BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LƯỜNG TÚ HIỆP
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC
THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
CHO GIÁO VIÊN MÔN GDCD BẬC THCS
(QUA KHẢO SÁT MỘT SỐ TRƯỜNG THCS TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN TĨNH GIA, TỈNH THANH HÓA)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGhỆ AN, 2012
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá
50k/lần)
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LƯỜNG TÚ HIỆP
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC
THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
CHO GIÁO VIÊN MÔN GDCD BẬC THCS
(QUA KHẢO SÁT MỘT SỐ TRƯỜNG THCS TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN TĨNH GIA, TỈNH THANH HÓA)
Chuyên ngành: Lý luận và PPDH bộ môn Giáo dục chính trị
Mã số: 60.14.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN ĐĂNG BẰNG
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá
50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá
Chương 1: Cơ sở lý luận của việc rèn luyện kĩ năng dạy học theo
Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS …… …10
1.1. Một số khái niệm cơ bản ……………… ……………………… … 10
1.2. Thực hiện kế hoạch dạy học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn
GDCD bậc THCS ……………………………………………………… …. 18
1.3. Hoạt động rèn luyện kĩ năng dạy học theo Chuẩn kiến thức, kĩ
Năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS ……… ………………… 23
Chương 2: Thực trạng việc rèn luyện kĩ năng dạy học theo
Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS
(Qua khảo sát một số trường THCS trên địa bàn huyện Tĩnh
Gia, tỉnh Thanh Hóa) …………………….… ……… 42
2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo của huyện
Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa ………………………………… … … 42
2.2. Thực trạng rèn luyện kĩ năng dạy học và tổ chức rèn luyện kĩ năng
dạy học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD
bậc THCS tại một số trường THCS trên địa bàn huyện Tĩnh Gia, ……… …
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá
50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá
50k/lần)
48
Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng dạy
học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc … 73
3.1. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp rèn luyện kĩ năng dạy học theo
Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS ………… 73
3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng dạy học
theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS 75
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các giải pháp đã đề xuất …… 90
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ………………………………………… 95
D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ………………………… … 97
16/2006/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó,
Chương trình Giáo dục phổ thông môn Giáo dục công dân (GDCD) đã xác
định vị trí môn GDCD trong nhà trường phổ thông nói chung và bậc Trung
học cơ sở (THCS) nói riêng là môn học giữ vai trò quan trọng trong việc
giáo dục cho HS ý thức và hành vi của người công dân, góp phần hình thành
và phát triển ở các em những phẩm chất và năng lực cần thiết của người
công dân trong một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Đồng thời, trong
Chương trình Giáo dục phổ thông môn GDCD bậc THCS lần này đưa
Chuẩn kiến thức (KT), kĩ năng (KN) vào thành phần của Chương trình giáo
dục phổ thông, đảm bảo việc chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo Chuẩn
kiến KT, KN, tạo nên sự thống nhất trong cả nước; góp phần khắc phục tình
trạng quá tải trong giảng dạy, học tập.
Trên cơ sở đó, năm học 2008 – 2009 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa
ra tài liệu hướng dẫn thực hiện Chuẩn KT, KN môn GDCD bậc THCS nhằm
góp phần khắc phục hạn chế trong giảng dạy, học tập, kiểm tra, đánh giá;
đáp ứng yêu cầu đổi mới Giáo dục phổ thông hiện nay.
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X
tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng chỉ rõ: “Thực hiện đồng
bộ các giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Đổi
mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi,
kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc
biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng,
đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kĩ năng thực hành, tác phong công
nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội. Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số
lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng” [26; 216].
Thực tế cho thấy, có nhiều yếu tố ảnh hưởng quyết định đến chất
lượng giáo dục, nhưng trong đó chất lượng đội ngũ giáo viên (GV) phải là
yếu tố được quan tâm đầu tiên. Chất lượng GV ngày nay được hiểu đầy đủ
cho giáo viên là hoạt động thường xuyên diễn ra song hành với việc đổi mới
PPDH góp phần nâng cao chất lượng dạy học được các cấp quản lý, nhiều
nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm.
Một số công trình ở nước ngoài
Ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu trước đây, những
nghiên cứu trong lĩnh vực chuẩn bị cho sinh viên làm công tác thực hành
giảng dạy đã sớm được bắt đầu từ khi các trường Đại học sư phạm và Đại
học tổng hợp được giao nhiệm vụ đào tạo đội ngũ GV mới. Từ những năm
1960 vấn đề luyện tập các KN dạy học đã trở thành hệ thống lý luận và kinh
nghiệm vững chắc.
Công trình nghiên cứu của Ph.N.Gônôbôlin, Phẩm chất tâm lý của
người giáo viên đã nêu lên năng lực, KN sư phạm mà bản thân sinh viên cần
phải rèn luyện và phát triển để trở thành một người GV. Công trình này
được coi như ‘‘cẩm nang’’ dành cho sinh viên mới ra trường, đồng thời giúp
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
các GV lâu năm có sự so sánh đối chiếu với thực tiễn giảng dạy của mình để
rút ra những bài học trong việc rèn nghề một cách đầy đủ có hệ thống vững
chắc hơn.
Tác giả Kixêgôp, trong công trình Hình thành các kĩ năng, kĩ xảo sư
phạm cho sinh viên trong điều kiện nền giáo dục hiện đại cũng khẳng định:
Đến với trường phổ thông với tư cách là người thầy giáo, sinh viên tốt
nghiệp các trường tổng hợp và sư phạm từ chỗ bản thân là đối tượng của các
tác động sư phạm (khi anh ta học ở trường sư phạm) đã trở thành chủ thể có
nhiệm vụ tổ chức tác động này. Đây là một bước ngoặt nhất định, nó đòi hỏi
người giáo viên trẻ bên cạnh việc nắm vững kiến thức cần phải có KN sư
phạm cần thiết. KN này không thể hình thành trong chốc lát mà nó đòi hỏi
quá trình khổ luyện, nó phụ thuộc vào ý thức độc lập của anh ta nhằm nâng
cao trình độ chuyên môn của mình.
