Chương
5
Chương
5

ẢNH HƯỞNG ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH
ĐO
Á
IVƠ
Ù
I LƠI NHUẬN VA
Ø
RU
Û
IRO
ĐOI

VƠI

LƠ
Ï
I

NHUẬN

VA

RUI

RO


õ
ng muc tie
â
uha
ø
ng đa
à
ucu
û
aDN
nhưng

mu
ï
c

tieu

hang

đau

cua

DN
b. Rủi ro trong hđ của DN: RR kinh doanh và RR tài chính
@ Rủi ro kinh doanh
* Là sự không chắc chắn về khoản lợi thu được trong tương lai
(thu nhập trươ
ù

õ
n
g
n
h
ư sự t
h
a
y

đ
o
åi
t
hò
p
h
a
à
n cu
û
a
d
oan
h
n
ghi
e
ä
p.


nganh
thương

co

mưc

rui

ro

kinh

doanh

như nhau.
@ Rủi ro tài chính
å
ùi ûiíáò
* The
å
hiện tình trạng DN sd ke
ù
m h
i
ệu qua
û
ch
i


lươ
ï
ng

tieu

thu
ï
đa
ï
t

thap

Ỉ
D
oanh

thu
,
lơ
ï
i

nhuận

đa
ï
t

DN
co
ù
s
d

đò
n
h
p
hí
cũng n
h
ư nợ vay trong
h
oạt
động sxkd
*
DN hoat động trong như
õ
ng
nga
ø
nh kha
ù
cnhau
thươ
ø
ng co
ù


sư

du
ï
ng

đònh phí và nợ vay khác nhau
* Trong thực tế:
+ DN hđ trong lãnh vực có rủi ro kinh doanh cao Ỉ sử dụng nợ vay ít
+ DN sd nhiều nợ vay có rủi ro tài chính cao hơn so với DN sd ít nợ
Cù ìh â â løhiä bìhh ø h đä SXKD
C
a
ù
c t
ì
n
h
trạng ne
â
u tre
â
n
l
a
ø

hi
e

DN
,
hưa

he
ï
n

mang

la
ï
i

lơ
ï
i

nhuận

cao
,
nhưng cũng chứa đònh rủi ro sd vốn kém hiệu quả
@ Nợ vay tạo điều kiện cho chi phí sd tổng vốn(WACC)
đạt thấp, tăng cơ hội đầu tư cho DN, nâng cao lợi ích
á CSH hư õ hứ đư ûi à th h kh û
vo
á
n
CSH

g
của chún
g
đến
ïg äg g
hoạt động của DN là xét tác động của đòn cân đònh
phí và tác động của đòn cân nợ đến hoạt động sxkd
cu
û
aDN
cua

DN

II. Đòn cân đònh phí (Operting Leverage)
áû
1. Một so
á
tha
û
o luận
Để sx và tiêu thu spï, cần có:
*Khoa
û
nđa
à
utưhìnhtha
ø
nh thie
á


xương
,
cp

quan

ly
,
cp

ban

hang
,
chi

phí

nghiên cứu thò trường, … thể hiện qua đònh phí hàng kỳ.
* Chi
p
hí NVL
,
tiền côn
g
trưc tiế
p,
chi
p

ung ng
hi
e
â
n cư
ù
u
d
ựa tre
â
n cơ sơ
û
:
+ Xét sự thay đổi của doanh thu sau sản lượng hoà vốn.
+ Giá tiêu thụ sp là không đổi khi sản lượng tiêu thu thay đổi.
Trươ
ù
c tie
â
n kha
û
osa
ù
t
“
Sa
û
n lương hoa
ø
vo

Q*: To
å
ng
d
oan
h
t
h
u = To
å
ng c
hi
p
h
í
P : Giá bán/ sp ; v : Biến phí /đvsp; F : Đònh phí /kỳ hoạt động
S: To
å
ng doanh thu
Ỉ
SQ*P
S

:

Tong

doanh

thu

Q
−
=*
DN có F ca Sản lượng hoà vốn đạt cao và ngược lại
Với P cho trước, nếu v đạt thấp Ỉ (P-v) lớn Ỉ Q* đạt thấp.
Ta có : EBIT = Doanh thu - Tổng chi phí
Ỉ EBIT = Q* P - (Q*v + F ) = Q * (P-v) – F.
Vậy : EBIT = Q*( P -v ) -F
Tại Q*, EBIT = 0
Thí dụ
Xét 2 DN A và B cùng sx 1 sp và cung ứng cho thò trường
Gia
ù
ba
ù
nsa
û
npha
å
mtre
â
nthòtrươ
ø
ng P = 11 000 đ/
sp

