Thoái hóa sụn - khớp và
hướng điều trị

Thoái hóa sụn - khớp là bệnh hay gặp của người cao tuổi.
Đây là bệnh mang tính quy luật của sụn khớp và đĩa đệm,
lệ thuộc vào tuổi tác và đặc thù nghề nghiệp.
Đặc điểm sụn - khớp và một số nguyên nhân gây làm
thoái hóa

Khớp bao gồm dây chằng, cơ bắp, gân, sụn, bao khớp (có
màng hoạt dịch lót ở phía trong). Dây chằng có tác dụng gắn
các khớp với nhau và co giãn nhịp nhàng; cơ bắp co duỗi làm
cho các khớp chuyển động; gân gắn xương với cơ thể để
chuyển sức co của cơ vào xương; bao khớp có dịch khớp: tác
dụng bôi trơn khớp, giúp cho khớp hoạt động nhịp nhàng và
dịch khớp còn có tác dụng dinh dưỡng cho khớp. Với tổ chức
sụn là một thành phần lớp đệm bảo vệ, đóng vai trò vô cùng
quan trọng tránh sự cọ xát của hai đầu xương khi vận động,
làm trơn bề mặt khớp và ngăn cản hay phân tán lực tác động
lên bề mặt của sụn, bảo vệ đầu xương.
Đặc điểm của lớp sụn khớp là lớp mô trong suốt vừa cứng
vừa dai và đàn hồi tốt. Sụn khớp được cấu tạo hai thành phần
chính là tế bào sụn và chất căn bản. Tế bào sụn không có khả
năng sinh sản và không có khả năng tái tạo sau tuổi trưởng
thành và do đó không có tế bào mới thay thế tế bào chết.



Ngoài ra, có nhiều yếu tố thuận
lợi làm cho tổ chức sụn khớp bị
tổn thương như: chấn thương hoặc vi chấn thương có vai trò
quan trọng làm thay đổi bề mặt sụn. Những chấn thương lớn
gây gãy xương, trật khớp kèm theo tổn thương sụn hoặc phân
bố lại áp lực trên bề mặt sụn khớp.
trong số các thuốc
chống viêm giảm
đau không steroid,
không nên phối hợp
2 hay nhiều thuốc
cùng nhóm vì nếu
kết hợp nhiều loại
sẽ làm tăng nguy
cơ biến chứng
nhưng tác dụng
điều trị thì không
tăng.

Một số bệnh về nội tiết, rối loạn chuyển hóa, bệnh về khớp
hoặc bệnh về máu làm ảnh hưởng đến thoái hóa sụn khớp
thường gặp là bệnh to đầu chi, bướu cổ đơn thuần, phụ nữ
sau mãn kinh, các dị tật bẩm sinh về khớp, viêm khớp nhiễm
khuẩn (thấp khớp cấp), viêm khớp mãn tính, bệnh gout, bệnh
loạn dưỡng xương, bệnh rối loạn đông, chảy máu
(Hemophylia). Ngoài ra còn có thể di yếu tố gia đình (di
truyền) hoặc hay gặp hơn là do nghề nghiệp đặc thù.
Những người đang hoặc có tiền sử lao động nặng nhọc, công
nhân khuân vác, những thợ mỏ có tỉ lệ mắc bệnh thoái hóa

Các thuốc chống viêm kinh điển hoặc các thuốc chống viêm
giảm đau ức chế COX1, COX2 đều có thể chỉ định điều trị
thoai hóa khớp. Tuy nhiên thuốc ức chế chọn lọc COX2 ít
nguy cơ gây biến chứng viêm, loét, chảy máu hoặc thủng dạ
dày tá tràng hơn COX1. Cần lưu ý là chỉ nên lựa chọn 1 trong
số các thuốc chống viêm giảm đau không steroid, không nên
phối hợp 2 hay nhiều thuốc cùng nhóm vì nếu kết hợp nhiều
loại sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng nhưng tác dụng điều trị
thì không tăng. Bên cạnh đó, khi dùng các loại thuốc này cần
phải có phối hợp thêm các thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày,
thuốc ức chế bơm proton (omeprazole 20mg/ngày) hoặc
misoprostol (200mg/2lần/ngày).
Việc dùng thuốc để tái tạo sụn khớp rất cần thiết. Vì vậy,
người ta áp dụng Glucosamin sulfat trong điều trị thoái hóa
sụn - khớp. Thuốc này có tác dụng tăng tổng hợp các tinh
chất sụn proglycan và glucosaminoglycan làm tăng tính đàn
hồi của tinh chất sụn, thay đổi cấu trúc sụn khớp. Thêm vào
đó còn được sử dụng loại Glucosamin sulfat kết hợp
chondroitin sulfat được coi là chất dinh dưỡng bổ sung, có
thể dùng riêng rẽ hoặc phối hợp thuốc để làm tăng hiệu quả
điều trị
Những bệnh nhân điều trị nội khoa không kết quả hoặc có
ảnh hưởng lớn đến chức năng cử động khớp có thể dùng biện
pháp can thiệp phẫu thuật, nhưng phải tùy theo loại khớp nào
có thể tiến hành được.