1TÊN BÀI : NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHẦM ĐẠO ĐỨC TRONG GIAI
ĐOẠN HIỆN NAY

KHÁI NIỆM VỀ PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC :
1. Khái niệm chung về phẩm chất đạo đức :
Đạo đức có vai trò rất lớn trong đời sống xã hội, Đạo đức là sản phẩm của xã hội,
mang bản chất xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều
chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã
hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận
xã hội. Bao gồm các đặc trưng cơ bản sau :
a) Ý thức nghĩa vụ và tình cảm nghĩa vụ :
Con người sống trong xã hội ai cũng có những nhu cầu và lợi ích riêng, đồng thời ai
cũng muốn được thoả mãn những nhu cầu và lợi ích ấy. Muốn vậy con người phải lao động,
sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần phục vụ cho cuộc sống của mình. Lao động và cuộc
sống xã hội đòi hỏi sự bình đẳng, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau nhằm đạt hiệu quả lao
động cao và có đời sống tốt đẹp hơn. Vì vậy, mỗi cá nhân phải có ý thức nghĩa vụ là kết hợp
hài hoà những nhu cầu và lợi ích của mình với nhu cầu và lợi ích của người khác, của toàn
xã hội. Trong quá trình giao tiếp xã hội, con người nảy sinh dần tình cảm nghĩa vụ, tôn
trọng đối với nhu cầu và lợi ích của người khác, của xã hội, biết tự nguyện đặt nhu cầu và
lợi ích cá nhân trong nhu cầu và lợi ích chung của toàn xã hội, thôi thúc con người thực hiện
nghĩa vụ của mình với xã hội.
b) Nghĩa vụ pháp lý và nghĩa vụ đạo đức :
Trong xã hội, điều chỉnh hành vi của con người là pháp luật, phong tục, tập quán, tôn
giáo và đạo đức.
Pháp luật quy định rõ cái gì được làm và cái gì không được làm, quy định các chuẩn
mực hành vi của con người trong xã hội. Tuy nhiên trong một số lĩnh vực của đời sống xã
hội, thôn xóm, gia đình đạo đức là một phương thức điều chỉnh hành vi của con người.
Đạo đức quy định các chuẩn mực hành vi mà con người cảm nhận rõ mình có nghĩa

hành động sai lầm thì lương tâm vị cắn rứt, không yên ổn.
Lương tâm là một tình cảm tốt đẹp, thôi thúc con người vươn lên những giá trị đạo
đức đẹp đẽ, cao thượng, phải luôn luôn phấn đầu giữ lương tâm trong sạch.
đ) Nhân phẩm và danh dự :
Nhân phẩm là giá trị đạo đức cao đẹp của mỗi người, là điều mà ai cũng quan tâm và
chăm lo giữ gìn. Giữ được nhân phẩm ở mọi nơi, mọi lúc trong mọi hoàn cảnh là một điều
khó khăn, đòi hỏi mỗi người phải thường xuyên rèn luyện.
Nhân phẩm (còn gọi là phẩm giá) của con người là toàn bộ những giá trị đạo đức cao
đẹp mà người đó đã đạt được, là giá trị làm người của mỗi con người.
Người có nhân phẩm phải là người có những hiểu biết tốt đẹp sau :
- Có lương tâm trong sáng, động cơ hành vi hợp đạo đức, có nhu cầu và tinh thần và
xã hội phát triển cao, lành mạnh.
- Thực hiện tốt các nghĩa vụ đạo đức đối với xã hội, với người khác.
- Thực hiện tốt các chuẩn mực đạo đức của xã hội.
Xã hội đánh giá cao người có nhân phẩm, được kính trọng và có vinh dự lớn. Người
không có nhân phẩm sẽ bị xã hội coi thường, thậm chí khinh rẻ
Danh dự là nhân phẩm của con người đã được xã hội cũng như chính bản thân người
đó đánh giá, công nhận. Mỗi người có quyền đánh giá công nhận nhân phẩm của mình,
nhưng sự đánh giá và công nhận của xã hội thường vẫn có ý nghĩa quyết định.
Danh dự có ý nghĩa rất lớn đối với con người. Trừ một số kẻ đạo đức xấu. Người ta
ai cũng có danh dự mà chính mỗi người phải giữ gìn và mọi người trong xã hội phải tôn
3

trọng, không được xúc phạm. Giữ gìn danh dự là sức mạnh tinh thần thúc đẩy con người
làm điều tốt và ngăn cản con người làm điều xấu.
Con người cũng phải có lòng tự trọng, chăm lo giữ gìn nhân phẩm và danh dự của
mình đồng thời luôn luôn tôn trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, không được có
hành vi thô bạo xúc phạm đến những giá trị đạo đức và nhân phẩm của người khác. Người
có lòng tự trọng sẽ được xã hội quý trọng và sự quý trọng của xã hội càng củng cố lòng tự
trọng của mỗi cá nhân.

