nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 10/2009 23
TS. Nguyễn Thị Dung *
Nguyễn Nh Chính **
1. OECD v cỏc nguyờn tc qun tr
cụng ti mang tớnh ton cu
OECD (Organization for Economic
Co-operation and Development) l T chc
hp tỏc v phỏt trin kinh t, thnh lp nm
1961 trờn c s T chc hp tỏc kinh t
Chõu u (OEEC) vi 20 thnh viờn sỏng lp
gm cỏc nc cú nn kinh t phỏt trin trờn
th gii nh M, Canada v cỏc nc Tõy
u. Hin nay, s thnh viờn ca OECD l 30
quc gia. Mc tiờu ban u ca OECD l
xõy dng cỏc nn kinh t mnh cỏc nc
thnh viờn, thỳc y v nõng cao hiu qu
kinh t th trng, m rng thng mi t do
v gúp phn phỏt trin kinh t cỏc nc
cụng nghip. Nhng nm gn õy, OECD ó
m rng phm vi hot ng, chia s kt qu
nghiờn cu v kinh nghim phỏt trin cho
cỏc nc ang phỏt trin v cỏc nn kinh t

chun cho cỏc nc thuc OECD m cũn
c coi l tiờu chun mang tớnh ton cu.
Tiờu chun v qun tr cụng ti ca
OECD bao gm 6 ni dung: 1) m bo c
s cho mt khuụn kh qun tr cụng ti hiu
qu; 2) Quyn li ca c ụng v nhng cỏc
chc nng s hu chớnh. 3) i x cụng
bng vi cỏc c ụng. 4) Vai trũ ca bờn cú
quyn li liờn quan trong qun tr cụng ti.
5) Cụng b thụng tin v tớnh minh bch. 6)
*, ** Ging viờn chớnh, ging viờn Khoa phỏp lut kinh t
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
24 tạp chí luật học số 10/2009

Trỏch nhim ca hi ng qun tr,
(3)
trong
ú cỏc ni dung 1, 2, 6 c OECD coi l
c bit quan trng trong hon cnh ca rt
nhiu quc gia. Khuụn kh bi vit ny ch
bn v thc tin phỏp lut Vit Nam v m
bo quyn li ca c ụng cụng ti c phn
v mc t chun nguyờn tc "Quyn li
ca c ụng v cỏc chc nng s hu chớnh"
trong qun tr doanh nghip ca OECD.
2. Bỡnh lun thc tin phỏp lut Vit
Nam theo nguyờn tc qun tr cụng ti ca

phi c ng kớ vi c quan ng kớ kinh
doanh cú thm quyn trong thi hn 7 ngy
lm vic, k t ngy cú c t l s hu
ú;
(4)
Lut doanh nghip nm 2005 (LDN)
cng ó quy nh vic cp li c phiu theo
ngh ca c ụng, vic ghi tờn vo s
ng kớ c ụng chng thc quyn s hu
c phn ca c ụng i vi trng hp
nhn chuyn nhng c phn. Tuy nhiờn,
i vi trng hp c phiu do cụng ti mua
li theo quyt nh ca cụng ti v theo quyt
nh ca c ụng, phỏp lut doanh nghip
ch xỏc nh õy l s c phn c quyn
cho bỏn m khụng quy nh c th vic
ng kớ quyn s hu c phn trong trng
hp ny. Bờn cnh ú, LDN quy nh 2 loi
c phiu ghi tờn v c phiu khụng ghi tờn,
song li khụng cú quy nh phõn bit rừ v
quyn li ca ngi s hu v phng thc
ng kớ quyn s hu cng l vn nờn
c bn thờm.
+ Quyn chuyn nhng c phn: V
nguyờn tc, c phn ca cỏc cụng ti c phn
c chuyn nhng t do. LDN quy nh
cỏc c phn c t do chuyn nhng tr
hai trng hp: 1) c phn u ói biu quyt
khụng c chuyn nhng trong 3 nm k
t ngy cụng ti c cp giy chng nhn

hi ng c ụng thụng qua mi t chc,
cỏ nhõn u cú quyn xem hoc sao chộp.
(7)

Tuy nhiờn, nhng thụng tin liờn quan n
biờn bn hp, ngh quyt ca hi ng qun
tr (HQT), bỏo cỏo ti chớnh gia nm, cỏc
bỏo cỏo ca ban kim soỏt thỡ ch c ụng
hoc nhúm c ụng s hu trờn 10% tng s
c phn ph thụng trong thi hn liờn tc 6
thỏng hoc t l nh hn theo iu l mi cú
quyn xem xột v trớch lc.
(8)
T l nh hn
ny hu nh khụng c cỏc cụng ti quy
nh m ch ỏp dng theo t l m LDN quy
nh nh trờn. Vn t ra l trong khi
LDN coi c ụng s hu 5% tng s c
phn c coi l c ụng ln
(9)
thỡ vic ch
quy nh quyn thụng tin c bit ca "c
ụng hoc nhúm c ụng s hu trờn 10%
tng s c phn ph thụng trong thi hn
liờn tc 6 thỏng" liu cú m bo tớnh thng
nht trong mt vn bn?
+ Quyn tham gia v biu quyt ti i
hi ng c ụng: Cỏc c ụng cú quyn
biu quyt c tham d v biu quyt ti
i hi ng c ụng quyt nh cỏc vn

ca Vit Nam.
+ Quyn c phõn phi li nhun:
HQT xut mc c tc cho mi loi c
phn v trỡnh i hi ng c ụng thụng
qua. Tuy nhiờn, HQT cú th quyt nh v
thi gian thanh toỏn c tc v cỏch thc tr nghiên cứu - trao đổi
26 tạp chí luật học số 10/2009

c tc cho cỏc c ụng.
(11)
Vi s phõn nh
thm quyn nh vy, quyn c phõn phi
li nhun ca c ụng cú th vn b nh
hng bi s chm tr v tu tin ca
HQT. Quy nh thm quyn quyt nh
thi hn cui cựng phi chi tr c tc thuc
v i hi ng c ụng cú th khc phc
c nguy c ny.
Hai l c ụng cú quyn tham gia v
c cung cp y thụng tin v cỏc quyt
nh liờn quan n nhng thay i cn bn
ca cụng ti. Nhng thay i cn bn bao
gm: Sa i quy nh, iu l cụng ti hay
cỏc vn bn tng ng iu chnh hot
ng ca cụng ti; cho phộp phỏt hnh thờm
c phiu; cỏc giao dch bt thng, bao gm
bỏn cỏc ti sn cú giỏ tr ln ca cụng ti.

nh c th nhng loi thụng tin no cn phi
cung cp cho c ụng, dn n thc trng
mt s cụng ti trong giy mi hp ch cho
bit c ụng cú th yờu cu nhng loi ti
liu no v cú th nhn õu, mt s cụng ti
ch phỏt ti liu cho cỏc c ụng ti cuc
hp. Thc t ú lm cho cỏc c ụng khụng
cú thi gian nghiờn cu ti liu, gim hiu
qu cuc hp.
+ C hi t cõu hi cho HQT ti i
hi ng c ụng: Cỏc c ụng cú quyn t
cõu hi trong i hi ng c ụng, song ch
nhng kin ngh ca c ụng, nhúm c ụng
i din ớt nht 10% c phn cụng ti trong 6
thỏng mi c a vo chng trỡnh hp
i hi ng c ụng. Kin ngh phi bng
vn bn v gi n cụng ti chm nht 3 ngy
lm vic trc ngy khai mc. Quy nh ny
trong LDN thc cht ó hn ch c hi t
cõu hi cho HQT ca nhiu c ụng ti i
hi ng c ụng.
+ C ụng tham gia hiu qu vo vic
quyt nh b mỏy qun lớ cụng ti nh bu
v bói min thnh viờn HQT, quyt nh v
chớnh sỏch thự lao cho HQT v ban iu
hnh: V ni dung ny, phỏp lut Vit Nam
ỏp ng tt bng quy nh i hi ng c
ụng thng niờn s bu, min nhim, bói
nhim thnh viờn HQT, ban kim soỏt, s
thụng qua tng mc thự lao cho HQT nu

phỏt hnh c phiu ph thụng v cú th phỏt
hnh c phiu u ói (bao gm u ói biu
quyt, u ói c tc, u ói hon li v u
ói khỏc theo quy nh ca iu l). Tuy
nhiờn, t l c phiu u ói, t l c phiu ph
thụng trong tng s c phn ca cụng ti
khụng c phỏp lut quy nh.
i vi c phn u ói biu quyt, LDN
quy nh v i tng c quyn mua c
phiu u ói biu quyt l sỏng lp viờn v
t chc do chớnh ph u quyn, kốm theo
vic xúa u ói biu quyt sau thi hn 3
nm i vi c phiu do sỏng lp viờn nm
gi. Quyn u ói biu quyt ca c ụng l
t chc do Chớnh ph u quyn c bo lu
trong trng hp ny rừ rng ó to ra s
khụng minh bch ca phỏp lut.
Theo OECD, cụng khai mc u ói i
vi c phiu u ói biu quyt l iu cn
thit m bo li ớch ca c ụng núi
chung. Quy nh "s phiu biu quyt ca
mt c phn u ói biu quyt do iu l
cụng ti quy nh"
(17)
trong LDN l mt cỏch
tt ỏp ng c nguyờn tc ny, bi l, c
ụng khi gia nhp cụng ti cn phi bit v
tuõn th iu l cụng ti v cỏc quy nh no
khụng phự hp u cú th c i hi ng
c ụng sa i.

(20)
Sau khi nm gi t 80% tr lờn s
c phiu ang lu hnh ca mt cụng ti i nghiên cứu - trao đổi
28 tạp chí luật học số 10/2009

chỳng, i tng cho mua phi mua tip
trong thi hn 30 ngy s c phiu cựng loi
do cỏc c ụng cũn li nm gi theo giỏ cho
mua ó cụng b, nu cỏc c ụng ny cú yờu
cu.
(21)
Quy nh ny nhm m bo quyn
li ca cỏc c ụng thiu s khi quyn quyt
nh cỏc vn quan trng ca cụng ti ó
thuc v mt hoc mt nhúm c ụng.
Sỏu l cn to iu kin thc hin quyn
s hu cho mi c ụng, bao gm c cỏc nh
u t l t chc
thc hin nguyờn tc ny, phỏp lut
quy nh c ụng l t chc c c i din
ca mỡnh vo HQT, s lng thnh viờn
HQT c c ph thuc vo t l vn
gúp ca c ụng. Quy nh "Thnh viờn
HQT khụng nht thit phi l c ụng ca
cụng ti" (khon 4 iu 109 LDN) thc cht
l quy nh nhm m bo iu kin thc
hin quyn s hu cho c ụng l t chc.

Th nht, cn sa i quy nh ca phỏp
lut hin hnh v xỏc nh "c ụng ln"
m bo tớnh thng nht gia cỏc vn bn
phỏp lut. Hin ti Lut chng khoỏn nm
2006 quy nh: C ụng ln l c ụng s
hu trc tip hoc giỏn tip t 5% tr lờn s
c phiu cú quyn biu quyt trong cụng
ti".
(22)
i vi cỏc cụng ti c phn núi chung,
LDN quy nh ch khi s hu 10% tng s
c phn ph thụng trong vũng 6 thỏng liờn
tc thỡ c ụng, nhúm c ụng ú mi úng
vai trũ quan trng trong vic qun lớ cụng ti.
Bờn cnh ú, khon 4 iu 86 LDN quy
nh "c ụng s hu t 5% tng s c phn
tr lờn phi c ng kớ vi c quan ng
kớ kinh doanh cú thm quyn". Do t l s
hu vn ca c ụng c quan tõm gúc
vai trũ ca h trong qun tr cụng ti nờn
chỳng tụi cho rng nờn sa i LDN theo
cỏch quy nh v c ụng ln ca Lut
chng khoỏn l phự hp.
Th hai, cn thng nht quy nh "bỏo nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 10/2009 29

cỏo v s hu ca c ụng ln". Hin ti,

s, theo ú tt c cỏc c ụng, khụng ph
thuc t l s hu c phn u cú quyn
tham d i hi ng c ụng. Tuy nhiờn,
quyn ny thng b cỏc cụng ti hn ch
bng vic quy nh t l s hu nht nh
mi c tham d i hi ng c ụng.
Nhm loi b thc t ny, ngoi vic quy
nh b sung ch ti x pht vi phm, LDN
nờn quy nh "th tc triu tp hp hp l" l
mt trong nhng iu kin tin hnh hp i
hi c ụng.
Th nm, v th tc xut cỏc kin
ngh ca ban kim soỏt n i hi ng c
ụng: Theo LDN, ban kim soỏt cú th tham
kho ý kin ca HQT trc khi trỡnh bỏo
cỏo, kt lun v kin ngh lờn i hi ng
c ụng.
(23)
Theo iu l mu cụng ti c
phn ỏp dng cho cụng ti niờm yt,
(24)
mi
kin ngh ca ban kim soỏt u ch c
ban hnh, trỡnh lờn i hi ng c ụng
sau khi ó tham kho ý kin ca HQT.
Nh vy, quy nh mm do ca LDN ó b
vn bn di lut "bin tu", dn n tỡnh
trng khụng m bo nguyờn tc hot ng
c lp ca ban kim soỏt trong cụng ti c
phn. Quy nh ny cn c chnh sa.



IC. Phân chia trách nhiệm quản lí rõ ràng 
ID. Quyền quản lí, tính minh bạch, nguồn lực


II. QUYỀN CỦA CỔ ĐÔNG VÀ CÁC CHỨC NĂNG SỞ HỮU CHÍNH
IIA. Các quyền cơ bản của cổ đông  IIB. Quyền tham gia vào các quyết định lớn 
IIC. Quyền tham dự đại hội đồng cổ đông thường niên 
IID. Công bố thông tin về kiểm soát không tương xứng với tỉ
lệ nắm giữ

IIE. Được phép thực hiện các thoả thuận thâu tóm công ti 
IIF. Tạo điều kiện thực hiện quyền sở hữu 
IIG Cổ đông được phép tham khảo ý kiến lẫn nhau 
III. ĐỐI XỬ CÔNG BẰNG VỚI CÁC CỔ ĐÔNG
IIIA. Tất cả các cổ đông phải được đối xử công bằng



IIIB. Cấm giao dịch nội gián



IIIC. Hội đồng quản trị/ban giám đốc phải công bố thông tin
về lợi ích


VIB. i x cụng bng vi mi c ụng
VIC. p dng cỏc chun mc o c cao
VID. Hon thnh mt s chc nng chớnh
VIE. Nhn nh khỏch quan
VIF. To iu kin tip nhn thụng tin Ghi chỳ cỏc kớ hiu: (O) c tuõn th:
Tt c cỏc tiờu chớ c bn u c ỏp ng
m khụng cú khim khuyt ỏng k; (LO)
Nhỡn chung c tuõn th: Ch cú mt s
nhc im nh, khụng gõy nghi ngi v kh
nng ca cỏc c quan chc nng v s t
c mc tuõn th y trong thi gian
ngn; (PO) c tuõn th mt phn: Mc dự
khuụn kh phỏp lớ v qun lớ cú phự hp vi
nguyờn tc song cỏch lm v thc hin li
khụng thng nht; (MO) Cn bn khụng
c tuõn th: Mc dự cú nhng tin b,
song nhng khuyt im l ỏng k
gõy nghi ngi v kh nng tuõn th ca cỏc
c quan chc nng; (NO) Khụng c tuõn
th: Khụng t c tin b ỏng k no
tin ti tỡnh trng tuõn th.

(1). www.oecd.org
(2). http://www.fsforum.org/cos/key_standards.htm
(3). OECD Principles of Corporate Governance, 2004.
(4).Xem: iu 86 Lut doanh nghip nm 2005.
(5).Xem: Khon 3 iu 78; khon 3 iu 81 Lut

(24). Ban hnh kốm theo Quyt nh ca B ti chớnh
s 15/2007/Q-BTC ngy 19/3/2007 v vic ban hnh
iu l mu ỏp dng cho cỏc cụng ti niờm yt s giao
dch chng khoỏn/trung tõm giao dch chng khoỏn.
(25). Bỏo cỏo v tỡnh hỡnh tuõn th cỏc tiờu chun v
chun mc (ROSCs) Vit Nam 2006 ca WB v IMF.