Hướng dẫn trả lời một số câu hỏi về 7 vùng kinh tế ở nước ta
Chứng minh Đông Nam Bộ là vùng chuyên canh hàng đầu về cây công
nghiệp.
Giải thích vì sao Đông Nam Bộ lại trở thành vùng chuyên canh cây công
nghiệp lớn nhất Việt Nam
Đông Nam Bộ là vùng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển cây công
nghiệp. Anh (chị) hãy:
1. Chứng minh rằng đây là vùng chuyên canh hàng đầu về cây công nghiệp
của cả nước.
2. Giải thích vì sao Đông Nam Bộ lại trở thành vùng chuyên canh cây công
nghiệp lớn nhất ở Việt Nam.
* Trả lời:
1. Chứng minh Đông Nam Bộ là vùng chuyên canh cây công nghiệp
hàng đầu ở nước ta.
a. Đứng đầu về quy mô.
- Đông Nam Bộ là vùng chuyên canh cây công nghiệp (dài ngày, ngắn ngày)
lớn nhất của cả nước.
- Diện tích trồng một số loại cây công nghiệp thuộc loại lớn nhất.
b. Đứng đầu về mức độ tập trung hoá.
- Do điều kiện địa hình, đất đai thuận lợi nên mức độ tập trung hoá về đất
đai rất cao.
- Điển hình là các tỉnh Đồng Nai, Bình Long, Bình Phước.
c. Đứng đầu về trình độ thâm canh, tổ chức quản lý sản xuất.
- Trình độ thâm canh cây công nghiệp cao.
- Tổ chức quản lý sản xuất tiên tiến.
d. Đứng đầu về sản lượng một số cây công nghiệp và đạt hiệu quả kinh tế
cao.
- Cây cao su là cây đứng đầu cả nước về diện tích và sản lượng.
- Cây cà phê đứng sau Tây Nguyên với gần 34% diện tích cho sản phẩm.
- Ngoài các cây nói trên, Đông Nam Bộ còn phát triển các vùng chuyên canh
mía, lạc, điều, thuốc lá, hồ tiêu…

- Đông Nam Bộ là vùng có truyền thống phát triển cây công nghiệp.
- Riêng về cây cao su, các đồn điền đầu tiên đã xuất hiện trên diện tích rộng
từ năm 1914. Và sản lượng tăng dần qua từng năm.
TRÌNH BÀY CÁC THẾ MẠNH VỀ VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, TÀI NGUYÊN
THIÊN NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
* Trả lời:
1. Thế mạnh về vị trí địa lí.
- Đông Nam Bộ là vùng chuyển tiếp giữa vùng kinh tế Tây Nguyên, vùng
duyên hải Nam Trung Bộ với vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đây là vùng
kinh tế trọng điểm phía Nam, vùng kinh tế phát triển nhất đất nước.
- Phía Bắc, Đông Nam Bộ giáp với Tây Nguyên (vùng giàu cây công nghiệp
và là nơi có tài nguyên lâm sản lớn nhất nước) và với duyên hải Nam Trung
Bộ (vùng giàu thuỷ sản).
- Đông Nam Bộ nằm kề với đồng bằng sông Cửu Long (vùng lương thực
thực phẩm lớn nhất của cả nước). Nhờ có hệ thống kênh rạch chằng chịt, hệ
thống đường bộ phát triển, giữa hai vùng đã có sự giao lưu tốt.
- Phía Đông và Đông Nam của Đông Nam Bộ là vùng biển giàu thuỷ sản,
tiềm năng dầu khí lớn
- Liên hệ thuận tiện với các tỉnh khác trong toàn quốc (đầu mối giao thông
vận tải là thành phố Hồ Chí Minh). Nhờ đó các ngành sản xuất trong vùng
Đông Nam Bộ có thể dễ dàng mở rộng vùng cung cấp nguyên liệu, vật liệu
và vùng tiêu thụ sản phẩm ra các vùng khác trong nước.
- Bằng đường bộ, có thể giao lưu dễ dàng với Campuchia, Cụm cảng Sài
Gòn (đường hàng không và đường biển) và Vũng Tàu là cửa ngõ cho vùng
mở ra nước ngoài, giao lưu kinh tế thuận lợi với các nước trong khu vực và
nhiều nước khác trên thế giới.
2. Thế mạnh về tài nguyên.
- Ở Đông Nam Bộ có các vùng đất badan khá màu mỡ (nối tiếp miền đất
badan ở Nam Tây Nguyên), đất xám bạc màu (phù sa cổ) tuy nghèo dinh
dưỡng hơn đất badan nhưng vẫn có thể trồng trọt quanh năm. Đất xám

- Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kĩ thuật vào loại tốt nhất.
+ Giao thông vận tải và thông tin liên lạc phát triển.
+ Cơ sở năng lượng được chú ý phát triển với đường dây siêu cao áp xuyên
Việt chạy qua, với các nhà máy thuỷ điện Trị An, Thác Mơ đã hoạt động và
sẽ khai thác nguồn thuỷ năng trên sông La Ngà, với các nhà máy điện chạy
bằng tuốc bin khí ở Bà Rịa.
– Vũng Tàu đã và đang tiếp tục được xây dựng……
+ Có thành phố Hồ Chí Minh, một trung tâm công nghiệp và dịch vụ lớn
nhất cả nước, một đầu mối giao thông rất quan trọng (cảng Sài Gòn, sân bay
Tân Sơn Nhất, xa lộ Sài Gòn – Biên Hoà….).
+ Là vùng có nền kinh tế hàng hoá sớm phát triển và cơ sở vật chất kĩ thuật
hoàn thiện nhất cả nước, nên Đông Nam Bộ có cơ cấu kinh tế công nghiệp
phát triển hơn so với các vùng khác trong cả nước, thu nhập theo đầu người
cao nhất nước.
Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, Trung du miền núi phía Bắc là ba vùng
chuyên canh cây công nghiệp dài ngày lớn nhất nước ta.
Hãy so sánh ba vùng chuyên canh này.
* Trả lời:
1. Sự giống nhau.
a. Về quy mô.
- Cả ba vùng đều là các vùng chuyên canh cây công nghiệp thuộc loại lớn
nhất nước ta.
- Mức độ tập trung hoá đất đai tương đối cao. Các khu vực trồng cao su
(Đông Nam Bộ, Tây Nguyên), cà phê (Tây Nguyên), chè (Trung du miền
núi phía Bắc, Tây Nguyên) khá tập trung trên một quy mô rộng lớn. Điều đó
rất thuận lợi cho việc tạo ra một vùng sản xuất hàng hoá lớn phục vụ nhu cầu
trong nước và xuất khẩu.
- Ngoài ra, cả ba vùng chuyên canh đều được hình thành từ lâu. Dưới thời
Pháp thuộc ở đây đã có các đồn điền trồng cao su, cà phê, chè.
b. Về hướng chuyên môn hoá.

Sự khác nhau về địa hình, trong chừng mực nhất định, ảnh hưởng đến mức
độ tập trung hoá và hướng chuyên môn hoá (độ cao địa hình).
+ Đất đai:
. Đông Nam Bộ: Đất xám, phù sa cổ.
. Tây Nguyên: Đất badan thích hợp với cây công nghiệp.
. Trung du miền núi phía Bắc: Đất feralit.
+ Khí hậu:
. Đông Nam Bộ và Tây Nguyên: Có 2 mùa (khô, mưa) trong năm. Tuy
nhiên, sự phân hoá ở Tây Nguyên sâu sắc hơn. Khó khăn lớn nhất của Tây
Nguyên là thiếu nước trầm trọng trong mùa khô.
. Trung du miền núi phía Bắc: Khí hậu có một mùa đông lạnh, cộng với độ
cao của địa hình nên có điều kiện để phát triển cây cận nhiệt (chè).
- Điều kiện kinh tế - xã hội.
+ Về dân cư và nguồn lao động có sự khác nhau giữa ba vùng. Trong khi ở
Đông Nam Bộ mật độ dân số ở mức trung bình so với cả nước thì trung du
miền núi phía Bắc mật độ dân số thấp hơn, đặc biệt là Tây Nguyên. Nguồn
lao động ở Tây Nguyên thiếu và vì vậy, đây là một trong những vùng nhập
cư lớn của cả nước.
+ Về trình độ phát triển, Đông Nam Bộ thuộc loại đứng đầu cả nước. Còn
trung du miền núi phía Bắc cũng như Tây Nguyên, trình độ phát triển thuộc
loại kém nhất trong 3 vùng.
+ Về các điều kiện khác (Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ
việc trồng và chế biến cây công nghiệp dài ngày), Đông Nam Bộ có nhiều
ưu thế hơn so với hai vùng còn lại.