tình yêu đất nước, yêu nhân dân.
2-Khái niệm về đạo đức con người mới xã hội chủ nghĩa :
Phẩm chất đạo đức con người mới xã hội chủ nghĩa cũng bao gồm đầy đủ các phạm
trù đạo đức cơ bản như đã nêu ở Điểm 1.2.1. Tuy nhiên, Đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo
4

toàn dân xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vì vậy đạo đức của con
người mới xã hội chủ nghĩa còn bao gồm các phạm trù sau :
a) Chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa Quốc tế :
Khi nói đến lòng yêu nước là nói đến tình cảm đạo đức. Nhưng khi nói đến chủ nghĩa
yêu nước là nói đến một phạm vi rộng lớn, đến một nguyên tắc đạo đức và chính trị, là một
tình cảm xã hội mà nội dung là tình yêu và lòng trung thành đối với Tổ Quốc, là lòng tự hào
về quá khứ và hiện tại của Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa, ý trí bảo vệ những lợi ích của Tổ
Quốc xã hội chủ nghĩa. Chủ nghĩa yêu nước chi phối mọi chuẩn mực hành vi đạo đức và
hoạt động chính trị của mọi người dân trong đất nước và là một tình cảm, là một tư tưởng
thiêng liêng cao quý nhất.
Trong giai đoạn hiện nay chủ nghĩa yêu nước được biểu hiện chủ yếu trên các mặt
sau :
- Xây dựng đất nước giàu mạnh.
- Bảo vệ Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa.
- Phát huy truyền thống tốt đẹp và nâng cao lòng tự hào dân tộc, khắc phục khó khăn
to lớn trước mắt, đưa đất nước tiến lên một giai đoạn phát triển mới : dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Thế giới mà chúng ta đang sống gồm nhiều quốc gia và quan hệ quốc tế luôn tồn tại
những mối quan hệ giữa các quốc gia và quan hệ quốc tế, chính là những mối quan hệ quốc
tế và lòng nhân ái giữa người nước này với người nước khác là nền tảng của tinh thần Quốc
tế và chủ nghĩa Quốc tế.
Khi nói đến tinh thần Quốc tế, mới nói đến một tình cảm đẹp đẽ, nhưng khi nói đến
chủ nghĩa Quốc tế là nói đến một nguyên tắc căn bản của hệ tư tưởng của giai cấp công
nhân các nước là đoàn kết, đấu tranh với chủ nghĩa Tư bản, giải phóng xã hội và giải phóng

- Tập thể quan tâm đến cá nhân, đến việc thoả mãn nhu cầu và phát triển năng lực
của cá nhân.
d) Chủ nghĩa nhân đạo xã hội chủ nghĩa :
Người ta ai cũng có tình cảm nhân đạo hoặc lòng nhân ái. Không có lòng nhân ái con
người dễ dàng trở thành kẻ ác, thành người vô lương tâm vì không có động lực nào đủ mạnh
để ngăn cản họ làm việc tàn ác, hung bạo. Trên cơ sở tình cảm nhân đạo hình thành nên tư
tưởng nhân đạo và chủ nghĩa nhân đạo là thể hiện sự yêu thương, tôn trọng con người, chăm
lo đến hạnh phúc, sự phát triển toàn diện của con người, tạo ra các điều kiện vật chất, tinh
thần cho cuộc sống của con người.
Chủ nghĩa nhân đạo xã hội chủ nghĩa được thể hiện chủ yếu như sau :
- Được xây dựng trên nền tảng tư tưởng chủ nghĩa tập thể.
- Yêu thương và tôn trọng con người nói chung nhưng rất chú ý đến người lao động,
đến các giai cấp bị bóc lột, đối xử nhân đạo đối với kẻ xấu, kẻ ác, giáo dục, cải tạo họ thành
người tốt, người có ích cho xã hội.
- Xác định tiền đề cần thiết cho tự do chân chính và sự phát triển toàn diện, hài hoà
của mỗi con người là sự giải phóng người lao động khỏi áp bức, bóc lột.
- Chăm lo nâng cao chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của con người, tạo điều kiện
để phát triển đầy đủ các năng lực thể chất và tinh thần của con người.
e) Tình bạn, tình đồng chí :
Trong giao tiếp tình bạn được nảy sinh, là tình cảm giữa những con người trong tập
thể, hoàn toàn tự nguyện và bình đẳng, vô tư và cao thượng, vì bạn quên mình không cần
một sự đền bù nào cả, muốn đem đến cho bạn những điều tốt lành, giúp bạn hiểu được và
khắc phục được những sai lầm của bản thân.
Cuộc đấu tranh xã hội, đấu tranh giai cấp quyết liệt, đòi hỏi phải có các Đảng chính
trị làm bộ tham mưu tổ chức lãnh đạo, các tổ chức đoàn thể để tập hợp quần chúng vv
Trong cuộc đấu tranh đó tình cảm giữa những con người ở cùng các tổ chức chính trị xuất
hiện, đó là tình đồng chí.
6

