Nguyễn Ái Quốc - người
Việt Nam đầu tiên có
tranh biếm họa đăng báo

Lý Trực Dũng Ở Việt Nam, tranh dân gian Đông Hồ có rất nhiều chất
biếm họa mà nổi bật là những bức Đánh ghen, Hứng dừa,
Đám cưới chuột… lịch sử báo chí Việt Nam ghi nhận sự
ra đời của tờ báo Quốc ngữ Việt Nam đầu tiên là tờ Gia
Định báo, 1865. Nhưng tranh biếm họa được chính thức
đăng ở một tờ báo Việt Nam thì muộn hơn rất nhiều: vào
đầu những năm 30 của thế kỷ trước ở trên tuần báo
LOA, tuần báo Phong hóa, tuần báo Ngay nay… Đặc
biệt, với sự ra đời của hai nhân vật biếm họa huyền thoại
Lý Toét – Xã Xệ…

Nhưng ai là người Việt Nam đầu tiên có tranh biếm họa
được đăng báo? Tranh đả kích do Nguyễn Ái Quốc vẽ đăng báo Le Paria số 5
ngày 1-8-1922
Người Việt Nam đầu tiên có tranh biếm họa được đăng báo
chính là Nguyễn Ái Quốc, đó là những tranh biếm họa đăng

Kamon). Tranh đả kích do Nguyễn Ái Quốc vẽ đăng báo Le Paria
tháng 5-1922 Điều làm chúng ta phải suy nghĩ là cho đến nay hầu như
không có bất kỳ một họa sĩ biếm họa Việt Nam nào vẽ về
những đề tài quốc tế khi nó không liên quan trực tiếp đến
Việt Nam, trong khi đó cả năm bức tranh biếm họa của
Nguyễn Ái Quốc đều đã đề cập trực diện đến những vấn đề
thời sự quốc tế nóng bỏng lúc bấy giờ là chủ nghĩa thực dân,
áp bức, nô lệ, nô dịch văn hóa… Phần lời ở bức tranh một
người dân An Nam gầy gò đội cái nón lá, mặc quần áo rách,
phải kéo một ông chủ Tây to đùng, nằm ngửa mồm phì phèo
xì gà, quát nạt người phu xe được ghi bằng ba thứ tiếng: Việt
Nam, Tây Ban Nha và Pháp… Kiếp thân trâu ngựa kéo xe
cho thực dân không chỉ còn là nỗi nhục của người Việt Nam,
mà nó cũng là nỗi nhục chung của tất cả các nước thuộc địa.
Ở một bức tranh khác, tính khái quát còn cao hơn: Một ông
chủ thực dân đứng thẳng người hai chân giạng ra, dẫm lên
đầu, lên cổ một người da đen châu Phi, một người da vàng
châu Á đang ở trần, tay hắn cầm một túi vàng dang ra, đắc
thắng. Ở phía sau là vài cây cọ, một cái cuốc chim còn cắm
vào mảnh đất sỏi đá nhọc nhằn của miền thuộc địa… Của cải
của họ đã bị bọn thực dân trắng trợn chiếm đoạt hết.

Còn bức tranh Sự phục thù của Tu-tăng Ca-mông thể hiện
tầm tri thức của người vẽ và đòi hỏi người xem cũng phải có

Việt”.