Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, cùng với xu thế của nền kinh tế thị trường, kinh tế
nước ta đang có những bước chuyển biến lớn. Ngân hàng là một trong những mắt
xích quan trọng cấu thành nên sự vận động nhịp nhàng của nền kinh tế. Những
khoản vốn vay từ Ngân hàng là không thể thiếu trong việc thúc đẩy hoạt động sản
xuất kinh doanh và mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp. Do vậy, hơn lúc nào hết,
các Ngân hàng đang đứng trước cơ hội và thách thức lớn đó là làm thế nào để nâng
cao vai trò của mình đối với sự phát triển kinh tế, cung cấp nhiều hơn cho các
doanh nghiệp những khoản vốn vay có hiệu quả nhất.
Qua quá trình nghiên cứu, học tập và đặc biệt trong quá trình thực tập tại
Ngân hàng Đầu Tư và Phát triển Bắc Ninh được sự giúp đỡ và hướng dẫn của các
thầy cô giáo trong khoa, các cán bộ tín dụng trong ngân hàng, em đã chọn đề tài
“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay tại Ngân hàng Đầu tư và Phát
triển Bắc Ninh” làm luận văn tốt nghiệp.
Nội dung luận văn này gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về nghiệp vụ cho vay và hiệu quả cho vay của NHTM.
Chương 2: Thực trạng cho vay và hiệu quả cho vay tại Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Bắc Ninh.
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay tại Ngân hàng Đầu
tư và Phát triển Bắc Ninh.
Em kính mong được sự đóng góp, chỉ bảo của các thầy cô giáo để luận văn
của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
1
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ CHO VAY VÀ HIỆU QUẢ CHO
VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 NGHIỆP VỤ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
+ Cho vay dài hạn: là hình thức cho vay có thời hạn trên 5 năm, dùng để cấp
vốn cho xây dựng cơ bản, đầu tư xây dựng các xí nghiệp mới, các công trình thuộc
cơ sở hạ tầng (cầu, đường, bến cảng...), cải tiến và mở rộng sản xuất với quy mô
lớn với thời hạn sử dụng lâu dài.
• Phân loại theo phương thức cho vay
+ Cho vay từng lần: là phương thức cho vay mà mỗi lần vay vốn, khách
hàng và NH đều phải làm thủ tục vay vốn cần thiết và kí hợp đồng tín dụng.
Phương thức cho vay này thường áp dụng đối với các khách hàng có nhu cầu vốn
không thường xuyên, mỗi món vay được tách biệt nhau thành các hồ sơ tín dụng khác
nhau.
+ Cho vay theo hạn mức tín dụng: là phương thức cho vay mà NH và khách
hàng xác định và thoả thuận 1 hạn mức tín dụng và duy trì trong 1 khoảng thời
gian nhất định. Trong đó, hạn mức tín dụng là mức dư nợ tối đa (số tiền tối đa
khách hàng được vay) được duy trì trong 1 thời hạn nhất định mà NH và khách
hàng đã thoả thuận trong hồ sơ tín dụng. Tuy nhiên do các lần vay không tách biệt
thành các kỳ hạn nợ nên NH khó kiểm soát hiệu quả sử dụng từng lần vay.
+ Cho vay thấu chi: là hình thức cho vay mà NH thoả thuận bằng văn bản
cho khách hàng chi vượt quá số dư có trên TK vãng lai, tới một hạn mức nhất định
trong một thời hạn quy định. Như vậy tiền vay được rút trực tiếp từ TKTG . Lãi
tiền vay phải được tính theo dư nợ thực tế trên TK, khách hàng có thể hoàn trả tiền
vay bằng cách gửi tiền vào TKTG. Hình thức này gây rủi ro cao cho NH, vì NH
không giám sát được khi nào khách hàng rút tiền và sử dụng vào mục đích gì. Để
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
3
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
giảm bớt rủi ro, NH phải thực hiện các biện pháp hạn chế, do đó phải luôn lựa
chọn khách hàng có khả năng tài chính cao, có uy tín lớn, có nguồn thu nhập đều
đặn và kỳ thu nhập ngắn.
+ Cho vay hợp vốn: là hình thức cho vay mà một nhóm các TCTD, NH cùng
cho vay đối với một dự án vay vốn hoặc phương án vay vốn của khách hàng, trong
NH trong trường hợp người vay không muốn hoặc không thể trả được nợ, tao tâm
lý yên tâm cho NH và người vay sẽ có ý thức hoàn trả nợ.
+ Cho vay không có bảo đảm: khác với cho vay có bảo đảm, việc cho vay
không có bảo đảm dựa trên uy tín của người vay, tình hình tài chính của người vay,
lợi tức thu được trong tương lai, quan hệ trước đây giữa NH và khách hàng... Ở
Việt Nam hiện nay việc cho vay không có bảo đảm chủ yếu vẫn là đối với Chính
phủ và một số doanh nghiệp Nhà nước.
1.1.3 Vai trò của hoạt động cho vay
Với chức năng cơ bản là tích tụ và tập trung vốn rồi tiến hành cách hoạt động
cho vay. Hoạt động cho vay của NHTM ngày càng trở thành hình ảnh không thể
thiếu trong bức tranh kinh tế đối với một đất nước.
Đối với nền kinh tế
- Hoạt động cho vay của NHTM tạo ra thu nhập chủ yếu và rất lớn cho Ngân
hàng, đem lại nguồn thu cho Ngân sách Nhà Nước (Thông qua thuế thu nhập...).
Qua đó Nhà nước có thêm nguồn lực để thực hiện các mục tiêu ổn định và phát
triển kinh tế xã hội cho đất nước.
- Nhờ quá trình cho vay đã giúp các DN đáp ứng đủ các nhu cầu thiếu hụt về
vốn, chuyển hướng kinh doanh phù hợp với điều kiện mới trong môi trường cạnh
trạnh, đẩy nhanh quá trình tái sản xuất mở rộng, góp phần bình quân hoá tỷ suất lợi
nhuận trong nền kinh tế quốc dân. Ngoài ra, cho vay giúp hoạt động kinh doanh
của DN không bị gián đoạn, tức là góp phần ổn định công ăn việc làm cho người
lao động, giải quyết các vấn đề xã hội.
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
5
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
- Hoạt động cho vay của NHTM góp phần nâng cao mức sống cho xã hội dưới
các hình thức như cho vay trả góp và các loại hình cho vay khác. Qua hình thức
cho vay trả góp, người tiêu dùng có thể sự dụng hàng hoá trước khi thanh toán hết
tiền mua hàng. Việc này vừa làm cho người tiêu dùng có điều kiện sử dụng thêm
nhiều hàng hoá dịch vụ mà họ chưa có điều kiện thanh toán ngay. Mặt khác lại tích
của các DN nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Đối với Ngân hàng
- Cho vay là hoạt động cơ bản của NHTM, là hoạt động chủ yếu chiếm tỷ
trọng lớn trong tổng thu nhập của NH.
- Thông qua hoạt động cho vay, Ngân hàng có thể điều hoà vốn, hạn chế rủi ro
về vốn, rủi ro thanh khoản... Hoạt động cho vay cũng góp phần củng cố mối quan
hệ giữa khách hàng và Ngân hàng, hỗ trợ và cùng nhau phát triển.
- Hoạt động cho vay còn góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Ngân hàng,
nâng cao trình độ quản lý, khả năng của cán bộ, nhân viên Ngân hàng, tạo điều
kiện phát triển kinh tế....
Đối với khách hàng nói chung
Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, đa số các DN không có đủ
vốn để thực hiện các hoạt động kinh tế của mình, nhu cầu vốn của các DN là rất
lớn. Doanh nghiệp sử dụng vốn để tiến hành SXKD và các hoạt động kinh tế khác.
Hoạt động cho vay của NHTM có thể đáp ứng được nhu cầu về vốn cho khách
hàng, đảm bảo quy mô vốn vay và tính nhanh chóng trong khoản vay cho khách
hàng. Để cạnh tranh tốt trong thương trường hiện nay, các DN cần có sự nhạy bén
nắm bắt thị trường mục tiêu, muốn tiến hành kịp thời SXKD, DN cần có kế hoạch
nguồn vốn đủ lớn và ổn định để có thể kịp thời mua các yếu tố đầu vào. Chính vì
vậy mà hoạt động cho vay của NHTM trở thành đòn bẩy vô cùng cần thiết cho
hoạt động SXKD và nhu cầu tiêu dùng của khách hàng.
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
7
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
1.2 HIỆU QUẢ CHO VAY CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
1.2.1 Khái niệm về hiệu quả cho vay
Hiệu quả cho vay là tập hợp các tiêu chí chỉ số sự tăng trưởng bền vững của
doanh số cho vay và sự ổn định của dư nợ, với nợ quá hạn và các rủi ro khác ít nhất.
Hay mối quan hệ giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra được gọi là hiệu quả.
Hiệu quả cho vay là tập hợp những tiêu chí chỉ rõ lợi ích kinh tế mang lại cho
Tổng dư nợ phản ánh số nợ mà các đơn vị vay chưa hoàn trả đến một thời
gian nhất định khi thống kê thường là cuối tháng, quý hoặc năm. Chỉ tiêu này
thường được phân chia theo dư nợ ngắn hạn, trung và dài hạn hoặc chia theo thành
phần kinh tế. Chỉ tiêu này không phải là quan trọng nhất mà chỉ tiêu này thường
được dùng để tính hệ số sử dụng vốn
Hệ số sử dụng vốn vay =
Tổng số dư nợ
Tổng nguồn vốn huy động
Hệ số này phản ánh kết quả sử dụng nguồn vốn huy động của NH để cho vay.
