Hướng dẫn trả lời một số câu hỏi về 7 vùng kinh tế ở nước ta
SO SÁNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VỀ
THẾ MẠNH ĐỂ PHÁT TRIỂN LƯƠNG THỰC THỰC PHẨM
* Trả lời:
1. Sự giống nhau.
a. Về vị trí và quy mô.
- Cả 2 đồng bằng đều là châu thổ rộng nhất nằm ở hạ lưu 2 hệ thống sông lớn nhất của
nước ta.
- Đây là 2 vùng trọng điểm lương thực, thực phẩm quan trọng nhất của đất nước.
+ Lúa là cây trồng chủ đạo.
+ Diện tích canh tác lớn nhất.
+ Sản lượng nhiều nhất với năng suất cao nhất.
- Là 2 vùng có vai trò quyết định trong việc đảm bảo nhu cầu ăn trong nước và xuất khẩu.
b. Về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.
- Địa hình tương đối bằng phẳng, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.
- Đất đai của 2 đồng bằng này nhìn chung là đẩt phù sa màu mỡ do sông ngòi bồi đắp.
- Khí hậu nhiệt đới, nắng lắm, mưa nhiều tạo điều kiện tốt cho cây trồng, vật nuôi sinh
trưởng và phát triển.
- Có các sông lớn chảy qua với lưu lượng nước phong phú.
- Giáp với vùng biển rộng lớn, có nguồn lợi biển đa dạng, phong phú với nhiều bãi cá có
giá trị về mặt kinh tế.
c. Về điều kiện kinh tế - xã hội.
- Là các vùng dân cư trù phú, nguồn lao động dồi dào, có kinh nghiệm trồng lúa, chăn
nuôi, nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản, hải sản.
- Có nhiều cơ sở chế biến nguyên liệu từ nông nghiệp, ngư nghiệp.
- Trên 2 đồng bằng có hệ thống đô thị, trong đó có những đô thị vào loại lớn nhất của cả
nước (Hà Nội, Hải Phòng, Cần Thơ…).
2. Sự khác nhau.
a. Về vị trí và quy mô.
- Đồng bằng sông Hồng nằm trong địa bàn kinh tế trọng điểm phía Bắc có nhiều lợi thế
để phát triển kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng.

* Trả lời:
1. Đồng bằng sông Cửu Long là vùng trọng điểm lúa lớn nhất nước ta do những
thuận lợi sau đây:
a. Tài nguyên thiên nhiên:
- Tài nguyên thiên nhiên là nguồn lực quan trọng nhất làm cho đồng bằng trở thành vựa
lúa lớn nhất của cả nước.
- Các loại tài nguyên quan trọng nhất:
+ Đất đai: Diện tích 4 triệu ha, trong đó diện tích trồng lúa khoảng 2,8 triệu ha. Bình
quân đất trồng lúa theo đầu người gấp 3 lần so với đồng bằng sông Hồng.
Đất phù sa màu mỡ do được phù sa sông Tiền, sông Hậu bồi đắp. Đặc biệt là dải phù sa
ngọt dọc theo sông Tiền, sông Hậu là loại đất tốt nhất để trồng lúa.
+ Khí hậu mang tính chất cận xích đạo, nhiệt độ cao, biên độ nhiệt ít dao động trong năm.
Có một mùa mưa, một mùa khô, ít có bão, thời tiết ổn định là điều kiện cho cây lúa có thể
phát triển quanh năm (có thể phát triển 3 vụ lúa: vụ đông xuân, vụ hè thu và vụ mùa).
+ Nguồn nước dồi dào. Tổng lượng nước của hệ thống sông Cửu Long rất lớn. Hệ thống
kênh rạch chằng chịt. Nước có ý nghĩa lớn đối với việc thau chua, rửa mặn. Sông ngòi,
kênh rạch còn là con đường giao thông thuận tiện.
b. Đồng bằng sông Cửu Long là nơi đông dân. Đây là nguồn lao động dồi dào, thị
trường tiêu thụ tại chỗ quan trọng. Đó là tiềm năng lớn để phát triển sản xuất.
c. Đồng bằng sông Cửu Long đang được đầu tư, cải tạo về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất
– kĩ thuật để biến vùng này trở thành vùng trọng điểm lúa hàng hoá lớn nhất của cả nước
và đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.
2. Những khó khăn chủ yếu.
- Khó khăn lớn nhất là sự nhiễm phèn, nhiễm mặn của đất, trong lúc nước lại không đủ
tưới trong mùa khô. Việc thau chua, rửa mặn khó khăn, tốn kém.
- Tính chất đất phức tạp: có 3 loại đất chủ yếu:
+ Đất phù sa ngọt ven sông, chiếm 30% diện tích đồng bằng phân bố thành dải dọc sông
Tiền và sông Hậu là loại đất tốt nhất.
+ Đất phèn có diện tích lớn nhất (>40%), phân bố thành các vùng tập trung (Đồng Tháp
Mười, tứ giác Long Xuyên).

- Diện tích 4 triệu ha.
- Chiếm trên 50% sản lượng lúa cả nước.
b. Giải quyết nhu cầu lương thực, thực phẩm cho cả nước và cho xuất khẩu.
- Lúa ở đồng bằng sông Cửu Long phục vụ cho nhu cầu ăn ở trong nước.
- Xuất khẩu gạo ngày càng tăng và chủ yếu là gạo từ đồng bằng sông Cửu Long.
2. Khai thác có hiệu quả những thế mạnh sẵn có về tự nhiên ở đồng bằng sông Cửu
Long.
a. Là đồng bằng châu thổ rộng nhất cả nước (4 triệu ha).
b. Thiên nhiên đa dạng, trong đó nổi lên những thế mạnh chính sau:
- Đất đai màu mỡ, trong đó đất phù sa ngọt ven sông là loại tốt nhất, chạy thành một dải
dọc sông Tiền và sông Hậu. Đây là loại đất cho năng suất cây trồng cao, thuận lợi cho sản
xuất nông nghiệp.
- Đồng bằng sông Cửu Long có nền khí hậu nhiệt đới, cận xích đạo. Nhiệt độ trung bình
25-27 độ C, thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây trông và vật nuôi
- Nguồn nước phong phú với phần hạ lưu của sông Mê Công khi chảy vào lãnh thổ Việt
Nam phân thành 2 nhánh (Tiền Giang, Hậu Giang) rồi đổ ra biển bằng 9 cửa sông. Mạng
lưới kênh rạch chằng chịt.
- Tài nguyên sông rất đặc trưng với rừng ngập mặn và rừng tràm. Rừng ngập mặn chủ
yếu ở Bạc Liêu, Cà Mau, rừng tràm ở Kiên Giang, đặc biệt ở U Minh. Nguồn lợi thuỷ sản
khá phong phú (tôm, cá nước ngọt, nước lợ).
- Tài nguyên biển rất phong phú, là vùng có năng suất nguyên sinh cao nhất trong cả
nước.
3. Hạn chế và khắc phục những tồn tại về mặt tự nhiên.
- Mùa khô kéo dài, mùa mưa ngập úng và các tai biến thiên nhiên.
- Đất bị nhiễm phèn, nhiễm mặn với diện tích khá lớn.
- Ở một số nơi, đất thiếu dinh dưỡng, đặc biệt thiếu các nguyên tố vi lượng hoặc đất quá
chặt, khó thoát nước.
- Khoáng sản ở đồng bằng sông Cửu Long ít, không đáng kể.
4. Sự xuống cấp của tài nguyên thiên nhiên, môi trường do hậu của của chiến tranh
và nhất là do sự khai thác quá mức của con người.

giờ. Nhiệt độ cao, ổn định với nhiệt độ trung bình năm 25-27 độ C. Lượng mưa lớn từ
1.400mm-1.800mm tập trung vào các thành mùa mưa (tháng 5-tháng 11).
- Thuỷ văn: Hệ thống sông ngòi dày đặc, chủ yếu là sông Cửu Long, cộng với hàng nghìn
km đường kênh rạch, cắt xẻ châu thổ thành những ô vuông, khiến giao thông trở nên dễ
dàng.
- Tài nguyên sinh vật: Rừng ngập mặn ven biển (rừng tràm, đước…).
- Vườn chim tự nhiên nổi tiếng ở Ngọc Hiển, Cái Nước, Vĩnh Lợi, U Minh… Rừng ngập
mặn còn là địa bàn để nuôi tôm, cá ven bờ, chắn sóng, bồi đắp phù sa mở rộng đồng
bằng.
- Tài nguyên biển: Có 736 km bờ biển với nhiều cửa sông, chứa đựng nguồn hải sản
thuộc loại lớn nhất cả nước. Trữ lượng tôm chiếm 50% của toàn quốc.
- Khoáng sản: Nghèo hơn các vùng khác. Đáng chú ý là đá vôi ở Hà Tiên, than bùn ở Cà
Mau, dầu khí có triển vọng, phân bố ở thềm lục địa giáp biển Đông và vinh Thái Lan.
Quan trọng nhất là bể trầm tích Cửu Long, dự báo khoảng 2 tỷ tấn.
- Kết luận: Những đặc điểm trên là cơ sở để cho đồng bằng sông Cửu Long trở thành
vùng trọng điểm lương thực, thực phẩm số 1 của cả nước.
2. Khó khăn:
- Diện tích đất mặn, đất phèn quá lớn.
- Đất quá chặt, thiếu một số nguyên tố vi lượng.
- Địa hình ô trũng, nhiều vùng bị ngập nước trong mùa mưa.
- Mùa khô thiếu nước trầm trọng.
- Khoáng sản nghèo nàn.