MỤC LỤC
Lời mở đầu.................................................................................................................1
Nội dung.....................................................................................................................3
I. Một số khái niệm về thị trường.............................................................................3
2. Đặc điểm của thị trường thuỷ sản tại Mỹ..............................................................4
3. Sự cần thiết phải mở rộng thị trường xuất khẩu thuỷ sản tại Mỹ của Việt Nam ...7
II. Khái quát thực trạng thị trường xuất khẩu thuỷ sản tại Mỹ của Việt Nam ...........8
1. Khái quát thị trường xuất khẩu thuỷ sản tại Mỹ của Việt Nam .............................8
2. Thực trạng thị trường xuất khẩu sản phẩm thuỷ sản của Việt nam
sang Mỹ...................................................................................................................9
III. Các giải pháp kinh tế chủ yếu nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm
thuỷ sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ.............................................................18
1. Các giải pháp chủ yếu.........................................................................................18
2. Một số suy nghĩ của bản thân.............................................................................23
Kết luận....................................................................................................................24
Tài liệu tham khảo..................................................................................................25
Trang 1
LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế của Việt Nam, thuỷ sản là thế mạnh và là ngành kinh tế mũi
nhọn. Với lợi thế Việt Nam có hơn 3260 Km bờ biển, 112 cửa sông, lạch, hơn 2
triệu km2 thềm lục địa, hơn một triệu km2 mặt nước, sự phong phú về các loại thuỷ
hải sản nên ngành thuỷ sản của nước ta có điều kiện rất thuận lợi để phát triển và
thực tế nó đã trở thành một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Từ năm
1990 đến nay ngành ngư nghiệp đã phát triển mạnh. Hàng năm Việt nam đã đánh
bắt từ 1,2 triệu đến 1,7 tấn hải sản. Trong những năm qua ngành thuỷ sản đã đạt
được tốc độ phát triển cao, ổn định và mức tăng tổng bình quân hàng năm về tổng
sản lượng thuỷ sản trên 4%/năm, giá trị kim ngạch xuất khẩu bình quân chiếm
10-15% trong ttổng kim ngạch xuẩt khẩu của Việt nam hàng năm, đứng thứ 29 trên
thế giới về xuất khẩu với 1% giá trị xuất khẩu thuỷ sản của thế giới. So với các nước
Đông Nam Á thì Việt Nam đứng hàng thứ tư sau Thái Lan, Inđônêsia, Malaisia về
đánh bắt và xuất khẩu thuỷ sản. Trong điều kiện hiện nay, đời sống nhân dân ta
sản xuất với tiêu dùng, buộc sản xuất phải phục tùng nhu cầu tiêu dùng.
- Một thị trường cân đối thì giá cả của nó phải phản ánh chí phí sản xuất xã
hội trung bình, do đó buộc người sản xuất phải giảm chi phí, tiết kiệm nguồn lực,
nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
b. Thị trường xuất khẩu thuỷ sản
Thị trường xuất khẩu thuỷ sản về cơ bản vẫn mang bản chất của thị trường
nói chung nhưng nội dung của nó hẹp hơn. Ta có thể hiểu thị trường xuất khẩu thuỷ
sản là một lĩnh vực trao đổi mà thông qua đó người cung cấp ở nước này và người
có nhu cầu ở nước khác về sản phẩm và dịch vụ thuỷ sản có thể trao đổi, mua bán
với nhau tuân theo các qui luật kinh tế hàng hoá.
Thị trường trao đổi thuỷ sản thế giới rất rộng lớn bao gồm 195 nước xuất
khẩu và 180 quốc gia nhập khẩu thuỷ sản trong đó nhiều quốc gia vừa xuất vừa
nhập khẩu thuỷ sản như Mỹ, Pháp, Anh...Năm 1999, lĩnh vực xuất khẩu thuỷ sản thế
giới đạt hơn 50 tỷ đô la, giảm 2,8% so với 51,4 tỷ năm 1997.
Hiện nay, Thái Lan là nhà xuất khẩu thuỷ sản lớn nhất với kim ngạch xuất
khẩu hơn 1 tỷ đô la, tương đương 8% tổng kim ngạch thế giới. Sau đó là Mỹ, Nauy,
Trung Quốc,Pêru, Đài Loan, Canađa, Chilê, Inđônêxia, Nga, Hàn Quốc...
Trang 4
Quốc gia nhập khẩu lớn nhất là Nhật Bản, chiếm 30% tổng kim ngạch buôn
bán quốc tế, vượt xa mức 14% thị phần của nước đứng thứ hai là Mỹ. Năm 1999,
nhập khẩu thuỷ sản của Nhật Bản, Hồng Kông, Singapore...giảm sút nhưng đã được
bù đắp phần nào bởi nhu cầu tăng mạnh ở thị trường Mỹ. Các nước nhập khẩu thuỷ
sản lớn của thế giới đứng sau Nhật và Mỹ lần lượt là Pháp, Italia, Đức, Anh, Hồng
Kông, Hà Lan...
2_ĐẶC ĐIỂM CỦA THỊ TRƯỜNG THUỶ SẢN TẠI MỸ.
Thị trường Mỹ luôn là môt thị trường hấp dẫn không chỉ đối với các nước
châu Á ( trong đó có Việt Nam) mà còn là mục tiêu của nhiều nước trong các châu
lục khác.Trong số các thị trường tiêu thụ sản phẩm thuỷ sản của Việt Nam thì Mỹ là
thị trường khá rộng lớn và giàu tiềm năng, chỉ đứng sau Nhật Bản. Nước Mỹ với
280 triệu dân, thu nhập bình quân đầu người vào loại cao nhất thế giới, đời sống vật
đặt ra cho các sản phẩm thuỷ sản nhập khẩu. Khi đưa sản phẩm thuỷ sản vào thị
trường Mỹ, chúng ta phải quan tâm và hiểu được hệ thống pháp luật của Mỹ. Hệ
thống luật của Mỹ khá phức tạp, chặt chẽ và mới lạ đối với các doanh nghiệp xuất
khẩu Việt Nam. Vì vậy nếu không nghiên cứu tìm hiểu rõ thì các doanh nghiệp sẽ
phải gánh chịu những thua thiệt nặng nề trong kinh doanh. Có thể đơn cử một số
luật sau:
_Luật chống độc quyền đưa ra các chế tài hình sự khá nặng đối với những
hành vi độc quyền hoặc cạch tranh không lành mạnh trong kinh doanh, cụ thể là
phạt tiền đến 1 triệu USD đối với các công ty,100.000 USD hoặc tù 3 năm đối với
cá nhân.
_Luật về trách nhiệm đối với sản phẩm, theo đó người tiêu dùng bị thiệt hại
có thể kiện nhà sản xuất về mức bồi thường thiệt hại quy định gấp nhiều lần thiệt
hại thực tế.
_Luật liên bang và các tiểu bang của Mỹ được áp dụng cùng một lúc trong
lĩnh vực thuế kinh doanh đòi hỏi ngoài việc nắm vững luật của tiểu bang mà các
doanh nghiệp có quan hệ kinh doanh còn phải nắm vững luật của Liên bang nữa.
Vì vậy có thể nói chưa có sự phù hợp cao giữa việc xuất khẩu hàng thuỷ sản
Việt Nam với yêu cầu nhập khẩu của thị trường Mỹ. Thị trường Mỹ là một thị
trường “khó tính” của thế giới. Hàng thuỷ sản nhập khẩu vào Mỹ phải qua sự kiểm
tra chặt chẽ của cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa kỳ(FDA) theo các tiêu
Trang 6
chuẩn HACCP. Vấn đề vệ sinh thực phẩm, ô nhiễm môi trường, bảo vệ sinh thái...là
những lý do mà Mỹ thường đưa ra để hạn chế nhập khẩu.
