ABC về nhiếp ảnh.

Được sự cho phép của bác danbeo, em xin paste lại nguyên
văn các bài viết bên ttvn của bác danbeo sang đây để những
newbie giống như em có những kiến thức cơ bản về máy
ảnh và nhiếp ảnh. Mong bác danbeo và các bác khác dành
thời gian bổ sung thêm.

MỞ ĐẦU: Newbie cần biết (cái này là em tự đặt tên)
Trước hết xin khẳng định rằng 1 bức ảnh đẹp không nhất thiết phải được chụp bằng loại
máy ảnh xịn, đắt tiền, mà nó phụ thuộc phần lớn vào ý chí chủ quan của người chụp. Máy
ảnh chỉ là phương tiện để thực hiện, nếu máy tốt thì càng dễ cho ta đạt được ý muốn của
mình thôi. Bằng chứng là các đại gia nhiếp ảnh trước đây họ có biết máy tự động và máy
số là gi đâu, vậy mà họ vẫn nổi tiếng đấy chứ. Và như vậy thì đây là tia hy vọng thắp
sáng cho tất cả những ai yêu môn nhiếp ảnh mà túi thì không có nhiều tiền để sắm máy số
hay các phương tiện hiện đại khác. Thế nên cá nhân tôi nghĩ với ai đã có nhiệt thành với
nhiếp ảnh thì chỉ cần 1 chiếc Zenit khoảng trên dưới 200.000 đồng là có thể làm nên
chuyện rồi.

Bây giờ xin nói về nhiếp ảnh.
Qủa thực nói "chụp ảnh" thì ai cũng nghĩ là chuyện dễ ợt, chỉ cần giơ máy lên bấm "tách"
thế là xong, mình đã biết chụp ảnh. Thực tế là vậy nhưng sự thực thì lại không, vì sao? Vì
để dạt được 1 bức ảnh đẹp, điều đó đòi hỏi nguoi chụp ảnh, ngay từ lúc đầu tiên cầm máy
phải biết cách cầm sao cho "chắc", bấm máy sao cho "êm", có như vậy bức ảnh chụp ra
mới tránh bị nhòe, mất nét. Có nhiều người chụp rất nhiều phim, bằng máy ảnh hiện đại,
loại tự động lấy nét ấy vậy mà khi chup ra ảnh vẫn bị nhòe. Nguyên nhân thì có nhiều mà
1 trong số đó chính là cách cầm và bấm máy.

Vậy thì cầm như thế nào và bấm máy như thế nào mới đúng? Vì máy ảnh cho tới giờ có
qúa nhiều loại với kích thước, hình dáng khác nhau, nên tôi sẽ trình bầy với loại máy đơn
giản nhất là máy cơ. Hầu hết máy ảnh đều có 2 phần rõ nét là: phần thân hình chữ nhật và

*Thân máy: Một thân máy cho dù của bất kỳ hãng nào, nói chung gồm những bộ phận
cơ bản sau: - Núm quay tua phim về, - Vòng tốc độ, - Cần lên phim, - Lẫy gạt chụp
chồng hình (tuỳ từng máy có máy có, máy không) , - Vòng ABC về nhiếp ảnh chỉnh độ
nhạy bắt sáng của phim., - Đế cắm đèn chụp (đèn flash), - , Lẫy chụp tự động, - Nút nhả
để tua phim về, - N út chụp, - Nắp lưng máy.
Khi mở nắp lưng máy ra ta sẽ thấy 1 màng chắn nằm ở khoảng giữa của thân. Màng chắn
này chính là "cửa trập". đây là bộ phận quan trọng nhất của thân máy, có liên quan mật
thiết tới tốc độ chụp. Tốc độ càng cao màng trập chuyển động càng nhanh và ngược lại.
Tuỳ từng loại máy mà chất liệu làm và kiểu hướng chuyển động cũng khác nhau, nhưng
chúng có 1 điểm chung là rất mỏng vì vậy khi mở nắp để lắp hay lấy phim tránh không
chạm, hay làm trầy xước nó . Đặc biệt khi chụp nửa chừng mà muốn tháo, cắt phim thì
rất cẩn thận với mũi kéo vì lúc đó toàn bộ máy nằm trong "túi đen", mắt không nhìn thấy
mà chỉ thao tác bằng cảm giác thôi.

Ống kính: Đây là bộ phận quan trọng quyết định chất lượng của ảnh, nó là bộ phận
quang học để thu hình ảnh từ hình thật bằng phương tiện "truyền" là ánh sáng để lưu lại
trên phim chụp. Vì là bộ phận quang học n ên ống kính gồm nhiều thấu kính gép lại nên
có thể nói chất lượng của thấu kính quyết định chất lượng ống k ính. Thấu kính có lượng
quang sai ít sẽ càng cho ra hình ảnh sắc nét, trung thực hơn. dựa v ào điểm này nên các
nhà sản xuất cho ra đời nhiều loại ống kính với các chất lượng khác nhau, chẳng hạn
cùng ống kính do Nikkor sản xuất như zoom 28 - 70 G, nhưng nếu đổi thành 28-70 ED
thì chất lượng và giá cả của 2 loại đó hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên tiền nào của đấy
nếu có it tiền thì chỉ cần chạy loại G thôi cũng đã thấy đẹp rồi nên mọi người cũng không
nên băn khoăn khi thấy mình ít ti n quá. Song nên nhớ bao giờ cũng ưu tiên đầu tư vào
ống kính nhiều hơn là cho thân máy.

*Cấu tạo ống kính: ống kính bao giờ cũng có hai bộ phận cơ bản là thấu kính và cửa mở
sáng. Với mỗi loại ống kính khác nhau thì số lượng, cấu tạo và hình dáng của các thấu
kính này cũng khác nhau.
Cửa mở sáng: Thường được làm bằng các lá thép mỏng xếp vòng tròn có nguyên lý hoạt

NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN

*Độ nhạy của phim:
Là độ nhạy bắt sáng của phim thường được ký hiệu: ASA, ISO, DIN , 100 Asa = 100
Iso = 20 Din. Phim có độ nhậy bắt sáng càng cao thì độ mịn càng kém, và ngược lại phim
có độ nhạy thấp thì cho độ mịn cao. Độ nhạy trong khoảng t ừ 20 đ ến 60 ASA là phim
có độ nhạy thấp. 100, 200 ASA là phim có độ nhạy trung bình, thông thường ta dùng
phim này, vừa phù hợp với ánh sáng hay gặp lại vừa cho độ mịn tương đối ổn. Từ 400
ASA trở lên là phim có độ nhạy cao, thường dùng nơi có ánh sáng yếu, hoặc chụp thể
thao vì trong hoàn cảnh này tốc độ di chuyển của đối tượng chụp rất nhanh phải chụp ở
tốc độ cao thì mới "bắt chết" đối tượng chụp được.
*Nhiệt độ màu: đơn vị tính là Kelvins(K), đây là nhiệt độ của ánh sáng, nó phản ánh sắc
độ của vật chụp, mỗi nguồn sáng khác nhau có 1 nhiệt độ màu khác nhau và do vậy khi
chụp mầu sắc cho ra cũng khác nhau. Ánh sáng cho mầu sắc trung thực nhất đó là ánh
sáng ban ngày, (daylight) hay còn gọi "ánh sáng trắng", nó có nhiệt độ màu khoảng 5400
độ K. Tuy nhiên trong một ngày tuỳ từng thời điểm khác nhau thì nhiệt độ màu của ánh
sáng cũng khác nhau. Buổi sáng trước 9h, nhiệt độ màu là trên 6000 độ K, Từ 9h - 12h =
5200 - 5700 độ K, Buổi chiều từ 13h - 16h = 4500 - 4000 độ K. Còn khi hoàng hôn 16h -
18h thì nhiệt độ màu từ 4000 - 2500 độ K. Nếu nhiệt độ màu từ 6000 độ K trở lên (ánh
sáng đèn tuýp) thường cho sắc xanh của Neon, từ 5200 - 5800 độ K (ánh sáng đèn điện tử
(flash)) cho màu trung thực, còn từ 4500 độ K trở xuống (ánh sáng đèn vàng (đèn tóc
tròn)) thì cho sắc vàng đỏ.
Căn cứ vào nhiệt độ mầu thì hiện trên thị trường có 2 loại phim: Phim có ký hiệu
Daylight (phim chụp cho ánh sáng ban ngày tự nhiên, ánh sáng trắng) và Phim dùng cho
đèn Tunsram (đèn có sắc thái vàng đỏ, bóng điện vàng) nên khi mua phim thì cần lưu ý
cho đúng loại nếu không khi chụp sẽ sai mầu. khắc phục tình trạng này người ta chế tạo
ra các kính lọc để chuyển đổi nhiệt độ màu của các nguồn sáng. VD: từ nguồn sáng có
nhiệt độ màu 6.300 độ k sang 5400 độ k hay từ 4300 thành 5400 độ k.

