ĐỀ TÀI : Chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
của Myanmar và khả năng đầu tư sang thị trường Myanmar
của Việt Nam
Lời Mở Đầu:
FDI là nguồn vốn cực kì quan trọng với sự phát triển của mỗi quốc gia, đặc biệt
đối với những nước đang phát triển. Kinh nghiệm từ những nước công nghiệp mới
nổi NICs cho thấy FDI là một nhân tố quan trọng trong sự phát triển của những
quốc gia đó. Trong thời kì toàn cầu hóa với dòng vốn lưu chuyển liên tục giữa các
quốc gia, FDI trở thành chìa khóa quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách phát
triển giữa các quốc gia. Sự lớn mạnh nhanh chóng của các tập đoàn đa quốc gia
MNCs là xúc tác quan trọng của quá trình luân chuyển FDI bởi họ đang tìm kiếm
cơ hội đầu tư toàn cầu
Myanmar, một trong số các quốc gia đang phát triển tại vùng Đông Nam Á,
cũng nhận thấy tầm quan trọng của nguồn vốn FDI với sự phát triển kinh tế. Để thu
hẹp khoảng cách phát triển và tài trợ cho các dự án quan trọng cho phát triển dài
hạn của đất nước, dòng vốn FDI là cấp bách đối với Myanmar. Dòng vốn FDI có
thể giúp nền kinh tế Myanmar hội nhập có hiệu quả hơn với những nền kinh tế
phát triển trên thế giới và mở rộng lợi ích từ việc chuyển giao công nghệ và nâng
cao chất lượng nguồn nhân lực. FDI cũng tạo ra cơ hội kinh doanh cho các doanh
nghiệp nội địa bởi sự kết nối kinh doanh với MNCs. Tất cả những điều này đều hết
sức cần thiết cho phát triển kinh tế.
Sự mở cửa nền kinh tế và việc Mỹ nới lỏng lệnh cấm vận với Myanmar đã mở
ra cơ hội đầu tư vào nước này cho các nhà đầu tư trên thế giới, trong đó có các nhà
đầu tư đến từ Việt Nam. Chính vì vậy, làm sao để thu hút được nguồn vốn FDI đầu
tư vào Myanmar trong khi sự cạnh tranh của các nước trong khu vực trong việc thu
hút FDI cũng rất gay gắt là vấn đề lớn mà Chính phủ Myanmar cần phải tìm ra lời
giải đáp
1. Myanmar và tiềm năng thu hút đầu tư nước ngoài của
Myanmar:
1.1 Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của Myanmar:
1.1.1 Điều kiện tự nhiên:

1.1.3 Chính trị:
Do đa dạng về sắc tộc tôn giáo nên myanmar cũng thường xuyên xảy ra các cuộc
bạo động về chính trị,xung đột sắc tộc gây thiệt hại về người và tài sản như
8/6/2012 xảy ra cuộc bạo động giữa cộng đồng Phật giáo và Hồi giáo tại bang
Rkhine làm ít nhất 7 người chết,17 người bị thương cùng hàng trăm ngôi nhà bị
tàn phá,bạo lực tại bang Rkhine đã được thổi bùng lên bởi sự thù địch giữa các
nhóm tôn giáo và sắc tộc khác nhau.
1.1.4 Xã hội:
Hàng loạt vấn đề mà Myanmar đang gặp phải gồm việc thiếu lao động có kỹ
năng, hệ thống pháp lý chưa hoàn chỉnh, vấn nạn tham nhũng, cơ sở hạ tầng chưa
tốt và giá cả gần đây đột ngột tăng cao, nhất là giá cả trong lĩnh vực nhà đất, giá
nhà đất ở một số khu vực bên trong và xung quanh thủ đô đã tăng gấp 3 chỉ trong
một năm. Theo ước tính của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, Myanmar và
Afghanistan đứng thứ 3 trong số các quốc gia tham nhũng nhất thế giới. \
1.2 Tiềm năng thu hút đầu tư nước ngoài của Myanmar:
Myanmar là một đất nước với khoảng 61 triệu dân và chỉ riêng thành phố
Yangon đã có 4,5 triệu dân. Đất nước này rất giàu về tài nguyên thiên nhiên. Sau
khi gần như là “bế quan tỏa cảng” kể từ thập niên 1960, bây giờ Myanmar quyết
định tăng tốc để bắt kịp các nước Đông Nam Á. Chính quyền Myanmar đã thực
hiện những cải cách kinh tế quan trọng và bắt đầu cho tư nhân hóa nhiều lĩnh vực
như viễn thông, y tế, giáo dục Trong thời gian tới, dự báo sẽ có làn sóng đầu tư
lớn vào đất nước này. Việc EU và Mỹ bỏ lệnh cấm vận đối với Myanmar tạo cơ
hội cho các doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội đầu tư ở nước này. Hơn 70 DN hàng đầu
của Mỹ đã đến tìm hiểu cơ hội đầu tư vào 2 lĩnh vực tài chính và dầu khí. Có thể
nói, Myanmar được xem là “mảnh đất màu mỡ cuối cùng của châu Á”.
2. Chính sách thu hút FDI của Myanmar:
2.1 Chính sách thu hút FDI của Myanmar:
2.1.1 Giai đoạn trước năm 2011:
Đất nước Myanmar bắt đầu mở cửa đón dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
(FDI) đầu tiên từ rất sớm. Ngày 30/11/1988, Luật đầu tư nước ngoài của Myanmar

