TRIỆU CHỨNG CƠ NĂNG HÔ HẤP:
KHÓ THỞ
Ths.Bs. VÕ PHẠM MINH THƯ
ĐỊNH NGHĨA

Cảm giác khó khăn trong hô hấp

Các từ ngữ diễn tả: cảm giác hụt hơi, thiếu
không khí, ngạt thở… trong ngực
NGUYÊN NHÂN

Hô hấp

Tim mạch

Ngộ độc

Thần kinh cơ

Huyết học

Tăng áp lực ổ bụng (bụng báng, có thai…)
CƠ CHẾ

Vai trò của kích thích các trung tâm hô hấp
⁻
Nguồn gốc thần kinh: tại vỏ não (hồi hộp, ý
muốn), do phản xạ, phản xạ Hering-Breuer
⁻
Nguồn gốc hóa học: thiếu oxy, tăng CO2, toan
máu

Sense stretching of
structures in lungs and
chest wall
Adapted From: Derek, D. et al. (2004). Oxford Textbook of Palliative Medicine, pp. 898
Manning HL, Schwartzstein RM; Pathophysiology of Dyspnea. NEJM (1995), 333:1547-1553
ĐẶC ĐiỂM TRIÊU CHỨNG

Mức độ khó thở

Cách khởi phát: kịch phát, cấp, bán cấp,
mạn tính

Hoàn cảnh khởi phát: gắng sức, dị nguyên…

Thì hô hấp

Biểu hiện đi kèm

Tiền sử tái diễn triệu chứng
NGUYÊN NHÂN KHÓ THỞ CẤP

Suy tim trái, phù phổi cấp

Tràn khí màng phổi

Cơn hen cấp

Tắc nghẽn đường thở cấp tính

Thuyên tắc phổi

chứng Fallot): ↓cung lượng tim

Bệnh tim kèm xung huyết phổi (Suy tim
trái, hẹp 2 lá):
•
Phù nề mô kẽ-phế nang-niêm mạc khí, phế
quản→giảm đàn hồi, tăng sức cản đường
thở→tăng công hô hấp
•
Cung lượng tim thấp, giảm oxy máu động
mạch
KHÓ THỞ DO THIẾU MÁU

Gắng sức, Hb < 6-7g%

Thiếu máu cấp thường gặp

Cung lượng tim cao, kháng lực ngoại vi thấp

Cơ hô hấp không được cung cấp đủ oxy (?)
THỞ BÌNH THƯỜNG

12 – 18 lần / phút

Thể tích lưu thông từ 400 – 800 ml

Thông khí phút > 5 l/ phút

Đều đặn


không có thời gian dừng giữa các nhịp thở

Toan chuyển hóa nặng
KIỂU THỞ BẤT THƯỜNG KHÁC

Thở ngáp: thiếu oxy não nặng.

Tăng thông khí: bệnh nhân lo lắng không có
bệnh lý phổi.
- Thở không đều, hít vào nhanh kết hợp với
ngữa cổ và thời kỳ ngưng kéo dài vào thì thở
ra.
- Thường thấy trong choáng hay bệnh cảnh
có giảm cung lượng tim nặng.

TRIỆU CHỨNG CƠ NĂNG HÔ HẤP:
HO
Ths.Bs. VÕ PHẠM MINH THƯ
Cơ chế

Ho: hít vào nhanh – đóng nắp thanh quản –
co thắt cơ thở ra ở ngực và bụng – tăng đột
ngột áp lực trong phổi và màng phổi – mở
nắp thanh quản đột ngột – tống một luồng
không khí ra ngoài.

Áp lực cao trong lồng ngực > 100 –200
mmHg – tăng vận tốc của dòng khí qua
đường hô hấp và tạo nên tiếng ho.
Đường hướng tâm

receptors (SARs)
Kích thích
hóa học
C-fibers