Cảnh báo bệnh viêm
phổi cấp do Legionella
Thời gian gần đây ở Hồng Kông (Trung Quốc) có một số ca bệnh viêm
phổi do một loài vi khuẩn gây nên, với bệnh cảnh nguy hiểm, có khả
năng gây chết người và lây lan nhanh. Tác nhân gây bệnh viêm phổi cấp
tính được xác định là vi khuẩn Legionella.
Một số nét về vi khuẩn Legionella
Vào tháng giêng năm 1976 xảy ra một vụ dịch viêm phổi trong quân đội ở
TP. Philadenphia nước Mỹ, vụ dịch có tới 4.400 lính bị mắc bệnh do vi
khuẩn Legionella gây nên, với số người tử vong khá cao (28 người). Từ vụ
dịch này người ta đặt tên cho loại bệnh đó với các tên khác nhau như: Philly
Killer, Legion Fever, Legion Malady và cuối cùng là tên Legionnaires. Vi
khuẩn Legionella có thể sống ở nhiệt độ từ 29 - 40oC (nhiệt độ tối ưu là
35oC). Tuy vậy, nó cũng có thể tồn tại được ở nhiệt độ 50oC trong thời gian
30 phút. Một đặc điểm cần lưu ý là vi khuẩn Legionella có khả năng sinh sản
rất nhanh trong nước ấm.
Tuy nhiên để gây bệnh thì vi khuẩn phải hội đủ 3 yếu tố chính, đó là độc lực
của vi khuẩn phải mạnh, số lượng vi khuẩn vào cơ thể phải đủ lớn (thường
phải có số lượng lớn hơn 102 vi khuẩn/ ml) và sức đề kháng của cơ thể yếu,
kém. Đặc biệt vi khuẩn Legionella khi vào cơ thể người thì chúng sinh sản
trong đại thực bào và thuộc loại gây bệnh nội bào.
Ai dễ bị nhiễm bệnh?
Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể theo nguồn nước bị nhiễm vi khuẩn
Legionella. Sau khi vào cơ thể vi khuẩn Legionella có khả năng gây viêm
phổi cấp tính, nặng. Vi khuẩn Legionella khi vào cơ thể người, gây bệnh và
rất có thể lây theo đường hô hấp do bản thân người bệnh làm nhiễm nguồn
nước như vòi nước, khăn, chậu rửa mặt. Người ta cũng đề cập đến khả năng
năng tiêu diệt một số vi khuẩn khác cũng có khả năng gây bệnh đường hô
hấp như vi khuẩn S.pneumoniae, H. influenzae… Bên cạnh đó cần dựa vào
hướng dẫn của phác đồ điều trị của Bộ Y tế. Điểm khó khăn trong giai đoạn
hiện nay là vi khuẩn khó nuôi cấy cho nên chưa thực hiện được kỹ thuật
kháng sinh đồ để giúp bác sĩ lâm sàng có cơ hội lựa chọn kháng sinh thích
hợp.
Phòng bệnh do vi khuẩn Legionella gây ra như thế nào?
Trước hết phải thường xuyên vệ sinh nguồn nước, nhất là các nguồn nước có
nguy cơ nhiễm Legionella như bể bơi, ao, hồ và nguồn nước bệnh viện. Các
bệnh viện, nhà máy dùng điều hòa trung tâm cần định kỳ lấy mẫu không khí
để kiểm tra bằng cách xét nghiệm tìm vi khuẩn Legionella. Cần bỏ thuốc lá,
thuốc lào, không nên uống rượu. Cần vệ sinh hằng ngày đường hô hấp trên
như đánh răng, súc họng bằng nước muối sinh lý trước và sau khi ngủ dậy,
sau khi ăn… để tránh mắc các bệnh về phổi. Khi nghi ngờ bị bệnh hệ thống
hô hấp cần đi khám bệnh càng sớm càng tốt để được điều trị sớm, kịp thời.