TRƯỜNG
ĐẠI
HỌC
NGOẠI
THƯƠNG
KHOA
KINH TE
NGOẠI
THƯƠNG
POREIGN
TIWI>E
UNIVERStry
KHÓA
LUẬN
TỐT
NGHIỆP
<ĩ>&QcÀ3
:
NHỮNG NÉT ĐẶC TRƯNG TRONG VÃN HÓA KINH
DOANH
CỦA
CÁC
DOANH
NGHIỆP
NHẬT
BẢN
Sình
tùêti
cịìáíi oìêti hưânự. dần
NGÔ

nghiệp
Nhật
Bản
MỤC
LỤC
LỜI
MỞ
ĐẦU
3
CHƯƠNG Ì
TỔNG
QUAN VÊ
VĂN
HOA
KINH
DOANH 5
1.1.
KHÁI
NIỆM
VÃN
HÓA
KINH
DOANH 5
1.1.1.
Khái quát
chung về
văn hóa
5
1.1.2.
Khái

CỦA
VĂN
HÓA
KINH
DOANH 20
1.4.1.
Văn hoa
kinh
doanh là nguồn
lực tạo ra
lợi
thế
cạnh
tranh
21
1.4.2.
Văn hoa
doanh
nghiệp
"tiêu
cực"
là yếu
tố
kìm hãm
sự
phát
triển
24
1.5.
TÍNH

29
2.1.2.
Những
nét đặc
trưng
trong
văn hóa
Nhật
Bản
31
2.2.
NHŨNG NÉT ĐẶC TRUNG TRONG VĂN HÓA
KINH
DOANH
NHẬT
BẢN 34
2.2.1.
Những
nét đặc
trưng
trong
văn hóa
kinh
doanh Nhật
Bản
34
2.2.2.
Một
số
mó hình

NGHIỆP
VIỆT
NAM 64
3.1.
THỰC TRẠNG VĂN HÓA KINH
DOANH
Ở
VIỆT
NAM 64
3.1.1.
Về
vãn hóa
kinh
doanh
ở
nước
ta hiện
nay
65
3.2.
BÀI HỌC CHO CÁC
DOANH
NGHIỆP
VIỆT
NAM TỪ VÃN HÓA
KINH
DOANH
NHẬT
BẢN 71
3.2.1.

dựng hình ảnh doanh
nghiệp
trong
cộng đồng
75
3.3.
NHŨNG
ĐIỂM
CẦN Lun Ý CỦA CÁC
DOANH
NGHIỆP
VIỆT
NAM
KHI KINH
DOANH
VỚI CÁC
DOANH
NGHIỆP
NHẬT
BẢN 76
KẾT
LUẬN 81
DANH
MỤC CÁC
TÀI
LIỆU
THAM
KHẢO
84
-2-

thức
được rằng
VHKD
chính là một yếu tố
quan
trọng hàng đầu
trong
bưắc đường
tiến
tắi xây
dựng
một nền tảng vững
chắc
cho sự phát
triển
của
doanh
nghiệp, rằng để có thể đứng vững
trong
làn sóng hội
nhập
hiện nay, các
doanh
nghiệp
không còn cách nào khác là phải tạo
dựng
cho mình một nền văn
hóa vững
mạnh
và riêng biệt. Đặc biệt

tạo được niềm tin cho đối tác và tạo cơ sở
cho
những
mối
quan
hệ lâu dài, đặc biệt là vắi
những
đối tác rất khắt khe và khó
tính như các
doanh
nghiệp
Nhật Bản - vốn nổi tiếng là bạn hàng khó tính nhưng
lại
rất
trung
thành.
Trong
vài năm trở lại đây, Nhật Bản đang trở thành một
trong
những
dối tác
kinh tế hàng đầu của
Việt
Nam vắi kim
ngạch
buôn bán hơn 7 tỷ USD / năm
(2004
-
Theo
Đại sứ quán Nhật bản tại

doanh
nghiệp. Và, chính nền văn hóa ấy
cũng
là nhân tố ảnh hưởng có tính quyết định đến việc
doanh
nghiệp
đó kinh
doanh,
-3-
Những
nét
đặc
trưng trong
văn hóa
kinh
doanh của các doanh
nghiệp
Nhật
Bản
hợp
tác
với
các
doanh
nghiệp
khác.
Đây
cũng
là
điều

gì,
nó có
ảnh
hưởng
ra
sao đến
việc
hợp tác
kinh
doanh
của các
doanh
nghiệp
đó
với
các
doanh
nghiệp
khác,
và các
doanh
nghiệp
Việt
Nam có
thể
học
tập
được
những
gì

từ
đó rút ra
những
bài học
kinh
nghiệm
cho các
doanh
nghiệp
Việt
Nam,
cũng
như
những
lưu
ý
cho
các
doanh
nghiệp
Việt
Nam
khi
kinh
doanh với
các
doanh
nghiệp
Nhật
Bản.

Nhũng bài học áp
dụng
đối với
các
doanh
nghiệp
Việt
Nam
3.
Mục
đích và phạm
vi
nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của khóa
luận
là tìm
hiểu
về VHKD,
những
yếu tố
hình thành
nên VHKD
cũng
như
ảnh
hưởng
của
VHKD
đến
sự

trong
phạm
vi
nghiên cứu
những
nét đặc trưng
nhổt
trong
VHKD
của các
doanh
nghiệp
Nhật
Bản, một
số
điển
hình
trong
VHKD
của các
doanh
nghiệp
Nhật
Bản như:
Sony,
Matsushita,
Satc.để
từ
đó rút
ra

Vãn hóa ra
đời
từ
khi xuất hiện
xã
hội
loài
người,
thế
nhưng mãi đến nửa
sau thế
kỷ XIX các nhà nghiên cứu mới bắt đầu
quan
tàm nghiên cứu đến vãn
hóa và mới
bắt
đầu đưa
ra
những
định
nghĩa
ban đầu về văn hóa.
Trước
hết,
từ "Văn hóa"
(Ciiltura)
trong
ngôn ngữ của
người
Hy

tiếng
Pháp và
tiếng
Anh
gọi
là
culture,
tiếng
Đức
gọi
là
kultur).
Định
nghĩa
đầu tiên về văn hóa là định
nghĩa
của nhà nhân
chủng
học
E.B
Tylor
đưa ra năm
1871.
Theo
ông, "Văn
hoa
là
một
tổng
thể phức

định
nghĩa
này,
Tylor
đề cập chủ yếu đến các
lĩnh
vực văn hóa
tinh
thần
mà
không đề cập đến các
lĩnh
vực văn hóa
vật
chất.
Sau
Tylor,
đã có
rất
nhiều
nhà
khoa
học nghiên cứu và đưa
ra
các định
nghĩa
khác
nhau
về văn hóa.
Ví dụ như định

do
con
người sáng
tạo
ra, là
phương thức, phương
pháp mà
con
người
sử
dụng
nhằm
cải tạo tự
nhiên,
-5-
Những nét đặc trưng trong văn hóa kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản
xã hội và giáo dục con người." '. Định
nghĩa
rộng
nhất
và
cũng
đặc biệt
nhất
về
văn hóa cho đến bày giờ có lẽ là định
nghĩa
của
E.Heriot,
theo

giá của một dân tộc về mặt sản xuất vởt
chất
và sản xuất
tinh thần
trong
sự
nghiệp
dựng
nước, giữ nước trên cơ sở một phương
thức
nhất
định. Văn hóa thể hiện
trong
lý tưởng
sống,
trong
các
quan
niệm về thế
giới
và
nhân
sinh,
tín ngưỡng,
trong
lao động và đấu
tranh,
tổ
chức
xã hội, mức

tại
Hội
nghị
liên chính phủ về các chính sách văn hoa năm 1970, tại
Venise.
Đến
năm 1982, Hội
nghị
thứ Hai gọi là
"Mondiacult"
đã
thừa
nhởn
cách tiếp cởn đó.
3
Qua
những
ví dụ điển hình trên chúng ta thấy được rằng có rất nhiều định
nghĩa
về vãn hóa nhìn từ các khía
cạnh
khác
nhau,
và
cũng
rất khó để có được
một định
nghĩa
hoàn toàn chính xác. Nhưng qua các định
nghĩa

và
triển
vọng
[hãm
nhập
thị
trường
Australia
- Nhóm
sinh
viên
K39B
-
KTNT,
5
' Để tài: Giải pháp xây
dựng
vãn hóa
doanh
nghiệp
Việt nam
trong
điều
kiện
hội
nhập
khu vực và thê
giới
- Th.s
Nguyễn

có
nhiều
khía
cạnh,
lĩnh
vực
và
giữa
chúng có
những
mối liên hệ
chặt
chẽ
lẫn
nhau.
Với
tính
phức tạp
của văn hóa, sẽ
rất
khó để chúng
ta
thống
nhất
được
quan
điểm
và cách
hiểu.
Vì

thành viên
của bất kỳ
một xã
hội nào.
Hệ
lliốiiiị
này bao gồm mọi
vấn
đề, từ
cách
nghĩ,
nói,
làm,
thỏi quen, IÌểểÔIÌ
ngữ, sàn phẩm
vại
chúi vù những
tình
cảm
-
quan điểm chung
của cúc
thành viên
dó
".
1
1.1.2. Khái niệm về văn hóa kinh doanh
Qua các định
nghĩa
về vãn hóa nói

thế
nào thì gần dây mới được các nhà nghiên cứu
xem
xét
đến.
Sau sự thành
công rực rỡ của các
doanh
nghiêp
Nhật
bản trên
khắp thế
giới,
các nhà nghiên
cứu
phương Tây đã
bắt
đầu chú
ý
tìm
hiểu
nguyên nhân sâu xa ẩn
chứa
trong
đó.
Và họ
đã
tìm
thấy
những

Và
sự
ra
đòi của các
thuật
ngữ "văn hóa
kinh
tế",
"văn hóa
kinh
doanh"
đã bao hàm
ý
nghĩa
này.
Cũng như văn hóa,
nội
hàm của văn hóa
kinh
doanh cũng
rất
rộng
và
phức
tạp,
khó
có
thể
có
được một định

Giải
pháp xây
dựng
vãn hóa
doanh
nghiệp
Việt
nam
trong
điều
kiện
hội
nhập
khu vực và thế
giai
- Th.s
Nguyền
Hoàng Ánh và nhóm nghiên
cứu.
6
-7-
Những
nét
đặc
trung trong
văn hóa kinh doanh của các doanh
nghiệp
Nhật Bản
việc
sử dụng các nhàn tố văn hóa vào

là:
việc
sử
dụng
các
nhãn
tố
văn hóa vào
trong
hoạt
động
sàn
xuất
kinh
doanh,
tức
là
các
yếu
tố
văn
hóa
được
sử
dụng
vào
sàn
xuất
kinh
doanh

kinh
doanh
tạo
ra
trong
quá
trình
kinh
doanh
của
mình.
như là
triết
lý.
hệ giá
trị.
hệ tư
tướng Hai
phương
diện
này có
mối
liên
hệ
hữu
cơ
với
nhau tạo
nên
những

trong
doanh nghiệp đó sáng tạo và
tích
lũy
trong
quá
trình
tương tác
với
mói
Hĩíờììg
bên ngoài và hội nhập bên
trong
tô
chức.
Văn hóa này sẽ được dùnạ đè đánh
giá
các hành
vi,
do
đó,
được
chia
sẻ và phố
biến
rộn°
rãi
giữa các
thế hệ
thành

và Văn hóa
doanh
nghiệp.
Khoa Quản
trị
kinh
doanh.
Đại
học
Ngoại
thương
Hà
Nội).
Định
nghĩa
này đã
giúp chúng
ta
hiặu
rõ hơn về
VHKD.
dó
chính
là một
hệ
thống
các giá
trị,
chuẩn
mực,

doanh
và
triết
lý
kỉnh
doanh.
NXB Chính
trị
quốc
gia
Hà
Nội.
2001.
66
2
Những thách
thức
lớn
trong
quá trình
hội
nhập
(Phần
ỉ)
-
Viện Kinh tế
Thành phố Hổ Chí
Minh
- 8 -
Những

mặt.
1.1.3. Vãn hóa kinh doanh - văn hóa doanh nghiệp
Chắc hẳn không ít
ngưồi
trong
chúng
ta
vẫn
còn
nhầm
lẫn
giữa
"vãn
hóa
kinh
doanh"
và
"văn
hóa
doanh
nghiệp"
do đó
thưồng đồng
hóa
hai
khái
niệm
này
với
nhau.