Trong những cuối thế kỷ XX, một số nước như Canađa, Hoa Kỳ,
thống kĩ năng giảng dạy trên lớp và quy trình rèn luyện kĩ năng đó cho sinh
viên khoa Tâm lý - Giáo dục, đã đưa ra hệ thống và quy trình rèn luyện KN
dạy học cho sinh viên nghành Tâm lý.
Những năm gần đây, một số công trình nghiên cứu của Phan Thanh
Long, Các biện pháp rèn luyện kỹ năng dạy học cho sinh viên Cao đẵng Sư
phạm, Luận án Tiến sỹ Giáo dục học, Đại học sư phạm Hà Nội năm 2004;
Nguyễn Việt Bắc (Chủ biên), Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên,
Tài liệu Đào tạo giáo viên, năm 2006; Nguyễn Thành Kỉnh, Phát triển kỹ
năng dạy học hợp tác cho Giáo viên Trung học cơ sở, Luận án Tiến sĩ Giáo
dục học, Đại học Thái Nguyên năm 2010, đã không chỉ đề cập đến các vấn
đề rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, mà còn nghiên cứu sâu về rèn luyện và
phát triển KN dạy học. Năm 2010 có luận văn sau đại học Xây dựng quy
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
trình rèn luyện kĩ năng sư phạm theo Chuẩn nghề nghiệp cho sinh viên
ngành giáo dục mầm non tại trường Đại học Quảng Nam của Võ Thị Thanh
Lương.
Bên cạnh đó, các vấn đề chương trình đào tào tạo, rèn luyện nghiệp
vụ, kĩ năng sư phạm, kĩ năng dạy học cho GV giảng dạy Môn GDCD nói
chung, bậc THCS nói riêng cũng được đề cập chính thức và có hệ thống
trong các văn bản pháp quy của ngành giáo dục về mục tiêu, chương trình
đào tạo. Một số công trình đáng chú ý là:
Các công trình của các tác giả Phạm Văn Hùng - Phùng Văn Bộ, Lý
luận và phương pháp nghiên cứu giảng dạy môn Giáo dục công dân ở
Trường Trung học cơ sở, năm 1999; Vũ Hồng Tiến (Chủ biên), Bồi dưỡng
nội dung và phương pháp dạy học môn Giáo dục công dân,10,11,12, năm
1999; Nguyễn Đăng Bằng (Chủ biên), Góp phần dạy tốt, học tốt môn
GDCD ở trường THPT, năm 2001; Nguyễn Lương Bằng, Một số vấn đề đặt
ra đối với môn GDCD từ thực tiễn dạy học bộ môn ở Nghệ An, năm 2003;
Vũ Đình Bảy (Chủ biên), Phương pháp dạy học môn Giáo dục công dân ở
trình nghiên cứu, đề cập đến vấn đề rèn luyện các KN dạy học của người
GV. Những tài liệu hướng dẫn, công trình, bài viết của các tác giả nêu trên là
nguồn tư liệu bổ ích, giúp định hướng cho tiến trình nghiên cứu đề tài này.
Song, chưa có công trình nào nghiên cứu sâu về các giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả hoạt động rèn luyện KN dạy học theo Chuẩn KT, KN cho GV
môn GDCD bậc THCS, đặc biệt chưa tác giả nào tìm hiểu vấn đề đó trên địa
bàn huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá. Vì vậy, tác giả mạnh dạn nghiên cứu
vấn đề này với lòng mong muốn góp phần nhỏ vào luận giải những vấn đề
mà lý luận và thực tiễn đó và đang đặt ra đối với địa phương mình.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
3.1. Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá
thực trạng, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả rèn luyện KN dạy
học theo Chuẩn KT, KN cho GV môn GDCD bậc THCS.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Xác định cơ sở lý luận của việc rèn luyện, nội dung hệ thống các KN
dạy học theo Chuẩn KT, KN cho GV môn GDCD bậc THCS.
Khảo sát thực trạng rèn luyện KN dạy học theo Chuẩn KT, KN cho
GV môn GDCD bậc THCS tại một số trường THCS trên địa bàn huyện Tĩnh
Gia, tỉnh Thanh Hóa.
Đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả rèn luyện KN dạy học
theo Chuẩn KT, KN cho GV môn GDCD bậc THCS.
4. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ đã nêu ở trên, luận văn quán triệt
quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; chủ trương đường lối của
Đảng và Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo; các công trình nghiên cứu
của các nhà khoa học.
Ngoài ra, đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như:
4.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp phân tích, tổng
Khảo sát thực tiễn hoạt động rèn luyện KN dạy học theo Chuẩn KT,
KN cho GV môn GDCD bậc THCS tại một số trường THCS trên địa bàn
huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.
Đưa ra giải pháp rèn luyện KN dạy học theo Chuẩn KT, KN cho GV
môn GDCD bậc THCS.
8. Kết cấu của luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham
khảo, luận văn gồm 3 chương.
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)
Chương 1: Cơ sở lý luận của việc rèn luyện kĩ năng dạy học theo
Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS.
Chương 2: Thực trạng việc rèn luyện kĩ năng dạy học theo Chuẩn
kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS (Qua khảo sát một
số trường THCS trên địa bàn huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa).
Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng dạy
học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng cho giáo viên môn GDCD bậc THCS. Liên hệ: 0982 961 221 (Thanh toán bằng thẻ Viettell mệnh giá 50k/lần)