Bên cạnh đó, hàng hoá từ nước ngoài xuất khẩu vào Mỹ sẽ phải trải qua một
số thủ tục hải quan khá chặt chẽ. Hệ thống thuế quan của Mỹ(gọi tắt là HTS ) hiện
không chỉ được thi hành ở Mỹ, mà hầu hết các quốc gia thương mại lớn của thế giới
đang áp dụng... .Nhiều loại thuế của Mỹ đánh theo tỷ lệ trên giá trị hàng hoá, tức là
mức thuế được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm trên giá trị hàng nhập khẩu, mức
thuế suất biến động từ 1-40%, trong đó mức thông thường từ 2-7% giá trị hàng nhập
khẩu. Một số hàng hoá khác phải chịu thuế gộp- tức là loại thuế kết hợp cả mức thuế
khẩu về thuỷ sản của Việt Nam khá phong phú về chủng loại. Sản lượng tôm đông
lạnh chiếm từ 80-90% khối lượng hàng thuỷ sản xuất khẩu, về giá xuất khẩu thì tôm
cũng là mặt hàng được giá nhất trong ba chủng loại chính xuất khẩu hàng thuỷ sản
của Việt Nam. Trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam thì thuỷ sản là ngành có vị trí
rất quan trọng. Chúng ta có thể thấy rằng Mỹ là thị trường tiềm năng đối với Việt
Nam. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam 2000 mới đạt khoảng 700 triệu USD
nhưng khả năng nhập khẩu của thị trường này năm 2000 đã là 1300triệu USD (Việt
Nam mới chỉ chiếm 0,06% thị phần nhập khẩu của Mỹ). Dự tính rằng kim ngạch
xuất khẩu sang thị trường Mỹ ở cuối năm 2005 là 3 tỷ USD và năm 2010 là 6 tỷ
USD- đây là dự báo mà một nhóm các nhà nghiên cứu đã đề xuất.
Việc buôn bán thuỷ sản trên thế giới vẫn tiếp tục tăng như hiện nay. Các nước
xuất khẩu mạnh và năng động vẫn là các nước đang phát triển - những nước đang
cần ngoại tệ, còn những nước nhập khẩu là những nước phát triển.
Trong xu thế đó, để tăng hơn nữa kim ngạch xuất khẩu ngành thuỷ sản nói
riêng và phát triển nền kinh tế quốc dân nói chung thì vấn đề mở rộng thị trường
tiêu thụ sản phẩm thuỷ sản nước ngoài, đặc biệt đối với thị trường Mỹ là vô cùng
cần thiết.
II_ KHÁI QUÁT THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU THUỶ SẢN
TẠI MỸ CỦA VIỆT NAM.
1_ KHÁI QUÁT THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU THUỶ SẢN TẠI MỸ
CỦA VIỆT NAM.
Ngành thuỷ sản Việt Nam bắt đầu xuất khẩu sang Mỹ từ năm 1994 với giá trị
ban đầu còn thấp, mới chỉ có 6 triệu USD. Từ đó giá trị thuỷ sản xuất khẩu của Việt
Trang 8
Nam sang Mỹ tăng liên tục qua các năm. Năm 1998 lên tới 82 triệu USD và đưa
Việt Nam lên vị trí thứ 19 trong các nước xuất khẩu thuỷ sản vào Mỹ. Năm 1999
Mỹ nhập khẩu từ Việt Nam 130 triệu USD thủy sản các loại, năm 2000 đạt 302,4
triệu USD và trong 6 tháng đầu năm 2001 xuất khẩu thuỷ Việt Nam vẫn tiếp tục
tăng trưởng đạt 31 nghìn tấn về khối lượng, với giá trị 210,4 triệu USD. Hàng thuỷ
sản xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ chủ yếu là tôm đông lạnh. Mặt hàng xuất khẩu