điểm
được hầu
hết
các nhà nghiên cứu
cũng
như
xã
hội thừa
nhận
đó
là:
do VHKD
là
hoạt
động
có
liên
quan
đến mọi thành viên
trong
xã
hội
do đó
VHKD
là một phạm trù
ở
tầm cỡ
quốc
gia,
còn

kinh
doanh
của
một
quốc
gia,
nó
được hình thành
ngay
từ
khi
xuất
hiện
các
hoạt
động
kinh
doanh
trong
đồi sống
xã
hội
của dân
tộc
đó và nó
thể
hiện
phong
cách
kinh

tín.
Từ
quan
điểm
này,
đã có
khá
nhiều
khái
niệm
về
VHKD
được
đưa
ra,
trong
đó có
thể
coi
khái
niệm
của
Viện
kinh
doanh Nhật
Bẳn
-
Hoa Kỳ
(Japan
-

hội
đó".
Một quan
điểm
thứ hai
tuy
có vẻ hạn
chế
hơn
nhưng
lại
được
các nhà
nghiên cứu
về
quản
trị
kinh
doanh chấp nhận,
theo
quan
điểm
này
thì chủ
thể
của
VHKD
chính là các
doanh
nghiệp,

khác góp
phần
không nhỏ vào
hoạt
động
kinh
doanh
như: Nhà
nước,
các
cơ
quan
liên
quan,
các
tầng
lớp
xã
hội
với
tư cách là
người
tiêu dùng và nếu
không có các nhân
tố
này thì
hoạt
động
kinh
doanh

nghiên cứu của bài khóa
luận
này chúng
ta
chỗp nhận
theo
cách
hiểu
thứ
hai:
coi
văn hóa
kinh
doanh cũng
chính là văn hóa
doanh
nghiệp,
chủ
thế
của
hoạt
động
kinh
doanh
chính
là
các
doanh
nghiệp.
1.2. ĐẶC ĐIỂM CỦA VÃN HÓA KINH DOANH

hoạt
động
kinh
doanh
trong
đời sống
xã
hội
của dân
tộc
đó
cho
dù
con
người
có
ý
thức
được hay không.
Và mặc dù
mỗi một
doanh
nghiệp
có nền văn hóa
kinh
doanh
riêng của mình nhưng
tỗt
cả đều được hình
thành trên nền

kinh
doanh là
một bộ
phận
đặc thù
của
văn hóa dân
tộc
Văn hóa
kinh
doanh
là khái
niệm
nằm
trong
khái
niệm
văn
hóa,
là một cỗp
độ của văn hóa về khía
cạnh
kinh
doanh.
VHKD
hình thành trên nền
tảng
văn
hóa dán
tộc

đàm phán thương mại
Việt
-
Nhật
(2002),
21
-
10-
Những nét đặc trung trong văn hóa kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản
đồng
nhất
VHKD
với văn hóa
chung
của dân tộc bởi
những
tính
chất
đặc thù của
nó.
Văn hóa
kinh
doanh
xuất
hiện
cùng sự
xuất
hiện
của hàng hóa và thị
trường

Vãn hóa
kinh
doanh
có thể
mang
tính
chất
quốc
tế
Đây là một đặc điểm khác với vãn hóa, vốn chỉ là khái niệm gắn
liền
với
một dân tộc, một
cộng
đồng
người.
Còn văn hóa kinh
doanh
thì khác, điều này
thể hiện rõ
nhất
qua các tập đoàn đa
quốc
gia, dù ở đất nước nào trên thế
giới
họ
vẫn
mang
theo
một nền văn hóa của riêng mình, và nền vãn hóa mà họ

doanh
của các công ty, các tập đoàn.
1.3. CÁC YẾU TỐ CÂU THÀNH NÊN VĂN HÓA KINH DOANH
Văn hóa kinh
doanh
(business
culture)
là
những
giá trị văn hóa gắn với
hoạt
động kinh
doanh
một
loại
hàng hóa
(dịch
vụ) cụ thể
trong
toàn
cảnh
mọi mối
quan
hệ văn hóa - xã hội khác
nhau
của nó. Đó là hai mặt mâu
thuẫn
(văn hóa:
giá trị > < kinh
doanh:

nét
đặc
trung trong
văn hóa kinh doanh của các doanh
nghiệp
Nhật Bản
xử
của
người
bán
đối với
người
mua,
trong
tâm lý và
thị
hiếu
tiêu
dùng,
rộng
ra
là
trong
cả quá trình tổ
chức
sản
xuất
kinh
doanh
với

liên
quan
quá
trình
sản xuất kinh doanh, gợm cả sự cạnh tranh
VA' tất
cả nhằm tạo ra
một môi
trường kinh
doanh thuận
lợi,
tốt
đẹp
(2) Văn hóa doanh nhân: văn hóa thể
hiện trước
hết ở
dội
ngũ những con
người (gợm cả các cá nhân và các
lập thê)
tham
gia
sản xuất
kinh
doanh chủ yêu
thể
hiện
ở
trình
độ khoa học kỹ

hội
VA'
(3) Văn hóa doanh
nghiệp:
văn hóa tập trung và lòa sủng
trong
các
thiết
chế, các đơn vị rổ chức sán xuất kinh doanh thể hiện qua những biểu trưng
(symbol)
chung thuộc vê hình thức tạo nên thương hiệu của doanh nghiệp
(logo,
đổng
phục ),
qua năng
lực,
phẩm
chất, trình
độ tổ chức sản xuất kinh doanh
tạo ra chất lượng sản phẩm và những thành
tích,
truyền thống
tốt
đẹp, qua
phong cách giao
tiếp,
ứng xử
thống
nhất của toàn đơn
vị (đối với

vai trò,
vị trí
quyết
định.
Văn hóa
doanh
1
Những
thách
thức
lốn trong
quá
trình
hội
nhập
(Phân
ì)
-
Viện
Kinh
tế
Thành
phố
Hồ
Chí
Minh
-12-
Những
nét
đặc

kết
hợp
với
các
thành
tựu
văn hóa
thế
giới,
góp
phần
hình thành nền
vãn hóa
kinh
doanh
của
mỗi
quốc
gia,
dân
tộc.
Vậy
thì vãn hóa
doanh
nghiệp
bao
gồm
những
gì
và

"lớp"
dùng
để
chỉ
mức độ có
thể
cảm nhận được của
các giá
trị
văn
hoa
trong
doanh nghiệp
hay nói cách khác là
tính
hữu
hình
của các
giá
trị
văn hoa
đó.
Đây
là cách
tiếp
cận
độc
đáo,
đi
từ

Ray
Benđer,
Phũ &
Kirl
L.
Stormberg,
Culture.com
John
Wiley
& con
Canada.,
Ltd,
2000
-
13-
Những
nét
đặc
trung trong
văn hóa kinh doanh của các doanh
nghiệp
Nhật Bản
* Lớp ngoài cùng: Những biểu tượng và ngôn ngữ (Symbols and Language):
Cấp độ đơn giản và hữu hình nhất của văn hóa doanh nghiệp.
Lớp
này bao gồm
tất
cả
những
hiện

cấu
tổ
chức,
các phòng ban của
doanh
nghiệp
+ Các văn bản quy đặnh nguyên
tắc hoạt
động của
doanh
nghiệp
+
Nghi
lễ
và
lễ
hội
hàng năm
+ Các
biểu
tượng,
logo,
khẩu
hiệu,
tài
liệu
quảng
cáo của
doanh
nghiệp

những huyền
thoại
về
tổ chức
Đây
là
cấp
dễ
thấy nhất
của
VHKD, VHDN, là
những
"biểu
trưng
trực
quan"
và qua
những
gì hữu hình
mà
mọi
người
đều cổ
thể thấy
được,
nó
thế hiện
những
giá
trị

óc"
Speedy
Muffer:
"Ớ
Speedy
bạn sẽ
trở
thành một
người
khác"
British
Petroleum:
"Liên
tục
phát
triển"
Schlitz
Brevving:
"Không
uống
Schlitz
có
nghĩa
là không
uống
bia"
British
Airway:
"Hãng hàng không cả
thế

việc
trong
doanh
nghiệp
tạo
nên
lớp thứ hai
của
VHDN.
Lớp này được miêu
tả bằng
câu
nói:
"đó là cách
mà
ở đây
chúng
tỏi
làm",
về
mặt
khoa
học
xã
hội
lớp thứ
hai
này
được
gọi

thỏa thuận,
mà nó
được dẫn đạo
bởi
những
nguyên
tắc
quản
lý,
những
triết
lý
kinh
doanh
của
doanh
nghiệp
đó. Những
giá
trị
này
thường
được tuyên bố
ra
công chúng, được phổ
biến rộng
rãi cho mọi thành viên
trong
doanh
nghiệp

trị
tụn
tại
khách
1
Giáo
trình
"Đạo
đức
kinh
doanh
và Văn hóa
doanh
nghiệp"
,
Trường
ĐH
Kinh tí
quốc
dãn,
Khoa
quản
trị
kinh
doanh,
Nhà
xuất
bản
Lao
động

buộc
được
thực
hiện một cách thích hợp
sẽ giúp tạo ra một nề nếp (mặc dù có thể sẽ có đôi chút ép
buộc).
Theo
thổi
gian,
việc khoác áo đổng
phục
dần dần trở thành thói
quen.
Cho đến khi nó trở thành
phản
xạ tự nhiên và mọi
ngưổi
cảm thấy hãnh diện khi khoác áo đồng
phục.
Và
các nhân viên mới vào
doanh
nghiệp
cũng
thấy
ngay
được việc khoác áo đồng
phục
là một hãnh diện, thể hiện mình là thành viên của
doanh

rất khó để diễn ta chúng
thành
lổi.
Và tất cả
những
gì họ có thể
giải
thích đó là: Chỉ dơn giản vì nó là như
thế.
Các
ngầm
định và giá trị cốt lõi của
doanh
nghiệp
có thể là
những
niềm tin,
nhận
thức,
suy
nghĩ,
hay
những
tình cảm mặc nhiên có
trong
doanh
nghiệp Mặc
dù nó không hề biểu lộ ra ngoài, bởi vậy nó còn được gọi là các ngẩm định,
nhưng nó chính là nền tảng cho các giá trị và hành động của mỗi thành viên. Để
hình thành được các

Canada.,
Ltd,
2000
- 16-
Những
nét
đặc
trung trong
văn hóa kinh doanh của các doanh
nghiệp
Nhật Bản
đối
xử.
Và
sự ảnh hưởng của các
ngầm
định
còn
lớn
hơn
rất nhiều
so
với
sự ánh
hưởng của các giá
trị
được thể
hiện
'.
Ngoài cách

lá
một
dạniỊ
văn hóa lổ
chức.
Nó bao
gửm: môi trường văn hóa của doanh nghiệp bao gửm môi trường văn hóa bên
trong
và bén ngoài
ta
quen
gọi là
môi
trường
nhân văn.
Mục
tiêu
của môi
trường
nhăn văn bên
trong
chính
là
các hành
vi,
cách ứng
xử
giữa
chủ
thể

cách ứng xử của chủ
thể
quản
lý
doanh nghiệp (giám đốc) đối
với
khách hàng, đối
tác,
đối thủ cạnh
tranh,
thị
trường, luật
pháp, môi
trường
và yếu tố văn hóa dân
tộc.
Với mỗi hành
vi,
cách ứng xử khúc nhau sẽ
có kết
quả khác nhau.
Ngoài môi trường nhân
văn,
VHDN còn bao gửm các thành
tố:
phong
tục,
tập quán,
thói
quen, tăm lý chung của doanh

-
Thạc
sỹ
Nguyền
Huy Hoàng, Phó giám đốc cõng
ty
Tâm
Việt
í
)
2
"Vãn hóa
doanh
nghiệp
-
từ
nhận
thức
lới
hành
động"
-
Phạm
Thanh
Hưng.
Giám đốc
chiến
lược
phát
triển.

doanh nghiệp,
lạo ra
bản
sắc
liêng
của
doanh nghiệp.
Còn mỏi
trường
nhân văn bên
ngoài
của doanh
nghiệp
sẽ
lạo
hướng phát
triển
của doanh
nghiệp
"
'.
Những cách nhìn
nhận
trên đây
tuy
cách
tiếp
cận khác
nhau,
và

cách lãnh đao - mót nhân
tố
quyết
đinh
đối với
văn hóa
kinh
doanh
của
doanh
nghiệp
Một
yếu
tố
không
thể
phủ
nhận
đó là sự ảnh
hưởng
của
người
lãnh đặo
tới
VHKD,
VHDN,
thậm
chí còn có
ý
kiến

thể
hiện
cách suy
nghĩ
và hành
vi
của
người
lãnh đặo và
điều
đó sẽ
trực
tiếp
ảnh
hưởng
đến hành
vi
của
mọi nhân viên
dưới
quyền.
Trong
thực
tế,
có
những người
lãnh đặo đã
tặo
nên một nền văn hóa
kinh

hiểu
qua bốn ví dụ về bốn
phong
cách lãnh đặo
sau:
Stew Leonard
khi lập
kế
hoặch
biến
gian
hàng
rộng
1000
feet
vuông của
cống ty Food
Lion
thành
World's
Largest
Dairy
Store
với
mức
doanh
số hàng
năm lén đến 100
triệu
USD

trọng
nhất
mà ông muốn thiết lập
trong
công ty là tìm mọi
cách để lùm hài lòng khách hàng. ông đưa ra hai phương châm: (1) "Khách
hàng không đến với chúng ta để hỏi 'Hôm nay tôi có thể làm gì cho ngài,
Stew
Leonard'
mà chính chúng ta phải đến với họ và hỏi họ xem chúng ta có thể làm
gì cho họ", và (2) "Điều Ị: Khách hàng luôn đúng; Điều 2: Nếu khách hàng sai,
xin tham khảo Điều ì." và cho
khắc
vào đá tảng phương châm này.
Ken
Macke,
CEO của công ty
Dayton
Hudson,
luôn tìm cách
củng
cố
triết
lý kinh
doanh
không truy xét lý do khách hàng trả lại hàng hóa. Một lần ông đã
đến
một cửa hàng được cho là không mạn mà với chính sách này và nói chính tặ
tay ông sẽ xử lý
những

hòa
giải,
và luôn tìm cách giúp đỡ mọi
người.
Ông là
một ví dụ điển hình về
phong
cách lãnh đạo đậm nét văn hóa hòa
nhập.
Lee
Iacocca,
người
đã làm
thay
đổi hẳn đặc trưng văn hóa của
Chrysler
trong
giai đoạn hồi
sinh.
Ông có khả năng lôi cuốn mọi người làm
theo
ý tưởng
của ông. Như một nhân viên của ông đã nói: "Ông đã lôi mọi
người
xuống
đường và làm cho họ như
sống
lại với bầu nhiệt huyết trào sôi. Thật là đặc biệt,
chúng tôi đều cảm nhận thấy điều đó, và đến mức chúng tôi chỉ muốn
quay ngay

hiếu
rằng
họ có
thế
gây
những
ảnh
hưởng
mang tính
quyết
định
đến
người
khác.
Tuy
nhiên không
phải
ai cũng nhận
ra
được
rằng
họ có
thể
ảnh
hưởng
đến
phong
cách, đến
văn hóa
cộa

giá
trị
văn
hóa cộa
người
lãnh đạo
có
thế
được
truyền
đến
người
lao
động qua
rất
nhiều
con
đường
khác
nhau,
như qua các bài phát
biểu,
các ấn phẩm, các tuyên bố về chính
sách,
và đặc
biệt
và
trực
tiếp
nhất

họ làm
theo
ý
muốn cộa
mình
(bắt
buộc hoặc tự
nguyện).
Năng
lực
lãnh
đạo
cộa
người quản
lý
lại
phụ
thuộc
vào
quyền
lực
mà họ có và
năng
lực
khai
thác,
sử
dụng
chúng.
Các

hệ
trong
và ngoài
doanh
nghiệp
(thế lực).
Vai
trò,
năng
lực
cộa
những người
lãnh đạo càng
lớn
thì ảnh
hưởng
cộa
họ
đối với
việc
hình thành và
cộng
cố bản
sắc
văn hóa
doanh
nghiệp
càng mạnh.
1.4. VAI TRÒ CỦA VÃN HÓA KINH DOANH
Chúng

Chúng
ta
hãy
cùng
tìm
hiểu
trên
cả
1
Giáo
trinh
Đạo đức
kinh
doanh
và Vãn
hóa
doanh
nghiệp
,
Trường
ĐH
Kinh
tí
quốc
dân, Khoa
quản
trị
kinh
doanh,
Nhà

yếu của doanh nghiệp
1
1.4.1. Văn hoa kinh doanh là nguồn lực tạo ra lợi thê cạnh tranh
1.4.1.1.
Văn hoa kinh doanh tạo nén phong thái của doanh nghiệp - giúp
phân
biệt
doanh nghiệp này
vói
doanh nghiệp khác
Như đã định
nghĩa,
VHKD
của một
doanh
nghiệp
là một hệ
thống
những
ý
nghĩa,
giá
trị,
niềm
tin
chủ đạo,
nhận
Ihức
và phương pháp tư duy được mọi
thành viên của một tổ

