguồn tiền đó tiến hành cấp
phát tín dụng cho các thành phần kinh tế, những tổ chức và cá nhân cần vốn
để phục vụ cho nhu cầu chi tiêu của mình. Tức là Ngân hàng đóng vai trò là
người môi giới giữa một bên là những người có tiền nhàn rỗi có thể cho vay
và một bên là những người cần vay vốn. Thực hiện chức năng này tức là
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 7
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
Ngân hàng đã trở thành người khơi thông và kích hoạt các nguồn vốn, làm
cho nguồn tiền tệ luôn hoạt động và sinh lãi. Những hoạt động đó của
NHTM đã thực sự tác động điều hòa cung cầu tiền tệ, biến những đồng
tiền nhàn rỗi thành những đồng tiền hoạt động có ích, tập trung vốn vào
việc tài trợ cho các ngành kinh tế khác phát triển, tạo thêm việc làm cho
người lao động và bằng những khoản tín dụng nhỏ thích hợp giúp người
lao động có thêm điều kiện ổn định và cải thiện đời sống.
Hai là: Ngân hàng giúp cho các kinh doanh trong việc nâng cao hiệu

NHTM có mặt ở hầu hết các địa bàn trong phạm vi cả nước. Thông qua đó
Ngân hàng sẽ tiến hành cho vay đối với những ai cần vốn mà đáp ứng được
các điều kiện của Ngân hàng thì Ngân hàng sẽ tiến hành cho vay. Ngoài ra
khi có sự ưu tiên của nhà nước về phát triển ngành nghề hoặc vùng kinh tế
nào đó thì Chính phủ đưa ra những chính sách riêng cho từng vùng và thông
qua hệ thống NHTM sẽ tiến hành cung ứng vốn cho những vùng đó. Hoạt
động tín dụng Ngân hàng ngày càng phát triển đã làm cho việc di chuyển vốn
diễn ra một cách dễ dàng, tập trung duy trì lực lượng bình quân từ tất cả các
ngành. Đồng thời với sự tác động của Ngân hàng vốn được dịch chuyển từ
vùng thừa vốn sang vùng thiếu vốn đảm bảo cho sự phát triển đồng đều giữa
các ngành, xóa dần sự khác biệt, thúc đẩy nền kinh tế phát triển ổn định.
Năm là: Hoạt động của Ngân hàng góp phần chống lạm phát.
Với đặc điểm của NHTM là một tổ chức trung gian tài chính với các hoạt
động chủ yếu là huy động vốn, cho vay và thực hiện chức năng trung gian
thanh toán. Lượng tiền lưu thông được Ngân hàng kiểm soát. Thông qua các
khoản mục của NHTM, NHTW sẽ xác định được lượng tiền mặt đang lưu
thông trong nền kinh tế, từ đó có thể có các biện pháp kiểm soát nhằm đề
phòng và hạn chế những ảnh hưởng xấu có thể xảy ra. Trường hợp nếu xảy ra
lạm phát thì bằng các nghiệp vụ của mình, NHTW sẽ tiến hành điều chỉnh
tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tăng lãi suất chiết khấu hoặc tái chiết khấu, tham
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 9
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
gia vào thị trường mở để tác động tới NHTM để qua nó làm thay đổi lượng
tiền trong lưu thông.
Sáu là: Ngân hàng tài trợ cho các hoạt động xuất nhập khẩu, thúc đẩy phát
triển thương mại quốc tế.
Thương mại quốc tê ngày càng phát triển, cùng với xu thế khu vực hóa và
toàn cầu hóa thì các mối quan hệ kinh tế quốc tế giữa các quốc gia đóng vai
trò ngày càng quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế của mỗi
quốc gia.

không ngừng đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao chất lượng
sản phẩm…Vấn đề này thực hiện được khi và chỉ khi doanh nghiệp huy động được
đủ lượng vốn cần thiết và sử dụng có hiệu quả chúng vào đúng mục đích. Nguồn
vốn tự có của doanh nghiệp thường không đáp ứng được nhu cầu vốn của doanh
nghiêp, do đó doanh nghiệp phải đi vay vốn nhằm bù đắp cho nhu cầu đầu tư của
mình. Với sự xuất hiện của thị trường tài chính và hệ thống ngân hàng thương mại
thì việc vay vốn của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, các cá nhân trở nên dễ
dàng hơn. Doanh nghiệp có thể chủ động tìm kiếm vốn từ nhiều nguồn khác nhau
với chi phí tiết kiệm và thủ tục đơn giản hơn rất nhiều.
Chính phủ trong nhiều trường hợp cũng cần phải huy động lượng vốn nhất
định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của mình. Ngân sách nhà nước là nguồn cung cấp
chủ yếu cho kế hoạch chi tiêu của Chính phủ, song không phải lúc nào nó cũng ở
trong trạng thái lành mạnh, đủ khả năng đáp ứng. Giải pháp đặt ra là có thể in
thêm tiền hoặc tăng thuế, vay nợ nước ngoài nhưng việc này sẽ gây ảnh hưởng tiêu
cực lên toàn bộ nền kinh tế, qua đó nảy sinh các vấn đề xã hội. Đây là điều mà các
nhà hoạch định chính sách vĩ mô không muốn xảy ra. Vì vậy, Nhà nước có thể sử
dụng biện pháp tích cực hơn đó là tìm kiếm nguồn vốn huy động trong và ngoài
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 11
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
nước thông qua việc phát hành các công cụ nợ như trái phiếu chính phủ, tín phiếu
kho bạc…
Qua những dẫn chứng trên có thể thấy được tầm quan trọng của nguồn vốn
huy động đối với nền kinh tế, tác động trực tiếp đến mối quan hệ giữa tích lũy và
tiêu dùng. Để khai thông nguồn vốn đầu tư phát triển cho nền kinh tế chúng ta phải
tận dụng tốt lượng vốn nhàn rỗi từ dân cư, các tổ chức kinh tế thông qua kênh huy
động của NHTM, các tổ chức tín dụng, và có thể từ ngân sách nhà nước cho đẩu tư
phát triển. Trong đó công tác huy động vốn trong NHTM đóng vai trò quyết định
và được chú trọng hơn cả.
Công tác huy động vốn trong nền kinh tế thị trường có ảnh hưởng trực tiếp
đến các hoạt động tài chính, tình hình lạm phát và ổn định tiền tệ. Vì nguồn vốn có

coi là yếu tố đầu vào thường xuyên, chủ yếu nhất của ngân hàng. Ngân hàng thực
hiện các nghiệp vụ tín dụng, đầu tư chủ yếu dựa vào nguồn này.
Nguồn vốn huy động có ảnh hưởng lớn tới kết quả hoạt động kinh doanh
của NHTM. Cụ thể, nếu ngân hàng huy động được nguồn vốn dồi dào với chi phí
thấp nó có thể mở rộng được tín dụng đầu tư và thu được lợi nhuận cao. Ngược lại,
với quy mô hạn chế và chi phí cao thì ngân hàng có thể gặp khó khăn trong hoạt
động kinh doanh của mình. Chi phí hoạt động vốn của ngân hàng liên quan chặt
chẽ với lãi suất tiền gửi các loại, lãi suất tiền gửi tiết kiệm các loại và lãi suất các
công cụ nợ do ngân hàng phát hành.
Nguồn vốn huy động không những giúp cho ngân hàng bù đắp được thiếu hụt
trong thanh toán, tăng nguồn vốn trong kinh doanh mà thông qua huy động vốn,
ngân hàng nắm bắt được năng lực tài chính của khách hàng có quan hệ tín dụng
với ngân hàng. Qua đó, ngân hàng có căn cứ để xác định mức vốn đầu tư cho vay
đối với những khách hàng đó hoặc có thể phát hiện kịp thời tệ tham ô, trốn thuế,
lừa đảo của các doanh nghiệp làm ăn không chính đáng. Từ đó có biện pháp ngăn
chặn và xử lý kịp thời.
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 13
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
Cơ cấu nguồn vốn cũng ảnh hưởng trực tiếp tới cơ cấu cho vay của NHTM.
Vốn tự có của ngân hàng chỉ phát sinh khi nhu cầu thanh toán tín dụng cấp bách
còn ngân hàng cho vay chủ yếu bằng vốn huy động được. Nếu một ngân hàng huy
động được vốn trung và dài hạn thì có thể mở rộng nghiệp vụ tín dụng đầu tư dài
hạn. Nhưng hiện nay việc huy động vốn trung và dài hạn chưa đáp ứng được nhu
cầu đầu tư phát triển kinh tế nên một ngân hàng có thể dùng vốn hoạt động ngắn
hạn để cho vay trung và dài hạn nhưng không vượt quá một tỷ lệ nhất định vì điều
đó sẽ dẫn đến nguy cơ mất khả năng thanh toán của ngân hàng.
