Trường ĐH Quản trị kinh doanh
Đề án môn học
Đề tài: "Chuẩn mực quốc tế về đạo
đức nghề nghiệp của kiểm toán viên
và vận dụng vào điều kiện của Việt
Nam" SVTH: Lê Thanh Đăng
Lớp: Kiểm toán 43B
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
1
MC LC
Trang
LI NểI U
2
NI DUNG 3
I.
Lý lun chung v chun mc o c ngh nghip ca kim toỏn viờ
tp trung sang nn kinh t hng hoỏ nhiu thnh phn vn hnh theo c ch
th trng cú s qun lý ca Nh nc theo nh hng XHCN. Kim toỏn ó
tr thnh mt cụng c c lc, cú vai trũ quan trng trong vic thc hin chc
nng kim tra, kim soỏt tỡnh hỡnh ti chớnh, t chc sp xp nhõn lc trong
cỏc doanh nghip, cỏc c s sn xut cng nh trong cỏc n v hnh chớnh s
nghip. iu c bn l lm sao s dng hiu qa cỏc ngun lc ti chớnh,
ti nguyờn, cỏc ti sn quc gia ti tt c cỏc c quan, cỏc t chc xó hi. iu
ny ũi hi kim toỏn phi sm hon thin cỏc chun mc phỏp lý, chun
mc o c ngh nghip. Bi vỡ cỏc chun mc ny s l c s, l ũn by
thỳc y s phỏp trin v m bo cht lng cho mi cuc kim toỏn v hot
ng kim toỏn núi chung.
Yờu cu v trỡnh chuyờn mụn v phm cht o c ngh nghip
ca kim toỏn viờn l yu t quyt nh cú tớnh cht quyt nh n cht
lng cuc kim toỏn. Vn quan trng t ra l phi luụn luụn nm vng
nguyờn lý c bn ca Ch ngha Mac-Lờnin, t tung H Chớ Minh v ng
li ca ng v cụng tỏc cỏn b. Do ú phi o to ngun cỏn b, kim toỏn
viờn c bn, chuyờn sõu ngh nghip, cú y phm cht v nng lc, c
v ti, bo m tớnh liờn tc, k tha v phỏt trin. Cng i sõu vo c ch th
trng hi nhp khu vc v th gii, trong thi i bựng n thụng tin thỡ vic
rốn luyn, phỏt trin c - ti ca i ng kim toỏn viờn t ra quan trng v
cp bỏch.
Xut phỏt t tớnh cp thit vn trờn nờn em ó chn ti: Chun
mc quc t v o c ngh nghip ca kim toỏn viờn v vn dng vo
iu kin ca Vit Nam .
Trong quỏ trỡnh thc hin ti ny, em ó c s giỳp tn tỡnh
ca thy giỏo GS.TS Nguyn Quang Quynh.
Em xin chõn thnh cm n thy!
Sinh viờn:
Lờ Thanh ng.
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
nc ban hnh. Hỡnh thc ny bao hm nhng quy nh chung nht vi tớnh
phỏp lý cao cho kim toỏn nh nc v kim toỏn c lp.
Tuy nhiờn, hỡnh thc ph bin vn l cỏc chun mc chung v ngh
nghip s dng trong kim toỏn ti chớnh. Theo ngha rng thỡ chỳng bao gm
nhng nguyờn tc c bn v nghip v v vic x lý cỏc mi quan h phỏt
sinh trong quỏ trỡnh kim toỏn. Chỳng bao gm c hng dn, nhng gii
thớch v nguyờn tc c bn kim toỏn viờn cú th ỏp dng trong thc t,
o lng v ỏnh giỏ cht lng cụng vic kim toỏn. Cỏc loi chun mc
kim toỏn c ban hnh phự hp vi tớnh a dng ca bn cht kim toỏn.
H thng chun mc ny rt c th cú th hng dn v l c s trc tip cho
vic thc hnh kim toỏn.
TR¦êNG §HKtqd HN §Ò ¸n m«n häc
Lª Thanh §¨ng KiÓm to¸n 43B
4
Tóm lại, chuẩn mực là những nguyên tắc có tính hiệu lực để đo lường
chất lượng công việc. Các chuẩn mực kiểm toán được ban hành để hướng dẫn
kiểm toán viên làm việc với chất lượng cao, đồng thời đây là tiêu thức để
đánh giá công việc của kiểm toán viên.
1.2-Khái niệm chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp
Đạo đức nghề nghiệp là những qui tắc để hướng dẫn cho các thành viên
ứng xử và hoạt động một cách trung thực, phục vụ cho lợi ích chung của nghề
nghiệp và xã hội. Trong nghề kế toán nói chung và kiểm toán nói riêng, vấn
đề đạo đức nghề nghiệp luôn được đặt lên hàng đầu. Đạo đức nghề ghiệp yêu
cầu mỗi kiểm toán viên phải là người có đạo đức, và mỗi tổ chức kiểm toán
phải là cộng đồng của những người có đạo đức. Vì thế, điều lệ đạo đức nghề
nghiệp phải được xác định rõ ràng, công bố, và trở thành yêu cầu bắt buộc
trong nghề kiểm toán, để một mặt sẽ giúp quản lý và giám sát chặt chẽ mọi
kiểm toán viên, mặt khác giúp cho công chúng hiểu biết về chúng, để qua đó
họ có quyền đòi hỏi và đánh giá về các hành vi đạo đức cuả kiểm toán viên.
quyt nh n cht lng hot kim toỏn. Phi nhn thc iu ny thy
c s quan trng ca vic xõy dng hon thin h thng chun mc o
c ngh nghip kim toỏn .
1.4- Phng phỏp lun xõy dng chun mc o c ngh nghip ca kim
toỏn viờn
Nh trờn ó phõn tớch, h thng chun mc o c ngh nghip kim
toỏn l cụng c cú chc nng hng dn v bt buc i vi kim toỏn viờn
trong quỏ trỡnh thc hin kim toỏn. Nhng vic xõy dng cỏc chun mc ny
da trờn nhng c s nguyờn tc no? iu ny cú th c tr li rng:
Vic xõy dng cỏc chun mc kim toỏn núi chung v chun mc o
c ngh nghip kim toỏn núi riờng v c bn phi da trờn cỏc nguyờn tc
sau:
Th nht, xõy dng chun mc o c ngh nghip kim toỏn da
trờn cỏc quy phm phỏp lý:
Cỏc chun mc o c ngh nghip trc ht phi tuõn theo h thng
cỏc quy phm phỏp lý vỡ cỏc chun mc o c ngh nghip cng cú tớnh
cng ch bt ngi thc hin phi tuõn th theo. Cỏc quy phm phỏp lý bao
gm: quy phm iu chnh, quy phm bo v, quy phm nh ra cỏc nguyờn
tc nh hng cho cỏc hnh vi v quy phm th tc.
+ Quy phm iu chnh quy nh quyn v ngha v ca cỏc bờn tham
gia quan h phỏp lý.
+ Quy phm bo v xỏc nh cỏc bin phỏp cng ch i vi hnh vi
bt hp phỏp .
+ Quy nh ra cỏc nguyờn tc, nh hng cho cỏc hnh vi.
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
6
+ Quy phm th tc yờu cu v vic thc hin cỏc th tc cho vic ra
cỏc quy phm .
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
7
thnh cỏi nn vng chc cho c s can thip trc tip ln qun lý ca Nh
nc.
i vi cỏc nh u t cn cú ti liu tin cy trc ht cú hng u
t ỳng n, sau ú cú iu hnh s dng vn u t v cui cựng cú ti liu
trung thc v phõn phi kt qu u t. Vn phõn phi kt qu u t cú
vn quan trng trong vic thu hỳt vn u t v to iu kin thun li cho
vic s dng hp lý mi ngun u t, cn cú nhng thụng tin trung thc v
khỏch quan v tỡnh hỡnh ti chớnh trc ht v ch yu thụng qua kim toỏn
ton b cỏc bng khai ti chớnh v ti sn, v thu thp, v chi phớ cựng cỏc
bng thuyt minh kốm theo.
i vi cỏc nh qun tr doanh nghip v cỏc nh qun lý khỏc, cn
thụng tin trung thc khụng ch trờn cỏc bng khai ti chớnh m cũn thụng tin
c th v ti chớnh v hiu qu v hiu nng ca mi b phn cú nhng
quyt nh trong mi giai on qun lý ,ch o v iu chnh cỏc hot ng
kinh doanh v hot ng qun lý Nhng thụng tin ú ch cú c thụng qua
hot ng kim toỏn khoa hc.
i vi ngi lao ng, nh hot ng kim toỏn m cú th cú c
nhng thụng tin ỏng tin cy v kt qu kinh doanh,v vic phõn phi li
nhun.
i vi khỏch hng, nh cung cp v nhng ngi quan tõm khỏc cng
cn hiu rừ thc cht v kinh doanh v v ti chớnh ca cỏc n v c kim
toỏn v nhiu mt: s lng, cht lng sn phm hng hoỏ
Cú th núi, vic to nim tin cho nhng ngi quan tõm l yu t quyt
nh s ra i v phỏt trin ca kim toỏn vi t cỏch l mt hot ng c
lp.