chung
và có tác
dụng
giúp phân
biệt
giữa
một
tổ chức
này
với
một
tổ chức
khác.
Chúng được mọi thành viên
trong
tổ chức chấp
thuận,
có ảnh
hưởng
trực
tiếp,
hàng ngày đến hành động và
việc
ra
quyết
định của
từng
người
và chúng
được

thì
văn hóa doanh nghiệp là hệ
điều hành
3
, hệ
điều
hành
tốt
sẽ giúp
chiếc
máy
hoạt
động
tốt
và lâu
bền, cũng
như
sẽ
tạo
sự
hài
lòng,
tin
tưởng
với
những
người
dùng
chiếc
máy tính đó.

ta
sẽ không khó khăn gì
nhận ra phong
1
Đớ tài:
Giải
pháp xây
dựng
vãn hóa
doanh
nghiệp
Việt
nam
trong
điêu
kiện
hội
nhập
khu vực và thế
giới
- Th.s
Nguyễn
Hoàng Ánh và nhóm nghiên
cứu,
14
2
Giáo trình Đạo đức
kinh
doanh
và Vãn hóa

Việt
Nam
(
)
4
Giáo trình Đạo đức
kinh
doanh
và Vãn hóa
doanh
nghiệp
,
Trường ĐH
Kinh tế
quốc
dân, Khoa
quản
trị
kinh
doanh,
Nhà
xuất
bản Lao động - Xã
hội
(2005),
271
-21
-
Những
nét

viên
đối
với
doanh nghiệp
Nguôi
ta lao
động không chỉ vì
tiền
mà còn vì
những
nhu cầu khác nữa.
Học
thuyết
về động cơ và những nhân tố
vật
chất của
Herzberg
đã đưa
ra
hai
hệ
thống
các nhân
tố
có ảnh
hưởng
tới
thái độ làm
việc
của

đi
những
nhân
tố
vật chặt
có
thể
gãy
ra
tâm lý
bặt
mãn
đối
với
công
việc
nhưng bản thân chúng
cũng
không có khả nâng thúc
đẩy hoặc
tạo ra
sự hài lòng.
Ngược
lại,
theo
phàn tích của
Herzberg
những
động cơ chính là các nhân
tố

lực
này được gắn
với
những
ảnh
hưởng
tích cực mang tính dài hạn
đối
với
công
việc trong
khi
đó,
những
nhân
tố vật
chặt thuồng
chỉ
tạo ra
được
những
thay đổi
mang tính
ngặn
hạn
trong
thái độ và các
thức
làm
việc

hứng
thú
khi
được làm
việc trong
môi
trường
doanh
nghiệp,
cảm
nhận
được bầu không khí thân
thuộc
trong
doanh
-22 -
Những nét đặc trung trong văn hóa kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản
nghiệp và có khả năng tự khẳng định mình để thăng
tiến.
Trong một nền
VHDN
tích cực, các thành viên nhận
thức
rõ ràng về vai trò của bán thân
trong
toàn bộ
tổng thể, họ làm việc vì mục đích và mục tiêu
chung
1
.

động lực
củng
cố lòng
trung
thành của nhân viên đối với
doanh
nghiệp.
* Văn hoa doanh nghiệp khích lệ quá trình đổi mới và sáng chế
Ông
Hermawan
Kartajaya,
Chủ tịch Hiệp hội Marketing thế
giới
đã nói
rằng: ý tưởng không chì từ lãnh đớo, mà là của tất cả mọi
người
trong
công ty. Vì
vậy,
người
lãnh đớo cõng ty cần phải tớo ra một không khí hào
hứng
để mỏi nhân
viên được phát huy tính tự do sáng tớo. Đây chính là yếu tố văn hóa
doanh
nghiệp
2
.
Nhiều
người

tung
hoành năm châu như hiện nay
nếu như họ không thể
thổi
bùng ngọn lửa lao động
trong
nhân viên, đặc biệt là
trong
thời kỳ công ty vừa được thành lập.
1
Đề tài: Giải pháp xây
dựng
vãn hóa
doanh
nghiệp
Việt nam
trong
điểu
kiện
hội
nhập
khu vực và thế
giới
- Th.s
Nguyễn
Hoàng Ánh và nhóm nghiên cứu, 15
2
"Tạo nét riêng
biệt
dể dối đầu thương