Thông thường, những người chịu trách nhiệm soạn thảo chiến lược cho công ty luôn cho
rằng công tác hoạch định chiến lược là một quá trình phức tạp. Thật ra, đó là do họ đã
không nắm bắt được sự đơn giản và rõ ràng của các khái niệm về chiến lược, cũng như
không biết chính xác đâu là những nhân tố chính để đạt được thành công. Michael
Porter, nhà hoạch định chiến lược có uy tín nhất trên thế giới, đã đi nhiều nơi để thuyết
trình về vấn đề này. Chúng tôi xin giới thiệu tóm tắt nội dung bài viết 10 yếu tố cơ bản,
rõ ràng và dễ hiểu nhất của Michael Porter về các “vật liệu” cần thiết để xây dựng
chiến lược.

1. Đừng cố giành vị trí thứ nhất mà hãy tỏ ra độc đáo

Sai lầm chính và cũng là sai lầm tệ hại nhất thường gặp trong việc hoạch định chiến lược
là đương đầu trực diện với đối thủ cạnh tranh.
Mục tiêu của bạn không phải là trở thành công ty đứng đầu, mà hãy cố gắng để giành vị
trí thứ 2. Hãy tìm ra những giá trị độc đáo, hiếm có và tìm những cách tiếp thị gây ấn
tượng.
2. Mục tiêu hàng đầu của bạn phải là hoàn vốn nhanh

Mục tiêu chính yếu của công ty là tỷ suất lợi nhuận của tổng số vốn đầu tư (ROIC); sức
tăng trưởng của công ty chỉ là mục tiêu thứ hai, và chỉ cần tập trung toàn lực đạt được
mục tiêu này sau khi đã đạt được mục tiêu chính yếu.
Tập trung vào các mục tiêu như tăng thị phần, tăng mức lợi nhuận, nâng lượng hàng bán
ra… sẽ tạo ra những mạo hiểm nghiêm trọng từ bên trong đối với chiến lược của công ty.
3. Nền công nghiệp- cơ sở của phân tích chiến lược
Hiệu quả kinh tế của một công ty bao gồm 2 thành phần: cơ cấu nền công nghiệp (đặt ra
những quy định chung cho cuộc cạnh tranh) và vị trí của công ty trong lĩnh vực của mình
(nguồn gốc của những ưu thế cạnh tranh).
Chiến lược thâu tóm cả 2 thành tố đó. So sánh các chỉ số ROIC của các công ty thuộc
những lĩnh vực khác nhau là việc làm vô nghĩa.
ROIC của công ty dược phẩm Pharmacia & Upjohn trong thời kỳ 1985- 2002 trung
bình đạt 19,55%; trong khi ở hãng hàng không Southwest Airlines chỉ số này là 12,75%

chiến lược của Zara bởi vì chiến lược này chỉ hoàn hảo khi nó là cả một chuỗi liên kết với
nhau.
6. Chiến lược phải là bất biến
Sự bất biến của chiến lược đảm bảo cho tính ổn định của những giá trị cơ bản của công
ty. Nhiều khi, chính thái độ quan tâm thái quá đến những đòi hỏi và khiếu nại của khách
hàng lại trở thành mối đe dọa bên ngoài đối với tiến trình thực hiện chiến lược đã vạch ra.
Có những trường hợp, việc công ty khuyên khách hàng tìm đến các đối thủ cạnh tranh sẽ
tốt hơn, bởi vì chiến lược đã được công ty thông qua đôi khi buộc phải làm một số khách
hàng không hài lòng để đa số những khách hàng khác có thể hài lòng ở mức độ cao hơn.
7. Chọn cho mình một hướng đi
Chọn hướng đi, hay nói cách khác là chọn lấy một phần thị trường, là khâu quan trọng
nhất trong việc hoạch định chiến lược. Bạn có thể chọn bất kỳ khu vực khách hàng, sản
phẩm hay cách thu mua hàng hóa hay dịch vụ nào, ngay cả trong trường hợp khu vực đó
nhìn bên ngoài không có gì hấp dẫn.
Điều cần nhớ là phải biết xác định ranh giới của khu vực đã chọn, và làm sao để tất cả
các mắt xích của chiến lược phải phù hợp với khu vực đó.

8. Giám đốc điều hành không phải là “người đặt hàng” chiến lược, cũng không phải
là động cơ của chiến lược
Vai trò của giám đốc điều hành trong việc soạn thảo và thực hiện chiến lược có thể được
tóm tắt trong một số chức năng dưới đây:

- Đặt câu hỏi làm sao để câu trả lời có thể tìm thấy trong kế hoạch chiến lược;
- Lựa chọn những người tham gia vào quá trình hoạch định chiến lược;
- Trực tiếp tham gia vào giai đoạn sơ khởi của quá trình hình thành chiến lược cho mỗi
bộ phận của công ty;
- Thông qua ban giám đốc về những kế hoạch chiến lược chủ yếu của công ty;
- Mời một số nhà tư vấn bên ngoài.
Chiến lược của công ty đụng chạm đến quyền lợi của mọi người, bởi vậy nó cần phải thu
hút được sự quan tâm của tất cả mọi tổ chức thành viên, chứ không chỉ riêng giám đốc