Nét tiêu biểu về tình đồng chí của những con người cộng sản là tính tập thể, mục đích

với quyền lợi giai cấp và địa vị giai cấp của giai cấp mà người đó sinh ra.
d) Tính lịch sử và truyền thống của đạo đức :
Đạo đức luôn mang tính lịch sử như gặp nhau là chắp tay vái chào hoặc bắt tay nhau
và ôm hôn nhau. Bên cạnh những chuẩn mực có tính lịch sử đó, dân tộc nào cũng có những
chuẩn mực có tính bền vững tồn tại lâu dài và trở thành truyền thống đạo đức của dân tộc
thể hiện trong các tục lệ cổ truyền lành mạnh hay còn gọi là thuần phong mỹ tục mà nhân
dân còn thực hiện, chúng ta cần bảo tồn, gìn giữ và phát huy. Nhưng đồng thời cũng có
những phong tục không tốt thể hiện trong các hủ tục xa hoa, lãnh phí, tùy tiện, coi thường
pháp luật cần được loại bỏ dần trong đời sống xã hội.

7-Một số nét về truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam :
Truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta bao gồm nhiều nội dung thuộc
nhiều lĩnh vực của đời sống đạo đức. Nhưng những nội dung cơ bản được truyền từ đời này
qua đời khác, có ý nghĩa tích cực đối với đời sống xã hội cần được phát huy là :
a) Trọng nhân nghĩa :
Người Việt Nam rất coi trọng nhân nghĩa, ai làm điều nhân nghĩa được cả xã hội kính
trọng, ai làm điều không nhân nghĩa sẽ bị mọi người kinh bỉ và lương tâm cắn rứt.
Nói đến nhân là nói đến lòng yêu thương quý mến và tôn trọng mọi người. Nói đến
nghĩa là nói đến nghĩa vụ đối với quốc gia, xã hội.
Nền tảng của nhân nghĩa là quan niệm lấy dân làm gốc, là lòng nhân ái của nhân dân.
b) Trọng lễ độ :
Người Việt Nam rất coi trọng lễ độ, coi trọng hành vi nhã nhặn, lịch sự, khiêm tốn,
thể hiện là con người có văn hoá, biết tôn trọng người trên, quý mến người dưới và người
ngang hàng, tôn trọng chính mình, giữ gìn tư cách, phẩm hạnh để người khác tôn trọng và
không khinh thường mình.
c) Trọng chữ tín :
Tín là giữ lòng tin của mọi người, làm cho mọi người tin tưởng ở đức độ, lời nói,

