1Bộ môn Tài chính Doanh Nghiệp
NHẬP MÔN TÀI CHÍNH TIỀN TỆ
NHẬP MÔN TÀI CHÍNH TIỀN TỆ
2Bộ môn Tài chính Doanh Nghiệp
N I DUNG MÔN H CỘ Ọ
N I DUNG MÔN H CỘ Ọ
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TIỀN TỆ
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TIỀN TỆ
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH
Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNHChương 3: NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Chương 3: NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Chương 4: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
Chương 4: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
Chương 5: BẢO HIỂM
Chương 5: BẢO HIỂMChương 6: TÍN DỤNG
Chương 6: TÍN DỤNG
Chương 7: TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
Chương 7: TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
3Bộ môn Tài chính Doanh Nghiệp
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU THAM KHẢO

Đề cương bài giảng Nhập môn tài chính - tiền tệ 1.3
Đề cương bài giảng Nhập môn tài chính - tiền tệ 1.3
- Bộ môn Tài chính


Giáo trình Lý thuyết tiền tệ
Giáo trình Lý thuyết tiền tệ
,
,
GS.TS. Vũ Hoá; PGS.TS. Đinh Xuân Hạng
GS.TS. Vũ Hoá; PGS.TS. Đinh Xuân Hạng
(2007), Nhà xuất bản tài chính.
(2007), Nhà xuất bản tài chính.

Tiền tệ và ngân hàng
Tiền tệ và ngân hàng
,
,
TS. Nguyễn Thị Phương Liên; TS. Nguyễn Văn
TS. Nguyễn Thị Phương Liên; TS. Nguyễn Văn
Thanh; PGS.TS. Đinh Văn Sơn (2003), NXB Thống kê
Thanh; PGS.TS. Đinh Văn Sơn (2003), NXB Thống kê

The economic of money, banking & Financial markets
The economic of money, banking & Financial markets
,
,
Frederic S.
Frederic S.
Mishkin (2001), Addison Wesley.
Mishkin (2001), Addison Wesley.

Tạp chí tài chính
Tạp chí tài chính

- Thụng qua quỏ trỡnh phỏt trin ca cỏc hỡnh thỏi
giỏ tr trong trao i
giỏ tr trong trao i
1.1.1.2 Khỏi nim
1.1.1.2 Khỏi nim
-
-
Theo Mark, tiền tệ là một loại hàng hoá đặc biệt, đợc
Theo Mark, tiền tệ là một loại hàng hoá đặc biệt, đợc
dùng làm vật ngang giá chung để đo lờng và biểu hiện giá trị của
dùng làm vật ngang giá chung để đo lờng và biểu hiện giá trị của
tất cả các hàng hoá khác và thực hiện trao đổi giữa chúng.
tất cả các hàng hoá khác và thực hiện trao đổi giữa chúng.
- Theo quan điểm hiện đại,
- Theo quan điểm hiện đại,
tin t
tin tl bt c th gỡ c
l bt c th gỡ c
chp nhn
chp nhn
c
c
hung trong thanh toỏn hng húa dch v v tr cỏc
hung trong thanh toỏn hng húa dch v v tr cỏc
mún n.
mún n.
7Bộ môn Tài chính Doanh Nghiệp

+
+
Bút tệ
Bút tệ
+ Tiền điện tử
+ Tiền điện tử
8Bộ môn Tài chính Doanh Nghiệp
1.2. Ch c năng và vai trò c a ti n tứ ủ ề ệ
1.2. Ch c năng và vai trò c a ti n tứ ủ ề ệ
1.2.1. Ch c năng c a ti n tứ ủ ề ệ
1.2.1. Ch c năng c a ti n tứ ủ ề ệ
a.
a.
Ch c năng th c đo giá trứ ướ ị
Ch c năng th c đo giá trứ ướ ị
-
Ti n t th c hi n ch c năng này khi đo ề ệ ự ệ ứ
Ti n t th c hi n ch c năng này khi đo ề ệ ự ệ ứ
l ng và bi u hi n giá tr c a các hàng hóa ườ ể ệ ị ủ
l ng và bi u hi n giá tr c a các hàng hóa ườ ể ệ ị ủ
khác.
khác.
-
Đi u ki n th c hi n ch c năng:ề ệ ự ệ ứ
Đi u ki n th c hi n ch c năng:ề ệ ự ệ ứ
+ Ti n ph i có đ y đ giá trề ả ầ ủ ị
+ Ti n ph i có đ y đ giá trề ả ầ ủ ị
+ Ti n ph i có tiêu chu n giá cề ả ẩ ả
+ Ti n ph i có tiêu chu n giá cề ả ẩ ả
-

+ Quá trình trao đổi hàng hóa diễn ra nhanh chóng
+ Quá trình trao đổi hàng hóa diễn ra nhanh chóng
thuận lợi
thuận lợi
+ Tiết kiệm chi phí lưu thông tiền trong xã hội và
+ Tiết kiệm chi phí lưu thông tiền trong xã hội và
tạo điều kiện cho hệ thống ngân hàng phát triển
tạo điều kiện cho hệ thống ngân hàng phát triển
10Bộ môn Tài chính Doanh Nghiệp
c. Chức năng phương tiện tích lũy giá trị
c. Chức năng phương tiện tích lũy giá trị
-
Tiền tệ thực hiện chức năng này khi nó tạm
Tiền tệ thực hiện chức năng này khi nó tạm
thời rút ra khỏi lưu thông để chuẩn bị cho
thời rút ra khỏi lưu thông để chuẩn bị cho
một nhu cầu tiêu dung trong tương lai.
một nhu cầu tiêu dung trong tương lai.
-
Điều kiện:
Điều kiện:
+ Phải là tiền thực tế
+ Phải là tiền thực tế
+ Phải đảm bảo giá trị của đồng tiền cất trữ được
+ Phải đảm bảo giá trị của đồng tiền cất trữ được
chuyền tải tới giá trị tiêu dùng trong tương lai.
chuyền tải tới giá trị tiêu dùng trong tương lai.
-
Ý nghĩa:
Ý nghĩa:

a. Kh¸i niÖm
a. Kh¸i niÖm
ChÕ ®é lu th«ng tiÒn tÖ lµ
ChÕ ®é lu th«ng tiÒn tÖ lµ
tập hợp có hệ thống các đạo
tập hợp có hệ thống các đạo
luật, quy định và những văn bản của quốc gia hay tổ chức
luật, quy định và những văn bản của quốc gia hay tổ chức
quốc tế về quản lý và lưu thông tiền trong phạm vi không
quốc tế về quản lý và lưu thông tiền trong phạm vi không
gian và thời gian nhất định.
gian và thời gian nhất định.
b.
b.
Các yếu tố cơ bản của chế độ lưu thông tiền tệ
Các yếu tố cơ bản của chế độ lưu thông tiền tệ
-
Bản vị tiền
Bản vị tiền
-
Đ n v ti n tơ ị ề ệ
Đ n v ti n tơ ị ề ệ
-
Quy đ nh ch đ đúc ti n và l u thông ti n đúcị ế ộ ề ư ề
Quy đ nh ch đ đúc ti n và l u thông ti n đúcị ế ộ ề ư ề
-
Quy đ nh ch đ l u thông các d u hi u giá trị ế ộ ư ấ ệ ị
Quy đ nh ch đ l u thông các d u hi u giá trị ế ộ ư ấ ệ ị
Trình bày quá trình ra đời và phát triển của
Trình bày quá trình ra đời và phát triển của
tiền tệ
tiền tệ
2.
2.
Tiền tệ là gì? Phân tích tính chất đặc biệt của
Tiền tệ là gì? Phân tích tính chất đặc biệt của
“Vàng – tiền tệ” so với các loại hàng hóa
“Vàng – tiền tệ” so với các loại hàng hóa
khác.
khác.
3.
3.
Phân tích các chức năng của tiền? Trong các
Phân tích các chức năng của tiền? Trong các
chức năng đó, chức năng nào là quan trọng
chức năng đó, chức năng nào là quan trọng
nhất?
nhất?
4.
4.
Phân tích vai trò của tiền?
Phân tích vai trò của tiền?
15Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
Ch ng 2ươ
Ch ng 2ươNH NG V N Đ C B N V Ữ Ấ Ề Ơ Ả Ề

hµng hãa tiÒn tÖ
hµng hãa tiÒn tÖ
b. Sù ra ®êi, tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña Nhµ n#íc
b. Sù ra ®êi, tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña Nhµ n#íc18Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
2.1.2 Đặc trưng cơ bản của tài chính qua các thời kỳ
2.1.2 Đặc trưng cơ bản của tài chính qua các thời kỳ

Giai đoạn trước chủ nghĩa tư bản
Giai đoạn trước chủ nghĩa tư bản
- Các quan hệ TC phần lớn được thực hiện dưới hình thái hiện vật trực tiếp
- Các quan hệ TC phần lớn được thực hiện dưới hình thái hiện vật trực tiếp
-
Phần lớn các quan hệ TC nhằm huy đồng nguồn lực TC cho Nhà nước không
Phần lớn các quan hệ TC nhằm huy đồng nguồn lực TC cho Nhà nước không
mang tính thống nhất trong toàn bộ nên kinh tế quốc dân và phụ thuộc vào
mang tính thống nhất trong toàn bộ nên kinh tế quốc dân và phụ thuộc vào
chủ quan của người đứng đầu Nhà nước
chủ quan của người đứng đầu Nhà nước
- Các quan hệ tài chính giữa những người sản xuất trong xã hội cũng chưa phát
- Các quan hệ tài chính giữa những người sản xuất trong xã hội cũng chưa phát
triển.
triển.
- Tài chính trong giai đoạn này là công cụ đàn áp, bóc lột người lao động
- Tài chính trong giai đoạn này là công cụ đàn áp, bóc lột người lao động

Giai đoạn từ chủ nghĩa tư bản đến nay
Giai đoạn từ chủ nghĩa tư bản đến nay

sinh trong quá trình phân phối tổng sản phẩm
sinh trong quá trình phân phối tổng sản phẩm
quốc dân và của cải xã hội dưới hình thái giá
quốc dân và của cải xã hội dưới hình thái giá
trị thông qua việc hình thành và sử dụng các
trị thông qua việc hình thành và sử dụng các
quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các lợi ích của các
quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các lợi ích của các
chủ thể trong xã hội.
chủ thể trong xã hội.
Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
20
2.2 Bản chất của tài chính
2.2 Bản chất của tài chính2.2.1 N i dung và đ c tr ng c a các quan h tài chínhộ ặ ư ủ ệ
2.2.1 N i dung và đ c tr ng c a các quan h tài chínhộ ặ ư ủ ệ

Néi dung
Néi dung
-
- Các quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các chủ thể khác trong nền kinh tế
Các quan hệ tài chính giữa Nhà nước với các chủ thể khác trong nền kinh tế-xã

tức là quá trình tạo lập (chức năng phương tiện tích lũy giá trị) và sử dụng
tức là quá trình tạo lập (chức năng phương tiện tích lũy giá trị) và sử dụng
(chức năng phương tiện thanh toán) bởi các chủ thể khác nhau trong xã hội.
(chức năng phương tiện thanh toán) bởi các chủ thể khác nhau trong xã hội.
21Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp
2.2.2 Bản chất của tài chính
2.2.2 Bản chất của tài chính
* Nhận xét
* Nhận xét

Biểu hiện bề ngoài của các quan hệ tài chính là sự vận động độc
Biểu hiện bề ngoài của các quan hệ tài chính là sự vận động độc
lập tương đối của các quỹ tiền tệ trong quá trình tạo lập và sử
lập tương đối của các quỹ tiền tệ trong quá trình tạo lập và sử
dụng chúng. Thực chất đây là quá trình phân phối các nguồn tài
dụng chúng. Thực chất đây là quá trình phân phối các nguồn tài
chính, quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đạt được
chính, quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đạt được
mục đích nhất định.
mục đích nhất định.

Đằng sau sự vận động của quỹ tiền tệ thể hiện các mối quan hệ
Đằng sau sự vận động của quỹ tiền tệ thể hiện các mối quan hệ
về lợi ích kinh tế (các quan hệ kinh tế) giữa các chủ thể thể hiện
về lợi ích kinh tế (các quan hệ kinh tế) giữa các chủ thể thể hiện
sự phân chia của cải xã hội giữa các chủ thể liên quan dưới hình
sự phân chia của cải xã hội giữa các chủ thể liên quan dưới hình
thái giá trị.
thái giá trị.
22Bộ môn Tài Chính Doanh Nghiệp

Chức năng phân phối
a. Khái niệm
a. Khái niệm
Chức năng phân phối của tài chính là chức năng mà nhờ đó
Chức năng phân phối của tài chính là chức năng mà nhờ đó
quá trình phân phối của cải xã hội đợc thực hiện thông qua
quá trình phân phối của cải xã hội đợc thực hiện thông qua
quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ trong nền kinh tế
quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ trong nền kinh tế
quốc dân nhằm thoả mãn nhu cầu của nhà nớc và của mọi
quốc dân nhằm thoả mãn nhu cầu của nhà nớc và của mọi
chủ thể trong xã hội
chủ thể trong xã hộib. Đối t#ợng phân phối
b. Đối t#ợng phân phối
c. Chủ thể phân phối
c. Chủ thể phân phối
24B mụn Ti Chớnh Doanh Nghip
2.3.1.
2.3.1.
Chức năng phân phối
Chức năng phân phối
d. Kết quả của phân phối tài chính
d. Kết quả của phân phối tài chính


ph i l i trong ú phõn ph i l i bao trựm v th hi n rừ nột
ph i l i trong ú phõn ph i l i bao trựm v th hi n rừ nột
nh t b n ch t c a TC.
nh t b n ch t c a TC.
25B mụn Ti Chớnh Doanh Nghip
2.3.1.
2.3.1.
Chức năng phân phối
Chức năng phân phối
f. Quá trình phân phối của tài chính
f. Quá trình phân phối của tài chính

Phân phối lần đầu
Phân phối lần đầu
-
Khỏi nim: L quỏ trỡnh phõn phi ch din ra trong khu vc sn xut, to ra cỏc
Khỏi nim: L quỏ trỡnh phõn phi ch din ra trong khu vc sn xut, to ra cỏc
qu tin t c bn i vi nhng ch th cú lin quan n quỏ trỡnh sn xut.
qu tin t c bn i vi nhng ch th cú lin quan n quỏ trỡnh sn xut.
-
Ph
Ph
m vi
m vi
-
K
K
t qu c a PP l n u: bự p cỏc chi phớ tiờu hao, hỡnh thnh cỏc qu DN (ti n
t qu c a PP l n u: bự p cỏc chi phớ tiờu hao, hỡnh thnh cỏc qu DN (ti n
l ng, t b o hi m ), tr cho cỏc ch th s h u v n v ti nguyờn.