U tế bào mầm ở trẻ em Có không ít bệnh ung thư xuất phát từ u tế bào mầm (UTBM), nhất là ở trẻ
em trong độ tuổi từ 0-3. ThS-BS Trương Đình Khải – Giảng viên ĐHYD
TP.HCM cho biết, UTBM rất ác nhưng nếu phát hiện sớm và điều trị đúng thì
tiên lượng rất tốt. Thậm chí với một số loại, khả năng chữa khỏi sẽ cao ( 80-
100%).
UTBM được chia thành hai nhóm: UTBM sinh dục và UTBM ngoài sinh dục.
UTBM sinh dục – Dễ nhận diện, dễ bỏ qua
UTBM sinh dục nằm ở buồng trứng trẻ gái và tinh hoàn trẻ trai nên không khó để
phát hiện. Chẳng hạn như UTBM buồng trứng, dấu hiệu nhận biết rất nổi trội: trẻ
có cảm giác nặng bụng, đau quặn ở dưới rốn, biếng ăn, mất ngủ, táo bón hoặc tiểu
nhiều lần… Nhưng vì UTBM buồng trứng thường xuất hiện khi trẻ gái bước vào
tuổi dậy thì (10-15 tuổi), gia đình thường nghĩ rằng đó là đau bụng kinh hoặc do
rối loạn kinh nguyệt của tuổi dậy thì nên không đưa con đi khám. Thường UTBM
buồng trứng được phát hiện tình cờ qua siêu âm bụng – khi trẻ được khám một
bệnh lý khác. Dù 75% là lành tính, nhưng nếu chẳng may rơi vào ác tính, thì sức
tàn phá của UTBM rất lớn. Nếu phát hiện quá trễ, trẻ có thể bị cắt bỏ một hoặc hai
buồng trứng và nguy cơ vô sinh là không tránh khỏi.
Với trẻ em trai, UTBM sẽ dẫn đến ung thư tinh hoàn (95% các ung thư tinh hoàn
xuất phát từ tế bào mầm). Triệu chứng sớm là tinh hoàn sưng to, cứng, không đau.
Nhưng khi người bệnh thấy đau lưng, bụng to với nhiều hạch ở bụng, có hạch cổ
hoặc nữ hóa tuyến vú thì bệnh đã tiến xa.

UTBM ngoài sinh dục – Khó phát hiện, dễ nhầm lẫn
Đây là những u nằm cạnh đường giữa của cơ thể: tuyến yên, cạnh cột sống, nằm

có phần thuận lợi hơn UTBM ngoài sinh dục, do vị trí dễ nhận diện. Tuy nhiên,
nếu phát hiện sớm, điều trị đúng thì khả năng điều trị khỏi của cả hai loại UTBM
này rất cao, từ 80-100%. Chính vì vậy, các bậc phụ huynh nên lưu ý sớm những
dấu hiệu bất thường ở trẻ và đưa con đi khám ngay tránh để quá muộn. Vì ở giai
đoạn muộn, khả năng điều trị khỏi chỉ còn lại 10-25%. Thậm chí, có em còn mất
luôn khả năng làm cha, làm mẹ nếu bị UTBM sinh dục.
Riêng u quái cùng cụt, dù ở vị trí dễ thấy và thầy thuốc cũng có thể phẫu thuật dễ
dàng, nhưng theo BS Khải, đây là một ca khó, trẻ thường phải được mổ sớm ngay
khi chào đời (trừ một số không đủ điều kiện sức khỏe mới phải đợi). Đáng nói, dù
là u quái nhưng u quái cùng cụt không đồng nghĩa với lành tính và phần ác tính
thường nằm sâu trong vùng chậu nên khi phẫu thuật phải cắt trọn, không làm vỡ vỏ
bao u quái. Phẫu thuật không đúng, bệnh sẽ tái phát, thậm chí dễ di căn.