TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VỊ TRÍ, VAI TRÒ
VÀ KHẢ NĂNG CÁCH MẠNG CỦA THANH NIÊN

Bất cứ một quốc gia dân tộc và chế độ xã hội nào muốn tồn tại
phát triển đều phải quan tâm đến việc bồi dưỡng và phát huy thanh
niên. Sự phát triển của thanh niên không những quan hệ đến vận
mệnh và tương lai của đất nước, của dân tộc mà còn ảnh hưởng đến
tương lai của nhân loại. Vì vậy, thanh niên luôn là lực lượng quan
trọng của mỗi quốc gia dân tộc.
Ở Việt Nam, dưới bất kỳ thời kỳ nào, chế độ nào thanh niên cũng
giữ vai trò trung tâm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định, với những nhiệm vụ cách
mạng cụ thể Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng lập ra các tổ chức yêu
nước, bao gồm phần lớn là thanh niên, như: “Hội Liên hiệp các dân
tộc thuộc địa”, “Nhóm người Việt Nam yêu nước ở Pháp”, và chính
Người tham gia hoạt động rất tích cực trong phong trào thanh niên
quốc tế.
Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc đưa ra vấn đề thức tỉnh thanh niên từ
đó thức tỉnh cả dân tộc với niềm tin chắc rằng: “luồng gió từ nước
Nga thợ thuyền đang thổi đến giải độc cho người Đông Dương”
(1)
.
Bằng nhiều hình thức Người đã từng bước thức tỉnh các tầng lớp
thanh niên nước ta. Sau hơn một năm khi Luận cương về thanh niên
thuộc địa được nhất trí thông qua tại Đại hội Quốc tế Thanh niên
Cộng sản lần thứ IV, đồng chí Nguyễn Ái Quốc tác giả của văn kiện
nổi tiếng này đã triển khai thắng lợi chủ trương xây dựng một tổ chức
thanh niên cách mạng Việt Nam, một nước thuộc địa của thực dân
Pháp là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (trước đây gọi là Việt
Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội), một tổ chức bao gồm
phần lớn là thanh niên trẻ tuổi theo xu hướng cộng sản, tiền thân của

Nam bị giặc Mỹ chiếm đóng, Bác vẫn luôn khẳng định vai trò của
thanh niên: “Các cháu thanh niên miền Nam sinh ra và lớn lên trong
hai cuộc đấu tranh yêu nước đã được rèn luyện thành một thế hệ
thanh niên vô cùng gan dạ, thông minh, không sợ gian khổ, hy sinh,
quyết chiến quyết thắng…”
(5)
. Bác đánh giá đúng đắn khả năng cách
mạng và vai trò của thanh niên, Người tin tưởng: “…Bác rất tự hào,
sung sướng và thấy hình như mình trẻ lại, thấy tương lai của dân tộc
ta vô cùng vững chắc và vẻ vang…”
(6)
. Đó là kết luận vô cùng quan
trọng, rất khoa học của Bác đối với sứ mệnh lịch sử vẻ vang mà các
thế hệ thanh niên nước ta đã và đang đảm nhiệm.
Quán triệt tư tưởng của Người, Nghị quyết hội nghị Ban Chấp
hành Trung ương Đảng lần thứ 4 (khoá VII), đã nêu: “Thanh niên là
lực lương xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Sự
nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ
21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách
mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay
không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi
dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; Công tác thanh niên là vấn đề
sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết đinh sự
thành bại của cách mạng ”.
(1), (2), (3). Hồ Chí Minh, Về giáo dục Thanh niên – NXBTN, 1980, tr 84, 61.
(4), (5), (6). Hồ Chí Minh, Sđd, tr316, 375, 382.
Tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, sau khi nói về đường lối
công nghiệp hoá, hiện đại hoá và chiến lược phát triển kinh tế – xã
hội, đồng chí Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã khẳng định: “…công
NguyÔn Minh Chung, VPBTCTW

Thanh niên là đối tượng quần chúng đặc thù của Đảng, họ có
những yêu cầu, những lợi ích chính đáng về mặt xã hội và lứa tuổi, họ
đang trong quá trình hoàn thiện về nhân cách, đang phấn đấu vươn lên
tích luỹ kiến thức về mọi mặt và trau dồi đạo đức, phẩm chất. Bác
dạy: “Phải quan tâm đến đời sống, công tác và học tập của thanh
niên”
(3)
, Người cho rằng đây là cách tốt nhất để củng cố mối liên hệ
giữa các tổ chức thanh niên với đông đảo quần chúng thanh niên.
Thanh niên có những ưu điểm và hạn chế riêng, nhưng nếu không
nhìn nhận và đánh giá đúng về thanh niên theo quan điểm phát triển
thì dễ sinh ra “hẹp hòi, thành kiến, bảo thủ” như Bác đã căn dặn.
(1), (2), (3). Hồ Chí Minh, Sđ d, tr 315, 84, 166.
Sinh thời, có lần Bác dạy: “không nên gọi các cháu là thanh niên
hư mà nên gọi là thanh niên châm tiến” (theo hồi ký của đồng chí Vũ
NguyÔn Minh Chung, VPBTCTW
3
Quang trong một lần được làm việc với Bác về công tác thanh niên
trong phong trào “Ba sẵn sàng”), cách gọi này phản ánh một quan
điểm nhìn nhận khoa học của Người về thanh niên. Người nhìn nhận
đánh giá về thanh niên không chỉ ở hiện tại mà còn ở tương lai phát
triển của họ “thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà”.
Không phát triển thanh niên thì không thể góp phần phát triển ra xã
hội mới. Trong thư gửi Hội nghị cán bộ thanh vận tháng 9 năm 1949,
đối với công tác thiếu nhi Bác viết: “Ngày nay chúng là nhi đồng, 11
năm sau chúng sẽ là công dân, cán bộ”. Đây là quan điểm nhìn nhận
của người đối với sự phát triển của các cháu thiếu nhi.
Quán triệt tư tưởng của Người, tại Đại hội toàn quốc lần thứ III
Hội LHTN Việt Nam, đồng chí Tổng Bí thư Đỗ Mười đã nói: “Thanh
niên có phát triển thì dân tộc mới trường tồn”. Nhìn nhận, đánh giá

năm 2010 trên cơ sở đó sẽ tiếp tục ban hành và hoàn thiện những
chính sách thanh niên đáp ứng nhu cầu phát triển của thanh niên trên
nhiều lĩnh vực: đời sống, lao động, học tập, rèn luyện, trưởng thành.
Chính sách thanh niên của Nhà nước là yêú tố rất quan trọng cho quá
trình phát triển của thanh niên nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách
mạng trong thời kỳ mới.
Hệ thống quan điểm của Bác Hồ về thanh niên, về vai trò, vị trí,
khả năng cách mạng của thanh niên đã minh chứng thanh niên là đối
tượng quần chúng đặc thù của Đảng không những chiếm số lượng
đông trong dân số mà còn là nguồn lao động có chất lượng, là đội
xung kích trong lao động, công tác trong những ngành mũi nhọn, then
chốt của đất nước,… Song điều quan trọng hơn cả, mang tính quyết
định cho sự phát triển của đất nước chính là do thanh niên – thế hệ kế
tục sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, là lớp người sáng
tạo, xây dựng xã hội mới. Do đó, không chỉ coi trọng giáo dục toàn
diện “Đức – Trí – Thể – Mỹ” cho thanh niên, mà còn phải mở rộng
Mặt trận đoàn kết, tập hợp các tầng lớp thanh niên, phát huy sức trẻ
và trí tuệ của thanh niên là vấn đề vừa mang tính chiến lược, vừa hết
sức cần thiết và cấp bách trong tình hình hiện nay.
Mở rộng Mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên nhằm giáo dục lý
tưởng cách mạng, lòng yêu nước; bồi dưỡng, phát huy sức mạnh tổng
hợp của các tầng lớp thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, làm thất bại âm mưu “Diễn biến hoà bình” của các thế lực
thù địch. Vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh
theo định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động làm nòng cốt
trong phong trào thanh niên và mở rộng các tổ chức thành viên.
Sự nghiệp cách mạng của Đảng, vận mệnh và tương lai của đất
nước, của dân tộc trao cho thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay. Với vai trò,
vị trí và khả năng của tuổi trẻ lại được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác