1. GII THIU
2. NGHIÊN CU THC HÀNH GIÁO DC SONG NG TRÊN
CƠ S TING M Đ
3. TIN Đ T 2008 TI 2011
4. BÀI HC KINH NGHIM
5. CÁC BƯC TIP THEO
MC LC
Trang 2.
Trang 3.
Trang 4.
Trang 7.
Trang 8.
Tháng 9 năm 2012
Nghiên cứu Thực hành Giáo dục Song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ:
Cải thiện bình đẳng và chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc ở Việt Nam
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
Nghiên cứu Thực hành Giáo dục Song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ:
Cải thiện bình đẳng và chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc ở Việt Nam
2
1. GII THIU
Vit Nam đã đt đưc nhng thành tu đáng k v
giáo dc mm non và giáo dc ph thông. T l nhp
hc tinh tiu hc đt 95,5% và trung hc là 86,2%
(Tng Điu tra Dân s 2009). T l hoàn thành tiu hc
tăng t 45% năm 1992 lên 89.8% năm 2008
1
.
Mc dù giáo dc Vit Nam đã đt đưc nhng thành
tu to ln nhưng vn còn tn ti s bt bình đng
20
30
40
50
60
70
80
90
1
00
Kinh Tày Thái
Mường
Khmer Mông Dân tộc
khác
Các dân tộc
Hin pháp nưc Cng hòa Xã hi Ch nghĩa Vit Nam
năm 1992 đã nêu rõ, “Các dân tộc có quyền dùng tiếng
nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc và phát huy những
phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp
của mình” (Điu 5), Chính ph đã có nhng n lc ln
đ hoàn thành nhng trách nhim và cam kt ca
mình đ đm bo quyn đưc hc tp ca mi tr
em Vit Nam.
Tuy nhiên, nhiu tr em dân tc vn phi đi mt vi
thách thc v mt ngôn ng khi các em bt đu đi
hc do phn ln giáo viên là ngưi Kinh, không nói
đưc ting đa phương và hc sinh dân tc ch hiu
đôi chút hoc trong rt nhiu trưng hp các em
hoàn toàn không hiu ting Vit.
Bng chng trên th gii
3
T l đi hc tiu hc tinh là t l hc sinh tiu hc đi hc đúng đ tui
4
Ti sao ngôn ng li nh hưng ti Các Mc tiêu Phát trin Thiên niên k, UNESCO, 2012
5
Biên bn Ghi nh (MOU) đưc ký kt gia B GD-ĐT và UNICEF vào tháng 8, 2007 v vic thc hin và vic s dng Nghiên cu Thc hành v Giáo dc
Song ng da trên Ting M đ
Nghiên cứu Thực hành Giáo dục Song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ:
Cải thiện bình đẳng và chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc ở Việt Nam
3
2. NGHIÊN CU THC HÀNH GIÁO
DC SONG NG TRÊN CƠ S TING
M Đ
2.1. MC TIÊU VÀ KT QU MONG ĐI:
Mục tiêu của Nghiên cứu Thực hành:
• Trin khai và khng đnh tính kh thi ca thit
k GDSNTMĐ ti mm non
6
và tiu hc;
• Góp phn xây dng hoàn thin chính sách,
chia s kinh nghim dy và hc tt cho hc
sinh dân tc, nhm thúc đy vic s dng ting
dân tc như mt gii pháp tăng cưng kh
năng tip cn ti nn giáo dc ph thông có
cht lưng và bình đng cũng như các dch v
xã hi khác.
Sau khi kết thúc chu kỳ dự án vào cuối năm 2015,
NCTH GDSNTMĐ sẽ đạt được những kết quả
mong đợi sau đây:
dy và ting Vit là mt môn hc;
• T lp 3 ti lp 5: ting m đ tip tc đưc
s dng làm ngôn ng ging dy song song
vi ting Vit.
• Cui năm hc lp 5, hc sinh phát trin
thành tho k năng nghe, nói, đc, vit c
hai ngôn ng và đt đưc chun kin thc
k năng ting Vit và Toán theo chương
trình đi trà.
6
Nghiên cu Thc hành Giáo dc Song ng trên cơ s ting m đ bt đu t lp mu giáo 5 tui. Tháng 5 năm 2010 c hai la hc sinh th nghim đã
hoàn thành chương trình giáo dc mm non
Nghiên cứu Thực hành Giáo dục Song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ:
Cải thiện bình đẳng và chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc ở Việt Nam
4
3. TIN Đ T 2008 ĐN 2011
Hai la hc sinh tham gia vào Nghiên cu Thc
hành: la hc sinh th nht gm 253 đã hoàn thành
Lp 2; và la hc sinh th hai gm 241 hc sinh đã
hoàn thành Lp 1 tính đn cui năm hc 2010 -
2011
7
. Hai la hc sinh s hoàn thành bc tiu hc
ln lưt vào cui năm hc 2014 và 2015.
3.1 T NĂM 2008 TI 2011, NGHIÊN CU ĐÃ
ĐT ĐƯC NHNG TIN B SAU ĐÂY:
• Đánh giá hàng năm v kt qu hc tp ca
hc sinh theo hc chương trình GDSNTMĐ vào
cui mi năm hc, so sánh vi hc sinh dân tc
đng Dân tc ca Quc hi, các cán b cp cao
ca Quc hi, y ban Dân tc và B GD-ĐT cũng
như nhiu đi din đn t các cơ quan, t chc
quc t.
3.2 CÁC KT QU THC HIN CHƯƠNG TRÌNH
GDSNTMĐ TRONG NĂM HC 20102011:
Trong năm hc 2010 - 2011, Nghiên cu Thc hành
đã đt đưc nhng tin b v kt qu hc tp ca
hc sinh, nâng cao năng lc ca giáo viên và m
rng quan h hp tác.
Huệ
TP. Hồ Chí Minh
Trà Vinh
Gia Lai
Hà Nội
Lào Cai
TNH LÀO CAI VI DÂN TC MÔNG
• 5 lp Lp 2 trong 3 trưng tiu hc
• 5 lp Lp 3 trong 3 trưng tiu hc
Tng s hc sinh la 1 và 2: 182 hc sinh
2.2. CÁC ĐA ĐIM:
7
S hc sinh thay đi so vi năm hc trưc vì mt s em đã theo gia đình chuyn đi nơi khác.
8
Xem Tóm tt Chương trình 1 (Tháng 5, 2010)
9
Xem Tóm tt Chương trình 2 (Tháng 3, 2011)
TNH GIA LAI VI DÂN TC JRAI
• 4 lp Lp 2 trong 3 trưng tiu hc
theo hc chương trình này, đt 75,35 trong tng s
đim ti đa 100 trong khi hc sinh không theo hc
chương trình này ch đt 61,43. Thêm vào đó, kt
qu hc tp ca hc sinh chương trình GDSNTMĐ
li gn sát hơn vi kt qu ca hc sinh ngưi Kinh.
Điu này cho thy vic s dng thành thc ting m
đ ca hc sinh vào ging dy nh hưng rt ln ti
kt qu hc tp.
Hình 2: Điểm trung bình trong kết quả đánh giá
môn Toán Lớp 1
61.43
75.35
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
SONG NGỮ ĐẠI TRÀ
Đánh giá kết quả học tập Lớp 2 của lứa học sinh
thứ nhất
Tương t như kt qu hc tp ca lp 1, la hc
sinh th nht (đang hc lp 2), mt so sánh gia
hai nhóm - hc sinh dân tc tham gia chương trình
giáo dc song ng và nhóm hc sinh đi trà - cũng
có thể học tiếng Việt nhanh hơn và tốt hơn. Bộ GD-
ĐT đã giao nhiệm vụ này cho những chuyên gia
tốt nhất và kinh nghiệm nhất của mình tham gia
chỉ đạo và thực hiện NCTH GDSNTMĐ với sự hợp
tác và hỗ trợ của UNICEF. Chúng tôi ghi nhận cách
tiếp cận này là một giải pháp hiệu quả cho giáo
dục dân tộc” – Ông Lê Tin Thành, V Trưng V
Giáo dc Tiu hc, B GD-ĐT.
10
Toán là môn hc so sánh trong Nghiên cu Thc hành vì Chương trình
Ging dy NCTH GDSNTMĐ ging vi Chương trình Quc gia và nó
là mt công c rõ ràng đ đánh giá hiu qu phương pháp tip cn
GDSNTMĐ.
Nghiên cứu Thực hành Giáo dục Song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ:
Cải thiện bình đẳng và chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc ở Việt Nam
6
3.2.2. Ting nói ca nhà trưng và cng đng
đa phương
Cách tip cn này tip tc nhn đưc nhng phn
hi tích cc t các cp và v li ích ca GDSNTMĐ
đã đưc th hin, đc bit là v nhng kt qu giáo
dc ca chính tr em, t s tin b trong kt qu hc
tp ca các em cho đn vic tăng cưng t tin và t
trng. Theo các nhà qun lý giáo dc và cán b d
án các trưng thc hin cách tip cn này, hc sinh
thuc các lp song ng duy trì sĩ s cao nht, thích
môi trưng hc tp năng đng và t hào v trưng
lp mình.
“Tình hình trẻ em đã khá hơn rất nhiều so với trước
đây. Các em tự tin hơn, nhiệt tình hơn và sẵn sàng
nhn.
3.2.4. Vn đng chính sách
Sự ủng hộ nhiều hơn nữa từ các nhà hoạch định chính sách
Hi ngh Bàn tròn ln th hai v nâng cao cht lưng
giáo dc cho hc sinh dân tc thông qua các gii
pháp tăng cưng ting Vit
11
đưc Hi đng Dân tc
ca Quc Hi t chc vào Tháng 11, 2011 vi s tham
gia ca hơn 100 đi biu đn t Hi đng Dân tc, y
ban Văn hóa Giáo dc Thanh Thiu niên và Nhi đng
ca Quc hi và y ban Dân tc, các cán b cp cao
ca B GD-ĐT, đi din các cơ quan LHQ, các nhà tài
tr song phương và đa phương, các lãnh đo và cán
b qun lý giáo dc t các tnh khác. Phương pháp
tip cn này đưc lãnh đo Quc hi và B GD-ĐT
ghi nhn ti hi ngh này.
“Cho tới nay, nghiên cứu thực hành đã cho thấy
những kết quả tích cực và chúng ta mong đợi một
đánh giá toàn diện vào cuối chu kỳ của chương trình
vào năm 2015.” - Ông Nguyn Vinh Hin, Th
trưng B Giáo dc và Đào to
“Chúng tôi rất hài lòng với nghiên cứu thực hành
về giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ. Chúng
tôi hi vọng rằng những bài học kinh nghiệm trong
chương trình này sẽ giúp chúng ta làm tốt hơn nữa
công tác giáo dục ở các vùng dân tộc. Tôi yêu cầu
các thành viên Hội đồng Dân tộc Quốc hội trong
các lĩnh vực này tiếp tục giám sát việc thực hiện các
chính sách về giáo dục dân tộc, trong đó có giáo dục
Khng đnh tính kh thi ca thit k GDSNTMĐ
và ting Vit:
• Nâng cao năng lc giáo viên cũng như vic áp
dng các k thut giáo dc song ng linh hot
trong ba lp cui cp tiu hc là chìa khóa
thành công ca cách tip cn này, nhm đm
bo tt c hc sinh trong chương trình NCTH
GDSNTMĐ đt đưc nhng chun kin thc k
năng yêu cu ca chương trình tiu hc đn ht
lp 5.
• S ng h và tham gia ca nhà trưng, giáo
viên, ph huynh, hc sinh và cng đng đóng
góp cho nhng thành công không ngng ca
NCTH GDSNTMĐ. Chia s liên tc vi tt c các
bên hu quan có ý nghĩa quan trng và thông
tin v các hot đng và kt qu ca d án cn
đưc cp nht thưng xuyên nhm duy trì s
h tr ca các nhà lãnh đo chính quyn đa
phương và các nhà qun lý giáo dc, ngưi dân
trong cng đng, ph huynh và hc sinh.
• Cn có s h tr t cng đng đa phương, và
phn ánh tính đc thù văn hóa và giá tr ca dân
tc đó nhm đm bo cht lưng và s phù hp
ca tài liu ging dy và hc tp.
• Giám sát k thut cht ch và thưng xuyên ca
các nhà qun lý giáo dc đưc thc hin cp
huyn, cp tnh và trung ương là quan trng vì
nó giúp h nm đưc tình hình các hot đng
dy và hc, theo dõi đưc nhng tin b trong
hc tp ca hc sinh thông qua giáo dc song
li ích ca vic duy trì, m rng và nhân rng
chương trình Giáo dc Song ng da trên ting
m đ.
Nghiên cứu Thực hành Giáo dục Song ngữ trên cơ sở tiếng mẹ đẻ:
Cải thiện bình đẳng và chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc ở Việt Nam
8
Bn Tóm tt Chương trình 3 này do B GD-ĐT biên son vi s h tr ca UNICEF, đưa ra cách tip cn và các kt
qu sau ba năm thc hin, đc bit là kt qu đánh giá lp 1 và lp 2 cui năm hc 2010-2011.
nh: UNICEF Vit Nam\2011
Trương Vit Hùng & Đoàn Bo Châu
UNICEF Vit Nam
Đc: 81A Trn Quc Ton, Hoàn Kim, Hà Ni | Đt: +84 439425706 - 11 | Fax: +84 439425705
Email: [email protected] | Website: http://www.unicef.org/vietnam
5. CÁC BƯC TIP THEO
Vn đng chính sách:
• Vn đng chính sách thông qua vic tip tc
chia s kin thc v các li ích ca cách tip cn
này vi các đi tác, các cơ quan lp pháp, trong
đó có Hi đng Dân tc ca Quc hi, Trung
ương Đng, y ban Dân tc và B GD-ĐT nhm
thúc đy và nhân rng vic thc hin cách tip
cn giáo dc song ng trên cơ s ting m đ.
• Tip tc tuyên truyn, khuyn khích các đa
phương có nhu cu huy đng chính quyn tnh
và huyn m rng và nhân rng cách tip cn
giáo dc song ng trên cơ s ting m đ vi
k hoch hành đng và ngân sách kèm theo đ
đem li nhiu li ích hơn na cho hc sinh dân
tc các tnh có nhiu ngưi dân tc sinh sng.
Kin to tri thc: