GIÁO ÁN ĐỊA LÝ 5
Bài 4: SÔNG NGÒI
i. mục tiêu
Sau bài học, HS có thể:
• Chỉ được trên bản đồ (lược đồ) một số sông chính của Việt Nam.
• Trình bày được một số đặc điểm của sông ngòi Việt Nam.
• Nêu được vai trò của sông ngòi đối với đời sống và sản xuất của nhân dân.
• nhận biết được mối quan hệ địa lí khí hậu - sông ngòi (một cách đơn giản).
ii. đồ dùng dạy - học
• Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam.
• Các hình minh hoạ trong SGK.
• Phiếu học tập của HS.
iii. Các hoạt động dạy - học chủ yếu
Hoạt động dạy Hoạt động học
kiểm tra bài cũ - giới thiệu bài mới
- GV gọi 3 HS lên bảng, yêu cầu trả lời
các câu hỏi về nội dung bài cũ, sau đó
nhận xét và cho điểm HS.
- GV giới thiệu bài: Trong bài học địa lí
hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về hệ
thống sông ngòi ở Việt Nam và tác
động của nó đến đời sống và sản xuất
- 3 HS lần lượt lên bảng trả lời các câu
hỏi sau:
+ Hãy nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt
đới gió mùa ở nước ta.
+ Khí hậu miền Bắc và miền Nam khác
nhau như thế nào?
+ Khí hậu có ảnh hưởng gì tới đời sống
và sản xuất của nhân dân ta?
GIÁO ÁN ĐỊA LÝ 5

Đồng Nai, ở miền Nam; sông Mã,
sông Cả, sông Đà Rằng, ở miền
Trung.
+ Dùng que chỉ, chỉ từ nguồn theo dòng
sông đi xuống biển (phải chỉ theo
dòng chảy của sông, không chỉ vào 1
điểm trên sông).
+ Sông ngòi ở miền Trung thường ngắn
và dốc, do miền Trung hẹp ngang, địa
hình có độ dốc lớn.
GIÁO ÁN ĐỊA LÝ 5
+ Sông ngòi ở miền Trung có đặc điểm
gì? Vì sao sông ngòi ở miền Trung có
đặc điểm đó?
+ ở địa phương ta có những sông nào?
+ Về mùa mưa lũ, em thấy nước của các
dòng sông ở địa phương mình có màu
gì?
- GV giảng giải: Màu nâu đỏ của nước
sông chính là do phù ssa tạo nên. Vì
4
3
diện tích nước ta là đồi núi dốc, khi
có mưa nhiều, mưa to, đất bị bào mòn
trôi xuống lòng sông làm cho sông có
nhiều phù sa.
- GV yêu cầu: Hãy nêu lại các đặc điểm
vừa tìm hiểu được về sông ngòi Việt
Nam.
+ HS trả lời theo hiểu biết.

Có thể gây ra hạn hán thiếu
nước cho đời sống và sản xuất
nông nghiệp, sản xuất thuỷ điện,
giao thông đường thuỷ gặp khó
khăn
- GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả
thảo luận trước lớp.
- GV sửa chữa, hoàn chỉnh câu trả lời
của HS
- GV hỏi HS cả lớp: Lượng nước trên
sông ngòi phụ thuộc vào yếu tố nào
của khí hậu?
- GV vẽ lên bảng sơ đồ thể hiện mối
quan hệ giữa khí hậu với sông ngòi và
giảng lại cho HS mối quan hệ này (có
thể để trống một số ô thông tin, hoặc
không vẽ mũi tên để cho HS điền
- Đại diện 1 nhóm HS báo cáo kết quả,
các nhóm khác theo dõi và bổ sung ý
kiến.
- HS cả lớp cùng trao đổi và nêu ý kiến:
lượng nước trên sông ngòi phụ thuộc
vào lượng mưa. Vào mùa mưa, mưa
nhiều, mưa to nên nước sông dâng lên
cao; mùa khô ít mưa, nước sông dần
hạ thấp, trơ ra lòng sông.
GIÁO ÁN ĐỊA LÝ 5
thông tin thiếu, vẽ mũi tên hoàn thiện
sơ đồ - yêu cầu này chỉ nên dành cho
HS khá, giỏi).

GIÁO ÁN ĐỊA LÝ 5
+ Phát phấn cho HS đứng đầu hàng của
mỗi đội
+ Yêu cầu mỗi HS chỉ viết 1 vai trò của
sông ngòi mà em biết vào phần bảng
của đội mình, sau đó nhanh chóng
quay về chỗ đưa phấn cho bạn thứ 2
lên viết và cứ tiếp tực như thế cho đến
hết thời gian thi (khi HS thứ 5 viết
xong mà còn thời gian thì lại quay về
bạn thứ nhất viết).
+ Hết thời gian, đội nào kể được nhiều
vai trò đúng là đội thắng cuộc.
- GV tổng kết cuộc thi, nhận xét và
tuyên dương nhóm thắng cuộc.
- GV gọi 1 HS tóm tắt lại các vai trò của
sông ngòi.
3. Là nguồn thuỷ điện.
4. Là đường giao thông.
5. Là nơi cung cấp thuỷ sản như tôm,
cá,
6. Là nơi có thể phát triển nghề nuôi
trồng thuỷ sản
- 1 HS khá tóm tắt thay cho kết luận của
hoạt động: Sông ngòi bù đắp phù sa,
tạo nên nhiều đồng bằng. Ngoài ra,
sông còn là đường thuỷ quan trọng,
là nguồn cung cấp thuỷ điện, cung
cấp nước, cung cấp thuỷ sản cho đời
sống và sản xuất của nhân dân.