Ánh sáng ngược, ánh sáng thuận:

là sự phối hợp giữa tốc độ chụp và cửa điều sáng, chẳng hạn thời chụp 125-5,6 nghĩa là
bức ảnh đó được chụp ở tốc độ 1/125, cửa sáng mở 5,6.
Ba yếu tố: tốc độ, cửa sáng, độ nhạy của phim có mối quan hệ rất mật thiết với nhau, cứ
tăng một nấc của yếu tố này thì phải giảm một nấc của yếu tố kia. Trong rất nhiều trường
hợp người ta vận dụng mối tương tác này để tính cho đúng sáng như khi chụp đêm, chụp
chồng hình
VD: Một bức ảnh có thời chụp: 1/125-5,6 với ISO 100 là đúng sáng, ta có thể đổi thành
các thời chụp sau mà vẫn đảm bảo đúng sáng như ban đầu: 250 - 4 - ISO 100, 500 - 2,8 -
ISO 100 hoặc 125 - 4 - ISO 80, 125 - 8 - ISO 200 Phần II: MỘT SỐ TÌNH HUỐNG CHỤP HÌNH CƠ BẢN
I. Chụp ảnh ngoài trời với ánh sáng tự nhiên: Ánh sang tự nhiên là nguồn sang lý
tưởng để chụp hình, nhiệt độ mầu phù hợp vớI phim phổ thong ddang dung nên luôn cho
mầu đúng sắc độ. Tốc độ thường dùng: 30, 60 (trong bóng râm của trời không nắng, hoặc
chiều tối). 125 (trong bóng râm của trời nắng) hoặc 250 của trời nắng nhẹ. Không nên
chụp dưới trời nắng gắt, chụp như vậy ảnh thường không nổi hết các chi tiết của đối
tượng chụp. Nguồn ánh sang này dễ sử dụng nhưng nếu không cẩn thận khi chụp sẽ có
hiện tượng ảnh bị lu mờ (không trong), tựa như có lớp sương mỏng phủ lên ảnh, hiện
tượng này ngườI ta gọI là bị “halo”. Để tránh hiện tượngnày nên chụp xuôi sáng, và sử
dụng loa chống loá sáng, chụp hơi chúc máy xuống so với nguồn phát sáng .