Bản chất của ngân hàng là đi vay để cho vay hay nguồn vốn ngân hàng huy
động được là nguồn để các doanh nghiệp khác đi vay nên công tác huy động vốn
càng có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Do vậy,
công tác huy động vốn là một mảng hoạt động lớn của các NHTM và nó quyết định rất

huy động từ các khoản tiền nhàn rỗi của dân chúng và sau đó chuyển đến cho
những người cần vốn để mở rộng đầu tư, kinh doanh. Nguồn huy động từ dân cư
thường khá ổn định.
 Huy dộng vốn từ các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội:
Đây là nguồn vốn huy động được đánh giá là rất lớn, chiếm tỷ trọng cao trong tổng
nguồn vốn. Để tiết kiệm thời gian và chi phí trong thanh toán, các doanh nghiệp dù lớn hay
nhỏ hầu hết đểu có tài khoản trong ngân hàng. Các doanh nghiệp khi bán được hàng hóa đều
gửi tiền vào ngân hàng và rút ta khi cần. Chu kỳ rút tiền gửi của các doanh nghiệp và các tổ
chức xã hội không giống nhau. Vì vậy ngân hàng luôn có trong tay một khoản tiền lớn mà
mình có thể sử dụng một cách tương đối thuận lợi. Tuy nhiên độ lớn của khoản tiền này phụ
thuộc nhiều vào các dịch vụ, các tiện ích mà ngân hàng mang lại khi khách hàng sử dụng các
dịch vụ. Điều này khiến cho việc huy động vốn từ các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội gắn
liền với việc mở rộng, cải tiến các dịch vụ ngân hàng.
 Huy động vốn từ các ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 15
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
Trong quá trìn hoạt động các ngân hàng thường có các khoản tiền gửi ở lẫn
nhau để thuận tiện trong giao dịch, thanh toán…Ngoài ra việc vay lẫn nhau giữa
các ngân hàng cũng làm tăng nguồn vốn huy động. Điều này tuy không thường
xuyên song là cần thiết trong hoạt động kinh doanh của mỗi ngân hàng thương
mại. Khi xuất hiện việc thiếu hụt dự trữ khả năng thanh toán bị đe dọa… các ngân
hàng thương mại có thể vay lẫn nhau. Quá trình vay này là một thỏa thuận tín
dụng giữa hai bên. Quá trình tăng vốn huy động này có thể được thực hiện ở trên
thị trường nội tệ hay thị trường ngoại tệ. Trong số những người cho ngân hàng vay
có một người đặc biệt. Đó là ngân hàng trung ương. NHTW đóng vai trò là người
cho vay cuối cùng để cứu cho các ngân hàng thương mại khỏi các trục trặc xảy ra.
Huy động vốn từ các ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác tuy cũng khá dễ dàng
nhưng số lượng thường không nhiều và chi phí huy động thường cao hơn. Do vậy,
hình thức các ngân hàng sử dụng không nhiều.
1.2.3.3 Phân loại theo bản chất các nghiệp vụ huy động vốn

vụ đa dạng, sản phẩm ngân hàng chất lượng cao, hệ thống mạng lưới rộng rãi đáp ứng
tốt các nhu cầu của người gửi tiền.
 Huy động tiền gửi có kỳ hạn
Là các tiền gửi của các tổ chức kinh tế, cá nhân gửi vào ngân hàng và rút ra
sau một thời hạn nhất định. Khoản này thường gắn liền với các tổ chức kinh tế có
chu kỳ kinh doanh gần như xác định, thời gian thanh toán tiền ổn định, ít có sự
biến động. Phần tiền gửi này ngân hàng sử dụng dễ dàng nên mức lãi suất mà ngân
hàng phải trả cũng cao hơn. Người gửi tiền ngoài mục đích sử dụng các dịch vụ ngân
hàng còn có mục đích kiếm lời. Do đó, sự thay đổi lãi suất sẽ có tác động rất nhanh và rõ
nét đối với nguồn vốn huy động của ngân hàng.
Ở Việt Nam, hình thức tiền gửi có kỳ hạn bằng các chứng chỉ tiền gửi (mà
chúng ta vẫn gọi là kỳ phiếu ngân hàng có mục đích) với các thời hạn 3 tháng, 6
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 17
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
tháng, 1 năm, 2 năm… ngày càng phổ biến, đã và đang phát huy vai trò hay việc
tạo vốn cho các ngân hàng.
Huy động tiền gửi tiết kiệm
Đây là hình thức phổ biến nhất, lâu đời nhất của các ngân hàng thương mại.
Bao gồm các loại sau:
Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: Hình thức này gần giống như huy động tiền
gửi không kỳ hạn. Tuy nhiên so với tiền gửi không kỳ hạn thì số dư của phần này
ổn định hơn, ít biến động hơn nên ngân hàng phải trả lãi suất cao hơn.
Tiền gửi tiêt kiệm có kỳ hạn: Đây là loại hình tiết kiệm phổ biến nhất, quen
thuộc nhất ở nước ta. Người gửi tiền gửi vào ngân hàng và rút ra sau những thời
hạn xác định: 1tuần, 2 tuần, 3 tuần, 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng, 4 tháng, 5 tháng, 6
tháng, 7 tháng,…36 tháng. Người gửi không được rút trước, nếu rút trước hạn thì
sẽ bị phạt. Đây là những khoản tiền có tính ổn định rất cao nên ngân hàng phải trả
khách hàng với lãi suất cao nhất. Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay, để tăng sức cạnh
tranh, thu hút được vốn các ngân hàng đã rất linh hoạt trong việc khách hàng rút ra
trước thời hạn. Có ngân hàng thì tính lãi cho khách hàng với lãi suất không kỳ hạn,

Trái phiếu ngân hàng là một giấy tờ có giá, xác nhận khoản nợ của khách
hàng đối với người chủ ngân hàng với những cam kết như thanh toán một số tiền
xác định vào một ngày xác định trong tương lai với thời hạn xác định cho trước.
Trái phiếu được phát hành trong toàn bộ hệ thống ngân hàng, chủ yếu là để huy
động vốn trung và dài hạn.
Kỳ phiếu ngân hàng là một loại giấy tờ nhận nợ ngắn hạn do ngân hàng phát hành
nhằm huy động vốn trong dân, chủ yếu là để phục vụ cho những kế hoạch kinh doanh
xác định của ngân hàng như một dự án, một chương trình kinh tế…
 Huy động vốn qua các hình thức khác:
Để tăng cường huy động vốn nhàn rỗi từ dân cư, các tổ chức kinh tế, các
doanh nghiệp, các ngân hàng thương mại còn sử dụng các hình thức khác về dịch
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 19
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
vụ xã hội: làm dịch vụ bảo lãnh, đại lý phát hành chứng khoán, trung gian thanh
toán, đầu mối trong hợp đồng tài trợ… Nền kinh tế càng phát triển, các dịch vụ
trên càng mang lại cho ngân hàng những nguồn huy động lớn giúp cho ngân hàng
có thể kinh doanh một cách an toàn và hiệu quả.
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 20
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
1.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới tình hình huy động vốn của NHTM
Huy động vốn là một trong những nội dung hoạt động quan trọng của ngân
hàng thương mại. Tuy nhiên thì hoạt động này không phải là hoạt động độc lập mà
có mối quan hệ biện chứng với các hoạt động khác của ngân hàng thương mại.
Hơn nữa với chức năng là một trung gian tài chính, vừa là nơi tập trung vốn, vừa
là nơi phân phối lại tín dụng, do đó mà hoạt động huy động vốn của ngân hàng
thương mại chịu sự ảnh hưởng của rất nhiều nhân tố khác nhau, cả nhân tố chủ
quan lẫn nhân tố khách quan, các nhân tố này trực tiếp hoặc gián tiệp tác động tới
hoạt động của ngân hàng thương mại
1.2.1 Các nhân tố khách quan
Đây là nhân tố không nằm trong sự kiểm soát của ngân hàng thương

phiếu Chính phủ do Chính phủ phát hành, theo những quy định cụ thể của ngân
hàng Nhà nước. Với mục tiêu an toàn và an ninh tiền tệ của mỗi quốc gia mà Ngân
hàng nhà nước có quy định mức vốn tối đa được phép huy động theo một tỷ lệ
nhất định nào đó so với vốn chủ sở hữu của ngân hàng thương mại. Ngoài ra hoạt
động của hệ thống ngân hàng thương mại còn chịu sự tác động nhiều cơ quan,
nhiều chế tài pháp luật khác, tùy theo mức độ của mối quan hệ trong hoạt động
kinh doanh.
1.2.2 Các nhân tố chủ quan:
Là nhân tố nội tại bên trong ngân hàng, thuộc khả năng kiểm soát của ngân
hàng, so với các nhân tố khách quan, nhân tố chủ quan ảnh hưởng tới tất cả mọi
hoạt động kinh doanh của ngân hàng, trong các hoạt động đó có hoạt động huy
động vốn và chính sách huy động vốn của ngân hàng. Mặt khác, các nhân tố này
mang tính phù hợp với tình hình thực tế hoạt động của ngân hàng, nhất là chính sách huy
động vốn hơn nhân tố khách quan các yếu tố cấu thành bao gồm:
1.2.2.1 Chiến lược kinh doanh của ngân hàng
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 22
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
Mỗi ngân hàng phải tự hoạch định cho mình một chiến lược kinh doanh
riêng biệt, phù hợp với các điều kiện bên trong và bên ngoài Ngân hàng. Chiến
lược kinh doanh có tính quyết định tới hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Ngân
hàng cần phải xác định vị trí hiện tại của mình trong hệ thống, thấy được điểm
mạnh, điểm yếu, thấy được những cơ hội và thách thức. Trên cơ sở đó dự đoán sự
thay đổi của môi trường để xây dựng được chiến lược kinh doanh phù hợp mà
trong đó chiến lược phát triển quy mô và chất lượng nguồn vốn là một bộ phận
quan trọng trong chiến lược tổng thể của ngân hàng. Trong từng thời kỳ, dựa trên
chỉ tiêu được giao về hoạt động huy động vốn, sử dụng vốn và các hoạt động khác
của NHTW cùng với tình hình thực tế của từng ngân hàng, ngân hàng phải lập kế
hoạch và lên cân đối giữa huy động vốn với khối lượng lớn, thời hạn dài thì ngân
hàng sẽ có kế hoạch huy động vốn với lãi suất hấp dẫn, kỳ hạn đa dạng. Còn nếu
nhận thấy trong năm tới ngân hàng cần phải thu hẹp khối lượng tín dụng thì ngân hàng sẽ có

hàng khác. Trong điều kiện kinh tế thị trường các ngân hàng phải phấn đấu nâng
cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa các dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách
hàng và tăng thu nhập của ngân hàng. Khác với cạnh tranh về lãi suất, cạnh tranh
về dịch vụ ngân hàng không có giới hạn. Do vậy, đây chính là điểm mạnh để các
ngân hàng vươn lên trong cạnh tranh.
Đổi mới công nghệ ngân hàng nhất là khâu thanh toán. Cùng với việc đổi
mới hoạt động ngân hàng, các ngân hàng thương mại ngày càng chú trọng tới việc
áp dụng khoa học công nghệ hiện đại vào hoạt động ngân hàng, đặc biệt là khâu
thanh toán. Nhờ đó làm cho vốn luân chuyển nhanh, thuận tiện, đảm bảo an toàn
cho khách hàng trong việc gửi tiền, rút tiền và vay vốn. Nếu thực hiện tốt khâu này
thì sẽ hạn chế được việc lưu thông bằng tiền mặt vừa không hiệu quả vừa không
an toàn. Ngoài ra nếu tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tăng lên thì ngân hàng
sẽ thu hút được càng nhiều các khoản tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế vào hệ thống
ngân hàng và góp phần làm giảm chi phí in ấn, bảo quản, kiểm đếm…
Lê Thị Ngọc Mai- CQ47/15.03 Trang 24
Chuyên đề tốt nghiệp Học Viện Tài Chính
Hiện nay, các ngân hàng đang vận động dân cư mở tài khoản tiền gửi thanh
toán, thực hiện quá trình thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ qua tài khoàn tiền gửi
trong đó ngân hàng đóng vai trò là người làm trung gian thanh toán, ngoài ra ngân
hàng còn đưa ra các hình thức huy động vốn thông qua các hình thức hấp dẫn như
tiền gửi tiết kiệm ở một nơi có thể rút ở nhiều nơi, thực hiện thanh toán qua thẻ tín
dụng, thẻ tiền gửi…
Để thực hiện tốt vấn đề này, ngành ngân hàng phải tiếp tục trang bị những
công nghệ hiện đại. Mặt khác, ngân hàng cần nghiên cứu để đưa ra các hình thức
huy động vốn phù hợp. Từ đó tạo cho khâu thanh toán luân chuyển vốn nhanh và
thuận tiện cho công tác kiểm soát.
1.2.2.3 Chính sách lãi suất
Điều đầu tiên mà bất kỳ một cá nhân hay tổ chức kinh tế nào cũng muốn
tham khảo khi gửi tiền vào ngân hàng chính là lãi suất. Vì vậy, chính sách lãi suất
là một trong những chính sách quan trọng nhất trong số các chính sách bổ trợ cho