Thoái hóa sụn - khớp và hướng điều trị

Thoái hóa sụn - khớp là bệnh hay gặp nhất của người cao tuổi (NCT), không phân biệt
nam và nữ. Đây là bệnh thoái hóa mang tính quy luật của sụn khớp và đĩa đệm, lệ thuộc
vào tuổi tác và có thể do đặc thù nghề nghiệp.
Đặc điểm sụn - khớp và một số nguyên nhân gây làm thoái hóa
Khớp bao gồm dây chằng, cơ bắp, gân, sụn, bao khớp (có màng hoạt dịch lót ở phía
trong). Dây chằng có tác dụng gắn các khớp với nhau và co giãn nhịp nhàng; cơ bắp co
duỗi làm cho các khớp chuyển động; gân gắn xương với cơ thể để chuyển sức co của cơ
vào xương; bao khớp có dịch khớp: tác dụng bôi trơn khớp, giúp cho khớp hoạt động
nhịp nhàng và dịch khớp còn có tác dụng dinh dưỡng cho khớp. Với tổ chức sụn là một
thành phần lớp đệm bảo vệ, đóng vai trò vô cùng quan trọng tránh sự cọ xát của hai đầu
xương khi vận động, làm trơn bề mặt khớp và ngăn cản hay phân tán lực tác động lên bề
mặt của sụn, bảo vệ đầu xương. Đặc điểm của lớp sụn khớp là lớp mô trong suốt vừa cứng vừa dai và đàn hồi tốt. Sụn
khớp được cấu tạo hai thành phần chính là tế bào sụn và chất căn bản. Tế bào sụn không
có khả năng sinh sản và không có khả năng tái tạo sau tuổi trưởng thành và do đó không
có tế bào mới thay thế tế bào chết. Chất căn bản có nhiều thành phần khác nhau như:
nước, proteoglycan và sợi collagen. Proteoglycan chứa lõi protein và các chuỗi
glycosaminoglycan ở bên cạnh và chủ yếu là chondroitin sulfate và keratan sulfate. Các
thể proteoglycan kết nối với acid hyaluronic. Các glycosaminoglycan khác và các protein
liên kết với cấu trúc này đảm bảo tính ổn định và bền vững của sụn. Trong các chất căn
bản thì vai trò quan trọng nhất là collagen týp 2 (UC-II), chiếm 85 - 90%.
Sụn khớp không có mạch máu hoặc dây thần kinh đi qua, do đó chúng được nuôi dưỡng
nhờ sự thẩm thấu nhờ tổ chức xương dưới sụn, màng hoạt dịch và dịch khớp. Do vậy, sụn
rất dễ bị thoái hóa âm thầm theo năm tháng mà gần như không có dấu hiệu báo trước.
Thống kê cho thấy có khoảng trên 50% số người trên 65 tuổi có hình ảnh X-quang thoái
hóa sụn - khớp và lứa tuổi trên 75 thì hầu hết có ít nhất một
khớp bị thoái hóa.

thuốc chống viêm giả
m
đau không steroid,
không nên phối hợp 2
hay nhiều thuố
c cùng
nhóm vì nếu kết hợp
nhiều loại sẽ
làm tăng
nguy cơ biến chứ
ng
nhưng tác dụng điều trị

thì không tăng.
NCT là cột sống gây gù, vẹo, co cứng cơ lưng. Trong trường hợp bị thoái hóa cột sống
thắt lưng thì có thể gây đau thần kinh tọa, teo cơ đùi hoặc cẳng chân. Nếu thoái hóa cột
sống cổ thì gây nên đau vai gáy, tê tay. Một số trường hợp có thể gây teo cơ do ít vận
động.
Điều trị thoái hóa sụn khớp như thế nào?
Có một số nguyên tắc chung trong điều trị thoái hóa sụn - khớp là điều trị triệu chứng đau
và điều trị duy trì. Cần dùng thuốc giảm đau nhưng phải hạn chế đến mức tối đa thuốc có
tác dụng phụ đến hệ thống tiêu hóa (dạ dày) và hệ thống tim mạch. Thuốc giảm đau có
thể là các thuốc chống viêm giảm đau, các thuốc giảm đau đơn thuần, các thuốc điều trị
chống co cứng cơ. Điều trị duy trì gồm các loại thuốc giảm đau và thuốc làm thay đổi các
cấu trúc sụn. Loại thường được dùng là loại thuốc chống viêm giảm đau không steroid.
Đây là nhóm gồm nhiều thuốc, có tác dụng chống viêm, giảm đau và hạ sốt. Khi dùng
liều nhỏ các thuốc chống viêm giảm đau này sẽ giảm nguy cơ tác dụng phụ trên ống tiêu
hóa.
Các thuốc chống viêm kinh điển hoặc các thuốc chống viêm giảm đau ức chế COX1,
COX2 đều có thể chỉ định điều trị thoai hóa khớp. Tuy nhiên thuốc ức chế chọn lọc