Gia

ban


000 đ/

DN

B
:
Đi
n
h
p
hí

F
B
=
14
0

t
r
đ
;
bi
e
á
n p
hí
v
B
=

cua

DN

A:

000
.
75
000.7000.11
−
A
Q
sp

SL ho
ø
avo
á
ncu
û
aDNB:
000
70
000.000.140
*
=
=
Q
sp

Nếu DN A kiểm soát được biến phí và v = 6000 đ/sp
000
000
300
*
Ỉ
000.60
000.6000.11
000
.
000
.
300
*
=
−
=
A
Q
sp

Mô tả điểm hoà vốn theo sản lượng
Giá trò S

Vùng
Lời TC

Q*V

TC S

>

Q*

Ỉ
Q

*

P

>

Q

*

v

+

F
Qp: sản lượng để đạt EBIT =m Ỉ EBIT = Qp* (P - v) – F = m
Ỉ Qp*( P - v) = F + m
mF
Q
+
vP
Q
P


du
ï
tre
n
,
hay

xac

đònh

sản lượng Qp để các DN đạt mức lợi nhuận 80 trđ 000.95
000.7000.11
000.000.80000.000.300
=
−
+
=
A
p
Q
sp 000.110
9000


Q*
,
đe

đa
ï
t

1

mưc

lơ
ï
i

nhuận
,
DN sd đònh phí F có thể đạt được ở mức sản lượng thấp ï

3. Tác động của đònh phí đến hđ sxkd của DN
@ Đònh phí tạo điều kiện để tăng năng lực sx cho
doanh nghiệp kie
å
msoa
ù
tto
á
tbie

g

äg
ï
g
ï
,q g
doanh thu và EBIT cho DN
@ Đònh phí gây rủi ro cho hđ DN thể hiện qua việc sd
vốn đầu tư kém hiệu quả
Khi thò t ườ th h
lươ à thò t ườ i û
Khi

thò

t
r
ườ
ng
th
u
h
ẹp,
lươ
ïng ca
à
u
thò


í
,

gp y g
ï
p
ïï
,
gy gp
,
qua đó làm cho lợi nhuận EBIT giảm
Thí dụ
Xét 3 doanh nghiệp cùng sx 1 sp cung cấp cho thò trường

Giá bán sản phẩm P = 3.200 đ/sp

Th â ti à h t đ ä û 3 d h hi ä h

Th
o
â
n
g

ti
n ve
à

h
oạ

cđònh

Hay

xac

đònha. Sản lượng hòa vốn của 3 doanh nghiệp

b. Nếu cầu thò trường Q = 75000 sp và chia đều cho 3 doanh nghiệp,
hãy xác đònh EBIT mỗi doanh nghiệp

c. Nếu cầu thò trường Q = 15000 sp và chia đều cho 3 doanh nghiệp,
hãy xác đònh EBIT mỗi doanh nghiệp
a. Saỷn lửụùng hoứa voỏn7280
1200
3200
000.560.14
*
==
A
Q
sp
1200
3200


=
C
Q
sp

b. Xác đònh EBIT khi Q thò trường là 75.000 sp
Khả năn
g
đươ
ï
c cun
g
ứn
g
s
p
của mỗi DN =
000.25
3
000.75
=
s
p
gï gg
p
3
p

@ Xét DN C : Khả năng được cung ứng là 25.000 sp

20
.
000
=
19
.
200
.
000

đ

@ Xét DN A : Khả năng được cung ứng là 25.000 sp
Côn
g
suất sx = 34.000 s
p
Được sx thêm phần 5000 sp của DN C và 3000 sp của DN B
To
å
ng sp sx = 25 000 + 5000 + 3000 = 33 000 sp

Tong

sp

sx

=


ù
ng s cu
û
amo
ã
iDN=
000
5
000.15
=
sp

Kha

nang

đươ
ï
c

cung

ưng

s

cua

moi


C

:

Kha

nang

đươ
ï
c

cung

ưng

la

5
.
000

sp
Công suất sx = 20.000 sp , lượng sx là 5000 sp
ỈEBIT
C
= 5.000*(32000- 2500) – 3.850.000 = - 350.000 đ

@ Xét DN B : Khả năng được cung ứng là 25.000 sp
Câ át

–
14.560.000 = - 4.560.000 đ

Bài tập
Xét 3 doanh nghiệp cùng sx 1 sp cung cấp cho thò trường

Giá bán sản phẩm P = 9000 đ/sp

Thôn
g
tin về hoat đo
ä
n
g
của 3 doanh n
g
hie
äp
như sau:
g
ï
äg g äp
Doanh nghiệp v F(trd) Công suất (sp)
M1 5000 60.000.000 150.000
M2
65
00
35.00
0
.

