kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
MỤC LỤC
Trang
1. Đặt vấn đề:(Lý do chọn đề tài)… ………………… 2
* Một số vấn đề trong thực tiễn về rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ trong
phân môn vẽ tranh đề tài mĩ thuật 6: 2
* Ý nghĩa và tác dụng của việc rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ
tranh ……………… 2
* Những mâu thuẫn giữa thực trạng với yêu cầu 3
2. Giải quyết vấn đề ( Nội dung sáng kiến kinh nghiệm) 5
2.1 Cơ sở lý luận của việc rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh… 5
* Các khái niệm – Các căn cứ có liên quan đến đề tài…… 5
* Những kiến thức cơ bản về rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ trong giảng
dạy 6
2.2 Thực trạng của việc nâng cao kỹ năng vẽ tranh đề tài trong giảng dạy mĩ thuật
6: 7
*Thuận lợi:…………………………………………………………… 7
* Khó khăn 7
2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề nâng cao kỹ năng vẽ tranh đề
tài mĩ thuật 6 : 9
2.3.1 Nâng cao tư tưởng và ý thức tìm tòi, sáng tạo của giáo viên trong việc giảng
dạy phân môn vẽ tranh …… 9
2.3.2 Điều tra kỹ năng vẽ tranh đề tài của học sinh lớp 6: … … 10
2.3.3 Trau dồi kỹ năng sử các biện pháp nâng cao ở bài vẽ tranh đề tài lớp
6: ….
… 12
2.3.4 Tổng kết rút kinh nghiệm về kỹ năng sử dụng đồ dùng trực quan của giáo
viên trong giảng dạy …… 15
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm………………………… 15
3. Kết luận……………………………………………………… 16
* Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm đối với công việc giảng dạy … 16

phân môn rất quan trọng, là tổng hợp của tất cả các phân môn khác vì vậy việc
hướng dẫn các em hiểu và vẽ đúng đề tài yêu cầu là một vấn đề rất quan trọng của
giáo viên hướng dẫn.
Không phải cứ lúc nào giáo viên nêu yêu cầu là học sinh có thể lĩnh hội
được đầy đủ kiến thức và kỹ năng thực hành vì đối tượng học sinh không đồng
nhất. Trong quá trình giáo dục muốn con người phát triển về mọi mặt thì phải hiểu
con người về mọi mặt. Vì thế giáo viên phải hiểu được học sinh của mình nắm bắt
được đặc điểm tâm lý, nhận thức của học sinh.
Cụ thể, đối với môn Mĩ thuật trong nhà trường phổ thông người giáo viên
ngoài việc nắm bắt về đặc điểm tâm lý ra thì giáo viên cần nắm bắt được rõ và cụ
thể hơn về những nhu cầu hứng thú trong học tập nắm bắt sự phát triển, ghi nhớ tư
duy tưởng tượng của các em, kích thích làm cho tư duy sáng tạo trí tưởng tượng,
Trêng thcs chiỀng cƠi
2
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
phát triển tốt có hiệu quả trong môn Mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh đề
tài nói riêng.
Tuy nhiên hầu hết các em vẽ theo cảm tính, không theo kỹ năng vẽ cơ bản,
khi vẽ tranh đòi hỏi các em phát huy tính tích cực, trí tưởng tượng, khả năng phân
tích, tổng hợp.
Vậy trí tưởng tượng đối với các em có tầm quan trọng như thế nào? Nếu các
em có trí tưởng tượng càng cao thì các em vẽ tranh càng đẹp, vậy hình vẽ của các
em không chỉ là những gì thực tế mà còn có sự sáng tạo thông qua lăng kính chủ
quan và khách quan cho ta những hình ảnh thật sinh động và ngộ nghĩnh, rất hồn
nhiên đầy chất ngây thơ của chính các em. Vì thế khả năng tưởng tượng đối với
các em rất quan trọng góp phần tạo ra hứng thú cần thiết trong khi làm bài.
* Những mâu thuẫn giữa thực trạng với yêu cầu nâng cao kỹ năng vẽ
cho học sinh lớp 6:
Quá trình triển khai việc nghiên cứu bắt đầu từ việc nghiên cứu thực trạng,
khả năng vẽ tranh của học sinh trong quá trình dạy và học bộ môn mĩ thuật ở

2.1 Cơ sở lý luận của việc rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ cho học sinh
lớp 6:
* Các khái niệm – Các căn cứ có liên quan đến đề tài
Trêng thcs chiỀng cƠi
4
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
- phương pháp dạy học:
Phương pháp dạy học là cách thức hoạt động của giáo viên trong việc chỉ
đạo, tổ chức các hoạt động học tập nhằm giúp học sinh chủ động đạt các mục tiêu
dạy học.
- Đổi mới phương pháp dạy học:
“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ
động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi
dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn,
tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.” Trích
trong điều 24.2 - Luật giáo dục.
- Tính tích cực học tập:
“Tính tích cực là một hiện tượng sư phạm biểu hiện ở sự gắng sức cao về
nhiều mặt trong hoạt động học tập” (L.V. Relrova, 1975).
Tính tích cực nhận thức là trạng thái hoạt động nhận thức của học sinh đặc
trưng ở khát vọng học tập, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình nắm vững
kiến thức khác với quá trình nhận thức trong nghiên cứu khoa học.
- Phương pháp dạy học tích cực:
Phương pháp dạy học tích cực là cách dạy hướng tới việc học tập chủ động,
chống lại thói quen học tập thụ động.
Phương pháp dạy học tích cực đòi hỏi phát huy tính tích cực của cả người
dạy và người học, thực chất phương pháp tích cực đòi hỏi người dạy phải phát huy
tính tích cực chủ động của người học.
- Kiểm tra:
Kiểm tra được xem là phương tiện và hình thức của đánh giá. Hoạt động

Song, hiện nay việc dạy – học mĩ thuật ở bậc THCS vẫn còn nhiều bất cập
từ việc cho học sinh hiểu, vận dụng được kiến thức tới bài thực hành; cách truyền
thụ kiến thức của người dạy. Việc học sinh lĩnh hội được đầy đủ kiến thức để áp
dụng vẽ được một bức tranh có hiệu quả cao nhất còn phụ thuộc vào rất nhiều ở
yếu tố người dạy. Chính vì vậy, qua kinh nghiệm giảng dạy thực tế môn Mĩ thuật ở
bậc THCS, tôi xin được trao đổi một số kinh nghiệm trong việc hướng dẫn học
sinh rèn luyện kỹ năng thực hành, đặc biệt thể hiện các bức tranh vẽ theo đề tài.
2.2 Thực trạng của việc nâng cao kỹ năng vẽ tranh đề tài trong giảng
dạy mĩ thuật 6:
* Thuận lợi:
- Các em học sinh đều có hứng thú học tập bộ môn và có ý thức học tập.
Trêng thcs chiỀng cƠi
6
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
- Các đồng chí giáo viên luôn trau dồi kiến thức, phương pháp giảng dạy và
sử dụng đồ dùng trực quan và tích cực học hỏi, đổi mới phương pháp trong giảng
dạy. Các cấp, các ngành có sự quan tâm, đầu tư thiết bị dạy học cho các trường
học.
* Khó khăn:
Tuy nhiên, qua quá trình giảng dạy bộ môn Mĩ thuật trong nhà trường phổ
thông tôi nhận thấy:
* Học sinh chưa bắt nhịp với bộ môn, vẫn cho rằng bộ môn Mĩ thuật là môn
học phụ.
* Chuẩn bị phương tiện học tập sơ sài.
* Tư liệu phục vụ môn học còn hạn chế.
* Vẽ theo cảm tính, suy nghĩ độc lập cá nhân.
* Tinh thần tự học, sáng tạo chưa cao
* Nguyên nhân:
* Xét về nguyên nhân, tôi nhận thấy:
* Trước tiên chúng ta, những người trực tiếp đang xây dựng nền tảng giáo

* Khối 6: 9 tiết.
* Khối 7: 11 tiết
* Khối 8: 10 tiết.
* Khối 9: 4 tiết.
Như vậy số 34/123 tiết ta thấy phân môn vẽ tranh theo đề tài chiếm 1/4 trong
tổng số tiết thực học, do đó có thể khẳng định việc vẽ được một tranh vẽ theo đề tài
đạt hiệu quả cao là vấn đề tương đối phức tạp cả người học lẫn người hướng dẫn.
2.3.1 Nâng cao tư tưởng và ý thức tìm tòi, sáng tạo của giáo viên trong
việc giảng dạy phân môn vẽ tranh.
* Vai trò:
Nâng cao ý thức trong việc dạy học phân môn vẽ tranh đề tài nói riêng và
môn mĩ thuật nói chung. Từ đó giúp giáo viên có thêm kỹ năng và nâng cao chất
lượng dạy học.
* Tác dụng:
Nâng cao tư tưởng và ý thức chủ động, sáng tạo trong giảng dạy cho giáo
viên sẽ góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường, đào tạo học sinh trở
thành những con người năng động, độc lập và sáng tạo.
* Các bước tiến hành:
Thông qua đợt bồi dưỡng hè đầu năm đã giúp giáo viên có được nhận thức
đúng đắn về việc sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng dạy.
Các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ chuyên môn đã cho các đồng chí giáo
Nâng cao ý thức làm tìm tòi, sáng tạo, tìm ra những phương pháp tích cực
nhất trong dạy và học.
* Hiệu quả của biện pháp: Thông qua việc nâng cao kỹ năng vẽ giúp học
mĩ thuật tập có hiệu quả, hứng thú, say mê hơn với môn học.
Trêng thcs chiỀng cƠi
9
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
2.3.2 Điều tra kỹ năng vẽ tranh đề tài của học sinh lớp 6:
* Vai trò:

kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
Để thực hiện nghiên cứu đề tài thành công, bản thân tôi đã sử dụng bằng
nhiều phương pháp khác nhau, khi thành lập được dàn ý của công trình thì tiến
hành điều tra về kỹ năng vẽ tranh của học sinh, trong quá trình học tập bộ môn, đặc
biệt là đối tượng học sinh lớp 6. Kết quả khảo sát cho thấy:
Toàn bộ khối 6 có 33 em:
khối Sĩ số Giỏi Khá T. Bình Yếu Kém
6 33 0 10 = 30,3% 17 = 51,5% 4 = 12,1% 2 = 6,1%
Như vậy số học sinh khá, giỏi chỉ chiếm 30,3% còn số học sinh yếu kém lại
chiếm tới 18,2%
Do đó một số vấn đề đặt ra là phải làm gì ? để phấn đấu 100% các em đều có
được kỹ năng vẽ tranh thành thạo và đạt hiệu quả cao, biết chọn hình ảnh phù hợp
với nội dung đề tài, biết cách xây dựng bố cục hợp lý, và tự mình rút ra được
những kiến thức và kỹ năng cơ bản thông qua đó phát huy được khả năng tư duy
của học sinh, kích thích được tính tích cực sáng tạo, say mê học tập của các em.
- Khảo sát tình hình sử dụng đồ dùng trực quan của giáo viên.
Qua trao đổi, trò chuyện với các giáo viên giảng dạy mĩ thuật ở Thành phố
Sơn La cũng như một số đồng nghiệp trong tỉnh được biết quá trình giảng dạy mĩ
thuật ở một số trường còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, nhất là đồ dùng
giảng dạy, đặc biệt là tranh vẽ, mẫu Mặt khác qua dự giờ của một số đồng
nghiệp, Trong giảng dạy xây dựng hệ thống câu hỏi chưa thật sát với đối tượng nên
tiết học rất trầm, không phát huy được hết khả năng tư duy, tích cực của học sinh.
Bên cạnh đó, một số giáo viên chưa chịu khó học hỏi, sưu tầm, nghiên cứu
tài liệu đầu tư thích đáng cho việc soạn giảng, chưa tích cực làm đồ dùng dạy học
nhất là áp dụng những phương pháp dạy học tích cực trong bài giảng.
Đội ngũ giáo viên giảng dạy mĩ thuật của trường gồm 01 đồng chí, có trình
độ cao đẳng và cũng được bồi dưỡng thường xuyên qua các hè. Bên cạnh đó, giáo
viên vẫn còn hạn chế trong khả năng của bản thân, vì không có giáo viên cùng bộ
môn, nên dự giờ các đồng nghiệp để học hỏi, góp ý kiến cho nhau còn nhiều khó
khăn.

2.3.3 Trau dồi kỹ năng sử các biện pháp nâng cao ở bài vẽ tranh đề tài
lớp 6:
* Vai trò:
Thông qua việc sử dụng các biện pháp tích cực trong việc rèn luyện và nâng
cao kỹ năng vẽ trong bài giảng về vẽ tranh giáo viên sẽ tích lũy được những kinh
Trêng thcs chiỀng cƠi
12
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
nghiệm phù hợp và tích cực. Từ đó trau dồi được biện pháp phù hợp để rèn luyện
và nâng cao kỹ năng vẽ cho học sinh.
*Tác dụng:
Qua việc sử dụng các biện pháp rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ trong
giảng dạy của giáo viên sẽ có tác dụng giúp học sinh nắm kiến thức một cách chủ
động và khắc sâu được kiến thức của bài cũng như tất cả các bài vẽ tranh sau đó.
Từ đó giúp các em say mê, hứng thú sáng tạo trong môn học.
* Các bước tiến hành:
Trên cơ sở điều tra bản thân tôi tiếp tục dự giờ một số đồng nghiệp ở trường
bạn, quan sát kỹ năng vẽ tranh của học sinh và cách thức hướng dẫn của giáo viên
ở một bài vẽ tranh
* Cụ thể:
Qua dự giờ bài Tiết 4: Vẽ tranh - Đề tài tranh phong cảnh ở lớp 7 do đồng
chí Nguyễn Thị Thu Nga Trường THCS Hua La dạy để thể nghiệm. Qua bài giảng
nhìn chung giáo viên đã có ý thức chuẩn bị bài chu đáo, đồ dùng dạy học đầy đủ và
khoa học, phương pháp dạy học phù hợp, tích cực.
Giáo viên đã biết sử dụng phương pháp gợi mở, kích thích trí tưởng tượng
của các em cùng với những tranh vẽ đã sưu tầm về đê tài tranh phong cảnh của các
hoạ sĩ và học sinh. Giáo viên đã liên hệ với thực tế chọn lọc những cảnh đẹp và
các di tích lịch sử ở địa phương. Về cơ bản học sinh đã chọn được nội dung và vẽ
đúng đề tài, xây dựng được bố cục hợp lý biết chọn lọc những hình ảnh tiêu biểu,
điển hình để đưa vào tranh vẽ. Tuy nhiên bài dạy vẫn còn một số hạn chế như đôi

quan sát từ bao quát đến chi tiết, từ chi tiết đến khái quát tổng hợp về các đối tượng
mà các em quan sát, từ đó các em có cơ sở để xây dựng bài vẽ tranh.
Kỹ năng cảm thụ thẩm mĩ giúp cho các em biết nhận ra cái đẹp thông qua
các hoạt đông học tập, địa điểm, thời gian, nơi chốn hình thức,
Kỹ năng thực hàn thể hiện ở khả năng xây dựng bố cục, vẽ hình, vẽ nét, vẽ
màu sao cho phù hợp với đề tài học tập.
Kỹ năng vận dụng thực tiễn vào kiến thức giúp học sinh liên hệ trực tiếp các
hoạt động học tập của bản thân, ở trường, lớp để đưa vào tranh vẽ.
Trong bài: khi rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ cho học sinh ở phần nhận
xét, giáo viên cần giúp học sinh nhận biết và phân biệt được chỗ đúng, sai, xấu
đẹp, chưa đẹp về hình dáng, bố cúc, đặc điểm, màu sắc của đề tài Qua đó giúp
học sinh hiểu được giá trị nghệ thuật của cái đẹp và tự trang bị cho mình những kỹ
năng cơ bản, cần thiết, biết phát huy tính tích cực và sáng tạo trong học tập. Từ đó
thêm hứng thú, say mê và yêu thích môn học.
Sau các tiết dạy thể nghiệm về việc rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ cho
học sinh lớp 6 tôi dự kiến đạt kết quả như sau:
Trêng thcs chiỀng cƠi
14
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6
* Dự kiến hiệu quả của biện pháp:
Lớp: tổng số HS Giỏi Khá Trung bình Yếu
6A: 17 H/S 03 = 17,6% 07 = 41,2% 06 = 35,3% 01 = 5,9%
6B: 16 H/S 02 = 12,5% 07 = 43,8% 06 = 37,5% 01 = 6,3%
2.3.4 Tổng kết rút kinh nghiệm về các biện pháp rèn luyện và nâng cao
kỹ năng vẽ tranh đề tài của học sinh lớp 6.
* Vai trò:
* Tác dụng:
* Các bước tiến hành:
* Hiệu quả của biện pháp:
* Dự kiến hiệu quả của biện pháp:

* Ý kiến đề xuất.
Sơn La, ngày 10 tháng 11 năm 2010
Người viết

Hoàng Lan Hương
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG THI ĐUA KHEN THƯỞNG
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ
Trêng thcs chiỀng cƠi
16
kinh nghiệm rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ tranh lớp 6