Kim toỏn gúp phn hng dn nghip v v cng c nn np hot
ng ti chớnh, k toỏn núi riờng v hot ng kim toỏn núi chung.
v vn ú, xem xột tỏch bit ny giỳp chỳng ta nhỡn nhn mt cỏch thu
ỏo v s vt, hin tng t ú chỳng ta cú th a ra nhng nhn xột
chớnh xỏc nht v bn cht ca s vt, hin tng ú.
1.2-c im khỏi nim c lp trong kim toỏn
c lp l nguyờn tc hnh ngh c bn ca kim toỏn viờn. Tớnh c
lp trong kim toỏn l vic cú mt quan im vụ t khi thc hin cỏc cuc
kho sỏt kim toỏn, ỏnh giỏ kt qu v cụng b bỏo cỏo kim toỏn.Tớnh c
lp nht nh phi c xem nh mt trong nhng phm cht ch yu ca
kim toỏn viờn. Tớnh c lp ca kim toỏn viờn cú th c bc l: c lp
trong vic lờn chng trỡnh kim toỏn; c lp iu tra v c lp lm bỏo
cỏo. c lp trong vic lờn chng trỡnh cú ngha l kim toỏn viờn c t
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
9
do sp xp cụng vic theo cỏch m h thy l thớch hp. Quyn t do ny c
bit quan trng trong bi cnh ca mi quan h ang phỏt trin gia mt cụng
ty k toỏn v cụng ty ú. Cỏch tip cn ca kim toỏn viờn phi thay i cho
phự hp khi cụng ty khỏch hng phỏt trin lờn v m ra nhng hot ng mi.
c lp iu tra s m bo cỏch thc h thc hin cụng vic kim toỏn.
Kim toỏn viờn phi cú quyn t do tip cn cỏc ti liu v s sỏch ghi chộp
ca cụng ty. c lp lm bỏo cỏo to iu kin cho kim toỏn viờn nõng cao
tớnh chớnh xỏc ca bỏo cỏo kim toỏn . Lý do m rt nhiu ngi s dng
thuc nhiu thnh phn khỏc nhau sn sng da vo bỏo cỏo ca kim toỏn
viờn v tớnh trung thc ca cỏc bỏo cỏo ti chớnh l s tin tng ca h vo
quan im vụ t ú. iu c bn khụng ch l kim toỏn viờn phi gi thỏi
c lp khi thc thi trỏch nhim ca mỡnh m cũn c nhng ngi s dng
cỏc bỏo cỏo ti chớnh phi cú nim tin vo tớnh c lp ú. Trong quỏ trỡnh
kim toỏn, kim toỏn viờn phi thc s khụng b chi phi hoc tỏc ng bi
bt kỡ li ớch vt cht hoc tinh thn no lm nh hng n s trung thc,
m cho cụng tỏc kim tra, kim soỏt cú hiu lc v hiu qu. c bit,khi
kim tra ti chớnh cụng thỡ kt qu kim tra ca cỏc c quan, n v , cỏc t
chc núi chung, nht l cỏc c quan n v cú s dng ngõn sỏch nh nc
núi riờng u chu s tỏc ng ca nhiu mt. Vỡ vy, tớnh c lp y ca
c quan kim toỏn, cng nh kim toỏn viờn phi c bo m v mt phỏp
lý, cho nú cú quyn hn thc thi cụng vic. Tớnh c lp y ca
kim toỏn viờn l yu t quan trng trc tip tỏc ng n cht lng kim
toỏn, bi vỡ trong hot ng kim toỏn mi ý kin ỏnh giỏ, nhn xột v kt
lun ca kim toỏn viờn u da vo bng chng kim toỏn v tuõn th phỏp
lut khụng chu s tỏc ng ca bt kỡ sc ộp no, nht l sc ộp quyn lc
vic thc hin nghiờm tỳc chun mc ny giỳp kim toỏn viờn a ra nhng
kt lun kim toỏn cú tớnh chớnh xỏc cao,nõng cao cht lng hot ng kim
toỏn cng nh nõng cao tin cy ca cỏc bỏo cỏo kim toỏn.
2. Tớnh chớnh trc
2.1- Khỏi nim v tớnh chớnh trc
Chớnh trc l khỏi nim ch s thng thn, trung thc ca mi cỏ nhõn,
tp th khi thc hin, nhn xột ỏnh giỏ v mt s vt, hin tng no ú .S
thng thn, trung thc ny l mt yờu cu quan trng chỳng ta cú th a
ra cỏc kt lun v cỏc s vt hin tng mt cỏch thng thn, chớnh xỏc m
khụng b chi phi bi cỏc nguyờn nhõn bờn ngoi khỏc, s trung thc trong
khi nhỡn nhn ú giỳp chỳng ta cú c cỏi nhỡn ỳng n, tng th v s vt
hin tng v a ra nhn xột ỳng vi nhng gỡ mỡnh thy c.
2.2-c im ca tớnh chớnh trc trong kim toỏn
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
11
Tớnh chớnh trc l phm cht ct lừi trong h thng chun mc o c
ngh nghip. Kim toỏn viờn phi l ngi thng thn, trung thc trong quỏ
trỡnh thc hin kim toỏn. Cỏc kim toỏn viờn cú ngha v phi t n mt
chun mc cao v hnh vi trong quỏ trỡnh lm vic v trong quan h ca h
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
12
kim toỏn viờn thc hin tt cụng vic ca mỡnh t ú a ra nhng bỏo
cỏo kim toỏn chớnh xỏc, nõng cao cht lng ca hot ng kim toỏn.
3. Khỏch quan
3.1-Khỏi nim tớnh khỏch quan
Tớnh khỏch quan c hiu khi xem xột v mt s vt, hiờn tng no
ú, chỳng ta phi nghiờn cu xem xột nú mt cỏch vụ t, theo chớnh kin ca
bn thõn m khụng b chi phi bi nhng nhõn t bờn ngoi, cú th a ra
kt lun v s vt, hin tng ú mt cỏch trung thc v chớnh xỏc.
3.2-c im ca tớnh khỏch quan trong kim toỏn
Yờu cu lp bỏo cỏo trung thc v chớnh xỏc, cỏc kt lun v ý kin ch
nờn b nh hng bi cỏc bng chng c thu thp theo cỏc chun mc
Kim toỏn ca c quan Kim toỏn ti cao.
Tớnh khỏch quan trong kim toỏn c qui nh bi hai iu kin c
bn sau:
Th nht, l vn trung lp v chớnh tr. iu quan trng i vi mt
kim toỏn viờn l phi duy trỡ c hai yu t trung lp v chớnh tr trong thc t
cng nh trong nhn thc. Do vy iu quan trng i vi cỏc kim toỏn viờn
l phi xem xột cỏc tỏc ng ca bt k loi hot ng no liờn quan n
chớnh tr m h cú th. Kim toỏn viờn phi duy trỡ tớnh c lp i vi cỏc
nh hng v chớnh tr nhm mc ớch thc hin cụng vic kim toỏn ca h
mt cỏch cụng bng. iu ny liờn quan n cỏc kim toỏn viờn cỏc c quan
kim toỏn nh nc lm vic cht ch vi cỏc c quan hnh phỏp v lp phỏp
hoc cỏc t chc khỏc thuc Chớnh ph c u quyn bi phỏp lut xem
xột cỏc bỏo cỏo ca c quan kim toỏn ti cao.
Th hai, l vn mõu thun v li ớch. Khi cỏc kim toỏn viờn t vn
hoc cung cp cỏc dch v khỏc ngoi dch v kim toỏn cho mt i tng
kim toỏn thỡ cn thit phi lu ý xem cỏc dch v ny cú dn ti s mõu
chính xác cao, đáp ứng tốt yêu cầu mà cuộc kiểm toán đặt ra.
Tóm lại, yêu cầu về tính khách quan đối với kiểm toán viên khi thực
hiện kiểm toán là nhân tố quyết định chất lượng hoạt động kiểm toán.
4. Năng lực chuyên môn và tính thận trọng
4.1-Khái niệm năng lực chuyên môn
Năng lực chuyên môn là khái niệm chỉ khả năng thực hiện công việc của một
người nào đó, dựa trên trình độ, kĩ năng nghề nghiệp mà họ có được thông
qua quá trình học tập, rèn luyện tích luỹ được.
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
14
S thn trng cú ngha l khi thc hin bt kỡ mt cụng vic no cng
cn phi thc hin mt cỏch t m, tng bc. Luụn cao cnh giỏc
phũng cỏc tỡnh hung cú th xy ra trong quỏ trỡnh thc hin hon thnh
cụng vic vi cht lng cao nht.
4.2- c im ca nng lc chuyờn mụn v tớnh thn trng trong kim toỏn
Cỏc kim toỏn viờn cú nhim v t h thc hin cụng vic vo tt c
mi thi im theo cỏch thc chuyờn nghip v ỏp dng cỏc chun mc
chuyờn mụn cao trong cụng vic nhm mc ớch thc hin trỏch nhim mt
cỏch tt nht.
Cỏc kim toỏn viờn cn cú kin thc y liờn quan n cỏc chun
mc kim toỏn c ỏp dng, cỏc chớnh sỏch, cỏc quy trỡnh v vic thc hnh
cng nh chun mc k toỏn v mụi trng ti chớnh c ỏp dng. Tng t
nh vy, kim toỏn viờn phi hiu sõu v cỏc vn liờn quan n lut phỏp,
th ch, t chc bao trựm hot ng ca i tng kim toỏn.
Cỏc kim toỏn viờn cn cú s thn trng cao v ngh nghip trong quỏ
trỡnh thc hin v kim soỏt cụng tỏc kim toỏn v trong quỏ trỡnh chun b
bỏo cỏo liờn quan.
Cỏc kim toỏn viờn nờn s dng cỏc phng phỏp v thụng l cú cht
lng cao nht trong quỏ trỡnh kim toỏn. Trong khi thc hin kim toỏn v
Kim toỏn viờn phi bo mt cỏc thụng tin cú c trong quỏ trỡnh
kim toỏn, khụng c tit l bt c mt thụng tin no khi cha c phộp
ca ngi cú thm quyn, tr khi cú ngha v phi cụng khai theo yờu cu ca
phỏp lut hoc trong phm vi quyn hn ngh nghip ca mỡnh. Nu kim
toỏn viờn tit l nhng thụng tin ny cho nhng ngi bờn ngoi hoc cho
cỏc nhõn viờn cụng ty khỏch hng l nhng ngi b ngn chn khụng cho
tip cn vi cỏc thụng tin ú, mi quan h gia h vi ban qun tr s b cng
thng nghiờm trng v trong trng hp cc oan s l nguyờn nhõn lm hi
n cụng ty khỏch hng. Hn na, c tip cn vi cỏc bn t liu s cho
cỏc nhõn viờn ca cụng ty khỏch hng mt c hi lm thay i thụng tin
trờn cỏc t liu ú. Vỡ nhng lý do ny, luụn luụn phi cn trng bo v
cỏc bn t liu.
Thng thỡ, t liu ca kim toỏn viờn cú th cung cp cho ngi khỏc
ch khi c phộp ca cụng ty khỏch hng. õy l iu kin cho dự mt kim
toỏn viờn bỏn kt qu lm vic ca mỡnh cho cụng ty kim toỏn khỏc hoc
mun cho phộp kim toỏn viờn k tc xem xột cỏc t liu lp cho cụng ty
khỏch hng trc õy. Tuy vy, s khụng cn cú s cho phộp nu cỏc t liu
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
16
ú c To ỏn triu ũi hoc c s dng nh mt b phn ca chng
trỡnh xem xột cht lng t nguyn vi cỏc cụng ty kim toỏn khỏc. Nu t
liu b triu ũi, cụng ty khỏch hng phi c thụng bỏo ngay. Cụng ty
khỏch hng v lut s hp phỏp ca cụng ty cú th phn i trỏt ũi ny.
Bn trng hp ngoi l i vi cỏc qui nh v tớnh bo mt:
Th nht, khi cú yờu cu ca to ỏn theo lut nh, thụng tin c gi
l thụng tin bớ mt nu v kin tng khụng yờu cu cỏ nhõn cung cp thụng tin
ú, cho dự cú yờu cu ca to. Thụng tin do khỏch hng cung cp cho lut s
hoc cho mt bnh nhõn cung cp cho thy thuc l nhng thụng tin bớ mt
m kim toỏn viờn cú c t khỏch hng khụng phi l thụng tin bớ mt.
6. T cỏch ngh nghip
6.1-Khỏi nim t cỏch ngh nghip
T cỏch ngh nghip l cm t ch cỏc iu kin m mt ngi no ú
phi cú cú th thc hin cụng vic. Nú cú th bao gm cỏc iu kin v
chuyờn mụn, cỏc iu kin v phm cht o c ngh nghip, cỏc hiu bit
xó hi cú th thc hin cụng vic theo ỳng chuyờn mụn .
6.2- c im ca t cỏch ngh nghip trong kim toỏn
Kim toỏn viờn phi cú trỡnh v kh nng phự hp, ỏp ng yờu cu
vi nhim v c giao v hon thnh nhim v mt cỏch tt nht. Chun
mc ny giỳp kim toỏn viờn xỏc nh iu kin cn cú v yờu cu v nng
lc ngh nghip ca kim toỏn viờn .
m bo nng lc ngh nghip,yờu cu kim toỏn viờn :
Phi c o to theo nhng cp hc nht nh v bi dng trỡnh
cn thit theo qui nh ca kim toỏn Nh nc c lý lun v thc t v qun
lý nh nc v nghip v chuyờn ngnh tng xng vi tớnh cht,phm vi v
mc phc tp ca nhim v kim toỏn c giao.
Kim toỏn viờn phi thng xuyờn hc tp nm vng s phỏt trin, i
mi v k toỏn, kim toỏn trong nc cng nh nc ngoi v nhng qui
nh ca phỏp lut cú liờn quan.
Phi cú nng lc kim tra, ỏnh giỏ, xut cỏc kin ngh v iu hnh,
phi hp trong khi thc hin nhim c c giao.
Phi ch ng, sỏng to, cú kh nng thớch ng vi mi nhim v c
giao, bit ng x phự hp vi s a dng,phong phỳ v phc tp ca nhim
v cng nh cỏc i tng kim toỏn.
TR¦êNG §HKtqd HN §Ò ¸n m«n häc
Lª Thanh §¨ng KiÓm to¸n 43B
18
Phải được trang bị đầy đủ năng lực để sử dụng thành thạo các phương
pháp nghiệp vụ và phương tiện hiện đại trong hoạt động kiểm toán.
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
19
Phi thc hin cỏc phng phỏp chuyờn mụn, nghip v tng ng vi
mc phc tp ca cuc kim toỏn; phi thc hin nhim v vi trỏch
nhim ngh nghip cao; thn trng trc mi tỡnh hung, khụng vi vó a ra
nhng ỏnh giỏ hoc phỏn quyt khi cha chc chn v hiu bit y vn
cng nh cha cú bng chng xỏc thc. Kim toỏn viờn phi cú thỏi
hoi nghi mang tớnh ngh nghip trong quỏ trỡnh lp k hoch v thc hin
kim toỏn v luụn luụn ý thc rng cú th tn ti nhng tỡnh hung dn n
nhng sai sút trng yu trong cỏc bỏo cỏo ti chớnh. Vớ d: khi nhn c bn
gii trỡnh ca Giỏm c n v, kim toỏn viờn khụng c tha nhn ngay
cỏc gii trỡnh ú ó l ỳng, m phi tỡm c nhng bng chng cn thit
chng minh cho gii trỡnh ú.
Khi s dng cỏc chuyờn gia bờn ngoi lm t vn hoc s dng cỏc kt
qu ca kim toỏn viờn c lp, kim toỏn viờn ni b, cỏc kt lun thanh
tra kim toỏn viờn phi xem xột, kim tra, s dng cú chn lc v phi chu
trỏch nhim v tớnh xỏc thc ca cỏc s liu, ti liu v bng chng liờn quan
n kt lun kim toỏn.
Kim toỏn viờn phi cú tỏc phong thn trng, t m cụng vic t
cht lng cao, trc khi a ra ý kin nhn xột, ỏnh giỏ phi kim tra xem
xột li tớnh trung thc, hp l, hp phỏp ca h s lm vic, tớnh y , chớnh
xỏc, thớch hp ca cỏc bng chng v kt qu tớnh toỏn.
Kim toỏn viờn phi cú trỏch nhim gi bớ mt quc gia, tớnh bớ mt
ngh nghip ca cỏc i tng c kim toỏn v nhng thụng tin m kim
toỏn viờn ó thu thp c trong quỏ trỡnh kim toỏn. Khụng c l bt
c thụng tin kim toỏn no cho ngi th ba khi khụng cú s u quyn hoc
trỏch nhim ngh nghip v theo quy nh ca phỏp lut.
7.3- Vai trũ ca vic tuõn th chuyờn mụn
Cụng vic kim toỏn l mt cụng vic phc tp ũi hi chớnh xỏc
cao. Vỡ vy, trong kim toỏn luụn cao vic tuõn th cỏc chun mc chuyờn
chỳng ta hin nay u l nhng ngi cú nhiu kinh nghim trong cụng tỏc k
toỏn chuyn sang. Thc cht h c o to v chuyờn nghnh kim toỏn l
rt ớt. Do trỡnh chuyờn mụn ca cỏc kim toỏn viờn thp nờn trong quỏ
trỡnh thc hin kim toỏn s dn n nhiu sai xút, nhng sai xút ny cú th l
rt nghiờm trng ụi khi lm sai i cỏc kt qu kim toỏn. Nhng sai phm
nh vy s lm mt i ý ngha ca cuc kim toỏn.
Th hai, Theo chun mc ca kim toỏn quc t thỡ tớnh c lp v
khỏch quan ca kim toỏn viờn cú ý ngha quan trng trong khi thc hin
kim toỏn cng nh vic a ra cỏc kt lun kim toỏn.Tuy nhiờn, tớnh c
lp v khỏch quan ca kim toỏn viờn Vit Nam hin nay vn cha c thc
hin mt cỏch trit vỡ th cỏc kt lun kim toỏn cha cú hiu lc phỏp lý
TR¦êNG §HKtqd HN §Ò ¸n m«n häc
Lª Thanh §¨ng KiÓm to¸n 43B
21
cao. Do cơ chế tổ chức hành chính của chúng ta hiện nay còn nhiều bất hơp
lý, vị trí của kiểm toán viên vẫn chưa được xác định rõ ràng, chưa tương xứng
với chức năng kiểm toán. Kiểm toán viên còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố,
sức ép về mặt địa vị, lợi ích làm ảnh hưởng từ việc lập kế hoạch kiểm toán,
thực hiện kiểm toán tới việc ra các kết luận kiểm toán.
Thứ ba, Việc vận dụng chuẩn mực quốc tế về tính trung thực của kiểm
toán viên là một yêu cầu quan trọng đối với kiểm toán nước ta. Tuy nhiên,
việc thực hiện yêu cầu này còn gặp rất nhiều trở ngại. Tính trung thực của
kiểm toán viên hiện nay còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố. Cụ thể, như về mặt
lợi ích, đây là một trong những nguyên nhân làm cho kiểm toán viên vi phạm
tính trung thực. Hiện nay, tiền lương trả cho các kiểm toán viên còn thấp chưa
tương xứng với những gì họ bỏ ra, điều này làm ảnh hưởng đến tâm lý làm
việc của họ, đây cũng là khe hở dễ bị kẻ xấu lợi dụng để nhằm thay đổi các
kết luận kiểm toán theo hướng có lợi cho mình. Đã có không ít những kiểm
toán viên đã bị của cải vật chất làm loá mắt, vì lợi ích trước mắt của bản thân
mà họ đã bất chấp lợi ích chính đáng của tập thể làm việc không đúng với
thc s hon thin thng nht, nờn rt khú cho vic vn dng mt cỏch y
cỏc chun mc vo iu kin hin nay.
* Thúi quen c ca chỳng ta vn cha c loi b, iu ny lm nh
hng n tỏc phong v kh nng thc hin cụng vic ca kim toỏn viờn.
b. Nguyờn nhõn ch quan
* Cụng tỏc o to nng lc chuyờn mụn v phm cht o c ngh
nghip cho kim toỏn viờn hin nay cũn thp cha ỏp ng y c yờu
cu ca kim toỏn núi chung, vỡ vy cht lng hot ng ca kim toỏn Vit
Nam cũn thp. Vn ny ang c chỳng ta tng bc hon thin. Trong
mt tng lai khụng xa trỡnh kim toỏn viờn Vit Nam s c nõng lờn
ngang tm vi trỡnh kim toỏn viờn trong khu vc v trờn th gii. Nõng
cao cht lng hot ng kim toỏn.
* Truyn thng vn hoỏ ca chỳng ta cũn nhiu iu khụng phự hp
yờu cu ca kim toỏn t ra, chỳng ta phi tp cho mỡnh thúi quen tỏc phong
ngh nghip. c bit, tớnh c hu bo th, khụng chu t tỡm tũi hc hi
luụn th ng trc cụng vic. õy l nguyờn nhõn quan trng nh hng
n quỏ trỡnh vn dng cỏc chun mc kim toỏn quc t vo Vit Nam.
Chỳng ta cn khc phc nhc im ny cho quỏ trỡnh tip thu hc hi,
nhanh chúng nm bt cỏc chun mc tham gia vo quỏ trỡnh hi nhp kinh
t.
TRƯờNG ĐHKtqd HN Đề án môn học
Lê Thanh Đăng Kiểm toán 43B
23
*cha xõy dng c h thng chun mc phự hp vi tỡnh hỡnh Vit
Nam. õy l mt vn rt ỏng quan tõm, m chỳng ta ang vp phi.
Chỳng ta vn cha ban hnh c nhng iu cm kim toỏn viờn khụng
c lm. Chỳng ta ch cú c lũng tin vi mi ngi khi chỳng ta cú o
c trong sỏng, khụng vỡ cỏi ny, cỏi khỏc m b cong con s, núi khụng
ỳng s tht. õy l mt vn rt ỏng cho chỳng ta suy ngh. Chỳng ta
cn cú mt c ch mi, mt c ch giỏm sỏt cht ch.
cú c vic xõy dng mt qui trỡnh kim toỏn. Bi vỡ cỏc chun mc ny s l
c s, l ũn by thỳc y s phỏp trin v m bo cht lng cho mi cuc
kim toỏn v hot ng kim toỏn núi chung.
Vic xõy dng h thng chun mc o c ngh nghip kim toỏn da
trờn bn nguyờn tc c bn sau:
* Nguyờn tc 1: Xõy dng chun mc o c ngh nghip kim toỏn
phi xut phỏt t thc tin qun lý phi phự hp vi mụi trng phỏp lut,
mụi trng hch toỏn k toỏn ca Vit Nam.
Vic xõy dng chun mc o c ngh nghip kim toỏn cng nh
cỏc loi chun mc khỏc luụn gn cht vi vic thc hin chun mc dú bi
o lý v l cụng bng phỏt sinh t ý chớ v quyn lc. Mt khỏc, ý chớ v
quyn lc li xut phỏt t thc ti. Xột v mt bin chng, õy l mi liờn h
gia thc tin phi cú trc song khoa hc phi cú tỏc dng hng dn. Do
ú, iu khng nh õy l chun mc khụng phi l cỏi vnh cu, li cng
khụng th cú trc thc tin, cng khụng th khụng cú khi thc tin tn ti.
Kim toỏn phi cú chun mc v cn hon thin tng bc.
Nhn thc c iu ny v nht l trong iu kin ca Vit Nam u
t nc ngoi ngy cng tng trong khi mi nh u t u mong mun rng
u t ca h phi cú hiu qu cao nht v do ú, h thng gn vi mt n
v kim toỏn c th. S ln mnh ca cỏc nh u t u ũi hi phm vi hot
ng ca kim toỏn (ch th ca kim toỏn) phi m rng tng ng.Trờn
thc t, hot ng kim toỏn khụng cũn l mt t chc, mt quc gia m nú
ó vt qua biờn gii ca tng nc xõm nhp an xen ln nhau trờn cựng
mt a bn, trờn cựng mt nc. Vic qun lý tng chng trỡnh, d ỏn núi
riờng v qun lý tng mc cao hn- qun lý tm v mụ ngy gia tng, a
dng v phc tp. Do ú, c s tin hnh qun lý tt nht thỡ cn thit phi
cú mt khung phỏp lý, mt h thng phỏp lut quy nh c th. Chỳng ta
khụng th xõy dng mt h thng chun mc o c ngh nghip tỏch ri
hay trỏi ngc vi h thng phỏp lý chung. M kim toỏn li l hot ng gn
vi mi h thng phỏp lý. Do ú, xõy dng h thng phỏp lý kim toỏn khụng