2 Chụp ảnh ngoài trời phối hợp đèn flash: Đôi khi ta chụp ngườI đứng ngược vơí
nguồn sang, Ví dụ chụp hình ngườI đứng ở giũa của, lựng quay ra ngoài sân, nếu không
dùng đèn điện tử (flash) thì lúc đó hoặc là cảnh ngoài sân đúng sáng, mặt ngườI đen, hoặc
là mặt ngườI đúng sáng còn cảnh ngoài sân lạI loá trắng do thừa sáng. Vậy để có búc ảnh
mà cả 2 đốI tượng đó đều đúng sáng thì ta cần phốI hợp cùng lúc vớI đèn flash. Đầu tiên
kiểm tra trên bảng hướng dẫn ở thân đèn xem vớI khoảng cách từ máy tớI ngườI được
chụp thì cần mở ống kính là bao nhiêu, đặt cửa sáng ở dộ mở đó. Tiếp theo giữ nguyên
cửa sáng, dùng đồng hồ đo sáng có trong máy rồI phốI hợp vớI tốc độ chụp để tìm ra vị

cục chính xác, phần do đạI đa số máy ảnh đều có điểm ngắm nét nằm vào giữa khung
hình nên chủ đề của bức ảnh chụp kiểu này thường nằm vào chính giữa, do vậy sau khi
chụp xong thường phảI cắt cúp lạI ảnh, để cắt cúp được đẹp thì ngay khi chụp nên tạo sẵn
khoảng trống trong bức ảnh đó, nghĩa là không nên bố cục chặt quá mà nớI lỏng ra 1
chút.

Nếu chụp vớI máy cơ thì nên xác định trước điểm chụp, ngắm vào đó lấy nét thờI chụp,
bố cục rồI hướng máy về phía đốI tượng chụp đồng thờI rê máy theo đốI tượng đó cho
tớI khi di chuyển đến điểm dịnh chụp (đã xác định trước) thì bấm chụp. ĐốI vớI các máy
tự động lấy nét như Nikon f801, F90, F80….thì chuyển phần lấy nét về ký hiệu C
(continue- luôn tự dộng lấy nét khi vật di chuyển). Lưu ý luôn luôn rê máy ngay cả khi
đang bấm chụp. KỸ THUẬT CHỤP ĐÊM VÀ PHÁO HOA

Chụp đêm
Ánh sáng, mầu sắc của bóng đèn phản chiếu trên nền trời đêm thật lung linh huyền ảo, ai
đã 1 lần cầm máy thì thể nào cũng có 1 lần thử chụp đêm. Thời điểm để chụp cảnh đêm
đẹp nhất là lúc chạng vạng tối, khi ấy nền trời còn phảng phất 1 mầu xanh dịu, nhẹ khiến
cho cây cối, hình khối nhà cửa vẫn in trên nền trời khiến cho bố cục thêm sinh động.
Trong lúc đó thì ánh điện đường hay ánh đèn từ những ô cửa sổ cũng vừa được thắp lên
tạo cho không gian bức ảnh 1 luồng sáng đều, không bị chỗ tối quá hay sáng quá, những
vệt sáng vàng hay đỏ phát ra từ đèn ôtô, xe máy tạo nên những nét vẽ mềm mại, uyển
chuyển, uốn lượn như muốn ôm lấy cả khung hình. Với thời khắc này thì hình ảnh thu
vào khung hình thường rộng, dễ bố cục. nếu chụp lúc đêm xuống hoàn toàn thì nên bố
cục “chặt” vì nếu lấy rộng ra sẽ có quá nhiều khỏang đen chiếm trong khung hình Khi
chụp đêm, ánh sáng phát ra từ những điểm sáng như đèn đường… thường có hình tia sao.
Để những tia sao này càng dài thì ta cần phải khép chặt ống kính, thông thường tôi dùng f
8 hoặc 11. Càng khép chặt thì tốc độ càng chậm nên để tránh bị nhòe cần phải có chân

Chụp pháo hoa
Chụp pháo hoa thực ra chính là 1 phần của chụp đêm, nên cũng luôn cần chân máy và
dây bấm mềm. Chụp pháo hoa khác với chụp đêm 1 chút ở thời điểm bấm máy. Nên cố
gắng chụp pháo hoa ở ngay những quả bắn đầu tiên vì lúc này do mới bắn lên nên nền
trời không có nhiều khói khiến cho bức ảnh trong hơn, còn giả sau này thì trời sẽ vẩn đục,
ngả màu xám do bị khói quẩn in vào, nhất là hôm đó lại không có gió thì khói sẽ che mất
pháo hoa.
Nếu chỉ chụp pháo hoa không mà không có cảnh phía dưới (chụp sau này để ghép sau)
thì máy cơ không phải tính toán lằng nhằng như trên mà cứ giơ lên để tốc độ chụp ở B là
sẽ được pháo hoa.