M1
= 500 trđ ; EBIT
M2
= 115 trđ ; EBIT
M3
= 40,5 trđ )
c. Nếu cầu thò trường Q = 42.000 sp và chia đều cho 3 doanh nghiệp,
hã
y
xác đònh EBIT mỗi doanh n
g
hiệp
(ĐS: EBIT
M1
= - 4 trđ ; EBIT
M2
= 0 trđ ; EBIT
M3
= 1,5 trđ )

4. Mức độ ảnh hưởng của đònh phí đến hoạt động sxkd
Độ nghiêng đòn cân đònh phí DOL ( Degree of Operating
L)
L
everage
)

4.1. Khái niệm
@ DOL đánh giá mức độ ảnh hưởng của đòn cân đònh phí đến
hoat đo

cam

cua

EBIT

khi

doanh

thu

thay

đoi

DOL thể hiện mức độ thay đổi của EBIT khi doanh thu thay đổi
1%
1

%
Theo khái niệm:
th
dh
û
đåi
Th
EBIT củổiThay
%
%

S
EBIT
DOL
Δ
Δ
=
=
%
%
%
%
thu doanh của đổi Thay
EBIT
cua
đoi
Thay Tại Q
0
: Doanh thu đạt tại S
0
= P* Q
0
và EBIT
0
= Q
0
* (P – v ) – F


i

S
1
=

P*

Q
1

va

EBIT
1
=

Q
1
*

(P

–
v

)

–
F


100
*
100
*
100
*
%
0
0
00
1
0
1
Q
Q
Q
Q
Q*P
Q
P
Δ
=
=
=Δ
Q
Q
P
S
Δ EBIT = EBIT

=
=
Δ
%
100
*
100
*
%
0
EBITEBIT
00
1v
P
Q
EBI
T
−
Δ
Δ
)
(
*
100
*
Ỉ DOL =
FvPQ

0
0
0
0
0
0

Vậy:
(
)
()
EBIT
FEBIT
FvPQ
vPQ
DOL
+
=
−−
−
=
0
04.3. Nhận xét về chỉ tiêu DOL
a. Giá trò của DOL
@Doxe
ù
tQ>Q*

DOL

>

0
@ Do Q*(P-v) > Q*(P – v ) – F Ỉ DOL > 1
@ Với DOL = m
Khi S tăng 1% Ỉ EBIT tăng 1 mức = DOL * 1 % = m %
Khi S i û (
1%)
Ỉ
EBIT i û 1 ứ DOL * (
1%)
%
Khi

S

gi
a
û
m
(
-
1%)

Ỉ
EBIT

gi

g

Ỉ
EBIT
ta
ê
n
g
n
hi
e
à
u
(đò
n
h
p
hí

F
man
g

l
ạ
i

l
ợ
i

0
)(*
)1(*)(*
2
>
−−
−
−
−=
FvPQ
vPQ
dF
dDOL

DOL va
ø
Fđo
à
ng bie
á
n.

DOL

va

F

đong


EBITFvPQ
DOL
=
−−
=
0Ỉ
[
]
[
]
)
(
**
)
(
)
(
**
)
(
−
−
−
−
−
−
v

<
−−
=
FvPQ
v
P
Q
v
P
F
v
P
Q
v
P
dF
dDOL
DOL và Q nghòch biến .
Khi tăn
g
Q Ỉ DOL
g
iảm và n
g
ược lại
Thí dụ
Xét 3 doanh nghiệp cùng sx 1 sp cung cấp cho thò trường

Giá bán sản phẩm P = 25.000 đ/sp


n
ghi
e
äp
n
hư
sau:
Doanh nghiệp v F(trd) Q* (sp)
A 19.000 120.000.000 20.000
B 21.000 60.000.000 15.000
C 23.000 28.000.000 14.000
aNe
á
udoanhthuta
ê
ng the
å
hiện qua sa
û
nlươngta
ê
ng tư
ø
22 000
Ỉ
25 000 sp
a
.
Neu



sp
thì 1% tăng của doanh thu mang lại cho EBIT các DN thay đổi ra sao?

