Nhận biết, phòng ngừa
trẻ bị bệnh tim bẩm sinh
Bệnh thông liên thất chiếm 12% trong các bệnh về tim bẩm sinh, nếu
phát hiện sớm và phẫu thuật ngay khi có biến chứng thì tỉ lệ tử vong
hầu như bằng 0%.
Bé NTM 20 tháng tuổi, ở huyện Bình Chánh (TP.HCM) thường hay bị viêm
đường hô hấp, mỗi khi bú M. thường khóc và bú ít nên tăng cân rất chậm.
Gia đình đã đưa bé đi khám và chữa trị nhiều nơi nhưng bệnh vẫn không
khỏi. Khi bé được đưa đến khoa Ngoại tim mạch, BV Đại học Y Dược
TP.HCM, bác sĩ ở đây kết luận bé M. bị thông liên thất phần màng, đường
kính lỗ thông 8 mm nên cần phải theo dõi và điều trị sớm.
Không may mắn như M., bé LHY sinh ra trong một gia đình nghèo ở Bến
Tre, không được theo dõi sức khỏe kỹ lưỡng nên đến 14 tuổi mới phát hiện
bị thông liên thất với tiến triển nặng. Với hy vọng cuối cùng, các bác sĩ khoa
Ngoại tim mạch, BV Đại học Y Dược TP.HCM cho chụp mạch máu, khảo
sát kháng lực động mạch phổi để xem còn khả năng phẫu thuật hay không.
Kết quả không như mong đợi, bác sĩ đành phải giải thích với người nhà của
bé là khả năng phẫu thuật thành công còn rất thấp (do áp lực động mạch
phổi tăng quá nặng gây xơ phổi), Y. chỉ có khả năng sống thêm khoảng 5-10
năm nếu điều kiện không phẫu thuật.
Bệnh hay gặp nhất ở tim bẩm sinh
Theo PGS-TS Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hội Phẫu thuật lồng ngực
và Tim mạch TP.HCM, bệnh thông liên thất xảy ra khi vách liên thất giữa
tâm thất phải và tâm thất trái có lỗ hở. Khi đó, lưu lượng máu lên phổi sẽ
tăng hơn bình thường và gây dãn buồng tim trái, lâu ngày sẽ làm tăng áp lực
động mạch phổi hoặc suy tim. Thông liên thất là bệnh tim bẩm sinh hay gặp
nhất trong các bệnh bẩm sinh về tim (chiếm khoảng 12%-15%).


Việc phòng ngừa bệnh thông liên thất ở trẻ có vai trò rất lớn của người mẹ.
Bác sĩ Hoài Nam cho rằng phụ nữ khi mang thai cần tăng cường sức đề
kháng để tránh bị nhiễm siêu vi, tiêm phòng ngừa rubella nhất là trong
những tháng đầu của thai kỳ, tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại, tia X-
quang, tia phóng xạ. Ngoài ra, các bà mẹ cũng không nên sinh nhiều quá,
sinh dày hay sinh con khi tuổi đã cao.
Mặt khác, “lúc thai được 22 tuần tuổi trở đi, người mẹ nên thực hiện siêu âm
tim thai để tầm soát những dị tật tim bẩm sinh. Sau khi sinh, nếu trẻ có
những biểu hiện như: bú kém, khóc khi bú, tăng cân chậm, bị viêm đường
hô hấp tái phát nhiều lần và trẻ lớn có cảm giác mệt khi vận động nhiều thì
nên đưa trẻ đến khám ở những bác sĩ chuyên khoa tim mạch” - bác sĩ Việt
lưu ý thêm.

Theo GS Đặng Hanh Đệ, mỗi
năm Việt Nam có khoảng
20.000 trẻ mắc bệnh tim bẩm
sinh chào đời, trong số đó có
khoảng 5% các trường hợp sẽ tử
vong trong vòng một năm sau
khi sinh.

. Siêu âm dị tật thai nhi sẽ chỉ thấy được những dị tật tim bẩm sinh?
+ Sai. Vì ngoài việc phát hiện tim thai bị dị tật bẩm sinh còn có thể phát
hiện các dị tật của ống sống, dị tật ở gan, lách, thận… của thai nhi.

. Tất cả các bệnh nhân mới sinh ra được chẩn đoán bị thông liên thất đều
ph
ải chỉ định phẫu thuật?
+ Sai. Chỉ có bệnh nhân bị thông liên thất lỗ lớn và một vài trường hợp
thông liên thất lỗ nhỏ (khả năng nó không tự bít được) thì bác sĩ mới chỉ