Nếu chụp cả cảnh ở phía dưới thì máy cơ vẫn phải tính toán như trên để có được hình ảnh
đúng sáng cho phần cảnh phía dưới. Tuy nhiên khi chụp lại không bấm chụp đủ ngay thời
gian chụp như ở phần chụp đêm, mà chỉ chụp 1 nửa thời gian đó, phần nửa còn lại sẽ chờ
khi pháo hoa bắn lên thì chụp nốt, như vậy ảnh mới không bị quá sáng.

Cả máy cơ và máy tự động đo sáng (trừ máy du lịch) khi chụp pháo hoa đều nên sử dụng
tốc độ B, với tốc độ này cho phép ta lựa chọn quả nào thích thì lấy, quả nào không thích
thì thôi. Thế nào là lựa chọn, ví dụ như khi bắn vào dịp năm mới 2003 thì thế nào trên
nền trời cũng sẽ có chữ 2003, vậy ta phải làm sao chỉ có chữ 2003 lọt vào mà không bị
các bông khác lấn át Đây chỉ là 1 mẹo nhỏ rút ra trong quá trình chụp xin phổ biến lại cho
các bạn. Trước khi chụp ngoài dây bấm mềm nên chuản bị sẵn 1 miếng vải mềm, dầy
mầu sẫm, tốt nhất mầu đen hay tiện hơn cả là 1 chiếc mũ nồi mầu tối, vừa tránh sương
gió đêm 30, vừa dùng luôn để chụp. Máy kê chắc chắn trên chân chụp, lắp dây bấm mềm,
tháo bỏ nắp ống kính hướng đến nơi cần chụp, lấy bố cục, đặt nét ở vạch vô cực, cửa
sáng để 8 rồi chụp mũ nồi lên ống kính, lúc này mũ nồi có nhiệm vụ thay nắp ống kính,
bấm dây bấm mềm để chụp rồi giữ ngay lấy nó, nghĩa là lúc này máy đang ở chế độ
chụp, màng chụp vẫn đang mở nhưng do có mũ nồi che ở ngoài nên không có hình ảnh
nào lọt được vào phim. Ngồi đợi khi nào pháo hoa bắn lên nếu thấy ưng quả nào thì nhấc
mũ nồi ra, lúc đó mới có hình ảnh ghi lên phim, khi nào thấy đủ không chụp nữa thì bấm

thấy thì khi chụp bạn phải đo đúng sáng cho đối tượng được chụp. Chẳng hạn bạn thấy
ánh sáng của nền trời thật rực rỡ, và bạn muốn có được mầu sắc của nó thì khi đo sáng
bạn phải đo ánh sáng của nền trời đó thay vì bạn đo ánh sáng vào hình khối bạn định in
lên nền trời. Thực ra thì mọi thao tác của bạn khi chụp là đúng, bạn cũng đo sáng vào
vùng sáng đó nhưng chụp xong thì nó không như bạn mong muốn, điều này là do “máy”
của bạn, bạn chưa hiểu hết và chưa nắm hết được tính năng của chiếc máy bạn đang sử
dụng. Tôi có thể khẳng định phần lớn các bạn gặp sự cố kiểu này là những người đang
dùng máy số và máy chụp phim có phần đo sáng tự động dạng chuyên nghiệp. Những
dòng máy này phần đo sáng thường được thiết kế thành 3 kiểu đo:
+ đo toàn cảnh, trung cảnh (máy sẽ đo toàn bộ ảnh rồi sẽ đưa ra 1 thông số trung bình nào
đó phù hợp cho cả phần sáng nhất và tối nhất của ảnh), nếu bạn đo sáng bằng kiểu này thì
vô hình chung cả phần hình khối bạn định chụp cũng sẽ đuợc đo sáng, đồng thời ánh sáng
của phần mảng sáng mà bạn muốn có ấy sẽ bị giảm bớt đi bù vào phần tối của hình khối
kia.
+ Kiểu còn lại là kiểu đo “điểm” (spot meter), đo kiểu này thì máy chỉ đo vùng mà bạn
chỉ định thôi và cái điểm để máy căn cứ vào đó mà đo nằm ở chính giữa tâm của khung
hình bạn ngắm.

Như vậy trước khi chụp bạn hãy chắc chắn để máy ở chế độ đo sáng “điểm”. Bước tiếp
theo là đo sáng. Như tôi vùa nói, điểm đo sáng sẽ nằm ở giữa khung hình do vậy khi
hướng tâm khung hình vào mảng sáng cần đo thì bố cục bức ảnh sẽ bị lệch không đúng
như mình định chụp, tức là sau khi đo sáng xong bạn sẽ phải xê dịch lại máy để có được
bố cục đẹp và chính ngay khi bạn vừa dịch máy cũng là lúc bạn lại làm sai lệch thông số
đo sáng. Đẻ khắc phục nó bạn hãy sử dụng nút khoá thời chụp (AE-lock), với các máy
chuyên nghiệp thì nút này nằm phía trên ở mặt đàng sau của máy, trùng với vị trí của
ngón tay cái phải. Sau khi hướng tâm máy vào mảng sáng cần đo, ấn nhẹ nút chụp để đo
sáng đồng thời hãy nhấn ngay nút khoá thời chụp (AE lock) và giữ lấy nó rồi dịch máy
lại lấy bố cục và lại ấn nhẹ tay ở nút chụp đẻ lấy nét rồi mới ấn tiếp nút chụp xuống để
chụp. Bạn hãy chụp thử nghiệm cùng 1 lúc với 1 khung cảnh nhưng có 3 lần chụp khác
nhau bạn sẽ thấy 3 kết quả khác nhau: lần 1: để máy đo ở trung hay toàn cảnh rồi chụp

hơn.
*"Những người không ăn ảnh".
Rất nhiều người tự ti cho rằng mình xấu không muốn chụp ảnh, mà họ không biết chính
họ lại là nhũng người dễ để các ông thợ ảnh "có kinh nghiệm" có cơ hội kiếm tiền từ họ.
Thật ra nói "không ăn ảnh" hay "tôi xấu lắm" không chụp ảnh đâu là không đúng. Mỗi
người đều có vẻ đẹp riêng của mình mà chúng ta, những người cầm máy, chưa phát hiện
ra những "góc chụp" đó mà thôi. Bởi vậy đ chụp cho những người kiểu này thì trước khi
chụp nên có 1 khoảng thời gian trò chuyện cởi mở với họ, nhằm xoá đi phần nào cái "tôi"
tự ti trong họ và cũng nhân đó mà khám phá ra những góc chụp ẹp. có người chụp chỉ
thẳng góc mới đẹp, có người quyay nghiêng 2/3 hay nghiêng hoàn toàn mới đẹp
*Với những ngươì hay "ngọ nguậy" mà ta không dùng chân máy.
Trường hợp này ta phải tính toán sao cho tốc độ cao lên để người đó có ngọ nguậy cũng
không bị mất nét. Vậy như thế nào là "cao'''' và cao bao nhiêu thì vừa. Vì người ngồi ngọ
nguậy thì tốc độ chuyển động của họ cũng không lớn lắm nên tốc độ chọn trong khoảng
1/60 đ ến 1/125 đã là vừa để không mất nét rồi. Nên hiểu "cao" ở đây không có nghĩa là
phải dùng tới tốc độ cao của máy như 1/500, 1/1200 mà cao ở đây là thuật ngữ "cao",
còn nếu mà đạt được tốc độ cao thật như vậy thì tốt quá. 1 điểm khác cũng ảnh hưởng tới
tốc độ chụp làm cho máy bị rung mất nét đó là tiêu cự của ống kính. nói thì hơi buồn cười
song thực tế cho thấy nếu tiêu cự của ống kính mà lớn hơn tốc độ chụp thì khi chụp sẽ rất
dễ bị rung tay. Do vậy khi chọn tốc độ chụp thì phải để ý đến tiêu cự của ống kính. Ví dụ:
ống kính chụp là zoom 35 - 105 mm thì tốc độ chụp nên chọn là 1/125 trở lên.
Về độ mở: nên dể ở khẩu độ lớn nhất (tức trị số nhỏ nhất - 2 cái này rất dễ nhầm ) của
ống kính, với độ mở này thì thứ nhất ta lợi về tốc độ vì độ mở càng lớn thì tốc độ chụp
càng nhanh lên. thứ 2 độ mở càng lớn, độ nét sâu của ảnh càng hẹp và như vậy phì phông
(phần nền) phía sau vật chụp sẽ càng nhoè mờ đi, hiển nhiên là hình chụp sẽ nổi, cô đọng
hơn. 1 yếu tố nữa ảnh hưởng tới việc làm nhoè phông nền là khoảng cách từ máy đến
người được chụp và từ người đó đến phông nền phía sau. 2 khoảng cách này nên chọn
càng xa càng tốt, càng xa ra thì phông càng mờ nhoè. Tuy nhiên với khoảng cách thứ
nhất: từ máy đến người chụp thì nên chọn làm sao để khi zoom ống kính nó chỉ nằm
trong khoảng tiêu cự từ 105 đến 135 là đẹp nhất vì ở khoảng tiêu cự này hình được chụp

cùng tư thế với họ thì đầu của 2 người ở ngoài cùng sẽ bị méo kéo vểnh lên như muốn
chọc ra khỏi bức ảnh. Do vậy trong tư thế này hãy hạ thấp máy ảnh xuống tầm ngang thắt
lưng hoặc thấp hơn 1 chút.

+ Tránh vật đè đầu: Lưu ý khi chụp tránh để có vật gì đó đè lên đầu của người được chụp
khiến cho người đó như đang mang 1 vật nặng trên đầu. Ví dụ chụp người với cảnh thì
tránh các thứ như cột điện, thân cây… đè thẳng vào đầu người, hoặc 1 đường ngang nào
đó như mép phía trên nóc nhà chẳng hạn lại chạy cắt qua giữa đầu hay cắt ngang cổ
người được chụp….

+ Bố trí mầu sắc: mầu sắc cần hài hoà, tránh bên “nặng”, bên “nhẹ” như có 5 người trong
bức ảnh, 2 người áo vàng, đỏ, 2 người mầu trắng và 1 người mầu hơi tối thì nên để người
có mầu tối vào giữa ảnh, 2 người mầu trắng và 2 người áo mầu thì chia đều 2 bên tránh
để 2 người áo trắng sang 1 bên và 2 người có mầu còn lại sang 1 bên, làm như vậy mầu
sắc mất cân đối không hài hoà về mỹ thuật.

+ Thứ tự xếp người đứng trong hình : Khi có nhiều người chụp cùng trong 1 kiểu ảnh thì
phải sắp xếp làm sao trông độ cao của mọi người trong ảnh là đều đều như nhau, to nhỏ
cũng như nhau. để đạt được điều này thì ta cũng vẫn vận dụng tính chất “ai gần máy hơn
trông sẽ cao to hơn”, hãy xếp những người được chụp đó theo hình vòng cung, ai to lớn
nhất thì đứng vào giữa, ai thấp nhỏ bé cho ra đứng phía ngoài cùng, vì xếp theo hình
vòng cung nên những người ở giữa sẽ xa máy ảnh nhất, ngược lại những người ngoài
cùng sẽ gần máy ảnh nhất Do vậy đứng từ phía máy ảnh trông vào thì độ cao và “độ rộng
ngang” (béo hay gầy) của mọi người trong hình sẽ là tương đối ngang nhau. Trên thực tế
khi chụp ảnh ta sẽ gặp những hoàn cảnh thật éo le, bảo người này đứng đây thì họ không
đứng cứ muốn len vào giữa, vì ai cũng quan niệm đứng ở giũa sẽ là nhân vật trung tâm
quan trọng nhất nên ai cũng muốn đứng vào giữa chứ không muốn đứng ra rìa, phần lớn
những người này lại nhỏ bé nên khi có ảnh rồi họ cứ trách ta là không biết chụp, hình của
họ bé tí, họ có biết đâu đó là lỗi của chính họ gây ra.


(che từng phần ống kính cho mỗi lần chụp)
+ Chồng hình lộ sáng toàn phần

A. Chồng hình trên nền phông chụp mầu đen và chồng hình theo kiểu lộ sáng từng
phần (che từng phần ống kính cho mỗi lần chụp).Trong cả 2 tr ư ờng hợp chồng hình này
thì mỗi lần bấm chụp ánh sáng chỉ in lên 1 phần của phim và hoá chất chỗ đó coi như đã
bị "đốt" cháy, khoảng tối đen còn lại của phim coi như chưa bị chụp nên ở tất cả các lần
chụp tiếp theo độ mở của ống kính vẫn giữ nguyên như khi chụp lần đầu.

- Chồng hình trên nền phông chụp mầu đen. Khi ta chụp trên nền phông mầu đen thì
đồng nghĩa với việc các khoảng đen của phông sẽ khgông được ghi lên phim (thực ra thì
nó có ghi lên phim nhưng vì là mầu đen nên hoá chất của vùng phim có khoảng đen in
lên đó chưa bị đốt cháy do vậy ta vẫn có thể tiếp tục ghi hình lên đó mà không sợ thừa
sáng). Ví dụ chụp chồng 3 lần hình ảnh của 1 người lên 1 tấm phim với nền phông phía
sau là mầu đen (trong studio chẳng hạn). Việc đầu tiên là đo sáng, độ mở vừa đo được
này sẽ được giữ nguyên trong cả quá trình chụp của những lần chụp tiếp theo. tiếp đến là
việc xác định vị trí của nhân vật sẽ được chụp, hãy nhớ kỹ những vị trí đó trên khung
ngắm (có thể phóng to thu nhỏ (zoom) nhân vật tuỳ vào sự khéo léo sắp xếp của người
chụp). Sau khi hoàn tất công việc đó là tiếp đến giai đoạn chụp chính thức. Đưa nhân vật
vào vị trí thứ nhất bấm chụp bình thường rồi kế đến là vị trí thứ 2, tuy nhiên khi chụp lần
thứ 2 nhớ là trước khi lên phim phải gạt lẫy chụp chồng hình để đảm bảo “tấm phim” đó
vẫn đứng yên mà không bị chuyển qua kiểu kế tiếp, lần ghép chụp thứ 3 cũng vậy, chỉ
cần nhớ phải gạt lẫy chụp chồng hình. (nếu là máy tự động như Nikon F801, f90… thì chỉ
việc chỉnh máy về chế độ chụp chồng hình và thiết lập số lần định chụp chồng)

- Chồng hình theo kiểu lộ sáng từng phần. Đây là kiểu che ống kính ở mỗi lần chụp. Kiểu
chụp ghép này khó hơn so với kiểu chụp ghép có nền phông đen. Ở lần chụp đầu ta cắt
miếng giấy hay bìa đen…. che 1 khoảng nào đó của ống kính rồi bấm chụp, lúc này phần
bị che sẽ không in hình trên phim và tới lần chụp tiếp theo ta lại đảo ngược vùng che để
phần được chụp lần trước đó không bị lộ sáng lần nữa mà chỉ có phần được che ở lần