bNe
á
udoanhthuta
ê
ng the
å
hiện qua sa
û
nlươngta
ê
ng tư
ø
25 000
Ỉ
30 000 sp
b
.
Neu

doanh

thu

tang

the

22 000
c.
N
e
á
u
d
oan
h

th
u
gi
a
û
m
th
e
å

hi
e
ä
n
q
ua sa
û
n
lươ
ïn

25
(
*
000
22
)000.19000.25(*000.22
)
(
*
)(*
=
−
=
−
=
F
v
P
Qo
vPQo
DOL
A

000
.
000
.
120
)
000

13 32
tđ

Đ
en
EBIT
=
22
.
22
0*(25
.
000
-
19
.
000)

–
120

t
r
đ
=
13
,
32

t

ta
ê
n
g

1%

h
a
y
ta
ê
n
g
tư
ø

22
.
000

Ỉ
22
.
000*(1
+
1%)
=
22
.

*
000
.
22
)(*
)
(
*
=
−−
−
=
−−
−
=
FvPQo
v
P
Q
o
DOL
C
Khi Q tăng 1% hay tăng từ 22.000 Ỉ 22.000*(1+1%) = 22.220 sp
hì
1 ù O * 1% 2 5 *1% 2 5 %
T
hì
EBIT tăn
g


)
000
19
000
25
(
*
000
25
)000.19000.25(*000.25
)
(
*
)(*
=
−
=
−
=
F
P
Q
vPQo
DOL
A
000
.
000
.
120

5
2
)000.21000.25(*000.25)(*
−
− vPQo
DOL

@

5
,
2
000.000.60)000.21000.25(*000.25)(*
=
−−
=
−−
=
FvPQo
DOL
B
Khi Q tăng 1% hay tăng từ 25.000 Ỉ 25.000*(1+1%) = 25.250 sp
Thì EBIT
ta
ê
ng 1 mư
ù
c=DOL
*
1% = 2 5

2
,
5
%

@
27,2
000
000
28
)
000
23
000
25
(
*
000
25
)000.23000.25(*000.25
)
(
*
)(*
=
−
=
−
=
F

−
F
v
P
Qo
Khi Q tăng 1% hay tăng từ 25.000 Ỉ 25.000*(1+1%) = 25.250 sp
Thì EBIT tăng 1 mức = DOL * 1% = 2,27 *1% = 2,27 %

Khi Q cao Ỉ DOL đạt thấp, ảnh hưởng của đònh phí đến lợi ích của DN giảm

c. Khi doanh thu giảm hay Q giảm từ 25.000 Ỉ 22.000 sp
@
5
000
000
120
)
000
19
000
25
(
*
000
25
)000.19000.25(*000.25
)
(
*
)(*

*
−
−
−
−
F
v
P
Q
o
A
Khi Q giảm 1% hay giảm từ 25.000 Ỉ 25.000*(1-1%) = 24.750 sp

Mức giảm EBIT = DOL *(- 1% ) = 5*(-1%) = - 5%

@
5
2
)000.21000.25(*000.25)(*
−
−
vPQo
DOL

@

5
,
2
000.000.60)000.21000.25(*000.25)(*


1

mưc

=

DOL

(
-
1%)

=

2
,
5

(
-
1%)

=

-
2
,
5


Qo
vPQo
DOL
C

000
.
000
.
28
)
000
.
23
000
.
25
(
*
000
.
25
)
(
*
−
−
−
−
F

P

=

30
.
000

đ/sp
Thông tin về hoạt động của 3 doanh nghiệp như sau:
Doanh nghiệp v F (trd)
A 22.000 200.000.000
B 26.000 80.000.000
Ye
â
uca
à
u:

Yeu

cau:

a. Xác đònh SL hòa vốn và SL để mỗi DN đạt EBIT = 60 trđ
(ĐS: Q* A = 25.000 sp ; Q*B = 20.000 sp)
bMo
â
ta
û
mo


cua

moi

DN

(ĐS: EBIT A = 8000Q – 200 trđ; EBIT B = 4000Q – 80 trđ)
Xác đònh giá trò EBIT tại mức sản lượng Q = 38.000 sp
(ĐS : EBIT A = 104 trđ; EBIT B = 72 trđ )
c. Xác đònh DOL của mỗi DN tại Qo = 26000
(ĐS: DOL A = 26 ; DOL B = 4,33)
Nếu doanh thu tăn
g
, thì EBIT mỗi DN tha
y
đổi ra sao?
Nếu doanh thu giảm, thì EBIT mỗi DN thay đổi ra sao?