Sức chịu tải của cọc bê
tông
Khái niệm
Sức chịu tải của cọc là sức chịu tải nhỏ nhất theo đất nền (Pđn) và theo vật
liệu (Pvl). Sức chịu tải theo đất nền là khả năng chịu tải của sức kháng thành
cộng với sức kháng mũi cọc. Sức chịu tải theo vật liệu là khả năng chịu tải
của vật liệu làm cọc trong quá trình chịu lực và thi công, có xét tới các yếu
tố ảnh hưởng tới chất lượng cọc (trong quá trình thi công) và sự tương tác
của nền đất xung quanh cọc (làm tăng khả năng ổn định của cọc).

Sức kháng đỡ của cọc có thể được ước tính bằng cách dùng các phương
pháp phân tích hay phương pháp thí nghiệm hiện trường. Trong tính toán,
đất nền được chia làm 2 nhóm chính là đất dính (các loại đất sét) và đất
rời(các loại đất cát, bùn không dẻo).
Chú ý: cần xét tới ma sát âm (nếu có) khi tính toán sức chịu tải cọc.
Quan hệ giữa Pvl và Pđn
Trong các tài liệu nền móng thường nói rằng cần chọn Pđn ≈ Pvl thi càng
tiết kiệm với điều kiện là Pđn ≤ Pvl
Tuy nhiên khi thiết kế cọc đóng hoặc cọc ép thì sức chịu tải của cọc Pvl tính
ra luôn phải lớn hơn rất nhiều sức chịu tải của đất nền Pđn vì các lí do sau :
Để cọc không bị phá hoại khi bị máy đóng hoặc ép tác dụng vào nó.
Để cọc đủ cứng để thắng lại ma sát đất nền thì cọc mới đóng xuống đựơc.
Chịu tải trọng công trình truyền xuống
Ví dụ:
Khi thi công ép cọc phải thỏa mãn điều kiện lực Pépmin và Pépmax
Pépmin=(1.5-2)Pthiết kế; Pépmax=(2-3)Pthiết kế
Pthiết kế: tải trọng thiết kế dự kiến tác dụng lên cọc
Pépmax không vượt quá sức chịu tải của vật liệu cọc (Pvl)

Meyerhof,Versíc,Terzaghi: hiện nay ít còn được dùng.
Dựa trên mô hình nền (đường cong t-z)
Có thể thí nghiệm nhiều mô hình khác nhau, có thể dùng trong bài toán mô
hình hóa sự làm việc đồng thời của cọc-đài-công trình.
Dựa trên trực tiếp kết quả thí nghiệm xuyên chuẩn SPT
Phương pháp này đã được đưa vào một số tiêu chuẩn, có cả của Việt Nam:
Meyerhof, Công thức Shioi và Fukui (các tác giả Nhật Bản): Được thực tế
xác nhận, sử dụng rộng rãi.
Dựa trên độ chối cọc đóng
Phương pháp này đã được đưa vào một số tiêu chuẩn, có cả của Việt Nam:
Gerxevanov, Hilley: Được thực tế xác nhận, sử dụng rộng rãi.(Xem thêm
Phương pháp thử động cọc)
Dựa trên sự truyền sóng (động)
Phương pháp này ứng dụng ở phép thử cho cọc đóng, liên quan đến dựng
mô hình tính tương tác nền cọc và cần những phép đo gia tốc và suất biến
dạng động nên rõ ràng phức tạp hơn các phương pháp khác. (Xem thêm Thí
nghiệm biến dạng lớn (PDA), Thí nghiệm biến dạng nhỏ (PIT))
Sức chịu tải cọc trong các tiêu chuẩn
Sức kháng dọc trục của cọc đóng theo Tiêu chuẩn 22TCN 272-05
Theo 22TCN 272-05 thì có 2 phương pháp tính toán sức chịu tải của cọc đó
là: dùng các phương pháp phân tích (ước tính nửa thực nghiệm) và phương
pháp dựa trên thí nghiệm hiện trường. Trong phương pháp nửa thực nghiệm
(điều 10.7.3.3), phần sức kháng thân cọc tiêu chuẩn có đưa ra 3 cách tính là:
phương pháp α(anpha), phương pháp β(beta) và phương pháp λ(lamda)
Phương pháp phân tích lý thuyết (ước tính nửa thực nghiệm): Phương pháp
này được tính toán dựa trên số liệu cường độ kháng cắt không thoát nước
của đất Su, xác định bằng thí nghiệm nén 3 trục không cố kết – không thoát
nước theo Tiêu chuẩn ASTM D2850 hoặc AASHTO T 234. Phương pháp
này chỉ áp dụng cho đất dính, sức kháng là hàm của Su. Về sức kháng thành
bên tiêu chuẩn đưa ra 3 phương pháp (chi tiết từng phương pháp tham chiếu

các giá trị trung gian thì sao? Có phải nội suy không? Điều này trong cả 272-
05 và không nói.
- Thứ 3: Quan niệm về các lớp đất địa chất thế nào cho đúng, trong 3 trường
hợp nêu ra của Tomlinson đã xét hết các trường hợp chưa? Điều này rất
quan trọng vì nó liên quan đến việc tra giá trị ânpha sẽ khác nhau rất nhiều.