Hệ số này luôn nhỏ hơn 1. Nếu tỷ lệ này gần bằng 1 chứng tỏ ngân hàng đã sử
dụng tối đa nguồn vốn huy động, ngân hàng phải chú trọng tăng trưởng nguồn vốn
để đề phòng tình trạng mất khả năng thanh toán. Nếu hệ số sử dụng vốn vay thấp,
Ngân hàng cần tăng cường dư nợ hoặc giảm nguồn vốn huy động nhằm hạn chế
tình trạng ứ đọng vốn. Như vậy, cho vay có hiệu quả là phải tính đến tính cân đối
giữa huy động vốn và cho vay ra, đảm bảo quá trình luân chuyển vốn của Ngân
hàng nhịp nhàng.
• Tỷ lệ nợ quá hạn giảm
Hoạt động cho vay của Ngân hàng là hoạt động có rủi ro cao. Chính vì vậy
đánh giá tỷ lệ nợ quá hạn của mỗi Ngân hàng là chỉ tiêu rất quan trọng, nó phản
ánh rõ nét nhất về hiệu quả của công tác cho vay của Ngân hàng đó.
Tỷ lệ nợ quá hạn =
Nợ quá hạn
Tổng dư nợ
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
9
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
Tỷ lệ nợ quá hạn thấp cũng có nghĩa là Ngân hàng thực hiện tốt các bước của
quy trình cho vay, thu được đầy đủ cả lãi và gốc của các khoản cho vay, đồng thời
tốn ít chi phí hơn cho việc quản lý nợ quá hạn. Như vậy, mức độ an toàn của các
hoạt động này cao, rủi ro thấp. Ngược lại, nếu tỷ lệ này cao, một phần lớn các
- Ngân hàng cho vay có hiệu quả còn thể hiện sự phát triển mối quan hệ lâu
dài với khách hàng, cả đối với khách hàng truyền thống và khách hàng tiềm năng
nhằm mở rộng thì phần cũng như uy tín của NH trên thị trường tài chính trong
nước cũng như quốc tế.
1.3.2 Đối với nền kinh tế quốc dân
- Hoạt động cho vay của NH có hiệu quả sẽ tác động tốt tới mọi lĩnh vực kinh
tế - chính trị - xã hội, góp phần lành mạnh hoá tình hình tài chính, ổn định tiền tệ.
NH là trung gian tín dụng “đi vay để cho vay”, tín dụng NH góp phần đẩy manh
quá trình tích tụ và tập trung vốn của nền kinh tế. Vì thế, hiệu quả cho vay của NH
không chỉ tác động trực tiếp đến NH, mà còn tác động đến nền kinh tế, dễ dàng
gây nên phản ứng dây chuyền trong nền kinh tế.
- Nâng cao hiệu quả cho vay, góp phần ổn định tiền tệ, tránh được lạm phát,
tăng trưởng kinh tế. Thông qua nghiệp vụ cho vay bằng hình thức chuyển khoản
(không dùng tiền mặt) Ngân hàng đã mở rộng tiền ghi sổ lên rất nhiều lần tiền thực
hiện (tạo tiền). Đồng thời, việc đảm bảo hiệu quả cho vay sẽ tạo điều kiện cho NH
cung cấp các loại hình thanh toán phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế.
1.3.3 Đối với Cán bộ Ngân hàng
- Nâng cao hiệu quả cho vay có nghĩa rằng các quy trình, thẩm định của cán
bộ tín dụng đã đảm bảo đúng quy định của pháp luật và đảm bảo an toàn chặt chẽ.
- Không chỉ có vậy, nếu nâng cao được hiệu quả cho vay vốn, nghĩa là chất
lượng chuyên môn của cán bộ tín dụng được trau dồi, đào tạo tốt, góp phần đẩy
mạnh các hoạt động kinh tế trong xã hội được diễn ra liên tục, hiệu quả và an toàn.
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
11
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
GIÁM ĐỐC
PHÓ GIÁM ĐỐC 1
PHÓ GIÁM ĐỐC 2
12
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
Võ, Tiên Sơn, Thuận Thành, Gia Bình, và Yên Phong. Tổng số lao động tại chi
nhánh là 186 cán bộ, nhân viên trong đó có 1tiến sỹ, 9 thạc sỹ, 102 cử nhân đại
học, 40 cao đẳng, 34 trung cấp và nguồn khác với tuổi đời bình quân là 28 (theo số
liệu 25/12/2008). Như vậy tuổi lao động của chi nhánh còn rất trẻ năng động và
nhanh nhạy trong việc tiếp thu công nghệ mới đặc biệt là CNTT phù hợp với yêu
cầu hiện đại hoá NH.
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
13
Trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Luận Văn Tốt Nghiệp
SV: Nguyễn Ngọc Thanh Tâm Lớp 2LT.12-15T
14