GIẢI PHÁP GIÁM SÁT
VÀ ĐIỀU KHIỂN TỪ XA
CÁC RECLOSER

1 GIỚI THIỆU CHUNG
Ngày nay, công
nghệ đang thay đổi
với tốc độ rất nhanh,
các thiết bị điện tử
thông minh (IED) liên tục được cập nhật theo công nghệ và
bao gồm những tính năng mới mà trước đó một năm chỉ có
thể tồn tại trong tưởng tượng của con người.
Làm sao bạn có thể chắc chắn rằng đã không bỏ qua một giải
pháp công nghệ tiết kiệm chi phí? Làm sao bạn dám khẳng
định hệ thống hiện có phù hợp với nhu cầu trong tương lai ?
Với cơ sở hạ tầng phức tạp, kết cấu trải rộng khắp trên địa
bàn, hiện thực cũng đã cho thấy nhu cầu cấp thiết từ thực tế
vận hành và xu hướng phát triển trong ngành điện đang tạo ra
yêu cầu tất yếu trong việc giám sát và điều khiển từ xa các
Recloser (Bộ tự động đóng lại) trên hệ thống phân phối điện
của các công ty điện lực, nhằm đáp ứng nhu cầu của khách

hàng về chất lượng điện năng, đảm bảo an toàn cung cấp điện
cũng như giảm thiểu thời gian mất điện theo các chỉ tiêu như
CAIDI (Customer Average Interruption Duration Index),
SAIDI (Sum of all customer interruption durations).
Mục tiêu của giải pháp kỹ thuật cho việc giám sát, điều khiển
và quản lý các Recloser này bao gồm:
* Xây dựng được hệ thống thu thập và các phần mềm quản lý

mà chỉ được kiểm tra định kỳ hoặc khi có sự cố cần sửa chữa
khôi phục.
- Dữ liệu vận hành do các Recloser ghi nhận mới được khai
thác rất hạn chế phụ thuộc vào thông tin được lưu trữ tại thiết
bị, trong công tác kiểm tra xử lý sự cố.
- Thông số vận hành được ghi chép bằng tay, kém chính xác,
không đồng bộ và không hoàn toàn được đảm bảo tính khách
quan khi làm báo cáo.
- Sự cố mất điện chủ yếu được phát hiện và kiểm tra xử lý
thông qua thông tin từ phía người dùng, thiếu sự chủ động
của nhà cung cấp. Đồng thời, mất nhiều thời gian khoanh
vùng xác định sự cố, dẫn đến thời gian mất điện kéo dài.
- Thao tác vận hành, tách nhánh, hợp nhánh, đòi hỏi nhân
viên vận hành phải di chuyển đến từng điểm thao tác để thực
hiện, tiêu tốn thời gian và nguồn lực mà vẫn thiếu thông tin
tổng thể trực quan về tình trạng lưới phân phối.
- Hệ thống không có khả năng tự động điều khiển đóng cắt
các Recloser, thay đổi kết cấu lưới theo những tình huống
vận hành đã được xây dựng sẵn như việc áp dụng các tiện ích
mà dữ liệu vận hành thời gian thực có thể mang lại.

Hình 2: Cấu trúc phần mềm và trao đổi dữ liệu mở
rộng
3 GIẢI PHÁP KỸ THUẬT
3.1 CẤU TRÚC HỆ THỐNG
Để giải quyết các yêu cầu đặt ra từ thực tế vận hành các
Recloser trên lưới phân phối, cần thiết trang bị một “Hệ
thống giám sát điều khiển từ xa các Recloser trên lưới phân
phối” tại trung tâm giám sát vận hành của công ty điện lực.
Hệ thống sẽ bao gồm những thành phần chính sau:

quyền điều khiển và giám sát nhất định, đồng thời kết nối với
hệ thống trung tâm thông qua các đường truyền tốc độ cao.
Phần cứng của hệ thống trung tâm được cung cấp bởi các nhà
sản xuất danh tiếng có uy tín về chất lượng sản phẩm và dịch
vụ, dễ thay thế mở rộng.
Cáp mạng LAN Cat5e tiêu chuẩn hoặc cáp quang, đối với
khoảng cách xa, được dùng kết nối giữa các thiết bị mạng
trong hệ thống.
Thiết bị đồng bộ thời gian từ vệ tinh cũng được trang bị cho
hệ thống tại trung tâm.
Ngoài ra, trung tâm còn được trang bị hệ thống nguồn đảm
bảo, máy in, máy fax, bàn điều hành, camera giám sát, hệ
thống phóng hình, … (tùy theo nhu cầu cụ thể của người
dùng).
3.2.2 Đường truyền viễn thông
Hệ thống kênh truyền từ các vị trí lắp đặt Recloser trên lưới
phân phối về trung tâm có thể được thiết lập theo những
phương án sau, nhằm tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng hiện có
của công ty điện lực:
- Tận dụng các kênh cáp quang hiện có tại các trạm gần vị trí
Recloser
- Trang bị thiết bị đầu cuối kênh truyền bằng sóng radio (
”Base station” tại trung tâm, ”repeater” nếu cần và ”remote
unit” tại vị trí Recloser )
- Trang bị thiết bị đầu cuối kênh thuê bao GSM/GPRS/3G
của các nhà cung cấp dịch vụ thứ ba như Vinaphone, Viettel,
Mobifone.
Với các đặc điểm như vị trí lắp đặt các Recloser phân tán trên
lưới phân phối, dung lượng dữ liệu truyền nhỏ, thì việc sử
dụng kênh truyền GSM/GPRS/3G là rất phù hợp trong thời

(AM/FM/GIS)
l Module tính toán ứng dụng quản lý vận hành lưới phân phối
l Module phần mềm cổng dữ liệu vận hành
l Module phần mềm cảnh báo SMS
l Mở rộng với hệ thống đo đếm và quản lý công tơ từ xa
l Mở rộng với hệ thống miniSCADA và kết nối với các trạm
tích hợp
Hệ thống ứng dụng các chuẩn bảo mật nghiêm ngặt cho lĩnh
vực công nghiệp điện như Critical Infrastructure Protection –
CIP. Hệ thống hỗ trợ các chuẩn quốc tế, tính phổ biến cao, có
thể làm việc với nhiều giao thức khác nhau: IEC60870-5-
101, ICCP/TASE.2, IEC60870-5-103, IEC60870-5-104,
IEC61850, Modbus, DNP ,cho phép mở rộng hoặc kết hợp
với hệ thống đo đếm và quản lý công tơ từ xa: AMR
(Automatic meter reading)/ AMI (Advanced Metering
Infrastructure).

Hình 5: Giám sát phụ tải với dữ liệu từ Recloser
4 ỨNG DỤNG THỰC TẾ
Hệ thống hiện đã được trang bị và ứng dụng thí điểm tại
Tổng Công ty Điện Lực TP HCM, Công ty CP Điện Lực
Khánh Hòa, và lần đầu tiên được đưa vào vận hành tại Điện
Lực Bắc Ninh. Trong tương lai không xa, giải pháp này sẽ
được triển khai và trở thành công cụ hữu hiệu của các công ty
điện lực trong việc giám sát và vận hành hệ thống điện phân
phối.