I-ĐẶC ĐIỂM NGHỀ NGHIỆP :
Giao thông vận tải là một chuyên ngành kinh tế - kỹ thuật mang tính xã hội cao, có vị
trí tiên phong trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội, đáp
ứng nhu cầu đi lại của nhân dân và giao lưu văn hoá giữa các vùng của đất nước. Vận tải ô
tô còn có những ưu điểm hơn hẳn các loại hình vận tải khác là tính cơ động cao, có thể vận
chuyển hàng và khách tới những nơi hẻo lánh, vùng sâu, vùng xa.
Nghề lái xe ô tô là loại hình hoạt động lao động độc lập, có những đặc thù riêng.
Năng lực vận động là phối hợp vận động của tay và mắt, của tay và chân. Ngoài ra còn có
năng lực phối hợp của các cơ quan cảm giác như : mắt, mũi, tai … và các yếu tố tâm lý xã
hội khi xử lý tình huống.
Công việc của người lái xe ô tô diễn ra chủ yếu trong lúc điều khiển xe trên đường, trong
quá trình lao động còn bị ảnh hưởng của môi trường giao thông như : ánh sáng, màu sắc, tiếng
ồn, nhiệt độ và độ rung với cường độ lớn hơn các nghề khác. Người lái xe ô tô còn giữ vai trò
quyết định trong việc sử dụng trọng tải và hành trình xe chạy, giữ gìn ô tô ở tình trạng kỹ thuật
luôn luôn tốt.
1-Lái xe ô tô là một nghề với nhiều khó khăn :
Lái xe ô tô là một nghề lao động trực tiếp, không kể thời tiết (mưa, gió, sương mù,
nắng ) không kể ngày, đêm, cả trên tuyến vắng heo hút, cheo leo đến nơi mật độ giao
thông đông đúc. Lái xe là nghề nặng nhọc, độc hại, căng thẳng, lưu động thuộc nhóm nghề
có tính nguy hiểm cao.
Quá trình điều khiển phương tiện thường xuyên phải quan sát, phán đoán và thực
hiện thao tác chính xác, nếu không tập trung rất dễ xảy ra tai nạn nguy hiểm. Trong tình
hình trật tự an toàn giao thông như hiện nay, người lái xe không những phải có trình độ thực
hành lái xe giỏi mà còn phải có đầu óc luôn tỉnh táo, phán đoán sớm mọi tình huống và xử
lý hợp lý, kịp thời. Nếu chỉ lơ là hoặc chậm xử lý một chút có thể xảy ra tai nạn khôn lường.
Người lái xe ô tô phải có trình độ kiến thức hiểu biết về cấu tạo, bảo dưỡng, sửa chữa
ô tô để trong điều kiện một mình một xe có thể phán đoán được nguyên nhân hư hỏng và tự
sửa chữa được các hư hỏng thường gặp.
Người lái xe ô tô phải có sức khoẻ tốt (mắt, tai, mũi, tay chân và độ phản xạ nhạy
bén) để đảm bảo lái xe an toàn trong bất kỳ tình huống nào.

nêu cao tinh thần dũng cảm, kiên cường hoàn thành nhiệm vụ.
Nổi bật là thành tích bảo vệ 3 xe ô tô của các đồng chí Nguyễn Thái Cần, Nguyễn
Hữu Ngư, Nguyễn Khắc Chỉnh, Cao Đăng Hùng. Khi bị giặc Pháp bao vây đã đưa xe vào
rừng tháo rời từng bộ phận, từng cụm chi tiết để khiêng đi cất dấu, còn lại khung xe, buồng
lái được chất đầy củi khô và xăng để nếu giặc đến không bảo vệ được thì sẽ đốt, thiêu hủy
xe. Năm 1952 đồng chí Nguyễn Khắc Cần đã được tặng danh hiệu chiến sỹ thi đua số 1 của
tỉnh Phú Thọ và được Bác Hồ tặng thưởng đồng hồ, chăn len, quần áo, sau đó được tặng
thưởng huân chương chiến sỹ.
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, khi điều khiển xe ô tô chạy ban ngày trên cánh
đồng Nà Sản, xe của lái xe Nguyễn Văn Tuân và phụ xe Bạch Văn Cơ bị máy bay địch bắn
phá, phụ xe Bạch Văn cơ đã không ngại nguy hiểm ra ngoài xe làm hiệu cho lái xe Nguyễn
Văn Tuân xử trí : Khi máy bay bắn phá thì ẩn tránh, khi máy bay lượn vòng thì cho xe chạy,
di chuyển vị trí làm mất mục tiêu. Gương dũng cảm bảo vệ xe an toàn đó đã được toàn
tuyến học tập và cả hai người đều được tặng thưởng huân chương chiến sỹ.
Tại Đại hội thi đua toàn quốc năm 1953 lái xe ô tô Trương Sĩ và thợ điện ô tô
Nguyễn Văn Tạo đã được phong tặng danh hiệu anh hùng lao động, sau đó ông còn được
10

bầu làm đại biểu quốc hội khóa II. Đoàn xe C6 phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ được tặng
thưởng Huân Chương chiến sỹ hạng ba.
-Trong kháng chiến chống Mỹ :
Ngay trong những ngày đầu tháng 8/1964 Đế Quốc Mỹ đã dùng không quân đánh
phá rất ác liệt vào các công trình giao thông vận tải quan trọng của ta mà chủ yếu là đánh
phá mạng lưới giao thông vận tải. Chúng đã dùng hơn 40 loại máy bay tối tân, bằng đủ loại
bom đạn, với nhiều thủ đoạn vô cùng tàn bạo, xảo quyệt hòng tàn phá, đẩy lùi Bắc Việt
Nam trở về thời kỳ đồ đá. Ban đầu địch có gây cho ta một số khó khăn, lúng túng, việc vận
tải chi viện cho chiến trường và phục vụ đời sống của nhân dân vô cùng khó khăn.
Thi hành chỉ thị của Bộ chính trị và của Ban chấp hành Trung Ương Đảng, Ngành
Giao thông vận tải xác định nhiệm vụ sẵn sàng phục vụ đắc lực cho các lực lượng vũ trang
đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, chi viện cho tiền tuyền lớn Miền Nam đồng thời phục vụ cho

11

pháo kích ra nhưng vẫn kiên cường bám trụ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được tôn vinh là
“Xí nghiệp thép, con người thép của đất thép”.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, chiến công của Ngành Giao thông vận tải đường
bộ đã được Đảng, Nhà nước và Nhân dân ghi nhận, đã có nhiều tập thể và cá nhân được
phong tặng danh hiệu anh hùng như :
- Tập thể đội xe 202 và 806.
- Lái xe ô tô Trần Văn Thi và Cao Bá Tuyết ở đội xe 806 Đoàn 8.
- Liệt sĩ Nguyễn Minh Ro, lái xe ở Đoàn 4.
- Lái xe ô tô Trần Chí Thành ở Xí nghiệp vận tải ô tô Vĩnh Linh.
-Trong thời kỳ khôi phục đất nước và đổi mới :
Thời kỳ này Ngành Giao thông vận tải đã sử dụng nhiều biện pháp, với khả năng và
lực lượng của mình thực hiện mục tiêu “Bảo đảm vận tải phục vụ đầy đủ, kịp thời, rút hàng
nhập khẩu, giải tỏa các khâu đầu mối, vận chuyển cho CHDCND Lào, cho các tỉnh miền
núi, cho yêu cầu vận chuyển Bắc Nam, cho xây dựng cơ bản các công trình trọng điểm, cho
lưu thông phân phối, phục vụ tốt hơn cho nhu cầu đi lại của nhân dân, chủ yếu là miền núi
và liên vận Bắc Nam”. Đã tổ chức thi lái xe giỏi toàn quốc, tuyển chọn lái xe giỏi cả nước
để dự thi lái xe giỏi các nước xã hội chủ nghĩa và từ năm 1998, tổ chức Hội thi lái xe ô tô
giỏi, an toàn toàn quốc, cứ ba năm một lần.
Trong giai đoạn này đã có nhiều đơn vị vận tải ô tô và nhiều cá nhân được tặng cờ,
bằng khen và Huân chương lao động của Chính phủ.
Tại đại hội Anh hùng chiến sỹ thi đua toàn quốc lần thứ 5 tháng 3 năm 1985, Lái xe
Nguyễn Bá Học ở Công ty Vận tải ô tô số 3 Cục Vận tải ô tô đã được phong tặng danh hiệu
anh hùng lao động.
III-RÈN LUYỆN PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC NGƯỜI LÁI XE Ô TÔ :
1-Phát huy truyền thống đạo đức người lái xe ô tô trong cách mạng :
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và thời kỳ khôi phục, đổi mới đất
nước của dân tộc, giao thông vận tải đã được xác định là nhiệm vụ trung tâm đột xuất của
toàn Đảng, toàn dân, trong đó ngành Vận tải ô tô có vị trí đặc biệt quan trọng. Trên các

chế thị trường kích thích sự phát triển kinh tế, nâng cao lợi ích xã hội, tạo điều kiện cho sự
phát triển kinh tế, nâng cao trình độ luân lý, đạo đức xã hội. Về nhân cách được độc lập, tự
do, có quyền bình đẳng trong cạnh tranh, phải giữ chữ “tín” trong trao đổi và tăng cường
quan tâm phát triển lợi ích chung của toàn xã hội. Còn những hiện tượng tiêu cực chỉ là
những trạng thái đi kèm với sự vô trật tự trong buổi đầu của kinh tế thị trường, là hậu quả
của một cơ chế đang hình thành còn nhiều khiếm khuyết về đạo đức sẽ được khắc phục
hoàn toàn.
Cả 2 xu hướng trên nhìn nhận sự tác động của kinh tế thị trường đối với sự phát triển
của đạo đức mang tính phiến diện cực đoan, không đúng đắn.
-Xu hướng kinh tế thị trường tác động đối với đạo đức có hai mặt, cả tích cực và tiêu
cực.
Bên cạnh sự giải phóng to lớn đối với lực lượng sản xuất và tạo ra những tiền đề cho
sự phát triển nhân cách con người như : Sự chủ động sáng tạo, ý thức và phong cách lao
động khoa học …, cơ chế thị trường cũng gây ra hàng loạt hiện tượng tiêu cực đối với tiến
bộ xã hội. Đó là sự phân cực giàu – nghèo một cách sâu sắc. Từ đó tạo ra và khoét sâu thêm
những mâu thuẫn xã hội, những tệ nạn như tham nhũng, tội phạm, bạo lực, kích thích lòng
tham lợi, dẫn đến sự khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như sức lực của
người lao động. Đó là sự kích thích chủ nghĩa vi kỷ, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa cá nhân
cực đoan, lối sống chạy theo đồng tiền. Vì thế, việc lực chọn nội dung và hình thức thích
hợp đặc trưng cho nhân tính, đạo đức trước tác động của kinh tế thị trường trở thành vấn đề
cấp bách, có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ
nghĩa.
b) Vai trò của đạo đức trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa :
Vai trò của đạo đức đối với sự phát triển kinh tế bao gồm các nội dung sau:
-Đạo đức góp phần định hướng mục tiêu xã hội chủ nghĩa.
13

Mục tiêu định hướng xã hội chủ nghĩa của cách mạng nước ta đồng nhất với mục tiêu
của chủ nghĩa nhân đạo là làm cho mọi người đều có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học
hành, xã hội công bằng, văn minh.

cầu chính sau :
a) Trung thực, thẳng thắn, có tính tổ chức và kỷ luật cao, tôn trọng và tuân thủ quy
định của pháp luật.
b) Yêu nghề, thường xuyên trau dồi kỹ năng nghề nghiệp và trình độ hiểu biết pháp
luật, nghiệp vụ vận tải.
c) Rèn luyện đức tính cần cù, chịu khó, cẩn trọng, bình tĩnh, tiết kiệm, giữ gìn chu
đáo phương tiện “Yêu xe như con”.
14

d) Rèn luyện cách xử lý hợp lý và an toàn khi tham gia giao thông như chọn vị trí
chạy xe thích hợp, giữ khoảng cách an toàn hai bên thân xe, phía trước và sau xe, với các xe
đang đỗ, với mô tô, xe đạp, với những người và các phương tiện tham gia giao thông khác.
e) Tôn trọng mọi người, yêu thương đồng đội, có trách nhiệm cao với hành khách,
kính già, yêu trẻ, sẵn sàng tương trợ giúp đỡ đồng nghiệp, thực hiện giao tiếp, ứng xử có
nhân phẩm và danh dự, không nóng nảy.
g) Rèn luyện tác phong làm việc công nghiệp, khẩn trương, chính xác.
h) Làm chủ bản thân, làm ăn lương thiện, tránh xa các tệ nạn xã hội : Say rượu, cờ
bạc và tuyệt đối không tiếp tay cho kẻ xấu, vận chuyển hàng cấm, vi phạm pháp luật.
i) Cứu giúp tận tình người bị nạn.
-Rèn luyện phẩm chất đạo đức người lái xe ô tô là công việc thường xuyên và suốt
đời, phải luôn rút kinh nghiệm bản thân, tự tu dưỡng phấn đấu.
Đất nước ta có nền văn hiến hàng nghìn năm và đã kết tinh thành giá trị nhân văn dân tộc.
Giai cấp công nhân Việt Nam nói chung và đội ngũ công nhân giao thông vận tải nói riêng
đã có truyền thống anh hùng vẻ vang, thông minh sáng tạo. Biết phát huy truyền thống quý
báu đó và luôn luôn ý thức giữ gìn phấn đấu tốt, nhất định sẽ trở thành những người lái xe
vừa có đức vừa có tài.
15

TÊN BÀI : CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG VÀ SỰ CẠNH TRANH TRONG KINH
DOANH VẬN TẢI

[1]
.
Cho đến nay, chính Đảng Cộng sản Việt Nam cũng thừa nhận rằng chưa có nhận thức rõ, cụ
thể và đầy đủ về thế nào là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà chỉ có
giải thích hạn chế và chung chung rằng, đó là một nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị
trường có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hướng tới mục tiêu
dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
[1]
Nguyên nhân của tình trạng
này là hệ thống kinh tế này là hoàn toàn mới, chưa có tiền lệ trong lịch sử
[2]
Thêm vào đó,
16

công tác lý luận ở Việt Nam về hệ thống kinh tế này còn chưa theo kịp thực tiễn
[2]
Gần 20
năm theo đuổi chủ trương xây dựng hệ thống kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, nhưng các thể chế cho hệ thống này hoạt động vẫn chưa có đầy đủ.
[2]
Mãi tới hội nghị
lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X, Đảng mới ra
nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 30 tháng 1 năm 2008 về tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
[1]
. Và, mãi tới ngày 23 tháng 9 năm 2008, Chính phủ
Việt Nam mới có nghị quyết số 22/2008/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của
Chính phủ để thực hiện nghị quyết 21-NQ/TW.
Hệ thống kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có các đặc trưng sau
[2]

tắc giao thông. Chính vì vậy, việc quy hoạch và phát triển các loại hình đường giao thông
công cộng có một ý nghĩa rất quan trọng: đường sắt (trên cao, trên mặt đất, đi ngầm) đóng
vai trò vận chuyển trên trục chính, các phương tiện giao thông khác đóng vai trò phân toả
hành khách. Hệ thống giao thông đường sắt có đặc điểm l loại hình hiện đại, chở được
17

nhiều, không ảnh hưởng đến môi trường, không bị ách tắc vì tuyến đường riêng, khu vực
nhà ga có đầy đủ các dịch vụ cần thiết, đảm bảo mỹ quan thành phố
III- QUY LUẬT CẠNH TRANH VÀ SỰ CẠNH TRANH KINH DOANH VẬN TẢI
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY:
1. Quy luật cạnh tranh:
Cạnh tranh kinh tế là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế (nhà sản xuất, nhà phân
phối, bán lẽ, người tiêu dùng, thương nhân…) nhằm giành lấy những vị thế tạo nên lợi thế
tương đối trong sản xuất, tiêu thụ hay tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ hay các lợi ích về kinh tế,
thương mại khác để thu được nhiều lợi ích nhất cho mình.
Cạnh tranh có thể xảy ra giữa những nhà sản xuất, phân phối với nhau hoặc có thể xảy ra
giữa người sản xuất với người tiêu dùng khi người sản xuất muốn bán hàng hóa, dịch vụ với
giá cao, người tiêu dùng lại muốn mua được với giá thấp. Cạnh tranh của một doanh nghiệp
là chiến lược của một doanh nghiệp với các đối thủ trong cùng một ngành…
Có nhiều biện pháp cạnh tranh: cạnh tranh giá cả (giảm giá) hoặc cạnh tranh phi giá cả
(Khuyến mãi, quảng cáo) Hay cạnh tranh của một doanh nghiệp, một ngành, một quốc gia là
mức độ mà ở đó, dưới các điều kiện về thị trường tự do và công bằng có thể sản xuất ra các
sản phẩm hàng hóa và dịch vụ đáp ứng được đòi hỏi của thị trường, đồng thời tạo ra việc
làm và nâng cao được thu nhập thực tế.
2. Sự cạnh tranh trong kinh doanh vận tải:
Hiện nay, nhu cầu đi lại của người dân đã khác xưa, không còn quan điểm “đi lại
bằng taxi phải thuộc một đẳng cấp cao”, mà taxi đ trở thành một phương tiện đi lại thông
thường. Bên cạnh đó l chính sách của Chính phủ về việc bắt buộc người dân phải đội mũ
bảo hiểm khi đi xe gắn máy khiến cho nhu cầu đi taxi cũng tăng cao, vì khi đi dự đám cưới,
đám giỗ thì việc đội mũ bảo hiểm đâm ra khá phiền phức… Vì thế tơi cho rằng thị trường

Hiến pháp nước ta đã quy định : Lao động là quyền và nghĩa vụ của công dân. Nhà
nước và xã hội có kế hoạch tạo ra ngày càng nhiều việc làm cho người lao động.
2-Việc làm, quyền và nghĩa vụ lao động :
Việc làm là một hoạt động lao động tạo ra nguồn thu nhập không bị pháp luật cấm,
có thể ở trong khu vực nhà nước, khu vực ngoài quốc doanh và trong gia đình.
Mỗi công dân có sức lao động đều là chủ sở hữu sức lao động của mình.
Quyền lao động của công dân là quyền được tự do sử dụng sức lao động của mình
trong việc tìm kiếm, lựa chọn việc làm và nghề nghiệp, học nghề và nâng cao trình độ nghề
nghiệp để có ích cho xã hội, có thu nhập cho bản thân và gia đình mình, thực hiện quyền lao
động của mình một cách bình đẳng, không bị phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, thành
phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo.
Nghĩa vụ lao động của công dân là mỗi người phải lao động để tự nuôi sống mình, nuôi
sống gia đình, đồng thời góp phần duy trì và phát triển xã hội. Không ai được vì đời sống của
bản thân, của gia đình đã đầy đủ mà không lao động.
3-Quyền tạo ra việc làm và quyền sử dụng lao động :
Pháp luật nước ta đã quy định : Giải quyết việc làm, đảm bảo cho mọi người có khả
năng lao động đều có cơ hội có việc làm là trách nhiệm của nhà nước, của các doanh nghiệp
và toàn xã hội. Công dân có quyền tạo ra việc làm cho chính mình và cho người khác với sự
khuyến khích bảo hộ của Nhà nước. Pháp luật bảo đảm cho công dân quyền được tự do
hành nghề, tự do kinh doanh, đồng thời được quyền sử dụng lao động không hạn chế về số
lượng và theo đúng phát luật.
19

II-LUẬT LAO ĐỘNG :
Luật lao động là một ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam, điều chỉnh các
quan hệ lao động giữa người lao động với người sử dụng lao động và các quan hệ xã hội
liên quan trực tiếp với quan hệ lao động.

của người lao động thấp hơn mức được quy định trong pháp luật lao động, thoả ước lao
động tập thể, nội quy lao động đang áp dụng trong doanh nghiệp hoặc hạn chế các quyền
của người lao động.
20

III-NHỮNG QUY ĐỊNH VỀ TRÁCH NHIỆM VÀ QUYỀN HẠN CỦA NGƯỜI SỬ
DỤNG LAO ĐỘNG VÀ LÁI XE TRONG KINH DOANH :
- Người lái xe khách, xe buýt phải luôn có ý thức về tính tổ chức, kỷ luật, thực hiện
nghiêm biểu đồ xe chạy được phân công.
- Thực hiện đúng hành trình, lịch trình, đón trả khách đúng nơi quy định, vận hành
phương tiện theo đúng quy trình kỹ thuật đảm bảo an toàn cho người và phương tiện
với tinh thần trách nhiệm cao.
- Giúp đỡ hành khách khi đi xe, đặc biệt là những người khuyết tật, người già, trẻ em
và phụ nữ có thai, có con nhỏ; tôn trọng và có trách nhiệm cao với hành khách.
- Người lái xe vận tải hàng hoá cần thực hiện nghiêm chỉnh những nội dung hợp đồng
giữa chủ phương tiện với chủ hàng trong việc vận chuyển và bảo quản hàng hoá
trong quá trình vận chuyển; không chở hàng cấm,không xếp hàng hoá quá trọng tải
xe, quá trọng tải cho phép của cầu, đường.
- Khi vận chuyển hàng quá khổ, quá tải, hàng nguy hiểm,hàng siêu trường, siêu trọng,
phải có giấy phép, phải tôn trọng và thực hiện nghiêm ngặt những quy định về vận
chuyển hàng hoá quá khổ, quá tải, hàng siêu trường, siêu trọng, hàng nguy hiểm.
- Người lái xe kinh doanh vận tải cần phải yêu quý xe, quản lý và sử dụng xe tốt; bảo
dưỡng xe đúng định kỳ; thực hành tiết kiệm vật tư, nhiên liệu; luôn tu dưỡng bản
thân, có lối sống lành mạnh, tác phong làm việc công nghiệp.
- Nắm vững các quy định của pháp luật, tự giác chấp hành pháp luật, lái xe an toàn; coi
hành khách như người thân, coi khách hàng là đối tác tin cậy; có ý thức tổ chức kỷ
luật, và xây dựng doanh nghiệp vững mạnh; có tinh thần hợp tác, tương trợ giúp đỡ
đồng nghiệp.
- Đối với người thi hành công vụ phải nghiêm túc, hợp tác, chấp hành và có ý thức
tham gia giao thông, bảo vệ môi trường.