Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
KÝ HIỆU VIẾT TẮT
1. UBND: Uỷ ban nhân dân
2. XHCN: Xã hội chủ nghĩa
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài:
Mặc dù cải cách hành chính đã được thực hiện từ nhiều năm nay, song
trên thực tế vấn đề này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập nhất là thủ tục tiếp nhận
và giải quyết công việc của công dân và pháp nhân. Biểu hiện thủ tục hành
chính hiện còn thiếu đồng bộ, rườm rà, phức tạp. Các cơ quan thường xuất
phát từ yêu cầu thuận tiện của cơ quan mà chưa quan tâm đầy đủ đến nguyện
vọng và sự thuận tiện của dân. Nhiều cơ quan chưa chấp hành đúng các quy
định của việc tiếp nhận và giải quyết công việc của dân, còn đùn đẩy trách
nhiệm trong việc giải quyết giữa các cơ quan. Thậm chí, có cơ quan còn tự
đặt ra các khoản phí và lệ phhí không đúng thẩm quyền hoặc thu quá mức quy
định, không niêm yết công khai cho nhân dân biết các thủ tục hành chính,
không bố trí cán bộ có đủ trình độ và phẩm chất làm nhiệm vụ... Do đó làm
cho "bộ máy hành chính hoạt động kém hiệu quả, bộc lộ những mặt yếu kém,
bất cập về chất lượng và năng lực của bộ máy Nhà nước dẫn đến ách tắc chậm
trễ trong việc thực hiện các chương trình cải cách cũng như trong quản lý xã
hội một cách có hiệu quả. (14;114)
Nhận thức được vấn đề này, các Nghị quyết của Đại hội Đảng kháo VII
và VIII (đặc biệt là Hội nghị lần thứ 8 của Ban chấp hành trung ương Đảng)
đã khẳng định: "tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà XHCN.
Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính Nhà nước". Trên cơ
sở đó Chính phủ cũng ra Nghị quyết số 38/CP ngày 4/5/1994 về "Cải cách
một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết công việc của công dân và
tổ chức", coi đó là khâu đột phá trong cải cách hành chính nhằm cải thiện mối
quan hệ giữa Nhà nước và công dân, tổ chức. Đáp ứng đòi hỏi thiết yếu của
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
chính về cải cách thủ tục hành chính ở một số địa phương. Đặc biệt là việc
xây dựng mô hình "một cửa" ở UBND quận Đống ĐA và những vấn đề quan
tâm để thúc đẩy hoàn thiện mô hình "một cửa".
Phương pháp nghiên cứu.
Đề tài được tiếp cận theo phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, lấy
học thuyết Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính làm
nền tảng sau đó soi qua thực tiễn quan sát để rút ra kết luận.
Đồng thời đề tài cũng sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp từ các
báo cáo, các hội thảo, các tài liệu tham khảo và các thông tin mới nhất về cải
cách thủ thục hành chính.
Một số tài liệu được đề tài sử dụng làm cơ sở như:
- Nghị quyết Hội nghị lần 8 Ban chấp hành trung ương Đảng khoá VII.
- Nghị quyết Hội nghị lần 3 Ban chấp hành trung ương Đảng khoá VIII.
- Nghị quyết 38/CP ngày 4/5/1994 của Chính phủ.
- Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, tổng kết UBND quận Đống Đa trong
quá trình thực hiện cải cách thủ tục hành chính.
- Các tài liệu, giáo trình của Học viện hành chính Quốc gia.
Luận văn được kết cấu như sau:
Lời mở đầu: Trình bày lý do chọn đề tài, mục đích, đối tượng phạm vi,
phương pháp nghiên cứu, và các nguồn tư liệu sử dụng.
Chương I: Những vấn đề về lý luận về thủ tục hành chính và cải cách
thủ tục hành chính
Chương II: Thực tiễn cải cách thủ tục hành chính ở UBND quận Đống
Đa.
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chương III: Một số nhận xét và giải pháp góp phần hoàn thiện cải cách
đề ra luật thủ tục cho hoạt động của các cơ quan Nhà nước. Như vậy thủ tục
không đơn thuần chỉ là giấy tờ hành chính.
Hoạt động quản lý Nhà nước cần phải tuân theo những quy tắc pháp lý,
quy định về trình tự, cách thức khi sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan để
giải quyết công việc. Khoa học pháp lý gọi đó là những quy phạm thủ tục.
Quy pham này gồm các nhóm: Thủ tục lập pháp; thủ tục tố tụng tư pháp và
thủ tục hành chính. Thủ tục lập pháp là thủ tục làm Hiến pháp và luật. Thủ tục
tố tụng tư pháp là thủ tục giải quyết các tranh chấp dân sự và định tội, được
thực hiện bởi các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử... còn thủ tục hành chính
là thủ tục thực hiện thẩm quyền trong hoạt động hành chính Nhà nước.
Hành chính Nhà nước là tổng thể các tổ chức và quy chế hoạt động của
bộ máy hành pháp có trách nhiệm quản lý công việc hàng ngày của Nhà nước
do các cơ quan có tư cách pháp nhân công quyền tiến hành bằng các văn bản
dưới luật, để giữ gìn trật tự công cộng, bảo vệ các quyền lợi công và phục vụ
nhu cầu hàng ngày của công dân (26;36). Với ý nghĩa đó hành chính Nhà
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nước là hệ thống làm chức năng của Nhà nước đảm bảo thực thi quyền hành
pháp và hoạt động liên tục của bộ máy Nhà nước, các công sở.
Mục tiêu của quản lý Nhà nước trong mọi trường hợp đều nhằm tổ chức
và quản lý đời sống xã hội theo pháp luật. Thông qua cơ chế áp dụng quy
phạm pháp luật, các cơ quan Nhà nước đưa ra quyết định hành chính và thực
hiện các hành vi hành chính trực tiếp, liên tục, thường xuyên hành ngày để
giải quyết các công việc Nhà nước trong các đơn vị, lãnh thổ hành chính, các
ngành, các lĩnh vực. Hoạt động của các cơ quan Nhà nước cũng mang tính
chất cưỡng chế hành chính theo quy định của pháp luật.
Yêu cầu hàng đầu trong hoạt động công vụ hiện nay là hỗ trợ, tổ chức
quản lý tạo điều kiện để các hoạt động của đời sống xã hội, hoạt động kinh tế
được thực hiện thuận lợi, đồng thời hoạt động đó phải tuân theo những
nguyên tắc, những thể chế nhất định, phục vụ tối đa lợi ích của người dân,
Thủ tục hành chính là một bộ phận chế định của luật hành chính. Nói
cách khác, thủ tục hành chính là một loại hình quy phạm hành chính mang
tính công cụ để giúp các cơ quan Nhà nước có điều kiện thực hiện chức năng
của mình, vì vậy nó còn được gọi là quy phạm thủ tục. Quy phạm thủ tục đảm
bảo cho các quy phạm vật chất của luật hành chính đi vào đời sống, góp phần
quan trọng để mở rộng tính pháp chế của nền dân chủ, tính công khai, khoa
học trong quản lý Nhà nước.
Những thủ tục hữu hiệu là rất cần thiết vì nó đảm bảo cho tiến trình hành
chính không bị phá rối hay cản trở. Chúng có ý nghĩa to lớn trong thực hiện
các lợi ích xã hội, đảm bảo kết hợp hài hoà các lợi ích của nhà nước và của
công dân. Vì vậy các cơ quan Nhà nước khi ban hành và tổ chức thực hiện
các quyết định quản lý Nhà nước đều phải tuân theo một quy trình đã được
quy phạm thủ tục hành chính quy định nhằm thực hiện một cách tốt nhất các
chủ trương chính sách của Đảng và Pháp luật của Nhà nước, cũng như phục
vụ nhu cầu hàng ngày của công dân. Chỉ có như vậy mới đảm bảo đủ điều
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
kiện cho các hoạt động quản lý Nhà nước đạt hiệu quả mong muốn, mới nâng
cao được hiệu lực của các quyết định hành chính.
Từ đó có thể thấy rằng thủ tục hành chính trước hết là do cơ quan Nhà
nước đề ra và công bố để thực thi hiến pháp và Pháp luật, nhằm thực hiện
chức năng quản lý của nềnn hành chính Nhà nước và hoàn thành nhiệm vụ
của mình do luật pháp quy định. Đồng thời, các cơ quan hành chính Nhà nước
có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc thực thi các thủ tục đó.
Về chế định, thủ tục hành chính được phân thành các nhóm.
Một là, nhóm quy định nguyên tắc thủ tục hành chính và thẩm quyền của
cơ quan tiến hành thủ tục,
Hai là, nhóm quy định quyền của các bên tham gia thủ tục.
Ba là, Nhóm quy định trình tự tiến hành thủ tục và nội dung, hình thức
văn bản phù hợp với thủ tục.