kinh tế Myanmar có nhiều điều khoản khá thông thoáng nhWm khuyến khích các
nhà đầu tư nước ngoài đầu tư sản xuất tại các Đặc khu kinh tế mới thành lập của
Myanmar, tăng xuất khẩu cho Myanmar.
Ngày 3/11/2012, truyền thông nhà nước Myanmar công bố luật đầu tư nước
ngoài (FLI) mới sau khi văn kiện này được Quốc hội thông qua hôm 1/11 và được
Tổng thống U Thein Sein ký ban hành ngày 2/11. Nhìn chung, FIL 2012 của
Myanmar được đánh giá là cởi mở, thông thoáng và hấp dẫn hơn so với FIL 1988
vốn được coi là “Luật không đầu tư”. FIL 2012 thể hiện một sự thỏa hiệp giữa lợi
ích của doanh nghiệp trong nước và các công ty nước ngoài đang quan tâm đến cơ
hội kinh doanh ở thị trường đang mở cửa này. Một số điểm mới hấp dẫn nhà đầu tư
nước ngoài ở FIL 2012 là:
- Các nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
mà không cần tới sự huy động vốn của các đối tác trong nước
- Tỷ lệ sở hữu giữa các đối tác liên doanh cũng có thể do các đối tác quyết định
- Ủy ban đầu tư Myanmar có quyền cho phép các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư
vào một số lĩnh vực không được phép (như ngành thủy sản và nông nghiệp)
- Nhà đầu tư nước ngoài có thể thuê đất từ Chính phủ hoặc từ các chủ sở hữu được
cấp phép trong vòng 50 năm căn cứ vào loại hình đầu tư, quy mô đầu tư và việc
cấp phép này có thể được gia hạn 2 lần mỗi lần cấp hpeps có thể kéo dài 10 năm
- Công ty nước ngoài có thể được hưởng chính sách ưu đãi về thuế trong 5 năm
đầu tiên và các hình thức giảm thuế khác cũng có thể được áp dụng phụ thuộc vào
lĩnh vực đầu tư đem lại lợi ích cho đất nước
- Các công ty sản xuất nước ngoài có thể được giảm thuế tới 50% lợi nhuận từ
xuất khẩu. Miễn thuế hay giảm thuế có thể được áp dụng miễn là số tiền đó được
tái đầu tư vào kinh doanh trong vòng 1 năm.
2.2 Thực trạng thu hút FDI của Myanmar:
Sau khi ban hành luật đầu tư nước ngoài năm 1988, trong năm tài khóa 1989-
1990, tổng vốn FDI vào Myanmar đạt 449 triệu USD. Những tưởng FDI sẽ tiếp tục
tăng, nhưng trái lại, suốt từ năm 1991-2005, Myanmar không thu hút được nhiều
FDI, năm cao nhất còn chưa bWng một nửa thời điểm sau khi ban hành hành Luật

Myanmar.Động cơ chủ yếu
của các nhà đầu tư
nước ngoài đến
Myanmar là tìm
kiếm nguồn tài
nguyên, điều
này thể hiện rõ
qua cơ cấu lĩnh vực
đầu tư khi có đến
47% đầu tư vào lĩnh
vực năng lượng
và 34% đầu tư vào
khí đốt và dầu mỏ.
Chỉ riêng 2 lĩnh vực
này đã chiếm
hơn 80% tổng
vốn FDI, một sự
chênh lệch rất lớn
so với các lĩnh vực
còn lại.
2.3 Nhận xét, đánh giá:
Đất nước trước đây vốn luôn là một bí ẩn đối với thế giới, bị cô lập khỏi bên
ngoài bởi một chế độ quân sự độc tài. Đến nay, sau một thời gian, Myanmar đang
biến đổi thực sự, và đang trở thành một điểm đến cực kỳ hấp dẫn cho bất kỳ quốc
gia nào đang tìm kiếm những vùng đất mới để đầu tư. Lượng FDI thu hút được
ngày càng lớn, nhất là trong giai đoạn 2011 đến nay. Trong đó, các nhà đầu tư châu
Á chiếm một số lượng lớn với 7/10 nước đầu tư lớn nhất, với sự đa dạng các lĩnh

(chiếm 0,12% vốn FDI tại Myanmar). Nếu tính các dự án lớn khác về dịch vụ du
lịch khách sạn của Hoàng Anh Gia Lai; dự án khai thác đá màu của SIMCO-Sông
Đà; nhà máy sản xuất thuốc của ASV Holdings đã chính thức được cấp phép; và
dự án đầu tư giai đoạn 2 của tập đoàn dầu khí Việt Nam (trên 100 triệu USD) thì
sang năm 2013, đầu tư trực tiếp của Việt Nam vào Myanmar sẽ đạt trên 500 triệu
USD.
Nhìn chung, Ủy ban kinh tế hỗn hợp hai nước đã đặt mục tiêu đến năm 2015 kim
ngạch song phương hai nước đạt được 500 triệu USD và đầu tư trực tiếp của Việt
Nam vào Myanmar đạt 1 tỉ USD. Tháng 11 vừa qua, đoàn bộ Kế hoạch đầu tư đã
có chuyến khảo sát thị trường Myanmar, theo số liệu của bộ thì đến nay đã cấp
phép cho bốn dự án đầu tư trực tiếp của Việt Nam sang Myanmar với tổng vốn
đăng ký 179 triệu USD.
Các lĩnh vực mà Việt Nam nên đầu tư vào myanmar
- Năng lượng, viễn thông, hạ tầng cơ sở giao thông, khai khoáng… là các lĩnh vực
tiềm năng mà DN Việt Nam có thể mở lối vào thị trường Myanmar.
- Myanmar đánh giá cao thành quả sau hơn 20 năm đổi mới của Việt Nam, nhất là
các lĩnh vực nông nghiệp, thuỷ sản, dầu khí, dược phẩm, dệt may, đồ nhựa, sản
xuất hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng Đó cũng là các ngành thuộc 12 lĩnh vực
hợp tác kinh tế trong Tuyên bố chung.
Thực tế những doanh nghiệp Việt Nam bước đầu gặt hái thành công tại Myanmar
cũng thuộc những lĩnh vực này. Riêng về hàng tiêu dùng, các doanh nghiệp Việt
Nam biết rõ thị hiếu khách hàng qua bốn cuộc hội chợ triển lãm. Có thể khŽng
định, hàng hoá “made in Vietnam” được người dân Myanmar ưa chuộng, cạnh
tranh được với hàng cùng loại của Thái Lan, Trung Quốc.
3.2 Những thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam khi đầu tư vào
Myanmar:
+ Do hai nước có những bước thắt chặt quan hệ trong thời gian trước thời gian
Myanmar tổ chức tổng tuyển cử và chuyển giao chính phủ dân sự, nên hai nước
cũng có những ưu đãi riêng nhất định cho nhau. Chính phủ hai nước đã ký tuyên
bố chung về thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước trong 12 lĩnh vực. Với những

nông, lâm, ngư nghiệp, đầu tư, thương mại, ngân hàng-tài chính, v.v, là căn cứ
pháp lý để hai nước xác lập và xúc tiến các hoạt động hợp tác kinh tế. Chúng ta đã
có đường bay thŽng Hà Nội – Yangon và TPHCM – Yangon. Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Việt Nam cũng đã mở văn phòng đại diện tại Yangon, xây dựng các
kênh hỗ trợ xúc tiến đầu tư, thương mại giữa hai nước.
Hơn nữa, bên phía Việt Nam cũng đã có những bước chuẩn bị cho quá trình đầu tư
vào Myanmar. Để hỗ trợ các nhà đầu tư và thúc đẩy việc giao lưu hợp tác giữa hai
nước, ông Cao Xuân Phú - Tổng giám đốc Vietnam Airline tại Myanmar cũng cho
biết: “Vào tháng 10 này, Vietnam Airline sẽ mở thêm chuyến bay thŽng từ
TP.HCM đến Yangon. Riêng tuyến Hà Nội-Yangon sẽ tăng lên 5 chuyến/tuần. Đặc
biệt, chúng tôi cũng đang có nhiều chương trình hỗ trợ giá cho các tour”.
3.3 Những khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam khi đầu tư vào
Myanmar:
Cơ sở hạ tầng và thông tin hạn chế, mức sống của người dân còn thấp nên sức
tiêu dùng thấp. Myanmar hiện vẫn là một trong những nước mới phát triển trong
khối ASEAN. GDP bình quân đầu người chỉ đạt 442 đô la Mỹ/năm (Nguồn: Niên
giám thống kê Myanmar năm 2008). Cơ sở hạ tầng vẫn chưa đáp ứng được cho
yêu cầu phát triển kinh tế (hệ thống đường giao thông kém phát triển, hàng không
nội địa, điện, viễn thông, internet kém, v.v.).
Sự khác biệt về văn hóa làm việc có thể xảy ra. Thực tế, thương nhân Myanmar
làm việc bài bản, có kế hoạch, chắc nhưng rất chậm. Trong giới thương nhân có cả
những người được đào tạo tại các nước phát triển, cách làm việc rất hiện đại, song
lại có những người chỉ quen theo cách làm cũ, không chấp nhận cái mới. Về phía
doanh nhân Việt Nam, đa phần rất năng động, linh hoạt, nhưng lại rất kém trong
việc lập và tuân thủ kế hoạch đã đặt ra, bám sát mục tiêu thống nhất, thường làm
việc kiểu ngẫu hứng. Vì sự khác biệt văn hóa kinh doanh này, đôi khi hai bên còn
chưa tìm được tiếng nói chung, thiếu thông cảm cho nhau, dẫn đến những đổ vỡ
chủ yếu do không thực sự hiểu được nhau.
Tại Myanmar, do quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang
nền kinh tế định hướng thị trường diễn ra quá lâu, bị trói buộc bởi cơ chế quản lý

nghiệp của các nước khác và đang tham gia thị trường Myanmar, nhất là Trung
Quốc, trong khi khả năng về vốn, công nghệ của một số doanh nghiệp Việt Nam
còn hạn chế.
3.4 Một số giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư sang Myanmar:
Trước tiên, doanh nghiệp Việt Nam cần phải biết rõ, thị trường này đang cần
những mặt hàng gì, nhất là những lĩnh vực mà doanh nghiệp trong nước đang có
thế mạnh. Ví dụ, vào thời điểm hiện tại, thị trường Myanmar đang có nhu cầu khá
cao về các mặt hàng tiêu dùng, đồ gia dụng, đồ điện, vật liệu xây dựng, sắt thép, xi
măng, các sản phẩm phục vụ nông nghiệp, phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ
thực vật…
Bên cạnh đó, để xác lập được sự hiện diện vững chắc tại Myanmar các doanh
nghiệp cần có chiến lược bài bản, dài hơi, đi chậm và từng bước một. Trước tiên,
cần đặt mối quan hệ với doanh nghiệp nước sở tại để dễ dàng thâm nhập, phân
phối hàng hóa vào nước bạn. Sau đó, mới tiến đến đặt nhà máy, cơ sở sản xuất (lúc
này doanh nghiệp Việt Nam sẽ được hưởng một số chính sách ưu đãi về thuế khi
sản xuất và sử dụng nguồn nhân công trên đất nước bạn).
Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam cũng nên lưu ý, khi gặp khó khăn có thể tìm
đến sự trợ giúp của một số cơ quan đại diện của Việt Nam tại Myanmar, đây sẽ là
cầu nối, đồng thời sẽ giúp gỡ một số khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp
khi mới bước đầu đặt chân vào thị trường này.

4. Một số đề xuất, kiến nghị nhằm tăng cường dòng vốn
đầu tư vào Myanmar:
Myanmar có một lợi thế tương đối trong nguồn lực tài nguyên, dân số đông,
lực lượng lao động đã qua đào tạo, và ưu đãi so sánh về đầu tư trực tiếp nước
ngoài. Tuy nhiên, dòng vốn FDI tương đối nhỏ chỉ là một phần của tổng số dòng
vốn FDI vào khu vực này . Myanmar chỉ đứng thứ tám trong số 10 nước
ASEAN.Myanmar và Việt Nam hầu như không có sự khác biệt về nguồn lực tự
nhiên, nhưng các nguồn vốn FDI giữa chúng lại khá khác nhau. Để cải thiện tổng
số vốn FDI vào Myanmar, sức hấp dẫn của đất nước cần được nâng cao. Sức hấp

nhiều hơn Myanmar. Tuy nhiên, Việt Nam nhận được số tiền FDI lớn hơn của
Myanmar, bởi vì không phải chịu tác động của các biện pháp trừng phạt và cấm
vận thương mại của Mỹ, đã được dỡ bỏ vào năm 1994. Do đó lượng đầu tư đáng
kể đã được chảy vào Việt Nam.
Một chiến lược thích hợp để thúc đẩy vốn đầu tư nước ngoài vào Myanmar là
phải trở thành quốc gia đa dạng hóa, hoặc đa dạng hóa ngành. Hiện nay, Myanmar
dựa rất nhiều vào các nước ASEAN về thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Biện pháp trừng phạt ngoại từ Mỹ và EU không có lợi cho đa dạng hoá đất nước.
Vì vậy, Myanmar cần phải dựa vào các đối tác ASEAN và các nước châu Á khác
cho dòng vốn FDI. Các khoản đầu tư của họ vào Myanmar có một tiềm năng lớn sẽ
tăng trong tương lai. Chắc chắn rWng vai trò của họ tại Myanmar sẽ quan trọng hơn
nhiều . Myanmar do đó cần thiết kế riêng môi trường FDI để đáp ứng yêu cầu của
ASEAN. Cần phải tăng cường FDI trong mối quan hệ với các nước ASEAN đặc
biệt là Thái Lan, Singapore, và Malaysia. Về lâu dài, Myanmar nên mở rộng cơ sở
khách hàng FDI bao gồm các quốc gia khác ở châu Á như Nhật Bản, Hồng Kông,
và Hàn Quốc và các nước giàu Trung Đông như Ả-rập Xê-út và UAE. Myanmar
cần phải khuyến khích họ đầu tư vào các lĩnh vực khác của nền kinh tế ngoài khu
vực dựa trên các nguồn lực chính.
Dòng vốn FDI vào Myanmar tập trung ở năng lượng và các lĩnh vực dầu mỏ và
khí đốt. Về vấn đề này, Myanmar cần thể hiện sức hấp dẫn của các ngành kinh tế
khác đối với các nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng và khuyến khích để tăng đầu tư
của họ trong các lĩnh vực này thông qua việc sử dụng các biện pháp thích hợp.
Những lĩnh vực khác là nông nghiệp, sản xuất và dịch vụ. Myanmar nên tận dụng
đầy đủ lợi thế của những cơ hội này. Đồng thời, cơ hội để có vốn đầu tư nước
ngoài trong mỗi khu vực cần được mở rộng và các nhà đầu tư nước ngoài nên được
khuyến khích để tiếp cận.

Kết Luận:
Sau khi chuyển sang chế độ dân sự đầu năm 2011 và được Mỹ cũng các nước
EU từng bước rỡ bỏ lệnh cấm vận, nền kinh tế Myanmar nói chung và thu hút FDI